Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Didie ke Afo Ekeme Ndinyene Eti Ido?

Didie ke Afo Ekeme Ndinyene Eti Ido?

IDỤHE eke mîyomke ẹbat imọ ke eti owo. Edi imemke ndidi eti owo ke ererimbot emi. N̄kpọ kiet emi esinamde ọsọn̄ edi ke ediwak owo “imaha eti ido.” (2 Tim. 3:3) Mmọ idụhe uwem nte Jehovah ọdọhọde ẹdu; se enye ọdọhọde ke ọfọn ke mmọ ẹda ke “idiọk,” se enye ọdọhọde ke ọdiọk ke mmọ ẹkam ẹda ke “eti.” (Isa. 5:20) N̄kpọ efen emi esinamde ọsọn̄ edi nte n̄kpọ eketiede ye nnyịn ke uyen, ye emi nnyịn mîfọnke ima. Ntre ekeme nditie nnyịn ke idem nte eketiede sista kiet. Kpa ye oro enye ama akanam n̄kpọ Jehovah ke ediwak isua, enye ọdọhọ ke ọsọn̄ imọ ndinịm ke imọ imekeme ndidi eti owo.

Enem nnyịn ndifiọk ke kpukpru nnyịn imekeme ndinyene eti ido! Edisana spirit Abasi esinam owo enyene edu emi. Spirit Abasi ọsọn̄ odudu akan mme owo ye spirit ererimbot emi ẹkande nnyịn ẹkụk, unana mfọnmma nnyịn, ye se ikọwọrọde nnyịn ke ini edem. Ẹyak ise se eti ido edide ye nte ikemede ndinam nti n̄kpọ n̄kan nte isinamde.

NSO IDI ETI IDO?

Eti ido ọwọrọ ndinyene eti edu m̀mê ndidi eti owo. Enye esịne owo ndidu eti uwem, ndinyene ata eti ido, inamke idiọkn̄kpọ m̀mê mbubiam n̄kpọ. Mbon efen ẹsibọ ufọn eti ido nnyịn sia eti owo esiyom usụn̄ an̄wam mme owo onyụn̄ anam nti n̄kpọ ọnọ mbon efen.

Ekeme ndidi emesikụt ke isisọn̄ke ndusụk owo ndinam nti n̄kpọ nnọ mbon mmọ ye mme ufan mmọ, edi ndi oro kpọt edinam mmọ ẹdi nti owo ke enyịn Jehovah? Imọdiọn̄ọ ke idụhe eke ekemede ndinam nti n̄kpọ kpukpru ini sia Bible ọdọhọ ke “baba edinen owo kiet idụhe ke isọn̄ eke anamde eti mînyụn̄ inamke idiọkn̄kpọ.” (Eccl. 7:20) Apostle Paul ama etịn̄ ke ofụri esịt ete: “Mmọfiọk nte ke eti n̄kpọ * ndomokiet idụn̄ke mi ke idem, oro edi, ke obụkidem mi.” (Rome 7:18) Ntre enen̄ede ọfọn ikpebe Enye emi esinamde owo enyene eti ido edieke iyomde ndinyene ediye edu emi.

“JEHOVAH ỌFỌN”

Jehovah Abasi esibiere se idide eti. Bible ọdọhọ ntem aban̄a enye: “Afo ọmọfọn onyụn̄ anam se ifọnde. Kpep mi mme ewụhọ fo.” (Ps. 119:68) Ẹyak idụn̄ọde usụn̄ iba emi Jehovah ọfọnde nte ẹwụtde ke ufan̄ikọ oro.

Jehovah ọfọn. Jehovah esinam nti n̄kpọ kpukpru ini. Kere se iketịbede ini enye ọkọdọhọde Moses ete: “Ami nyanam kpukpru nti ido mi ẹbe fi ke iso.” Jehovah ama owụt Moses ubọn̄ esie, esịnede eti ido esie. Moses ama onyụn̄ okop uyo ọdọhọde ete: “Jehovah, Jehovah, Abasi mbọm ye mfọn, isọpke iyatesịt edi awak ima-mfọnido ye akpanikọ, enịm ima-mfọnido ọnọ ediwak tọsịn, efen ndudue ye ubiatibet ye idiọkn̄kpọ, edi ididehedei iyak owo ọbọhọ ufen idiọkn̄kpọ.” (Ex. 33:19; 34:6, 7) Emi anam ikụt ke Jehovah esinam nti n̄kpọ kpukpru ini. Kpa ye emi mîdụhe owo emi enyenede eti ido nte Jesus Christ, enye ama  ọdọhọ ete: “Owo ndomokiet idịghe eti, ke mîbọhọke kiet, kpa Abasi.”—Luke 18:19.

