Ρύθμιση προσβασιμότητας

Επιλέξτε γλώσσα

Μετάβαση στο δευτερεύον μενού

Μετάβαση στον πίνακα περιεχομένων

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μάρτυρες του Ιεχωβά

Ελληνική

Η ΣΚΟΠΙΑ (ΕΚΔΟΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ) ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015

Γιατί Τηρούμε το Δείπνο του Κυρίου

Γιατί Τηρούμε το Δείπνο του Κυρίου

«Εξακολουθήστε να το κάνετε αυτό σε ανάμνησή μου».1 ΚΟΡ. 11:24.

1, 2. Τι έκανε ο Ιησούς το βράδυ της 14ης Νισάν του 33 Κ.Χ.; (Βλέπε εικόνα στην αρχή του άρθρου.)

Η ΝΥΧΤΑ έχει απλωθεί, αλλά το ολόγιομο φεγγάρι χαρίζει στην Ιερουσαλήμ το απαλό του φως. Είναι το βράδυ της 14ης Νισάν του 33 Κ.Χ. Ο Ιησούς και οι απόστολοί του έχουν γιορτάσει το Πάσχα, σε ανάμνηση της απελευθέρωσης του Ισραήλ από τον αιγυπτιακό ζυγό 15 αιώνες νωρίτερα. Έχοντας μαζί του τους 11 όσιους αποστόλους του, ο Ιησούς θεσπίζει τώρα ένα ειδικό γεύμα—ένα γεύμα που θα τηρείται σε ανάμνηση του θανάτου τον οποίο πρόκειται να υποστεί πριν τελειώσει εκείνη η ημέρα. *Ματθ. 26:1, 2.

2 Ο Ιησούς λέει μια ευλογία και δίνει το άζυμο ψωμί στους αποστόλους, λέγοντας: «Πάρτε, φάτε». Κατόπιν, παίρνει ένα ποτήρι κρασί, κάνει ξανά μια ευχαριστήρια προσευχή και λέει: «Πιείτε από αυτό, όλοι σας». (Ματθ. 26:26, 27) Ο Ιησούς δεν θα δώσει στους πιστούς ακολούθους του κάτι άλλο να φάνε, έχει όμως πολλά ακόμα να τους πει αυτή την ιστορική νύχτα.

3. Με ποια ερωτήματα θα ασχοληθεί αυτό το άρθρο;

3 Με αυτόν τον τρόπο, ο Ιησούς θέσπισε την Ανάμνηση του  θανάτου του, η οποία αποκαλείται επίσης «το Δείπνο του Κυρίου». (1 Κορ. 11:20) Ίσως κάποιοι ρωτήσουν: Γιατί πρέπει να τηρούμε την Ανάμνηση του θανάτου του Ιησού; Τι σημαίνει το ψωμί και το κρασί; Πώς μπορούμε να προετοιμαστούμε για την Ανάμνηση; Ποιοι πρέπει να παίρνουν από τα εμβλήματα; Και πώς νιώθουν οι Χριστιανοί για όσα αναφέρουν οι Γραφές σχετικά με την ελπίδα τους;

ΓΙΑΤΙ ΤΗΡΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΜΝΗΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ

4. Ποια δυνατότητα μας έδωσε ο θάνατος του Ιησού;

4 Ως απόγονοι του Αδάμ, κληρονομήσαμε την αμαρτία και το θάνατο. (Ρωμ. 5:12) Κανένας ατελής άνθρωπος δεν μπορεί να δώσει στον Θεό λύτρο για τη δική του ζωή ή τη ζωή άλλων. (Ψαλμ. 49:6-9) Ωστόσο, μέσω του θανάτου του, ο Ιησούς κατέβαλε το μόνο αποδεκτό λυτρωτικό αντίτιμο—το τέλειο σώμα του και το χυμένο αίμα του. Παρουσιάζοντας στον Θεό την αξία του λύτρου, ο Ιησούς μάς έδωσε τη δυνατότητα να απελευθερωθούμε από την αμαρτία και το θάνατο και να λάβουμε το δώρο της αιώνιας ζωής.Ρωμ. 6:23· 1 Κορ. 15:21, 22.

