Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

 MBỤK EYOUWEM

Mmakabade Ndi Kpukpru N̄kpọ Nnọ Kpukpru Orụk Owo

Mmakabade Ndi Kpukpru N̄kpọ Nnọ Kpukpru Orụk Owo

Usen kiet ke 1941, ete mi ama ọdọhọ eka mi ete: “Ekpededei ana baptism, n̄wọrọ n̄kpọn̄ fi!” Kpa ye oro, eka mi ama ayak idem ọnọ Jehovah onyụn̄ ana baptism. Ete mi ama onyụn̄ ọwọrọ ọkpọn̄ nnyịn. N̄kedi isua itiaita kpọt ini oro.

MMA ntọtọn̄ọ ndima se n̄kekpepde ke Bible mbemiso ini emi. Eka mi ama esidep mme n̄wed esop Abasi; mma nsima ndikot mme n̄wed emi, edi ndise ke n̄kama n̄kan. Ete mi ikoyomke eka mi emen se Mme Ntiense Jehovah ẹkekpepde enye edikpep mi. Edi sia n̄koyomde ndidiọn̄ọ ekese n̄kpọ, mma nsibụp eka mi ediwak mbụme, ntre enye ama esikpep mi Bible ke ini ete mi mîdụhe ke ufọk. Ami n̄ko mma nyak idemmi nnọ Jehovah. N̄kana baptism ke obio Blackpool, ke England, ke 1943. N̄kedi isua duop ini oro.

MMỌTỌN̄Ọ NDINAM N̄KPỌ JEHOVAH

Ọtọn̄ọde ke ini oro, ami ye eka mi ima isikwọrọ ikọ kpukpru ini. Ikesida n̄kpọ ubre usanikwọ inam mme owo ẹwọn̄ọ ẹdikop ukwọrọikọ nnyịn. N̄kpọ ubre usanikwọ oro ama esikpon onyụn̄ odobi ke n̄kpọ nte kilogram ition. Kere nte ekpri eyenọwọn̄ nte ami akamade utọ ndodobi n̄kpọ oro asan̄a!

Ke ini n̄kedide isua 14, mma nyom ndisiak usụn̄. Eka mi ama ọdọhọ n̄ketịn̄ nnọ asan̄autom nditọete (oro ẹkotde idahaemi esenyịn circuit). Enye ama ọdọhọ n̄koyom utom n̄kpep man n̄kpekeme ndise mban̄a  idemmi ke ini nsiakde usụn̄. Mma nnyụn̄ n̄kekpep utom. Ke mma n̄kanam utom isua iba, mma ndọhọ esenyịn circuit en̄wen ke nyom ndisiak usụn̄, enye ama ọdọhọ mi ete, “Nam se isịnede fi ke esịt!”

Ke April 1949, ami ye eka mi ima inọ mme owo ndusụk n̄kpọ ufọk nnyịn, inyụn̄ inyam ndusụk. Ima iwọrọ ikasiak usụn̄ ke Middleton, emi ekperede Manchester. Ke ọfiọn̄ inan̄ ama ekebe, mma mmek eyenete kiet emi ekedide asiakusụn̄ nte edi nsan̄a ukwọrọikọ mi. N̄kọk itieutọm ẹma ẹdọhọ nnyịn mbiba ika ikodu ke obufa esop emi ẹkesiakde ke Irlam. Eka mi ye eyenete an̄wan en̄wen ẹkedu ke esop en̄wen ẹsiak usụn̄.

Kpa ye oro n̄kedide isua 17, ẹma ẹdọhọ ami ye eyenete oro isitiene inịm mbono esop ke obufa esop oro sia nditọete iren oro ẹkedotde ikawakke. Nte ini akakade, ẹma ẹdọhọ n̄ka n̄kan̄wam esop Buxton, emi mme asuanetop mîkawakke. Kpukpru emi ẹketịm mi idem ọnọ se ndinamde ke ini iso.

