مراجعه به متن

شگفتی‌های طبیعت

سونار یا مکان‌یاب صوتی دلفین

 دلفین‌ها صداهایی مانند سوت‌ها و تیلیک‌های گوناگون تولید می‌کنند و با گوش دادن به انعکاس آن صدا قادرند زیر دریا مسیریابی کنند.‏ دانشمندان با الهام گرفتن از سیستم مکان‌یابی صوتی یک نوع از دلفین‌ها به نام پوزه‌بطری (‏Tursiops truncatus)‏ ،‏ به ساخت دستگاه‌های صوتی‌ای مشغولند که بتوان در زیر آب‌ها از آن‌ها استفاده کرد.‏ این دستگاه‌ها قادر به حل مشکلاتی هستند که فناوری‌های حاضر از آن عاجز است.‏

 نکته‌ای درخور توجه:‏ دلفین با استفاده از مکان‌یاب صوتی‌اش قادر است ماهی‌هایی را که خود را در زیر شن‌های کف دریا مخفی می‌کنند،‏ پیدا کند و فرق بین ماهی و سنگ را تشخیص دهد.‏ به گفتهٔ کیت براون،‏ پروفسوری در دانشگاه هِریوت‌وات واقع در اِدینبورگ اسکاتلند،‏ این دلفین می‌تواند از فاصلهٔ ده متری فرق بین بشکه‌هایی را که محتوای آن آب،‏ آب شور،‏ روغن و آب آمیخته به شکر است،‏ تشخیص دهد.‏ هدف دانشمندان این است که دستگاه‌هایی را با توانایی‌های مشابه تولید کنند.‏

دلفین‌ها می‌توانند از فاصلهٔ ده متری فرق بین بشکه‌ها را از روی محتوای آن‌ها تشخیص دهند

 محققان با بررسی سیستم آواسازی و شنوایی دلفین‌ها،‏ سعی کردند از آن کپی کنند.‏ در نتیجه دستگاه الکترونیکی و پیچیدهٔ سونار یا مکان‌یاب صوتی را ساختند و آن را در کپسولی جا دادند که طول آن کمتر از یک متر بود.‏ این دستگاه به یک وسیلهٔ نقلیهٔ روبات‌مانند وصل است که در زیر آب کار می‌کند و شبیه موشک زیر آبی است.‏ این دستگاه طوری طراحی شده است که با جستجو در کف دریا،‏ ابزار دفن‌شده‌ای مانند کابل‌ها و سیم‌ها یا لوله‌ها را پیدا کند و آن‌ها را بدون تماس مستقیم،‏ آنالیز کند.‏ تولیدکنندگان این دستگاه،‏ کاربرد آن را در صنعت نفت و گاز پیش‌بینی می‌کنند.‏ این مکان‌یاب صوتی که از دلفین‌ها الهام گرفته شده،‏ دامنهٔ اطلاعاتی را که مکان‌یاب‌های صوتی فعلی گردآوری می‌کنند،‏ گسترش می‌دهد.‏ همچنین به تکنیسین‌ها کمک می‌کند تا ابزار و تجهیزات زیرآبی را در بهترین مکان ممکن قرار دهند و به هر گونه آسیبی که به آن‌ها وارد می‌شود پی ببرند؛‏ آسیب‌هایی از قبیل ترک‌های روی دکل‌های حفاری دریایی و حتی گرفتگی در لوله‌های نفتی را پیدا کنند.‏

 نظر شما چیست؟‏ آیا مکان‌یاب صوتی دلفین پوزه‌بطری در اثر تکامل به وجود آمده یا طراحی پشت آن بوده است؟‏