5. (α) Πώς γνωρίζουμε ότι ο Θεός και ο Χριστός αγαπούν τους ανθρώπους; (β) Γιατί πρέπει να είμαστε παρόντες στην Ανάμνηση του θανάτου του Ιησού;

5 Η προμήθεια του λύτρου αποδεικνύει ότι ο Θεός αγαπάει τον κόσμο της ανθρωπότητας. (Ιωάν. 3:16) Η θυσία του Ιησού πιστοποιεί ότι και εκείνος μας αγαπάει. Ακόμα και κατά την προανθρώπινη ύπαρξή του ως ο «δεξιοτέχνης εργάτης» του Θεού, ο Ιησούς “έτρεφε συμπάθεια για τους γιους των ανθρώπων”! (Παρ. 8:30, 31) Η ευγνωμοσύνη μας για τον Θεό και τον Γιο του πρέπει να μας υποκινεί να είμαστε παρόντες στην Ανάμνηση του θανάτου του Ιησού, υπακούοντας έτσι στην εντολή: «Εξακολουθήστε να το κάνετε αυτό σε ανάμνησή μου».1 Κορ. 11:23-25.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΤΑ ΕΜΒΛΗΜΑΤΑ

6. Πώς πρέπει να θεωρούμε το ψωμί και το κρασί της Ανάμνησης;

6 Όταν ο Ιησούς θέσπισε την Ανάμνηση, δεν μετέτρεψε θαυματουργικά το ψωμί και το κρασί στην κατά γράμμα σάρκα και στο κατά γράμμα αίμα του. Αντίθετα, είπε για το ψωμί: «Αυτό σημαίνει το σώμα μου». Όσο για το κρασί, δήλωσε: «Αυτό σημαίνει το “αίμα μου της διαθήκης”, το οποίο θα χυθεί για χάρη πολλών». (Μάρκ. 14:22-24) Είναι ξεκάθαρο, λοιπόν, ότι το ψωμί και το κρασί έπρεπε να θεωρούνται σύμβολα, ή αλλιώς εμβλήματα.

7. Τι αντιπροσωπεύει το ψωμί που χρησιμοποιείται στην Ανάμνηση;

7 Σε εκείνη τη βαρυσήμαντη περίσταση το 33 Κ.Χ., ο Ιησούς χρησιμοποίησε άζυμο ψωμί που είχε μείνει από το δείπνο του Πάσχα. (Έξοδ. 12:8) Στις Γραφές, το προζύμι υποδηλώνει κάποιες φορές φθορά ή αμαρτία. (Ματθ. 16:6, 11, 12· Λουκ. 12:1) Επομένως, το γεγονός ότι ο Ιησούς χρησιμοποίησε άζυμο ψωμί ήταν σημαντικό, επειδή αυτό αντιπροσώπευε κατάλληλα το αναμάρτητο σώμα του. (Εβρ. 7:26) Γι’ αυτόν το λόγο, στην Ανάμνηση χρησιμοποιείται τέτοιο ψωμί.

8. Τι αντιπροσωπεύει το ποτήρι με το κρασί στην Ανάμνηση;

8 Το κρασί που χρησιμοποίησε ο Ιησούς στις 14 Νισάν του 33 Κ.Χ. αντιπροσώπευε το αίμα του, και σήμερα το ποτήρι με το κρασί στην Ανάμνηση αντιπροσωπεύει το ίδιο. Στο Γολγοθά, ένα μέρος έξω από την Ιερουσαλήμ, το αίμα του χύθηκε «για συγχώρηση αμαρτιών». (Ματθ. 26:28· 27:33) Εφόσον το ψωμί και το κρασί της Ανάμνησης συμβολίζουν την ανεκτίμητη θυσία του Ιησού που προσφέρθηκε για χάρη της υπάκουης ανθρωπότητας και εμείς θεωρούμε πολύτιμη αυτή τη στοργική προμήθεια, είναι κατάλληλο να προετοιμάσουμε τον εαυτό μας για τον ετήσιο εορτασμό του Δείπνου του Κυρίου.

ΜΕΡΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΤΟΥΜΕ

9. (α) Γιατί είναι σημαντικό να συμβαδίζουμε με το πρόγραμμα ανάγνωσης της Αγίας Γραφής για την Ανάμνηση; (β) Πώς νιώθετε εσείς για το λύτρο;

9 Συμβαδίζοντας με το πρόγραμμα ανάγνωσης της Αγίας Γραφής για την Ανάμνηση  το οποίο υπάρχει στο βιβλιάριο Καθημερινή Εξέταση των Γραφών, μπορούμε να στοχαζόμαστε τα όσα έκανε ο Ιησούς λίγο πριν πεθάνει. Αυτό θα μας βοηθήσει να προετοιμάσουμε την καρδιά μας για το Δείπνο του Κυρίου. * «Περιμένουμε με ανυπομονησία την ημέρα της Ανάμνησης», έγραψε μια αδελφή. «Αποκτά περισσότερο νόημα χρόνο με το χρόνο. Θυμάμαι τότε που στεκόμουν στην αίθουσα κηδειών . . . , και καθώς κοίταζα τον αγαπημένο μου πατέρα, εκτίμησα πραγματικά μέσα από την καρδιά μου το λύτρο. . . . Ήξερα απέξω όλα τα εδάφια και πώς να τα εξηγώ! Αλλά μόνο όταν ένιωσα την ψυχρή πραγματικότητα του θανάτου η καρδιά μου πλημμύρισε από χαρά για όλα όσα θα κάνει για εμάς αυτό το πολύτιμο λύτρο». Πράγματι, καθώς προετοιμαζόμαστε για την Ανάμνηση, είναι καλό να αναλογιζόμαστε πώς μας απελευθερώνει η θυσία του Ιησού από τη μάστιγα της αμαρτίας και του θανάτου.

Χρησιμοποιήστε τα εργαλεία που έχετε ώστε να προετοιμάσετε την καρδιά σας για την Ανάμνηση (Βλέπε παράγραφο 9)

10. Πώς θα μπορούσε να επηρεάσει τη διακονία μας η προετοιμασία για την Ανάμνηση;

10 Η προετοιμασία μας για την Ανάμνηση θα μπορούσε να περιλαμβάνει επίσης σχέδια για να αυξήσουμε με κάποιον τρόπο τη διακονία μας, ίσως υπηρετώντας ως βοηθητικοί σκαπανείς την περίοδο της Ανάμνησης. Καθώς προσκαλούμε σπουδαστές της Γραφής και άλλους στο Δείπνο του Κυρίου, θα νιώθουμε χαρά μιλώντας για τον Θεό, τον Γιο του και τις ευλογίες που επιφυλάσσονται σε όσους ευαρεστούν τον Ιεχωβά και τον αινούν.Ψαλμ. 148:12, 13.

11. Πώς έπαιρναν ανάξια κάποιοι Κορίνθιοι από τα εμβλήματα της Ανάμνησης;

11 Καθώς προετοιμάζεστε για το Δείπνο του Κυρίου, εξετάστε τι έγραψε ο απόστολος Παύλος στη Χριστιανική εκκλησία της Κορίνθου. (Διαβάστε 1 Κορινθίους 11:27-34) Ο Παύλος επισήμανε ότι όποιος παίρνει από το ψωμί και πίνει από το ποτήρι ανάξια είναι «ένοχος όσον αφορά το σώμα και το αίμα του Κυρίου», του Ιησού Χριστού. Συνεπώς, κάθε χρισμένος πρέπει να «επιδοκιμάζει . . . τον εαυτό του ύστερα από λεπτομερή εξέταση» και μόνο τότε να παίρνει από τα εμβλήματα. Διαφορετικά, «τρώει και πίνει κρίση εναντίον του εαυτού του». Εξαιτίας της ανάρμοστης διαγωγής τους, πολλοί Κορίνθιοι ήταν «αδύναμοι και άρρωστοι, και αρκετοί [κοιμούνταν] τον ύπνο του [πνευματικού] θανάτου». Πιθανώς, κάποιοι έτρωγαν και έπιναν τόσο πολύ πριν ή κατά τη διάρκεια της Ανάμνησης ώστε δεν βρίσκονταν ούτε σε διανοητική ούτε σε πνευματική εγρήγορση.  Όσοι έπαιρναν από τα εμβλήματα με τέτοιον ανάξιο τρόπο επέσυραν πάνω τους τη θεϊκή αποδοκιμασία.

