Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μετάβαση στο δευτερεύον μενού

Μετάβαση στον πίνακα περιεχομένων

Μάρτυρες του Ιεχωβά

Ελληνική

Η Σκοπιά—Έκδοση Μελέτης  |  Σεπτέμβριος 2012

Πώς θα Φτάσει Αυτός ο Κόσμος στο Τέλος Του

Πώς θα Φτάσει Αυτός ο Κόσμος στο Τέλος Του

«Εσείς . . . δεν είστε στο σκοτάδι, ώστε εκείνη η ημέρα να σας αιφνιδιάσει όπως τους κλέφτες».1 ΘΕΣ. 5:4.

1. Τι θα μας βοηθήσει να παραμένουμε σε εγρήγορση και να αντιμετωπίζουμε τις δοκιμασίες;

ΣΥΝΤΟΜΑ θα λάβουν χώρα συνταρακτικά γεγονότα. Η εκπλήρωση Βιβλικών προφητειών το επιβεβαιώνει αυτό. Επομένως, είναι αναγκαίο να παραμένουμε σε εγρήγορση. Τι μπορεί να μας βοηθήσει; Ο απόστολος Παύλος μάς προτρέπει να «προσηλώνουμε τα μάτια μας . . . σε αυτά που δεν βλέπονται». Ναι, χρειάζεται να έχουμε κατά νου την ανταμοιβή μας, την αιώνια ζωή, είτε στον ουρανό είτε στη γη. Όπως δείχνουν τα συμφραζόμενα, ο Παύλος έγραψε αυτά τα λόγια για να παροτρύνει τους ομοπίστους του να εστιάζουν την προσοχή τους στην αίσια έκβαση της πιστής πορείας τους. Αυτό θα τους βοηθούσε επίσης να αντιμετωπίζουν τις δοκιμασίες και το διωγμό.2 Κορ. 4:8, 9, 16‐18· 5:7.

2. (α) Τι πρέπει να κάνουμε για να κρατήσουμε την ελπίδα μας σταθερή; (β) Τι θα εξετάσουμε σε αυτό και στο επόμενο άρθρο;

2 Η νουθεσία του Παύλου εμπεριέχει μια σημαντική αρχή: Για να κρατήσουμε την ελπίδα μας σταθερή, πρέπει να βλέπουμε πέρα από αυτά που βρίσκονται ακριβώς μπροστά μας. Χρειάζεται να εστιάζουμε την προσοχή μας σε σημαντικά γεγονότα που δεν βλέπονται ακόμη. (Εβρ. 11:1· 12:1, 2) Γι’ αυτό λοιπόν, ας εξετάσουμε δέκα μελλοντικά γεγονότα που συνδέονται στενά με την ελπίδα μας για αιώνια ζωή. *

ΤΙ ΘΑ ΣΥΜΒΕΙ ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΛΟΣ;

3. (α) Ποια μελλοντική εξέλιξη αναφέρεται στα εδάφια 1 Θεσσαλονικείς 5:2, 3; (β) Τι θα κάνουν οι πολιτικοί ηγέτες, και ποιοι μπορεί να ενωθούν μαζί τους;

3 Ο Παύλος αναφέρει μια μελλοντική εξέλιξη στην επιστολή του προς τους Θεσσαλονικείς. (Διαβάστε 1 Θεσσαλονικείς 5:2, 3) Ο απόστολος εφιστά την προσοχή στην «ημέρα του Ιεχωβά». Όπως χρησιμοποιείται εδώ, η «ημέρα του Ιεχωβά» σημαίνει την περίοδο που θα αρχίσει με  την καταστροφή της ψεύτικης θρησκείας και θα κορυφωθεί με τον πόλεμο του Αρμαγεδδώνα. Ωστόσο, λίγο πριν από την έναρξη αυτής της ημέρας, οι ηγέτες του κόσμου θα λένε «Ειρήνη και ασφάλεια!» Αυτό μπορεί να αναφέρεται σε ένα γεγονός ή σε μια σειρά γεγονότων. Τα έθνη ίσως θα νομίζουν ότι βρίσκονται κοντά στην επίλυση ορισμένων από τα μεγάλα προβλήματά τους. Τι θα λεχθεί για τους θρησκευτικούς ηγέτες; Εφόσον αποτελούν μέρος του κόσμου, είναι πιθανό να ενωθούν με τους πολιτικούς ηγέτες σε αυτή τη διακήρυξη. (Αποκ. 17:1, 2) Μια τέτοια ενέργεια θα έκανε τους κληρικούς να μοιάζουν με τους ψευδοπροφήτες του αρχαίου Ιούδα, για τους οποίους ο Ιεχωβά είπε: «[Λένε:] “Υπάρχει ειρήνη! Υπάρχει ειρήνη!” ενώ δεν υπάρχει ειρήνη».Ιερ. 6:14· 23:16, 17.

