Ρύθμιση προσβασιμότητας

Επιλέξτε γλώσσα

Μετάβαση στο δευτερεύον μενού

Μετάβαση στον πίνακα περιεχομένων

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μάρτυρες του Ιεχωβά

Ελληνική

ΞΥΠΝΑ! ΑΡ. 6 2016

Το Μοναδικό Ψάρι-Κλόουν

Το Μοναδικό Ψάρι-Κλόουν

Πορτοκαλί ψάρι-κλόουν

ΛΙΓΑ ψάρια αιχμαλωτίζουν την προσοχή μας όπως το ψάρι-κλόουν. Ίσως μας κλέβει την καρδιά με τα φανταχτερά του χρώματα, που μπορεί να θυμίζουν κλόουν του τσίρκου. Ή μπορεί να μας εντυπωσιάζει το παράδοξο μέρος που επιλέγει για σπίτι του—τα τσουχτερά πλοκάμια της θαλάσσιας ανεμώνης. Δεν απορούμε που ένα άλλο όνομα για το ψάρι-κλόουν είναι ανεμωνόψαρο.

Όπως πολλοί ηθοποιοί του Χόλιγουντ, έτσι και τα ψάρια-κλόουν νιώθουν άνετα με τον φωτογραφικό φακό. Όσοι κάνουν καταδύσεις με φιάλη οξυγόνου ή αναπνευστήρα μπορούν να ελπίζουν ότι τα ψάρια-κλόουν θα «ποζάρουν» για φωτογραφίες, εφόσον σπάνια απομακρύνονται από το σπίτι τους και δεν είναι ιδιαίτερα ντροπαλά.

Αλλά αυτό που κάνει τα ψάρια-κλόουν μοναδικά είναι ο φαινομενικά ριψοκίνδυνος τρόπος ζωής τους. Το να ζει κανείς ανάμεσα σε δηλητηριώδη πλοκάμια είναι σαν να φτιάχνει σπιτικό μέσα σε φωλιά φιδιών. Παρ’ όλα αυτά, τα ψάρια-κλόουν και η ανεμώνη της επιλογής τους είναι αχώριστα. Τι καθιστά εφικτή και επιτυχημένη αυτή την παράξενη συμβίωση;

“ΔΕΝ ΖΩ ΧΩΡΙΣ ΕΣΕΝΑ”

Ψάρι-κλόουν Amphiprion Bicinctus

Όπως συμβαίνει σε κάθε καλή συμβίωση, τα ψάρια-κλόουν και οι ανεμώνες αλληλοβοηθούνται.  Αυτή η σχέση είναι ζήτημα επιβίωσης για το ψάρι-κλόουν, όχι απλώς ζήτημα άνεσης. Οι υδροβιολόγοι έχουν διαπιστώσει ότι το ψάρι-κλόουν δεν μπορεί να ζήσει στο φυσικό του περιβάλλον χωρίς μια ανεμώνη-ξενιστή. Εφόσον δεν κολυμπάει γρήγορα, θα γινόταν εύκολη λεία των πεινασμένων θηρευτών χωρίς την προστασία της. Ωστόσο, έχοντας την ανεμώνη ως ορμητήριο και ως ασφαλές κρησφύγετο όταν απειλείται, μπορεί να φτάσει στην ηλικία ακόμη και των δέκα ετών.

Η ανεμώνη παρέχει στο ψάρι κατοικία αλλά και έναν ασφαλή τόπο αναπαραγωγής. Τα ψάρια-κλόουν εναποθέτουν τα αβγά τους στη βάση της, όπου και οι δύο γονείς τα προσέχουν άγρυπνα. Αργότερα, μπορεί κάποιος να δει ολόκληρη την οικογένεια να κολυμπάει γύρω από την ίδια ανεμώνη.

Τι κερδίζει η ανεμώνη από αυτή τη σχέση; Τα ψάρια-κλόουν παίζουν τον ρόλο του θαλάσσιου σωματοφύλακα διώχνοντας τα πεταλουδόψαρα, στα οποία αρέσει να τρέφονται με τα πλοκάμια της ανεμώνης. Τουλάχιστον ένα είδος ανεμώνης δεν μπορεί να ζήσει χωρίς συμβιωτικά ψάρια-κλόουν. Όταν ορισμένοι ερευνητές απομάκρυναν τα ψάρια-κλόουν από κάποιες ανεμώνες, αυτές εξαφανίστηκαν εντελώς μέσα σε 24 ώρες. Προφανώς, τις είχαν καταβροχθίσει τα πεταλουδόψαρα.

Φαίνεται ότι τα ψάρια-κλόουν τροφοδοτούν τον ξενιστή τους ακόμη και με ενέργεια. Το αμμώνιο που απεκκρίνουν επιταχύνει την ανάπτυξη της ανεμώνης-ξενιστή. Και καθώς κολυμπούν ανάμεσα στα πλοκάμια της, βοηθούν ώστε να κυκλοφορεί στην ανεμώνη νερό πλούσιο σε οξυγόνο.

ΚΟΛΥΜΠΟΥΝ ΕΚΕΙ ΟΠΟΥ ΑΛΛΟΙ ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΠΛΗΣΙΑΣΟΥΝ

Ροζ ψάρι-κλόουν

Στην περίπτωση του ψαριού-κλόουν, η προστασία του φαίνεται επιφανειακή—και είναι. Διαθέτει ένα στρώμα βλέννας πάνω στο δέρμα του και έτσι προστατεύεται από τα τσιμπήματα. Χάρη σε αυτό το χημικό περίβλημα, φαίνεται πως η ανεμώνη θεωρεί το ψάρι-κλόουν «μέλος της οικογένειας». Όπως το έθεσε ένας υδροβιολόγος, το ψάρι-κλόουν γίνεται «ένα ψάρι με ένδυμα ανεμώνης».

Σύμφωνα με έρευνες, όταν το ψάρι-κλόουν διαλέγει καινούριο ξενιστή, πρέπει να περάσει από μια διαδικασία προσαρμογής. Έχει παρατηρηθεί πως, όταν πλησιάζει σε μια ανεμώνη για πρώτη φορά, περνάει μερικές ώρες αγγίζοντάς την κάθε τόσο. Προφανώς, αυτή η περιστασιακή επαφή επιτρέπει στο ψάρι-κλόουν να τροποποιήσει το προστατευτικό του περίβλημα ώστε να προσαρμοστεί στο συγκεκριμένο δηλητήριο της καινούριας ανεμώνης-ξενιστή. Πιθανώς το ψάρι-κλόουν δέχεται κάποια τσιμπήματα σε αυτή τη διαδικασία, αλλά έπειτα από αυτό οι δυο τους τα πάνε μια χαρά.

Η συνεργασία δύο τόσο διαφορετικών πλασμάτων μάς δίνει ένα συναρπαστικό μάθημα ομαδικής εργασίας. Σε πάμπολλα ανθρώπινα εγχειρήματα, όταν άνθρωποι από διαφορετικούς πολιτισμούς και με διαφορετικές καταβολές ενώνουν τις δυνάμεις τους, τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά. Όπως το ψάρι-κλόουν, έτσι και εμείς ίσως χρειαζόμαστε λίγο χρόνο για να προσαρμοστούμε όταν συνεργαζόμαστε με άλλους, αλλά τα αποτελέσματα αξίζουν τον κόπο.