12. (α) Με τι παρέβαλε ο Παύλος την Ανάμνηση, και ποια προειδοποίηση έδωσε σε όσους παίρνουν από τα εμβλήματα; (β) Τι πρέπει να κάνει κάποιος που παίρνει από τα εμβλήματα αν έχει διαπράξει σοβαρή αμαρτία;

12 Ο Παύλος παρέβαλε την Ανάμνηση με ένα γεύμα στο οποίο συμμετέχει κανείς μαζί με άλλους, και προειδοποίησε όσους παίρνουν από τα εμβλήματα: «Δεν μπορείτε να πίνετε το ποτήρι του Ιεχωβά και το ποτήρι των δαιμόνων· δεν μπορείτε να τρώτε από “το τραπέζι του Ιεχωβά” και από το τραπέζι των δαιμόνων». (1 Κορ. 10:16-21) Αν κάποιος που παίρνει από τα εμβλήματα στο Δείπνο του Κυρίου έχει διαπράξει σοβαρή αμαρτία, πρέπει να ζητήσει πνευματική βοήθεια. (Διαβάστε Ιακώβου 5:14-16) Αν αυτός ο χρισμένος έχει παραγάγει «καρπούς που αρμόζουν στη μετάνοια», τότε δεν δείχνει περιφρόνηση για τη θυσία του Ιησού παίρνοντας από τα εμβλήματα της Ανάμνησης.Λουκ. 3:8.

13. Γιατί θα ήταν ωφέλιμο να προσευχηθούμε σχετικά με τη θεόδοτη ελπίδα μας;

13 Καθώς προετοιμαζόμαστε προσωπικά για την Ανάμνηση, θα ήταν ωφέλιμο να σκεφτούμε με προσευχή τη θεόδοτη ελπίδα μας. Κανένας αφιερωμένος υπηρέτης του Ιεχωβά και πιστός ακόλουθος του Γιου του δεν θα ήθελε να δείξει έλλειψη σεβασμού για τη θυσία του Ιησού παίρνοντας από τα εμβλήματα της Ανάμνησης αν δεν διαθέτει ξεκάθαρες αποδείξεις ότι είναι χρισμένος Χριστιανός. Επομένως, πώς μπορεί κάποιος να γνωρίζει αν πρέπει να πάρει από τα εμβλήματα ή όχι;

ΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΑΠΟ ΤΑ ΕΜΒΛΗΜΑΤΑ;

14. Ποια σχέση έχουν με τη νέα διαθήκη αυτοί που παίρνουν από τα εμβλήματα της Ανάμνησης;

14 Εκείνοι που ορθά παίρνουν από τα εμβλήματα της Ανάμνησης είναι απολύτως βέβαιοι ότι περιλαμβάνονται στη νέα διαθήκη. Σε ό,τι αφορά το κρασί, ο Ιησούς είπε: «Αυτό το ποτήρι σημαίνει τη νέα διαθήκη που έχει ως βάση το αίμα μου». (1 Κορ. 11:25) Μέσω του προφήτη Ιερεμία, ο Θεός προείπε ότι θα έκανε μια νέα διαθήκη, διαφορετική από τη διαθήκη του Νόμου που είχε συνάψει με τους Ισραηλίτες. (Διαβάστε Ιερεμίας 31:31-34) Ο Θεός έχει κάνει τη νέα διαθήκη με τους πνευματικούς Ισραηλίτες. (Γαλ. 6:15, 16) Αυτή η διαθήκη επικυρώθηκε με τη θυσία του Χριστού και τέθηκε σε ισχύ με το χυμένο αίμα του. (Λουκ. 22:20) Ο Ιησούς είναι ο Μεσίτης της νέας διαθήκης και οι όσιοι χρισμένοι που περιλαμβάνονται σε αυτήν λαβαίνουν ουράνια κληρονομιά.Εβρ. 8:6· 9:15.