4. Σε αντίθεση με τους ανθρώπους γενικά, τι διακρίνουμε εμείς;

4 Όποιοι και αν συμμετάσχουν στη διακήρυξη «Ειρήνη και ασφάλεια!», αυτή η εξέλιξη θα δείξει ότι έχει έρθει η ώρα να αρχίσει η ημέρα του Ιεχωβά. Γι’ αυτό, ο Παύλος μπορούσε να πει: «Εσείς, αδελφοί, δεν είστε στο σκοτάδι, ώστε εκείνη η ημέρα να σας αιφνιδιάσει όπως τους κλέφτες, γιατί είστε όλοι γιοι φωτός». (1 Θεσ. 5:4, 5) Σε αντίθεση με τους ανθρώπους γενικά, εμείς διακρίνουμε τη σημασία που έχουν τα τρέχοντα γεγονότα από Γραφική άποψη. Πώς ακριβώς θα εκπληρωθεί αυτή η προφητεία για τη διακήρυξη «Ειρήνη και ασφάλεια!»; Θα περιμένουμε για να δούμε. Ας είμαστε λοιπόν αποφασισμένοι να «μένουμε άγρυπνοι και [να] διατηρούμε τη διανοητική μας διαύγεια».1 Θεσ. 5:6· Σοφ. 3:8.

ΜΙΑ «ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ» ΠΟΥ ΠΕΦΤΕΙ ΕΞΩ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ

5. (α) Πώς θα αρχίσει η «μεγάλη θλίψη»; (β) Ποια «βασίλισσα» θα πέσει έξω στους υπολογισμούς της;

5 Ποιο από τα γεγονότα που δεν βλέπονται ακόμη θα λάβει χώρα στη συνέχεια; Ο Παύλος δήλωσε: «Όταν θα λένε: “Ειρήνη και ασφάλεια!” τότε ξαφνική καταστροφή θα έρθει αμέσως πάνω τους». Η πρώτη φάση αυτής της “ξαφνικής καταστροφής” είναι η επίθεση εναντίον της “Βαβυλώνας της Μεγάλης”, της παγκόσμιας αυτοκρατορίας της ψεύτικης θρησκείας, που είναι γνωστή και ως «η πόρνη». (Αποκ. 17:5, 6, 15) Αυτή η επίθεση εναντίον όλων των ψεύτικων θρησκειών, περιλαμβανομένου και του Χριστιανικού κόσμου, σηματοδοτεί την έναρξη της “μεγάλης θλίψης”. (Ματθ. 24:21· 2 Θεσ. 2:8) Για πολλούς, αυτό το γεγονός θα αποτελέσει έκπληξη. Γιατί; Επειδή μέχρι τότε, η πόρνη θα θεωρεί ότι είναι αδιαμφισβήτητη «βασίλισσα» που “ποτέ δεν θα δει πένθος”. Ξαφνικά, όμως, θα ανακαλύψει ότι έχει πέσει έξω στους υπολογισμούς της. Θα αφανιστεί γρήγορα, σαν «σε μία ημέρα».Αποκ. 18:7, 8.

