مراجعه به متن

خدا چند نام دارد؟‏

خدا چند نام دارد؟‏

پاسخ کتاب مقدّس

خدا یک اسم خاص و شخصی دارد که در زبان عبری به صورت יהוה نوشته می‌شود و در زبان فارسی عموماً به صورت «یَهُوَه» به چشم می‌خورد.‏ * خدا از طریق اِشَعْیای نبی گفت:‏ «من یهوه هستم!‏ نام من این است!‏» (‏اِشَعْیا ۴۲:‏۸‏)‏ این نام تقریباً ۷۰۰۰ مرتبه در کهن‌ترین دست‌نوشته‌های کتاب مقدّس آمده است،‏ یعنی بسیار بیشتر از عناوین و عباراتی که برای اشاره به خدا به کار رفته است و یا بسیار بیشتر از اسم اشخاص دیگر،‏ همچون عیسی یا داوود.‏ *

آیا یَهُوَه نام‌های دیگری دارد؟‏

هرچند کتاب مقدّس از یک نام خاص و شخصی برای خدا استفاده می‌کند،‏ اما عناوین و القاب فراوانی را برای اشاره به خدا به کار می‌برد.‏ جدول زیر با اشاره به پاره‌ای از این القاب و عناوین نشان می‌دهد که آن‌ها چه جنبه‌ای از ذات یا شخصیت خدا را آشکار می‌کنند.‏

عنوان

مرجع

مفهوم

الف و ی

مکاشفه ۱:‏۸؛‏ ۲۱:‏۶؛‏ ۲۲:‏۱۳

عنوان «الف و ی» ترجمه‌ای است از دو حرف آلفا و اُمِگا که نام اولین و آخرین حروف از الفبای زبان یونانی می‌باشد.‏ این عنوان به معنی «نخستین و آخرین» است و نشان می‌دهد که پیش از یَهُوَه،‏ خدایی نبوده و پس از او نیز نخواهد بود.‏—‏اِشَعْیا ۴۳:‏۱۰‏.‏

اللّه

لوقا ۳:‏۳۸‏،‏ ترجمهٔ قدیم

واژهٔ عربی «اللّه» به معنی «خدا» می‌باشد،‏ اما نام شخصی خدا نیست.‏ برخی ترجمه‌های کتاب مقدّس به زبان عربی و زبان‌های دیگر برای اشاره به خدا از واژهٔ اللّه استفاده می‌کنند.‏

ای که دعا می‌شنوی

مزمور ۶۵:‏۲

طبق زبان اصلی،‏ «شنوندهٔ دعا.‏» این عنوان بیانگر این است که خدا به تک‌تک دعاهایی که از روی ایمان کرده می‌شود،‏ گوش می‌دهد.‏

آفریدگار

اِشَعْیا ۴۰:‏۲۸

عنوان «آفریدگار» نشان می‌دهد که خدا آفرینندهٔ همه چیز است.‏

پادشاه همهٔ اعصار

مکاشفه ۱۵:‏۳

عنوان «پادشاه همهٔ اعصار» نشانگر این است که حاکمیت خدا آغاز یا پایان ندارد.‏

پدر

مَتّی ۶:‏۹

عنوان «پدر» مفهوم زندگی‌دهنده را در بر دارد.‏

حاکم متعال

لوقا ۲:‏۲۹‏،‏ پاورقی

عنوان «خداوندِ متعال» (‏به زبان عبری،‏ اَدونای‏)‏ به اقتدار بی‌همتای خدا اشاره دارد.‏

خدا

پیدایش ۱:‏۱

زمانی که واژهٔ «خدا» در کتاب مقدّس برای یَهُوَه به کار برده می‌شود،‏ به وجودی قدرتمند که پرستش می‌شود اطلاق می‌گردد.‏ واژهٔ عبری اِلوهیم ‏(‏که با واژهٔ اللّه ریشهٔ مشترک دارد)‏ در کتاب مقدّس به صورت جمع است که بیانگر عظمت،‏ عزّت و ابهت یَهُوَه است.‏

خداوندگار،‏ خداوند

مزمور ۱۳۵:‏۵

‏«خداوندگار» یعنی صاحب یا مالک و به زبان عبری اَدون و اَدونیم می‌باشد.‏

خدای خدایان

تَثنیه ۱۰:‏۱۷

عنوان «خدای خدایان» برتری خدای متعال را بر ‹بتهای بی‌ارزش قوم‌ها› نشان می‌دهد.‏—‏مزمور ۹۶:‏۵‏.‏