15. Ποιοι περιλαμβάνονται στη διαθήκη για Βασιλεία, και ποιο προνόμιο θα έχουν αν είναι πιστοί;

15 Τα άτομα που έχουν το δικαίωμα να πάρουν από τα εμβλήματα της Ανάμνησης γνωρίζουν ότι περιλαμβάνονται στη διαθήκη για Βασιλεία. (Διαβάστε Λουκάς 12:32) Εκείνοι που έγιναν χρισμένοι ακόλουθοι του Ιησού και προσκολλήθηκαν όσια σε αυτόν, συμμετέχοντας στα παθήματά του, θα συμμετείχαν και στην ουράνια διακυβέρνησή του. (Φιλιπ. 3:10) Εφόσον περιλαμβάνονται στη διαθήκη για Βασιλεία, οι πιστοί χρισμένοι θα κυβερνήσουν με τον Χριστό ως ουράνιοι βασιλιάδες για πάντα. (Αποκ. 22:5) Αυτά τα άτομα ορθά παίρνουν από τα εμβλήματα στο Δείπνο του Κυρίου.

16. Εξηγήστε με συντομία τη σημασία των εδαφίων Ρωμαίους 8:15-17.

16 Μόνο όσοι έχουν τη μαρτυρία του πνεύματος ότι είναι παιδιά του Θεού πρέπει να παίρνουν από τα εμβλήματα της Ανάμνησης. (Διαβάστε Ρωμαίους 8:15-17) Προσέξτε ότι ο Παύλος χρησιμοποίησε την αραμαϊκή λέξη «Αββά», που σημαίνει «Ω! Πατέρα». Ένα παιδί θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτή τη λέξη απευθυνόμενο στον πατέρα του, επειδή είναι μια τρυφερή προσφώνηση η οποία συνδυάζει την οικειότητα της λέξης «μπαμπάς» με το σεβασμό που εκφράζει η λέξη «πατέρας». Τα άτομα που έχουν λάβει «πνεύμα υιοθεσίας»  είναι γεννημένα από το πνεύμα παιδιά του Θεού. Το πνεύμα του δίνει μαρτυρία μαζί με το πνεύμα τους, κάνοντάς τους να συνειδητοποιήσουν ότι είναι χρισμένοι γιοι του Ιεχωβά. Δεν νιώθουν έτσι επειδή δεν ενδιαφέρονται πια να ζήσουν πάνω στη γη. Είναι βέβαιοι ότι, αν μείνουν πιστοί μέχρι θανάτου, θα είναι συγκληρονόμοι με τον Ιησού στην ουράνια Βασιλεία. Σήμερα, υπάρχει μόνο ένα υπόλοιπο από τους 144.000 πιστούς ακολούθους του Χριστού, οι οποίοι “έχουν χρίσμα από τον άγιο”, τον Ιεχωβά. (1 Ιωάν. 2:20· Αποκ. 14:1) Το πνεύμα του είναι αυτό που τους κάνει να φωνάζουν «Αββά, Πατέρα!» Τι ευλογημένη σχέση έχουν με τον Θεό!

ΝΑ ΝΙΩΘΕΤΕ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΑΦΙΚΗ ΣΑΣ ΕΛΠΙΔΑ

17. Ποια είναι η ελπίδα των χρισμένων, και πώς τους κάνει να νιώθουν;

17 Αν είστε χρισμένος Χριστιανός, η ουράνια ελπίδα αποτελεί σημαντικό θέμα στις προσωπικές σας προσευχές. Όταν η Γραφή μιλάει για εκείνους που είναι “αρραβωνιασμένοι” με τον ουράνιο Γαμπρό, τον Ιησού Χριστό, εσείς το εφαρμόζετε αυτό στον εαυτό σας και αποβλέπετε στο να γίνετε μέρος της “νύφης” του. (2 Κορ. 11:2· Ιωάν. 3:27-29· Αποκ. 21:2, 9-14) Όταν ο Θεός εκφράζει στο Λόγο του την αγάπη του για τα πνευματικά του παιδιά, εσείς λέτε: «Για εμένα το λέει αυτό». Και όταν ο Λόγος του Ιεχωβά δίνει οδηγίες στους χρισμένους γιους Του, το άγιο πνεύμα σάς υποκινεί να υπακούτε και να λέτε μέσα σας: «Αυτό εφαρμόζεται σε εμένα». Με αυτόν τον τρόπο, το πνεύμα του Θεού δίνει μαρτυρία μαζί με το πνεύμα σας ότι έχετε την ουράνια ελπίδα.