6. Ποιος θα καταστρέψει την ψεύτικη θρησκεία;

6 Ο Λόγος του Θεού δείχνει ότι στην πόρνη  θα επιτεθεί ένα «θηρίο» με «δέκα κέρατα». Μελετώντας το βιβλίο της Αποκάλυψης, αντιλαμβανόμαστε ότι αυτό το θηρίο αντιπροσωπεύει τα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ). «Τα δέκα κέρατα» εξεικονίζουν όλες τις υπάρχουσες πολιτικές δυνάμεις που στηρίζουν αυτό το «κατακόκκινο θηρίο». * (Αποκ. 17:3, 5, 11, 12) Πόσο καταστροφική θα είναι η επίθεση; Τα κράτη που ανήκουν στον ΟΗΕ θα λεηλατήσουν τον πλούτο της πόρνης, θα ξεσκεπάσουν το πραγματικό της πρόσωπο, θα την καταβροχθίσουν και «θα την κάψουν εντελώς». Η καταστροφή της θα είναι οριστική.Διαβάστε Αποκάλυψη 17:16.

7. Τι θα πυροδοτήσει την επίθεση του “θηρίου”;

7 Η Βιβλική προφητεία δείχνει επίσης τι θα πυροδοτήσει αυτή την επίθεση. Με κάποιον τρόπο, ο Ιεχωβά θα βάλει στις καρδιές των πολιτικών ηγετών «να εκτελέσουν τη σκέψη του», δηλαδή να ερημώσουν την πόρνη. (Αποκ. 17:17) Επειδή η πολεμοχαρής θρησκεία εξακολουθεί να είναι διαιρετικός παράγοντας στον κόσμο, τα έθνη μπορεί να θεωρήσουν ότι η καταστροφή της πόρνης εξυπηρετεί τα εθνικά τους συμφέροντα. Μάλιστα, όταν οι ηγέτες εξαπολύσουν την επίθεσή τους, θα νομίζουν ότι εκτελούν τη δική τους «μία σκέψη». Στην πραγματικότητα, όμως, θα ενεργούν ως όργανα του Θεού για την εξάλειψη κάθε ψεύτικης θρησκείας. Έτσι λοιπόν, με μια αιφνιδιαστική ανατροπή, ένα τμήμα του σατανικού συστήματος θα επιτεθεί σε ένα άλλο τμήμα, κάτι που ο Σατανάς θα είναι ανίκανος να αποτρέψει.Ματθ. 12:25, 26.

ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΟ ΛΑΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

8. Τι θα περιλαμβάνει η επίθεση «του Γωγ της γης του Μαγώγ»;

8 Μετά την καταστροφή της ψεύτικης θρησκείας, θα διαπιστωθεί ότι οι υπηρέτες του Θεού εξακολουθούν να «κατοικούν με ασφάλεια» και «χωρίς τείχη». (Ιεζ. 38:11, 14) Τι θα συμβεί σε αυτή τη φαινομενικά ανυπεράσπιστη ομάδα ανθρώπων που συνεχίζουν να λατρεύουν τον Ιεχωβά; Όπως φαίνεται, θα γίνουν στόχος μιας ολομέτωπης επίθεσης από “πολλούς λαούς”. Ο Λόγος του Θεού περιγράφει αυτή την εξέλιξη ως την επίθεση «του Γωγ της γης του Μαγώγ». (Διαβάστε Ιεζεκιήλ 38:2, 15, 16) Πώς πρέπει να νιώθουμε για αυτή την επίθεση;

9. (α) Ποιο είναι το κύριο μέλημα ενός Χριστιανού; (β) Ποια βήματα πρέπει να κάνουμε τώρα για να ενισχύσουμε την πίστη μας;

