پاسخ کتاب مقدّس

 در برخی از ترجمه‌های کتاب مقدّس به زبان انگلیسی و فارسی،‏ از جمله ترجمهٔ کینگ‌جِیمز و ترجمهٔ هزارهٔ نو،‏ در بعضی آیات از کلمه‌ای استفاده شده که در فارسی معادل ‹دوزخ› است.‏ (‏مزمور ۱۶:‏۱۰؛‏ اعمال ۲:‏۲۷ a‏)‏ همانطور که در تصویری که در این مقاله آمده دیده می‌شود،‏ بسیاری از مردم معتقدند که دوزخ یا همان جهنّم،‏ مکانی آتشین برای مجازات ابدی شریران است.‏ اما آیا کتاب مقدّس چنین تعلیمی می‌دهد؟‏

در این مقاله به بررسی نکات زیر می‌پردازیم.‏

•  آیا دوزخ مکانی برای عذاب ابدی است؟‏

•  مَثَل عیسی در مورد مرد ثروتمند و ایلعازَر به چه معنی است؟‏

•  آیا دوزخ به معنی جدایی شخص از خداست؟‏

•  آیا تا به حال کسی بعد از مرگ به زندگی برگشته است؟‏

•  آیاتی که در آن‌ها به دوزخ یا گور اشاره شده

•  کلماتی که در زبان‌های اصلی کتاب مقدّس بکار رفته

•  تاریخچهٔ اعتقاد به دوزخ آتشین

 آیا دوزخ مکانی برای عذاب ابدی است؟‏

 نه.‏ کلماتی که در بعضی از ترجمه‌های کتاب مقدّس «هاویه» یا «دوزخ» ترجمه شده‌اند (‏در عبری «شیول» و در یونانی «هادیس»)‏ در واقع به معنی گور یا قبر می‌باشند.‏ طبق کتاب مقدّس کسانی‌که در «گور» هستند،‏ هیچ نوع حیاتی ندارند.‏

•   مردگان از هیچ چیز آگاه نیستند و هیچ دردی حس نمی‌کنند.‏ «در هاویه [طبق لغتنامهٔ دهخدا هاویه به معنی دوزخ نیز است] .‏.‏.‏ از کار و تدبیر و معرفت و حکمت خبری نخواهد بود.‏» (‏جامعه ۹:‏۱۰‏،‏ ترجمهٔ هزارهٔ نو‏)‏ به علاوه می‌دانیم که بعد از مرگ،‏ کسی از درد فریاد نخواهد زد،‏ چون کتاب مقدّس می‌گوید:‏ «باشد که شریران سرافکنده شوند و در خاموشی به هاویه فرو روند.‏»—‏مزمور ۳۱:‏۱۷‏،‏ ترجمهٔ هزارهٔ نو‏؛‏ مزمور ۱۱۵:‏۱۷‏.‏

•   مجازاتی که خدا برای گناه تعیین کرده مرگ است،‏ نه عذاب کشیدن در دوزخ آتشین.‏ خدا به اولین انسان یعنی آدم گفت که مجازات زیر پا گذاشتن فرامینش مرگ خواهد بود.‏ (‏پیدایش ۲:‏۱۷‏)‏ او هیچ اشاره‌ای به عذاب ابدی در دوزخی آتشین نکرد.‏ خدا بعد از گناه آدم نیز به او گفت که مجازاتش چیست:‏ «تو از خاک هستی و به خاک برمی‌گردی.‏» (‏پیدایش ۳:‏۱۹‏)‏ یعنی بعد از مرگ،‏ آدم دیگر وجود نداشت.‏ اگر خدا تصمیم داشت آدم را به دوزخ آتشین بفرستد،‏ حتماً به آن اشاره می‌کرد.‏ خدا مجازاتی که برای گناه تعیین کرد را تغییر نداده است.‏ قرن‌ها بعد از گناه آدم،‏ خدا با الهام به یکی از نویسندگان کتاب مقدّس گفت:‏ «مزدی که گناه می‌دهد مرگ است.‏» (‏رومیان ۶:‏۲۳‏)‏ بعد از مرگ مجازات بیشتری وجود ندارد،‏ «چون کسی که مرده است،‏ از گناهش تبرئه شده است.‏»—‏رومیان ۶:‏۷‏.‏

