Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

‘Ndikere N̄kpọ Spirit Ọwọrọ Uwem ye Emem’

‘Ndikere N̄kpọ Spirit Ọwọrọ Uwem ye Emem’

“Mmọ eke ẹsan̄ade ke spirit ẹwụk ekikere ke mme n̄kpọ spirit.”—ROME 8:5.

IKWỌ: 57, 52

1, 2. Ntak emi Rome ibuot 8 enen̄erede ebehe mbon oro ẹyetde aran?

ANAEDI emesikot Rome 8:15-17 ke ini Editi n̄kpa Jesus Christ. Itien̄wed emi etịn̄ nte mme Christian ẹsisan̄ade ẹfiọk ke ẹyet mmimọ aran. Enye ọdọhọ ke spirit Abasi esitiene spirit mmọ etie ntiense ete ke mmọ ẹdi nditọ Abasi. Rome 8:1 etịn̄ aban̄a “mbon oro ẹbuanade n̄kpọ ye Christ Jesus.” Ndi Rome ibuot 8 etịn̄ n̄kpọ aban̄a mbon oro ẹyetde kpọt? Mîdịghe, ndi enye ebehe n̄ko mbon oro ẹdoride enyịn ndidu uwem mi ke isọn̄?

2 Ẹkewet Rome ibuot 8 akpan akpan ẹnọ mbon oro ẹyetde aran. Abasi ọnọ mmọ “spirit” nte mbon emi ‘ẹtiede ẹbet ini eke ẹdidade mmọ ẹnyene nte nditọ, kpa ini eke ẹdisiode mmọ ẹfep ke ikpọkidem.’ (Rome 8:23) Mmọ ẹdidi nditọ Abasi ke heaven, sia mmọ ẹma ẹna baptism, ndien Abasi ama ada uwa ufak Eyen esie efen mme idiọkn̄kpọ mmọ, onyụn̄ abat mmọ ke edinen nte nditọ esie.—Rome 3:23-26; 4:25; 8:30.

3. Ntak emi idọhọde ke Rome ibuot 8 ebehe mbon oro ẹdoride enyịn ndidu uwem ke nsinsi ke isọn̄?

3 Rome ibuot 8 ebehe n̄ko mbon oro ẹdoride enyịn ndidu uwem ke nsinsi ke isọn̄, sia Abasi abat mmọ n̄ko ke edinen. Se apostle Paul ekewetde ke Rome ibuot 4 aban̄a Abraham anam nnyịn ifiọk emi. Enye ọkọdọhọ ke Abraham ama ododu uwem anyan ini mbemiso Abasi ọkọnọde nditọ Israel Ibet, ye  mbemiso Jesus akakpade aban̄a idiọkn̄kpọ nnyịn. Kpa ye oro, Jehovah ama abat Abraham ke edinen ke ntak emi enye ekenen̄erede enyene mbuọtidem. (Kot Rome 4:20-22.) Mfịn n̄ko, Jehovah ekeme ndibat ikọt esie oro ẹbuọtde idem ye enye ẹnyụn̄ ẹdoride enyịn ndidu uwem ke nsinsi ke isọn̄, ke edinen. Ntre, se ẹwetde ke Rome ibuot 8 enyene ufọn ọnọ mmọ n̄ko.

4. Nso mbụme ke ikpobụp idem nnyịn ke ini ikotde Rome 8:21?

4 Rome 8:21 anam inen̄ede inịm ke Abasi iditreke-tre ndinam isọn̄ edi obufa. Abasi ọn̄wọn̄ọ ke itien̄wed oro ete “ke ẹyenam mme n̄kpọ oro ẹbotde ẹbọhọ ufụn itie mbiara ẹnyụn̄ ẹnyene ubọn̄ ubọn̄ ifụre nditọ Abasi.” Ọfọn ibụp idem nnyịn ite: Ke ini Abasi edinamde isọn̄ emi edi obufa, ndi nnyịn iyodu do? Ndi emenen̄ede enịm ke afo oyodu do? Rome ibuot 8 etịn̄ se afo akpanamde man odu do.