خدای شاد

۱تیموتائوس ۱:‏۱۱

لقب «خدای شاد» نشان می‌دهد که خدا ذاتاً شاد و مسرور است.‏—‏مزمور ۱۰۴:‏۳۱‏.‏

رهنما یا معلّم

اِشَعْیا ۳۰:‏۲۰،‏ ۲۱

طبق زبان اصلی،‏ «معلّم اعظم.‏» این عنوان بیانگر این است که خدا تعالیم و راهنمایی‌های سودمند به ما می‌دهد.‏—‏اِشَعْیا ۴۸:‏۱۷،‏ ۱۸‏.‏

شبان

مزمور ۲۳:‏۱

عنوان «شبان» بر مراقبت خدا از پرستندگانش دلالت دارد.‏

صانع

مزمور ۱۴۹:‏۲

واژهٔ «صانع» نشانگر این است که خدا همه چیز را به وجود آورد.‏—‏مکاشفه ۴:‏۱۱‏.‏

صخره

مزمور ۱۸:‏۲،‏ ۴۶

عنوان «صخره» بیانگر این است که خدا پناهگاه و نجات‌دهنده است.‏

غیور

خروج ۳۴:‏۱۴

خدا از این جهت «غیور» خوانده می‌شود که پرستش خدایان دیگر را تحمّل نمی‌کند و پرستش را فقط مختص خود می‌داند.‏—‏ترجمهٔ تفسیری.‏

قادر مطلق

پیدایش ۱۷:‏۱

عنوان «قادر مطلق» بر قدرت بی‌همتای خدا دلالت دارد.‏ عبارت عبری اِل شَدّای که «خدای قادر مطلق» معنی می‌دهد،‏ ۷ مرتبه در سراسر کتاب مقدّس آمده است.‏

قدّوس

امثال ۹:‏۱۰

عنوان «قدّوس» نشان‌دهندهٔ این است که قدّوسیت و پاکی خدا بی‌نظیر است.‏

قدیم‌الایام

دانیال ۷:‏۹،‏ ۱۳،‏ ۲۲

عنوان «قدیم‌الایام» نشان می‌دهد که خدا آغازی نداشته و از ازل پیش از خلقت وجود داشته است.‏—‏مزمور ۹۰:‏۲‏.‏

کوزه‌گر

اِشَعْیا ۶۴:‏۸

همان گونه که کوزه‌گر بر گِل اقتدار دارد،‏ عنوان «کوزه‌گر» به اقتدار خدا بر مردم و ملت‌ها نیز اشاره می‌کند.‏—‏رومیان ۹:‏۲۰،‏ ۲۱‏.‏

متعال

مزمور ۴۷:‏۲

عنوان «متعال» به بالاترین جایگاه که مختص خداست اشاره دارد.‏

نجات‌دهنده

اِشَعْیا ۴۵:‏۲۱

عنوان «نجات‌دهنده» یعنی خدا ما را از خطر یا نابودی نجات می‌دهد.‏

وَلیّ

اِشَعْیا ۴۱:‏۱۴‏،‏ ترجمهٔ قدیم

عنوان «وَلیّ» نشان می‌دهد که خدا بشر را از طریق قربانی عیسی مسیح از چنگ گناه و مرگ آزاد یا به عبارتی بازخرید کرده است.‏—‏یوحنا ۳:‏۱۶‏.‏

هستم آن که هستم

خروج ۳:‏۱۴‏،‏ ترجمهٔ قدیم

عنوان «هستم آن که هستم» بدین معنی است که خدا برای به تحقق رساندن وعده‌هایش هر آنچه لازم باشد خواهد شد.‏ در ترجمه‌های دیگر کتاب مقدّس این عبارت به این شکل نیز ترجمه شده است:‏ «هر آنچه بخواهم بشوم،‏ خواهم شد.‏» ‏(‏ترجمهٔ روتِرهام؛‏ ترجمهٔ دنیای جدید)‏ مفهوم این عنوان،‏ با معنی نام شخصی خدا،‏ یَهُوَه که در خروج ۳:‏۱۵ آمده،‏ یکی است.‏

یَهُوَه صبایوت،‏ خداوندِ لشکرها

اِشَعْیا ۱:‏۹‏،‏ ترجمهٔ قدیم‏؛‏ رومیان ۹:‏۲۹‏،‏ ترجمهٔ هزارهٔ نو‏.‏

‏«یَهُوَه صبایوت» یا «خداوندِ لشکرها» نشان می‌دهد که لشکرهای عظیمی متشکل از فرشتگان تحت فرمان خدا هستند.‏ همچنین می‌توان این عنوان را به صورت «ربّ‌الجنود» و «یَهُوَه خدای لشکرها» ترجمه کرد.‏—‏رومیان ۹:‏۲۹‏،‏ ترجمهٔ قدیم؛‏ ترجمهٔ دنیای جدید‏.‏

نام اماکن در متون زبان عبری

نام برخی از اماکن ذکرشده در کتاب مقدّس شامل اسم شخصی خداست،‏ اما این نام‌ها،‏ نام خدا نیستند.‏