9 Το ότι γνωρίζουμε εκ των προτέρων για αυτή την επίθεση στο λαό του Θεού δεν μας προκαλεί υπερβολική ανησυχία. Απεναντίας, το κύριο μέλημά μας είναι, όχι η δική μας σωτηρία, αλλά ο αγιασμός του ονόματος του Ιεχωβά και η δικαίωση της κυριαρχίας του. Μάλιστα, πάνω από 60 φορές,  ο Ιεχωβά διακήρυξε: «Θα γνωρίσετε εξάπαντος ότι εγώ είμαι ο Ιεχωβά». (Ιεζ. 6:7· βλέπε υποσημείωση στη ΜΝΚ.) Έτσι λοιπόν, αποβλέπουμε με έντονο ενδιαφέρον στην εκπλήρωση αυτής της ιδιαίτερης πτυχής της προφητείας του Ιεζεκιήλ, με την πεποίθηση ότι «ο Ιεχωβά ξέρει να ελευθερώνει ανθρώπους θεοσεβούς αφοσίωσης από δοκιμασία». (2 Πέτρ. 2:9) Στο μεταξύ, ας χρησιμοποιούμε κάθε ευκαιρία για να ενισχύουμε την πίστη μας ώστε να διακρατήσουμε την ακεραιότητά μας στον Ιεχωβά παρά τις δοκιμασίες. Τι πρέπει να κάνουμε; Να προσευχόμαστε, να μελετούμε το Λόγο του Θεού και να κάνουμε στοχασμούς γύρω από αυτόν, καθώς και να μεταδίδουμε το άγγελμα της Βασιλείας. Με αυτούς τους τρόπους, κρατάμε την ελπίδα μας για αιώνια ζωή σταθερή σαν «άγκυρα».Εβρ. 6:19· Ψαλμ. 25:21.

ΤΑ ΕΘΝΗ ΘΑ ΑΝΑΓΚΑΣΤΟΥΝ ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΟΥΝ ΤΟΝ ΙΕΧΩΒΑ

10, 11. Τι θα σηματοδοτήσει την έναρξη του Αρμαγεδδώνα, και τι θα συμβεί στη διάρκειά του;

10 Ποιο συνταρακτικό γεγονός θα πυροδοτήσει η επίθεση εναντίον των υπηρετών του Ιεχωβά; Μέσω του Ιησού και των ουράνιων στρατευμάτων, ο Ιεχωβά θα παρέμβει υπέρ του λαού Του. (Αποκ. 19:11‐16) Αυτή η παρέμβαση θα σημάνει τον «πόλεμο της μεγάλης ημέρας του Θεού του Παντοδύναμου»—τον Αρμαγεδδώνα.Αποκ. 16:14, 16.

11 Αναφορικά με αυτόν τον πόλεμο, ο Ιεχωβά δηλώνει μέσω του Ιεζεκιήλ: «“Θα καλέσω εναντίον του [Γωγ], σε όλη την ορεινή περιοχή μου, σπαθί”, λέει ο Υπέρτατος Κύριος Ιεχωβά. “Εναντίον του αδελφού του θα στραφεί το σπαθί του κάθε ανθρώπου”». Μέσα στον πανικό τους, όσοι θα πολεμούν στο πλευρό του Σατανά θα περιέλθουν σε σύγχυση και θα στρέψουν τα όπλα τους ο ένας εναντίον του άλλου. Στην πραγματικότητα, ο όλεθρος θα πλήξει ολόκληρο το σύστημα του Σατανά. Ο Ιεχωβά λέει: «Φωτιά και θειάφι θα βρέξω πάνω [στον Γωγ] και πάνω στις ορδές του και πάνω στους πολλούς λαούς που θα είναι μαζί του». (Ιεζ. 38:21, 22) Ποιο θα είναι το αποτέλεσμα αυτής της θεϊκής ενέργειας;

12. Τι θα υποχρεωθούν να κάνουν τα έθνη;

12 Τα έθνη θα αναγνωρίσουν αναγκαστικά ότι η συντριπτική τους ήττα επήλθε κατ’ εντολήν του ίδιου του Ιεχωβά. Και στη συνέχεια, όπως συνέβη με τους αρχαίους Αιγυπτίους που καταδίωξαν τους Ισραηλίτες στην Ερυθρά Θάλασσα, οι δυνάμεις του Σατανά μπορεί να κραυγάσουν με απόγνωση: «Ο Ιεχωβά σίγουρα πολεμάει για αυτούς»! (Έξοδ. 14:25) Ναι, τα έθνη θα υποχρεωθούν να αναγνωρίσουν τον Ιεχωβά. (Διαβάστε Ιεζεκιήλ 38:23) Πόσο σύντομα πρόκειται να αρχίσει αυτή η αλληλουχία των γεγονότων;

ΔΕΝ ΘΑ ΕΓΕΡΘΕΙ ΑΛΛΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΔΥΝΑΜΗ

13. Τι γνωρίζουμε για το πέμπτο τμήμα της εικόνας που περιγράφει ο Δανιήλ;

