مراجعه به متن

عبارت «چشم به عوض چشم» به چه معناست؟‏

عبارت «چشم به عوض چشم» به چه معناست؟‏

پاسخ کتاب مقدّس

حکم «چشم به عوض چشم» یکی از قوانینی بود که خدا از طریق موسی به اسرائیل باستان داد.‏ عیسی نیز در موعظهٔ بالای کوه به این حکم اشاره کرد.‏ (‏مَتّی ۵:‏۳۸؛‏ خروج ۲۱:‏۲۴،‏ ۲۵؛‏ تَثنیه ۱۹:‏۲۱‏)‏ اجرای این حکم به معنی قصاص و کیفری متناسب با جرم بود،‏ برای مثال قاتل را می‌کشتند،‏ کورکننده را کور می‌کردند.‏ *

این قانون قصاص زمانی به اجرا گذاشته می‌شد که کسی عمداً به کسی دیگر آسیب می‌رساند.‏ شریعت موسی در خصوص چنین شخصی می‌گوید:‏ «شکستگی به عوض شکستگی،‏ چشم به عوض چشم،‏ دندان به عوض دندان؛‏ به همان‌گونه که به آن شخص آسیب رسانیده است،‏ باید به او رسانیده شود.‏»—‏لاویان ۲۴:‏۲۰‏.‏

 هدف از قانون «چشم به عوض چشم» چه بود؟‏

قانون «چشم به عوض چشم» به مردم این حق را نمی‌داد که خود از کسی انتقام بگیرند،‏ بلکه به قاضیان منصوب‌شده یاری می‌رساند تا شخص خطاکار را متناسب با خطای او جزا یا کیفر دهند.‏ طبق این قانون آنان نباید با سخت‌گیری یا آسان‌گیری حکم صادر می‌کردند.‏

به علاوه،‏ قانون قصاص باعث می‌شد که انسان‌ها حداقل به دیگران آسیب نرسانند یا در صدد این کار برنیایند.‏ در شریعت موسی چنین توضیح داده شده است:‏ «سایر مردم وقتی از این قضیه [منظور اجرای داوری‌های خداست] باخبر شوند،‏ می‌ترسند و کسی جرأت نمی‌کند که مرتکب چنین جنایتی بشود.‏»—‏تَثنیه ۱۹:‏۲۰‏.‏

 آیا اجرای قانون «چشم به عوض چشم» برای مسیحیان اجباری است؟‏

نه،‏ مسیحیان ملزم به اجرای این قانون نیستند.‏ قانون قصاص بخشی از شریعت موسی بود که با مرگ فداکارانهٔ عیسی فسخ شد.‏—‏رومیان ۱۰:‏۴‏.‏

با وجود این می‌توان گفت که قانون قصاص نشانگر طرز فکر خداست.‏ برای مثال،‏ این قانون نشان می‌دهد که خدا برای عدالت ارزش قائل است.‏ (‏مزمور ۸۹:‏۱۴‏)‏ همچنین،‏ از طریق این قانون با قاعدهٔ عدالت او آشنا می‌شویم،‏ این که خطاکاران باید «منصفانه» مجازات شوند.‏—‏اِرْمیا ۳۰:‏۱۱‏،‏ ترجمهٔ دنیای جدید.‏

 برداشت‌های اشتباه در مورد قانون «چشم به عوض چشم»‏

برداشت اشتباه:‏ قانون «چشم به عوض چشم» به مجازاتی بی‌رحمانه منجر می‌شد.‏

واقعیت:‏ قاضیان منصوب‌شده حق نداشتند بر مبنای این قانون،‏ بی‌رحمانه و با سخت‌گیری حکم صادر کنند،‏ بلکه قبل از صدور حکم به شرایط جرم و اندازهٔ عمدی بودن آن فکر می‌کردند.‏ (‏خروج ۲۱:‏۲۸-‏۳۰؛‏ اعداد ۳۵:‏۲۲-‏۲۵‏)‏ بنابراین،‏ قانون قصاص از مجازاتِ نامناسب و بیش از حد جلوگیری می‌کرد.‏

برداشت اشتباه:‏ قانون «چشم به عوض چشم» موجب چرخهٔ بی‌انتهای انتقام‌گیری می‌شد.‏

واقعیت:‏ در شریعت موسی آمده است:‏ «از فرزندان قوم خویش انتقام مَکِش و از آنان کینه به دل مگیر.‏» (‏لاویان ۱۹:‏۱۸‏)‏ شریعت موسی انتقام‌گیری را ترویج نمی‌داد،‏ بلکه قوم را تشویق می‌کرد که به خدا و نظام حقوقی او توکّل کنند؛‏ نظامی که خدا برای برقراری عدالت به وجود آورده بود.‏—‏تَثنیه ۳۲:‏۳۵‏.‏

^ بند 3 قانون قصاص به عنوان یک اصل حقوقی در برخی از جوامع باستانی غیریهودی نیز شناخته شده بود.‏ (‏در زبان لاتین لکس تالیونیس lex talionis‏)‏