مکان

مرجع

مفهوم

یَهُوَه شالوم

داوران ۶:‏۲۳،‏ ۲۴

‏«یَهُوَه صلح و سلامتی است.‏»‏

یَهُوَه شَمَّه

حِزْقیال ۴۸:‏۳۵‏،‏ ترجمهٔ قدیم

‏«یَهُوَه آنجاست.‏»‏

یَهُوَه نِسّی

خروج ۱۷:‏۱۵‏،‏ ترجمهٔ قدیم

‏«یَهُوَه بیرق من است» یا «یَهُوَه پرچم پیروزی من است.‏» (‏ترجمهٔ تفسیری‏)‏ یعنی یَهُوَه خدایی است که قومش می‌تواند به او پناه ببرد و از او کمک گیرد.‏—‏خروج ۱۷:‏۱۳-‏۱۶‏.‏

یَهُوَه یریٰ

پیدایش ۲۲:‏۱۳،‏ ۱۴‏،‏ ترجمهٔ قدیم

‏«یَهُوَه فراهم خواهد کرد.‏»‏

دلایل اهمیت شناخت و به‌کارگیری نام شخصی خدا

  • از آنجا که نام شخصی خدا هزاران مرتبه به الهام او در کتاب مقدّس آمده است،‏ یقیناً آشنایی با این نام از دید او بسیار پراهمیت است.‏—‏مَلاکی ۱:‏۱۱‏.‏

  • عیسی مسیح فرستادهٔ خدا نیز بر اهمیت شناخت نام خدا بسیار تأکید کرد.‏ برای مثال،‏ او هنگام دعا گفت:‏ «نام تو مقدّس باد.‏»—‏مَتّی ۶:‏۹؛‏ یوحنا ۱۷:‏۶‏.‏

  • شناخت و به‌کارگیری نام شخصی خدا،‏ نخستین قدم برای برقراری یک رابطهٔ صمیمی با اوست.‏ (‏مزمور ۹:‏۱۰؛‏ مَلاکی ۳:‏۱۶‏)‏ یَهُوَه به کسی که این قدم را برمی‌دارد،‏ چنین وعده می‌دهد:‏ «چون مرا دوست می‌دارد،‏ او را خواهم رهانید؛‏ و چون نام مرا می‌شناسد،‏ از او محافظت خواهم کرد.‏»—‏مزمور ۹۱:‏۱۴‏.‏

  • در کتاب مقدّس آمده است:‏ «.‏.‏.‏ هم در آسمان و هم بر زمین،‏ هستند که به اصطلاح خدایان محسوب می‌شوند.‏» (‏۱قُرِنتیان ۸:‏۵،‏ ۶‏)‏ با این حال،‏ کتاب مقدّس خدای یکتا و حقیقی را با ذکر نام شخصی او یعنی یَهُوَه،‏ از این خدایان متمایز می‌کند.‏—‏مزمور ۸۳:‏۱۸‏.‏

^ بند 3 این نام در ترجمه‌های کتاب مقدّس به فارسی به صورت‌های گوناگون نوشته شده است.‏ در نوشته‌های مقدّس عبری در ترجمه‌ای که در سال ۱۸۵۶ توسط فاضل‌خان همدانی،‏ ویلیام گِلِن و هِنری مارتین انجام شده است،‏ نام خدا به صورت «یِهُوْاٰهْ» آمده است.‏ در ترجمه‌ای که به اهتمام انجمن پخش کتب مقدّس از نسخهٔ ۱۹۰۴ به چاپ رسیده،‏ نام الٰهی به صورت «یَهُوَه» اِعراب‌گذاری شده است و در ترجمهٔ قدیم با حروف‌چینی و رسم‌الخط جدید،‏ چاپ ۱۹۹۶ نام الٰهی به صورت «یهوه» یا «یَهُوَه» ذکر شده است.‏ در ترجمه‌های جدیدتر،‏ نام خدا به صورت «یهوه» بدون اِعراب‌گذاری آمده است.‏ پس می‌توان گفت این نام اغلب به صورت «یهوه» و اگر اِعراب‌گذاری شده به صورت «یَهُوَه» نوشته شده است.‏ از این رو ما امروزه در فارسی نام خدا را به صورت «یَهُوَه» به کار می‌بریم.‏

^ بند 3 واژهٔ «یاه» مخفف نام خدا یَهُوَه است و حدوداً ۵۰ مرتبه در متون کتاب مقدّس دیده می‌شود،‏ برای مثال،‏ کلمهٔ یاه بخشی از واژهٔ «هَلِلویاه» را نیز تشکیل می‌دهد؛‏ هَلِلویاه به معنی «یاه را حمد گویید» است.‏—‏مکاشفه ۱۹:‏۱‏؛‏ ترجمهٔ هزارهٔ نو.‏