13 Μια προφητεία από το βιβλίο του Δανιήλ μάς επιτρέπει να προσδιορίσουμε πού βρισκόμαστε στο ρεύμα του χρόνου. Ο Δανιήλ περιγράφει μια εικόνα με ανθρώπινη μορφή η οποία αποτελείται από διάφορα μέταλλα. (Δαν. 2:28, 31‐33) Αυτή εξεικονίζει τις διαδοχικές παγκόσμιες δυνάμεις που άσκησαν σημαντική επίδραση στο λαό του Θεού, τόσο στο παρελθόν όσο και στο παρόν: τη Βαβυλώνα, τη Μηδοπερσία, την Ελλάδα, τη Ρώμη—και μια τελευταία παγκόσμια δύναμη, στη δική μας εποχή. Η μελέτη της προφητείας του Δανιήλ αποκαλύπτει ότι αυτή η τελική παγκόσμια δύναμη συμβολίζεται από τα πόδια και τα δάχτυλα της εικόνας. Στη διάρκεια του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, η Βρετανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες διαμόρφωσαν μια ειδική κοινοπραξία. Ναι, το πέμπτο τμήμα της εικόνας του Δανιήλ είναι η Αγγλοαμερικανική Παγκόσμια Δύναμη. Εφόσον τα πόδια αποτελούν το τελευταίο τμήμα της εικόνας, δεν πρόκειται να έρθει στο προσκήνιο άλλη ανθρώπινη παγκόσμια δύναμη. Και το γεγονός ότι τα πόδια και τα δάχτυλα  αποτελούνται από σίδερο και πηλό εξεικονίζει την εξασθενημένη κατάσταση της Αγγλοαμερικανικής Παγκόσμιας Δύναμης.

14. Ποια παγκόσμια δύναμη θα είναι κυρίαρχη όταν ξεσπάσει ο Αρμαγεδδών;

14 Η ίδια προφητεία δείχνει ότι η Βασιλεία του Θεού, που εξεικονίζεται από μια μεγάλη πέτρα, κόπηκε από το βουνό της κυριαρχίας του Ιεχωβά το 1914. Αυτή η πέτρα κινείται τώρα ακάθεκτα προς το στόχο της—τα πόδια της εικόνας. Στον Αρμαγεδδώνα, τα πόδια καθώς και η υπόλοιπη εικόνα θα γίνουν κομμάτια. (Διαβάστε Δανιήλ 2:44, 45) Συνεπώς, η Αγγλοαμερικανική Παγκόσμια Δύναμη θα εξακολουθεί να είναι η κυρίαρχη παγκόσμια δύναμη όταν ξεσπάσει ο Αρμαγεδδών. Πόσο συναρπαστικό θα είναι να δούμε με τα μάτια μας την πλήρη εκπλήρωση αυτής της προφητείας! * Τι επιφυλάσσει όμως ο Ιεχωβά για τον ίδιο τον Σατανά;

ΤΙ ΘΑ ΣΥΜΒΕΙ ΣΤΟΝ ΠΡΩΤΙΣΤΟ ΑΝΤΙΔΙΚΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

15. Μετά τον Αρμαγεδδώνα, τι θα συμβεί στον Σατανά και στους δαίμονές του;

15 Πρώτα, ο Σατανάς θα αναγκαστεί να δει, από την αρχή ως το τέλος, τον αφανισμό ολόκληρης της οργάνωσής του στη γη. Έπειτα θα έρθει η δική του σειρά. Ο απόστολος Ιωάννης αναφέρει τι θα συμβεί στη συνέχεια. (Διαβάστε Αποκάλυψη 20:1‐3) Ο Ιησούς Χριστός—ο “άγγελος με το κλειδί της αβύσσου”—θα πιάσει τον Σατανά και τους δαίμονές του, θα τους ρίξει στην άβυσσο και θα τους κρατήσει εκεί για χίλια χρόνια. (Λουκ. 8:30, 31· 1 Ιωάν. 3:8) Αυτή η ενέργεια είναι το αρχικό στάδιο του πλήγματος στο κεφάλι του φιδιού. *Γέν. 3:15.