‘NDIKERE N̄KPỌ OBỤKIDEM’

5. Nso akpan n̄kpọ ke apostle Paul ekeneme ke Rome 8:4-13?

5 Kot Rome 8:4-13. Rome ibuot 8 etịn̄ aban̄a mbon oro “ẹsan̄ade ke obụkidem” ye mbon oro “ẹsan̄ade ke spirit.” Ndusụk owo ẹkeme ndikere ke itien̄wed emi etịn̄ n̄kpọ aban̄a mbon oro ẹkponode ata Abasi ye mbon oro mîkponoke. Edi apostle Paul ekewet Rome ibuot 8 ọnọ nditọete ke Rome, oro edi, “mbon emi Abasi amade, emi ẹkekotde ẹte ẹdidi ndisana owo.” (Rome 1:7) Ntem, apostle Paul eketịn̄ aban̄a mme Christian oro ẹkesan̄ade ke obụkidem ye mme Christian oro ẹkesan̄ade ke spirit. Ẹkesan̄a didie ẹfiọk mbon oro ẹsan̄ade ke obụkidem ye mbon oro ẹsan̄ade ke spirit?

6, 7. (a) Siak nsio nsio n̄kpọ oro “obụkidem” ọwọrọde ke Bible? (b) Nso ke “obụkidem” oro apostle Paul eketịn̄de aban̄a ke Rome 8:4-13, ọwọrọ?

6 Nso ke apostle Paul ekenyene ke ekikere ke ini enye ọkọdọhọde “obụkidem”? Ke Bible, “obụkidem” ekeme ndiwọrọ nsio nsio n̄kpọ. Enye ekeme ndiwọrọ ata ata obụkidem. (Rome 2:28; 1 Cor. 15:39, 50) Enye ekeme n̄ko ndiwọrọ iman. Bible ọdọhọ ke Jesus ‘okoto mfri David ke obụkidem,’ ndien Paul ọkọdọhọ ke mme Jew ẹdi ‘nditọete imọ ye iman imọ ke obụk.’—Rome 1:3; 9:3.

7 Edi se apostle Paul ekewetde ke Rome ibuot 7 anam nnyịn ifiọk se “obụkidem”  emi enye etịn̄de aban̄a ke Rome 8:4-13 ọwọrọde. Enye ọkọdọhọ ke mbon oro “[ẹdude] uwem nte ekemde ye obụkidem” ẹnyene ‘ndiọi udọn̄ oro anamde utom ke ndido idem mmọ.’ (Rome 7:5) Emi anam nnyịn ifiọk se ikọ apostle Paul emi, “mmọ eke ẹsan̄ade ke obụkidem,” emi enye ọkọdọhọde ke “ẹwụk ekikere mmọ ke mme n̄kpọ obụkidem,” ọwọrọde. Enye eketịn̄ aban̄a mbon emi ẹsikerede ẹnyụn̄ ẹnamde ndiọi n̄kpọ ekededi emi ọdọn̄de mmọ. Emi esịne oburobụt ido ye ndiọi n̄kpọ eken.

8. Ntak emi ọkọfọnde ẹdụri ikọt Abasi oro ẹyetde aran utọn̄ ẹban̄a ‘edisan̄a ke obụkidem’?

8 Edi, afo emekeme ndikere: Ntak emi apostle Paul okodụride ikọt Abasi oro ẹyetde aran utọn̄ aban̄a ‘edisan̄a ke obụkidem’? Ndi ikọt Abasi oro Abasi adade nte mme ufan esie onyụn̄ abatde ke edinen mfịn, ẹkeme ‘ndisan̄a ke obụkidem’? Ih, sia asan̄autom Abasi ekeme nditọn̄ọ ndinam ndiọi n̄kpọ oro ọdọn̄de enye. Ke uwụtn̄kpọ, apostle Paul ọkọdọhọ ke ndusụk nditọete ke Rome ‘ẹkedụk ufụn ẹnọ idịbi mmọ’ m̀mê se idọn̄de mmọ. Emi ekeme ndiwọrọ ke mmọ ẹkeda udia, idan̄, udia uwem ye mme n̄kpọ ntre nte akpa n̄kpọ ke uwem mmọ. Utọ nditọete oro ẹma “ẹyụt mme ọkọi esịt ẹkabade.” (Rome 16:17, 18; Phil. 3:18, 19; Jude 4, 8, 12) Ti n̄ko ke enyene ini emi eyenete kiet ke Corinth akakamade “n̄wan ete esie ọdọ.” (1 Cor. 5:1) Ntak edi oro Abasi ọkọdọhọde apostle Paul odụri mme Christian oro ẹyetde aran utọn̄ ete mmọ ‘ẹkûkere n̄kpọ obụkidem.’—Rome 8:5, 6.