•   حتی فکر شکنجهٔ ابدی برای خدا نفرت‌انگیز است.‏ (‏اِرْمیا ۳۲:‏۳۵‏)‏ چنین طرز فکری با تعلیم کتاب مقدّس که می‌گوید «خدا محبت است» در تضاد می‌باشد.‏ (‏۱یوحنا ۴:‏۸‏)‏ خدا می‌خواهد که ما او را از روی محبت بپرستیم،‏ نه از ترس شکنجهٔ ابدی.‏—‏مَتّی ۲۲:‏۳۶-‏۳۸‏.‏

•   در برخی از ترجمه‌های کتاب مقدّس منظور از کلمهٔ هاویه چیست؟‏ در این ترجمه‌ها می‌خوانیم که اشخاص درستکار مانند یعقوب و ایّوب آرزو داشتند بعد از مرگشان به هاویه بروند.‏ (‏پیدایش ۳۷:‏۳۵‏،‏ ترجمهٔ هزارهٔ نو‏؛‏ ایّوب ۱۴:‏۱۳‏،‏ ترجمهٔ قدیم‏)‏ طبق این ترجمه‌های فارسی،‏ عیسی مسیح بین مرگ و زمان رستاخیزش در هاویه به سر برد.‏ (‏اعمال ۲:‏۳۰،‏ ۳۱‏،‏ ترجمهٔ هزارهٔ نو‏)‏ یعقوب،‏ ایّوب و عیسی اشخاص درستکاری بودند،‏ پس واضح است که کلمهٔ هاویه در این ترجمه‌ها به معنی دوزخ نیست،‏ بلکه به «گور» اشاره می‌کند.‏ b

 مَثَل عیسی در مورد مرد ثروتمند و ایلعازَر به چه معنی است؟‏

 این مَثَل عیسی در لوقا ۱۶:‏۱۹-‏۳۱ نقل شده است.‏ مَثَل‌ها،‏ تشبیهاتی هستند که برای تعلیم نکات اخلاقی و روحانی بکار می‌روند.‏ مَثَل مرد ثروتمند و ایلعازَر یک داستان واقعی نبود.‏ (‏مَتّی ۱۳:‏۳۴‏)‏ برای درک بهتر این مَثَل به مقالهٔ «‏مرد ثروتمند و ایلعازَر چه کسانی بودند؟‏‏» مراجعه شود.‏

 آیا دوزخ به معنی جدایی شخص از خداست؟‏

 نه.‏ این تعلیم که مردگان می‌دانند که از خدا جدا هستند،‏ با این تعلیم کتاب مقدّس که به وضوح می‌گوید ‹مردگان هیچ نمی‌دانند› در تضاد است.‏—‏مزمور ۱۴۶:‏۳،‏ ۴؛‏ جامعه ۹:‏۵‏.‏

 آیا تا به حال کسی بعد از مرگ به زندگی برگشته است؟‏

 بله.‏ کتاب مقدّس با جزئیات به ۹ مورد اشاره می‌کند که در آن اشخاصی که به خواب مرگ فرو رفته بودند به زندگی بازگشتند.‏ c در بعضی ترجمه‌ها آمده است که آن‌ها زمانی که مرده بودند،‏ در ‹دوزخ› به سر می‌بردند.‏ اگر آن‌ها در زمان مرگشان دوزخ را تجربه کرده بودند،‏ می‌توانستند بعد از رستاخیزشان در مورد آن توضیح دهند.‏ اما هیچ یک از آن‌ها در مورد عذاب دوزخ یا چیز دیگری حرفی نزد.‏ به چه دلیل؟‏ همانطور که کتاب مقدّس بارها اشاره کرده،‏ این افراد مانند کسی بودند که در خوابی عمیق فرو رفته و کاملاً بی‌هوش است.‏—‏یوحنا ۱۱:‏۱۱-‏۱۴؛‏ ۱قُرِنتیان ۱۵:‏۳-‏۶‏.‏