Se Jehovah okobotde anam ikụt ke enye ọfọn

Kpukpru utom Jehovah ẹfọn. Kpukpru se Jehovah esinamde owụt ke enye ọfọn. Psalm 145:9 ọdọhọ ete: “Jehovah ọfọn ye kpukpru owo, mbọm esie onyụn̄ ọyọhọ ke kpukpru utom esie.” Jehovah ọfọn ye kpukpru owo, inamke asari; enye ọnọ kpukpru owo uwem ye kpukpru se iyomde man ika iso idu uwem. (Utom 14:17) Enye esiwụt nnyịn eti ido esie n̄ko ke ini enye efende idiọkn̄kpọ nnyịn. Andiwet psalm ekewet ete: “Koro afo ọfọnde, O Jehovah, onyụn̄ enyịmede ndifen nnọ.” (Ps. 86:5) Imenịm ke “Jehovah idisịnke mbon oro usụn̄ mmọ mînyeneke ndudue baba eti n̄kpọ kiet.”—Ps. 84:11.

“ẸKPEP NDINAM SE IFỌNDE”

Imekeme ndinam se ifọnde ukem nte Jehovah sia enye okobot nnyịn ke mbiet esie. (Gen. 1:27) Kpa ye oro, Ikọ Abasi ọdọhọ ke ana ‘ikpekpep ndinam se ifọnde.’ (Isa. 1:17) Edi nso idin̄wam nnyịn ikpep ndinam se ifọnde? Ẹyak ise n̄kpọ ita emi ikpanamde.

Akpa, imekeme ndibọn̄ akam mben̄e Abasi edisana spirit esie; spirit emi ekeme ndin̄wam mme Christian ẹnen̄ede ẹnam se ifọnde. (Gal. 5:22) Spirit Abasi ekeme ndin̄wam nnyịn ima se ifọnde inyụn̄ isua se idiọkde. (Rome 12:9) Bible akam owụt ke Jehovah ekeme ndinam inen̄ede ibiere nditịn̄ nnyụn̄ nnam nti n̄kpọ.—2 Thess. 2:16, 17.

Ọyọhọ iba, ana isikot Ikọ Abasi emi ẹkedade spirit esie ẹwet. Nte isụk ikotde, Jehovah eyeteme nnyịn “ofụri se ifọnde” onyụn̄ etịm nnyịn idem “ndinam eti utom ekededi.” (N̄ke 2:9; 2 Tim. 3:17) Ima ikot Ikọ Abasi inyụn̄ itie ikere se ikotde, nti n̄kpọ emi aban̄ade Abasi ye uduak esie ẹyeyọhọ nnyịn esịt. Ntem ke ididọn̄ nti n̄kpọ iyọhọ esịt nnyịn. Emi ayan̄wam nnyịn ini ekededi emi iyomde.—Luke 6:45; Eph. 5:9.

Ọyọhọ ita, ana idomo ofụri ukeme nnyịn ‘ikpebe se ifọnde.’ (3 John 11) Mbon emi ikemede ndikpebe ẹyọyọhọ Bible. Edi Jehovah ye Jesus ke ikpekpebe ikan. Imekeme n̄ko ndikpep n̄kpọ mban̄a mbon eken emi ẹkenamde se ifọnde. Owo iba ke otu oro ẹdi Tabitha ye Barnabas. (Utom 9:36; 11:22-24) Ọyọbọ ufọn ama ada ini okot mbụk mmọ, onyụn̄ ese nti n̄kpọ emi mmọ ẹkenamde ẹn̄wam mme owo. Kere se afo ekemede ndinam n̄n̄wam ndusụk owo ke ubon m̀mê ke esop mbufo. Se n̄ko nte mmọ mbiba ẹkebọde ufọn ndikanam nti n̄kpọ nnọ mme owo. Afo oyonyụn̄ adia ufọn n̄ko ama ekpebe mmọ.

 Imekeme n̄ko ndikpebe mbon emi ẹsinamde nti n̄kpọ mfịn. Ke uwụtn̄kpọ, kere ban̄a mbiowo emi ẹsisịnde idem ẹnam utom ke esop. Mmọ ‘ẹma eti ido.’ Ọfọn iti n̄ko ndima nditọete iban emi ẹsidade se mmọ ẹtịn̄de ye se mmọ ẹnamde ‘ẹnọ nti ukpep.’ (Titus 1:8; 2:3) Sista kiet emi ekerede Roslyn ọdọhọ ete: “Ufan mi esisịn idem anam n̄kpọ an̄wam onyụn̄ ọsọn̄ọ nditọete ke esop idem. Enye esikere nte n̄kpọ etiede ye nditọete oro, anam nsio nsio n̄kpọ an̄wam mmọ onyụn̄ ọnọ mmọ n̄kpri n̄kpri enọ. Nda enye nte ata eti owo.”

Jehovah ọdọhọ ikọt esie “ẹyom se ifọnde.” (Amos 5:14) Ima inam emi, iyama nte Jehovah ọdọhọde idu uwem, eyesinyụn̄ enen̄ede ọdọn̄ nnyịn ndinam se ifọnde.