18. Ποια ελπίδα έχουν τα «άλλα πρόβατα», και πώς νιώθετε εσείς για αυτήν;

18 Από την άλλη πλευρά, αν ανήκετε στο «μεγάλο πλήθος» των “άλλων προβάτων”, ο Θεός σάς έχει δώσει την επίγεια ελπίδα. (Αποκ. 7:9· Ιωάν. 10:16) Θέλετε να ζήσετε για πάντα στον Παράδεισο και χαίρεστε καθώς στοχάζεστε όσα λέει η Γραφή σχετικά με τη μελλοντική ζωή στη γη. Αποβλέπετε στον καιρό που θα απολαμβάνετε αφθονία ειρήνης έχοντας γύρω σας την οικογένειά σας και άλλους δίκαιους ανθρώπους. Περιμένετε με ανυπομονησία την ημέρα που η ανθρωπότητα δεν θα μαστίζεται πια από ελλείψεις τροφίμων, φτώχεια, βάσανα, ασθένειες και θάνατο. (Ψαλμ. 37:10, 11, 29· 67:6· 72:7, 16· Ησ. 33:24) Λαχταράτε να καλωσορίσετε εκείνους που θα αναστηθούν και θα έχουν την προοπτική να ζήσουν για πάντα στη γη. (Ιωάν. 5:28, 29) Πόσο ευγνώμονες είστε που ο Ιεχωβά σάς έχει ευλογήσει με την επίγεια ελπίδα! Αν και δεν παίρνετε από τα εμβλήματα, παρευρίσκεστε στην Ανάμνηση εκφράζοντας έτσι την εκτίμησή σας για τη λυτρωτική θυσία του Ιησού Χριστού.

ΕΣΕΙΣ ΘΑ ΠΑΡΕΥΡΕΘΕΙΤΕ;

19, 20. (α) Πώς μπορεί να γίνει πραγματικότητα η θεόδοτη ελπίδα σας; (β) Γιατί θα παρευρεθείτε εσείς στο Δείπνο του Κυρίου;

19 Είτε η ελπίδα σας είναι επίγεια είτε ουράνια, μπορεί να γίνει πραγματικότητα μόνο αν ασκείτε πίστη στον Ιεχωβά Θεό, στον Ιησού Χριστό και στο λύτρο. Η παρουσία σας στην Ανάμνηση θα σας δώσει την ευκαιρία να κάνετε σκέψεις γύρω από την ελπίδα σας και την τεράστια σπουδαιότητα του θανάτου του Ιησού. Επομένως, βάλτε στόχο σας να είστε ένα από τα εκατομμύρια άτομα που θα παρευρεθούν στο Δείπνο του Κυρίου το οποίο θα τηρηθεί την Παρασκευή 3 Απριλίου 2015, μετά τη δύση του ήλιου, σε Αίθουσες Βασιλείας και άλλες τοποθεσίες σε όλο τον κόσμο.

20 Η παρουσία σας στην Ανάμνηση μπορεί να αυξήσει την ευγνωμοσύνη σας για τη λυτρωτική θυσία του Ιησού. Η προσεκτική παρακολούθηση της ομιλίας μπορεί να σας υποκινήσει να δείξετε την αγάπη σας για τους συνανθρώπους σας μεταδίδοντάς τους όσα έχετε μάθει για την αγάπη του Ιεχωβά και το μεγαλειώδη σκοπό του για την ανθρωπότητα. (Ματθ. 22:34-40) Γι’ αυτό λοιπόν, να είστε οπωσδήποτε παρόντες στο Δείπνο του Κυρίου.

^ παρ. 1 Για τους Εβραίους, η ημέρα άρχιζε με τη δύση του ήλιου και τελείωνε με την επόμενη δύση.

^ παρ. 9 Βλέπε Παράρτημα Β12 στη Μετάφραση Νέου Κόσμου (στην αγγλική) ή τον Οδηγό Μελέτης για το Λόγο του Θεού, τμήμα 16.