9. Nso ke ikọ apostle Paul ke Rome 8:6 mîwọrọke?

9 Ọfọn nnyịn n̄ko inen̄ede ikpeme mbak nnyịn idisan̄a ke obụkidem, sia asan̄autom Abasi oro ama akanam n̄kpọ Abasi ke anyan ini, ekeme nditọn̄ọ ndikere n̄kpọ obụkidem. Ndi ikọ apostle Paul ọkọwọrọ ke asan̄autom Abasi ikpekereke iban̄a n̄kpọ obụkidem utọ nte udia, utom, ndinọ idem inemesịt, m̀mê udeme ndọ? Baba, ikọwọrọke ntre. Idiọkke ndikere mme n̄kpọ emi, sia nte Abasi okobotde nnyịn edi oro. Jesus ama esidia udia onyụn̄ ọnọ mme owo udia. Enye ama esikam ọduọk odudu. Apostle Paul ama onyụn̄ ọdọhọ yak ebe ye n̄wan ẹnọ kiet eken udeme ndọ.

Ndi se esinemede owụt ke ‘ekere n̄kpọ spirit’ m̀mê ‘n̄kpọ obụkidem’? (Se ikpehe 10, 11)

10. Nso ke “edikere n̄kpọ obụkidem,” emi odude ke Rome 8:5, 6, ọwọrọ?

 10 Nso ke ikọ apostle Paul emi, ‘ndikere n̄kpọ obụkidem’ ọwọrọ? Ikọ Greek oro ẹkabarede “edikere n̄kpọ obụkidem” ọwọrọ “owo ndisịn esịt ke n̄kpọ, nnyụn̄ nnen̄ede n̄kọk ibuot mban̄a n̄kpọ tutu n̄kpọ oro edidi n̄kukụre n̄kpọ emi enye ekerede.” Mbon emi ẹsan̄ade ke obụkidem ẹsinam se ededi oro ọdọn̄de mmọ. Ataifiọk kiet oro anamde ndụn̄ọde aban̄a Bible ọdọhọ ke “edikere n̄kpọ obụkidem” emi apostle Paul etịn̄de aban̄a ke Rome 8:5 ọwọrọ: “Ndisio ofụri esịt nsịn ke n̄kpọ, nditịn̄ mban̄a n̄kpọ kpukpru ini, ndinanam nnyụn̄ ntoro n̄kpọ oro.”

11. Nso ke ikeme ndida ke akpan n̄kpọ edieke nnyịn mîkpemeke?

11 Ama oyom mme Christian ke Rome ẹdụn̄ọde idemmọ ẹse m̀mê nso ke mmọ ẹsinen̄ede ẹkere ẹban̄a. Ndi mmọ ẹkesiwak ndikere “n̄kpọ obụkidem”? Ọfọn nnyịn n̄ko idụn̄ọde idem nnyịn ise m̀mê nso ke isida nte ata akpan n̄kpọ. Nso ke isinen̄ede ima inyụn̄ iwak nditịn̄ mban̄a? Nso ke isisịn ibuot isịn itọn̄ inam kpukpru usen? Ke ndusụk owo ẹma ẹkedụn̄ọde idemmọ ẹse, mmọ ẹkeme ndikụt ke mmimọ isikere iban̄a nte ikpanamde mbubehe emi edinamde mmimọ iforo, ebiet emi ikpakade ikadia uwem, nsio nsio mmịn emi ikpọn̄wọn̄de, ye nte ikpedepde mbufa n̄kpọ ufọk ye mbufa ọfọn̄ emi ẹwọrọde ẹdi. Idịghe nte ndinam mme n̄kpọ emi ọdiọk, sia mmọ ẹdi mme n̄kpọ emi kpukpru owo ẹyomde. Ke uwụtn̄kpọ, Jesus ama anam mmọn̄ akabade wine, apostle Paul ama onyụn̄ ọdọhọ Timothy ọn̄wọn̄ “esisịt wine.” (John 2:3-11; 1 Tim. 5:23) Edi, ndi Jesus ye apostle Paul ẹma ẹsima nditịn̄ mban̄a mmịn kpukpru ini? Mmọ ikesitịn̄ke. Nso kaban̄a nnyịn? Nso ke nnyịn ida ke akpan n̄kpọ, nso ke isinyụn̄ ima ndikere nnyụn̄ ntịn̄ mban̄a?