16. Τι θα σημάνει για τον Σατανά ο εγκλεισμός του «στην άβυσσο»;

16 Τι είναι η “άβυσσος” στην οποία θα ριχτούν ο Σατανάς και οι δαίμονες; Η λέξη ἄβυσσος που χρησιμοποίησε ο Ιωάννης στο πρωτότυπο κείμενο υποδηλώνει κάτι που είναι “πολύ ή εξαιρετικά βαθύ”, “απύθμενο, αχανές”. Μπορεί επίσης να αποδοθεί ως «το άπειρο κενό». Ως εκ τούτου, είναι ένας τόπος εντελώς απρόσιτος για οποιονδήποτε άλλον εκτός από τον Ιεχωβά και το διορισμένο του άγγελο που έχει «το κλειδί της αβύσσου». Εκεί, ο Σατανάς θα βρίσκεται σε κατάσταση αδράνειας σαν του θανάτου, «για να μην παροδηγήσει πια αυτός τα έθνη». Πράγματι, το «λιοντάρι που βρυχιέται» θα κατασιωπηθεί!1 Πέτρ. 5:8.

ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΟΔΗΓΟΥΝ ΣΕ ΕΝΑΝ ΚΑΙΡΟ ΕΙΡΗΝΗΣ

17, 18. (α) Ποια γεγονότα που δεν βλέπονται ακόμη εξετάσαμε ως τώρα; (β) Έπειτα από αυτά τα γεγονότα, ποια περίοδο θα απολαύσουμε;

17 Μπροστά μας βρίσκονται σημαντικές εξελίξεις και συνταρακτικά γεγονότα. Αναμένουμε να δούμε πώς θα πραγματοποιηθεί η διακήρυξη «Ειρήνη και ασφάλεια!» Κατόπιν θα παραστούμε μάρτυρες της καταστροφής της Βαβυλώνας της Μεγάλης, της επίθεσης του Γωγ του Μαγώγ, της μάχης του Αρμαγεδδώνα και του εγκλεισμού του Σατανά και των δαιμόνων του στην άβυσσο. Έπειτα από αυτά, όταν πια θα έχει εκλείψει κάθε πονηρία, θα ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο—η Χιλιετής Βασιλεία του Χριστού, κατά την οποία θα απολαμβάνουμε “αφθονία ειρήνης”.Ψαλμ. 37:10, 11.

18 Εκτός από τα πέντε γεγονότα που εξετάσαμε ως τώρα, υπάρχουν και άλλα πράγματα «που δεν βλέπονται» στα οποία είναι σημαντικό να «προσηλώνουμε τα μάτια μας». Αυτά θα εξεταστούν στο επόμενο άρθρο.

^ παρ. 2 Τα δέκα γεγονότα εξετάζονται σε αυτό και στο επόμενο άρθρο.

^ παρ. 6 Βλέπε Αποκάλυψη—Το Μεγαλειώδες Αποκορύφωμά της Πλησιάζει!, σελίδες 251‐258.

^ παρ. 14 Η φράση του εδαφίου Δανιήλ 2:44 «θα βάλει τέλος σε όλες αυτές τις βασιλείες» αναφέρεται στις βασιλείες, δηλαδή τις παγκόσμιες δυνάμεις, που συμβολίζονται από τα τμήματα της εικόνας. Ωστόσο, μια παράλληλη προφητεία της Γραφής δείχνει ότι οι «βασιλιάδες ολόκληρης της κατοικημένης γης» θα παραταχθούν εναντίον του Ιεχωβά “στη μεγάλη ημέρα του Θεού του Παντοδύναμου”. (Αποκ. 16:14· 19:19‐21) Επομένως, στον Αρμαγεδδώνα δεν θα καταστραφούν μόνο οι βασιλείες της εικόνας, αλλά και όλες οι άλλες βασιλείες αυτού του κόσμου.

^ παρ. 15 Η τελική συντριβή του κεφαλιού του φιδιού θα λάβει χώρα μετά τα χίλια χρόνια, όταν ο Σατανάς και οι δαίμονές του θα ριχτούν «στη λίμνη της φωτιάς και του θειαφιού».Αποκ. 20:7‐10· Ματθ. 25:41.