مراجعه به متن

شاهدان یَهُوَه

انتخاب زبان فارسی

شگفتی‌های طبیعت

حس بویایی سگ

حس بویایی سگ

تحقیقات نشان داده است که سگ‌ها قادرند با حس بویایی خود سن،‏ جنسیت و علائم شادی و ناراحتی سگ‌های دیگر را تشخیص دهند.‏ از سگ‌های تربیت‌شده و تعلیم‌دیده استفاده می‌شود تا به کمک حس بویایی قوی خود مواد مخدّر و داروهای غیرمجاز را کشف کنند.‏ سگ‌ها با حس بویایی،‏ محیط اطراف خود را درک می‌کنند،‏ در حالی که در انسان حس بینایی این نقش را ایفا می‌کند.‏ سگ‌ها در واقع می‌توانند با بینی خود دنیای اطراف خود را ردیابی کنند.‏

نکاتی درخور تأمّل:‏ حس بویایی سگ هزاران برابر قوی‌تر از حس بویایی انسان است.‏ محققان «مؤسسهٔ ملی استاندارد و فناوری»‏ * می‌گویند:‏ «سگ‌ها قادرند برخی از مواد شیمیایی را حتی اگر یک تریلیون بار رقیق شده باشد،‏ تشخیص دهند.‏ مثالی بزنیم:‏ فرض کنیم که یک چهارم قاشق چای‌خوری شکر را در یک استخر المپیک حل کنیم،‏ سگ‌ها قادرند که وجود شکر را تشخیص دهند!‏»‏

چرا حس بویایی سگ بر بسیاری از موجودات دیگر برتری دارد؟‏

  • حفرهٔ بینی سگ مرطوب‌تر از حفرهٔ بینی انسان است.‏ رطوبت بیشتر قدرت تشخیص بوها را افزایش می‌دهد.‏

  • بینی سگ دارای دو لوله است؛‏ یکی مختص تنفس هوا و دیگری برای بوکشیدن اجسام.‏ وقتی سگ چیزی را می‌بوید،‏ ذرّات ریز آن همراه هوا به بینی او داخل شده به گیرنده‌های بویایی هدایت می‌شود.‏

  • در منطقه‌ای خاص در بینی سگ،‏ میلیون‌ها سلول حساس به بو وجود دارد و اندازهٔ این منطقه بیش از ۱۳۰ سانتی‌متر مربع است.‏ اما اندازهٔ این منطقه در بینی انسان فقط ۵ سانتی‌متر مربع می‌باشد.‏

  • تعداد گیرنده‌های بویایی در بینی سگ ۵۰ برابر گیرنده‌های بویایی در بینی انسان است.‏

به این ترتیب سگ‌ها می‌توانند حتی خفیف‌ترین بوها را تشخیص دهند.‏ برای مثال،‏ ما آش را با حس بویایی می‌شناسیم،‏ اما برخی محققان می‌گویند که سگ با حس بویایی فوق‌العادهٔ خود تمامی اجزای آش را شناسایی می‌کند.‏

محققان «بنیاد پاین استریت»‏ * که برای تشخیص سرطان‌های گوناگون تحقیقاتی به عمل می‌آورند،‏ به همکاری مغز سگ و بینی‌اش اشاره کرده،‏ چنین می‌گویند:‏ «سیستم بویایی سگ یکی از پیشرفته‌ترین سیستم‌های بویایی موجود در کرهٔ زمین است.‏» دانشمندان با الهام از این جانور،‏ در حال طراحی و ساخت شناساگرهای مواد منفجره،‏ کالاهای ممنوعه و بیماری‌های گوناگون مانند سرطان هستند.‏

نظر شما چیست؟‏ آیا حس بویایی سگ در اثر تکامل به وجود آمده یا یک طراح پشت این شگفتی طبیعت بوده است؟‏

^ بند 4 مؤسسه‌ای در آمریکا.‏

^ بند 11 Pine Street Foundation