12, 13. Ntak emi anade inen̄ede ikpeme se ikerede?

12 Ntak emi enen̄erede ọfọn idụn̄ọde idem nnyịn ise? Koro apostle Paul ọkọdọhọ ke “edikere n̄kpọ obụkidem ọwọrọ n̄kpa.” (Rome 8:6) Idịghe n̄kpọ mbubru edi emi, sia emi ekeme ndinam nnyịn ikpọn̄ Abasi idahaemi inyụn̄ idụkke Obio Ubọn̄ Abasi. Edi ikọ apostle Paul ikọwọrọke ke owo emi ‘ekerede n̄kpọ obụkidem’ ididụkke Obio Ubọn̄ Abasi, sia utọ owo emi ekeme ndikpụhọde. N̄kọ ke eteti eyenete oro ke esop Corinth emi akakamade n̄wan ete esie ọdọ, emi ẹkenyụn̄ ẹsiode ẹfep ke esop? Enye ama akabade esịt onyụn̄ etre oburobụt ido oro, ndien ẹma ẹfiak ẹda enye ke esop.—2 Cor. 2:6-8.

13 Edieke eyenete oro akanamde utọ oburobụt n̄kpọ oro okokpụhọrede, ọwọrọ nditọete nnyịn emi mîkam inamke se idiọkde ntre ẹkeme ndikpụhọde. Apostle Paul ndidọhọ ke ‘ndikere n̄kpọ obụkidem’ ọwọrọ n̄kpa, akpana anam owo ekededi oro esikerede n̄kpọ obụkidem ọsọsọp okpụhọde.

‘NDIKERE N̄KPỌ SPIRIT’

14, 15. (a) Nso ke apostle Paul ọkọdọhọ nnyịn ikere? (b) Nso ke ‘ndikere n̄kpọ spirit’ mîwọrọke?

14 Ke apostle Paul ama okodụri nnyịn utọn̄ aban̄a “edikere n̄kpọ obụkidem,” enye ama ọdọhọ ke “edikere n̄kpọ spirit ọwọrọ uwem ye emem.” Idụhe se ifọnde nte ndinyene uwem ye emem! Nso ke ikpanam man inyene uwem ye emem?

15 ‘Ndikere n̄kpọ spirit’ iwọrọke ke owo idinemeke nneme efen, ibọhọke nditịn̄ n̄kpọ mban̄a Bible, Abasi, ye Obio Ubọn̄ Abasi. Inyụn̄ iwọrọke ndidu uwem nte ke inyeneke se ibehede nnyịn ke ererimbot  emi. Ikpanaha ifre ke apostle Paul ye nditọete eken emi ẹkenamde se Abasi amade ẹma ẹsinam se mbon en̄wen ẹkesinamde, utọ nte ndidia udia nnyụn̄ n̄n̄wọn̄ mmịn. Ndusụk mmọ ẹma ẹdọ ndọ, ẹnyene ubon, ẹnyụn̄ ẹnam utom emi mmọ ẹkedade ẹse ẹban̄a idemmọ.—Mark 6:3; 1 Thess. 2:9.

16. Nso ke apostle Paul akada nte akpan n̄kpọ?

16 Edi ikọt Abasi eyo mme apostle ikadaha udia, mmịn, utom ye mme n̄kpọ ntre nte ata akpan n̄kpọ ke uwem mmọ. Bible ọdọhọ ke apostle Paul ekedi anam ufọkọfọn̄, edi idịghe oro ke enye akada nte ata akpan n̄kpọ ke uwem esie. Bible ọdọhọ ke akpan utom esie ekedi ndikwọrọ ikọ nnyụn̄ n̄kpep owo n̄kpọ. (Kot Utom 18:2-4; 20:20, 21, 34, 35.) Se apostle Paul okonyụn̄ ọdọhọde nditọete ke Rome ẹnam edi oro. N̄kpọ Abasi ẹkedi ata akpan n̄kpọ ọnọ apostle Paul. Akana nditọete ke Rome ẹkpebe enye, se anade nnyịn inyụn̄ inam edi oro.—Rome 15:15, 16.