Imesidomo ndidi nti owo nnyụn̄ nnam se ifọnde

Inaha ikere ke ndinam nti n̄kpọ nnọ mme owo ọwọrọ ndinam ikpọ n̄kpọ nnọ owo m̀mê ndinọ owo ikpọ enọ. Ke uwụtn̄kpọ, owo emi esidrọde ndise isin̄wan̄ake kpukpru kọlọ iduọk ini kiet ke n̄kpọ emi enye ọdrọde, edi esisịn kọlọ n̄kpri n̄kpri. Ukem ntre, n̄kpri n̄kpri n̄kpọ emi inamde in̄wam owo ke ẹsida ẹdiọn̄ọ ke idi nti owo.

Bible ọdọhọ ‘iben̄e idem’ ndinam nti n̄kpọ nnọ mbon en̄wen. (2 Tim. 2:21; Titus 3:1) Ima ikama enyịn ise nte n̄kpọ etiede ye mbon en̄wen, imekeme ndikụt se ikpanamde inem mbọhọidụn̄ nnyịn esịt inyụn̄ ‘ida se ifọnde ibọp enye inam ọkọri.’ (Rome 15:2) Emi ekeme ndisịne ndinọ mmọ se inyenede. (N̄ke 3:27) Ke uwụtn̄kpọ, imekeme ndikot owo udia mîdịghe itie ntre ineme nneme isọn̄ọ kiet eken idem. Edieke ikopde ke idem isọn̄ke owo, imekeme ndinọ kad ẹsọk enye, ika ikese enye, mîdịghe ikot enye ke fon. Nsio nsio usụn̄ ẹdu emi ikemede ndida ntịn̄ “se ededi oro ọfọnde ndida mbọp owo nte ekemde ye idaha kiet kiet, man ada ufọn ọsọk mme andikop.”—Eph. 4:29.

Sia isiyomde ndinam nti n̄kpọ nnọ kpukpru owo ukem nte Jehovah, nnyịn isisarike owo. Ata eti usụn̄ kiet oro isinamde emi edi ndikwọrọ eti mbụk Obio Ubọn̄ Abasi nnọ kpukpru owo. Nte Jesus ọkọdọhọde, imesinam nti n̄kpọ n̄ko inọ mbon emi ẹsuade nnyịn. (Luke 6:27) Idiọkke ndifọn ido ye mme owo nnyụn̄ nnam nti n̄kpọ nnọ mmọ sia “ibet ndomokiet ibiọn̄ọke orụk edu emi.” (Gal. 5:22, 23) Ima inyene eti uwem ke ini idomo esịmde nnyịn m̀mê ke ini ẹkọbọde nnyịn, iyọnọ Abasi ubọn̄, oro onyụn̄ ekeme ndinam mme owo ẹdidiọn̄ọ enye.—1 Pet. 3:16, 17.

IYADIA UFỌN IMA INAM SE IFỌNDE

Mme N̄ke 14:14 ọdọhọ ke “eti owo ọyọbọ utịp edinam esie.” Nso idi ndusụk utịp emi? Ke ini inamde se ifọnde inọ mme owo, mmọ ẹyenyụn̄ ẹnam se ifọnde ẹnọ nnyịn. (N̄ke 14:22) Ekpededi mmọ inamke, nnyịn ndika iso nnam nti n̄kpọ ekeme ndinam mmọ ẹtre ndisọn̄ ido ye nnyịn.—Rome 12:20.

Ediwak owo ẹtịn̄ ufọn emi mmọ ẹdiade ke mmọ ndiwọn̄ọde n̄kpọn̄ idiọk nnyụn̄ nnam eti. Nancy ọdọhọ ete: “Nte nsụk n̄kọride, n̄kesinam n̄kpọ idat idat, ndu oburobụt uwem, nnyụn̄ nsọn̄ọ enyịn. Edi mma ntọn̄ọ ndikop inemesịt nte n̄kekpepde nnyụn̄ nnamde se Abasi amade. Idahaemi ndụhe uwem emi osụhọrede mi itie aba.”

Ata akpan ntak emi anade inam se ifọnde edi ke emi esinam esịt enem Jehovah. Ekpededi ediwak owo ikwe se inamde, Jehovah okụt. Enye ọdiọn̄ọ kpukpru nti n̄kpọ emi inamde inyụn̄ ikerede. (Eph. 6:7, 8) Didie ke enye esidiọn̄ nnyịn? Mme N̄ke 12:2 ọdọhọ ke “eti owo enyene unyịme Jehovah.” Ntre ẹyak ika iso inam se ifọnde. Jehovah ọn̄wọn̄ọ ke “ubọn̄ ye ukpono ye emem ẹyedoro owo ekededi eke anamde se ifọnde.”—Rome 2:10.

^ ikp. 6 Ndidọhọ ke owo m̀mê n̄kpọ edi eti mîdịghe ke ọfọn ọwọrọ ukem n̄kpọ ke ibuotikọ emi.