17. Uwem nnyịn editie didie edieke ‘ikerede n̄kpọ spirit’?

17 Uwem nnyịn editie didie edieke idade n̄kpọ Abasi nte ata akpan n̄kpọ? Rome 8:6 ọbọrọ ete: “Edikere n̄kpọ spirit ọwọrọ uwem ye emem.” Emi ọwọrọ ke ana iyak spirit Abasi ada nnyịn usụn̄ onyụn̄ an̄wam nnyịn ikpep ndikere n̄kpọ nte Abasi esikerede. Edieke inamde emi, iyodu eti uwem inyụn̄ ikop inem uwem idahaemi. Se ifọnde-fọn ikan emi edi ke iyodu uwem ke nsinsi, edide ke heaven m̀mê ke isọn̄.

18. Didie ke ‘ndikere n̄kpọ spirit’ anam nnyịn inyene emem?

18 Ikpanaha ifre ufọn oro ibọde ke ‘ndikere n̄kpọ spirit.’ Apostle Paul ọkọdọhọ ke “edikere n̄kpọ spirit ọwọrọ . . . emem.” Mfịn, ata ediwak owo ẹfọfiọn̄ọ ubọk ẹyom emem, edi nnyịn imenyene emem. N̄kpọ kiet emi anamde nnyịn inyene emem edi ke imesisịn ofụri ukeme ndidu ke emem ye mbonubon nnyịn ye nditọete nnyịn ke esop. Imọfiọk ke nnyịn ifọnke ima, ndien ke imekeme ndinyene mfịna ye nditọete nnyịn ke ini ke ini. Edieke emi etịbede, imesinam ikọ Jesus emi: “Nam emem ye eyenete fo.” (Matt. 5:24) Esimem nnyịn utom ndinam emem ye nditọete nnyịn sia imọdiọn̄ọ ke mmọ n̄ko ẹkpono “Abasi emi ọnọde emem.”—Rome 15:33; 16:20.

19. Ikpoyom ndinen̄ede ndu ke emem ye anie?

19 ‘Ndikere n̄kpọ spirit’ anam nnyịn idu ke emem ye Jehovah, ndien idụhe se ifọnde nte ndidu ke emem ye Jehovah. Prọfet Isaiah ama etịn̄ n̄kpọ oro okosude ke eyo esie, edi emi akam enen̄erede osu mfịn. Enye ọkọdọhọ ete: “Afo [Jehovah] ayada emem eke mîdikụreke ekpeme [mbon oro ẹbuọtde] idem ye afo.”—Isa. 26:3; kot Rome 5:1.

20. Ntak emi ọkpọkọmde Jehovah ke item oro enye ọnọde nnyịn ke Rome ibuot 8?

20 Se Jehovah ọkọnọde apostle Paul spirit esie ewet ke Rome ibuot 8 enyene ufọn ọnọ kpukpru nnyịn, edide idori enyịn ndidu uwem ke nsinsi ke heaven m̀mê ke isọn̄. Imenen̄ede ikọm Jehovah nte enye adade Ikọ esie odụri nnyịn utọn̄ ete ‘ikûsan̄a ke obụkidem’ ikûnyụn̄ ‘iwụk ekikere nnyịn ke mme n̄kpọ obụkidem.’ Imokụt ke enen̄ede ọfọn inam item oro Abasi ọkọdọhọde apostle Paul ewet mi ete: “Edikere n̄kpọ spirit ọwọrọ uwem ye emem.” Edieke ikade iso ‘ndikere n̄kpọ spirit,’ nnyịn iyenyene nsinsi uwem, sia apostle Paul ọkọdọhọ ke “n̄kpọ eyenutom idiọkn̄kpọ edi n̄kpa, edi enọ oro Abasi ọnọde edi nsinsi uwem ke Christ Jesus Ọbọn̄ nnyịn.”—Rome 6:23.