Ami ye nditọete en̄wen ke ikot mme owo ẹdikop utịn̄ikọ ofụri owo ke Rochester, New York, ke 1953

Ke 1951, mma nsịn n̄wed eben̄e ndika Ufọkn̄wed Gilead. Edi ke December 1952, ẹma ẹdọhọ ndidụk utom ekọn̄. Mma n̄ka esop n̄kọdọhọ mmọ ẹsio mi enyịn̄ ẹfep ke utom emi ke ntak emi ndide ọkwọrọikọ, edi esop ẹma ẹbiere n̄kpọkọbi ọfiọn̄ itiokiet ẹnọ mi. Ke ini n̄kodude ke ufọk-n̄kpọkọbi, ẹma ẹkot mi ndidụk ọyọhọ otu 22 ke Ufọkn̄wed Gilead. Ntre ke July 1953,  mma ndụk nsụn̄ikan̄ emi ẹkotde Georgic, n̄ka New York.

Ke mma n̄kesịm New York, mma ntiene ndụk Mbono N̄ka Obufa Ererimbot oro ẹkenịmde ke New York ke 1953. Ekem mma ndụk tren n̄ka South Lansing, ke New York, man n̄kodụk Ufọkn̄wed Gilead. N̄kenyene ata ekpri okụk, sia ikebịghike ẹkesio mi ke ufọk-n̄kpọkọbi. Ke mma n̄kọwọrọ ke tren, mma mben̄e owo kiet okụk nda n̄kpe bọs emi ekemende mi aka South Lansing.

UTOM ISỤN̄UTOM

Se ẹkekpepde nnyịn ke Ufọkn̄wed Gilead ama an̄wam nnyịn ‘ikabade idi kpukpru n̄kpọ inọ kpukpru orụk owo’ ke utom isụn̄utom nnyịn. (1 Cor. 9:22) Ẹkenọ mi, Paul Bruun, ye Raymond Leach, ikanam utom isụn̄utom ke Philippines. Ediwak ọfiọn̄ ama ebe mbemiso ikenyenede n̄wedisan̄ nnyịn. Ekem, ima idụk nsụn̄ikan̄ iwat ibe Rotterdam, Inyan̄ Mediterranean, Suez Canal, Inyan̄ibom India, Malaysia, ye Hong Kong, mbemiso ikesịmde Manila, ibuot obio Philippines ke November 19, 1954. Akada nnyịn ọfiọn̄ kiet ye usen 16 ndisịm do!

Ami ye Raymond Leach ikawat ke nsụn̄ikan̄ ọfiọn̄ kiet ye usen 16 ikesịm Philippines

Mma n̄kpep ndimehe ye mbon Philippines nnyụn̄ ntọn̄ọ ndikpep usem mmọ. Ke nsonso oro, nnyịn mbita ikodu esop kiet ke Quezon City. Ediwak owo ke Quezon City ẹketịn̄ Ikọmbakara. Ke ofụri ọfiọn̄ itiokiet oro ikodude do, ikọfiọk ikọ ifan̄ kpọt ke usem Tagalog. Edi utom en̄wen emi ẹkenọde nnyịn ama anam nsịn idem n̄kpep usem emi.

Ke ima ikọnyọn̄ ukwọrọikọ idi usen kiet ke May 1955, ima idikụt leta emi ẹkenịmde ẹnọ mi ye Brọda Leach ke ubet nnyịn. Ẹkedọhọ ke ẹmek nnyịn esenyịn circuit. N̄kedi isua 22 kpọt, edi obufa utom emi ama anam mi “[n̄kabade] ndi kpukpru n̄kpọ nnọ kpukpru orụk owo.”

Ke nnọ utịn̄ikọ ofụri owo ke usem Bicol, ke mbono circuit

Ke uwụtn̄kpọ, ke ẹma ẹkemek mi esenyịn circuit, mma nnọ akpa utịn̄ikọ ofụri owo ke iso ufọkurua kiet ke esịt obio. Ini oro ke Philippines, ẹkesinọ utịn̄ikọ ofụri owo ke an̄wa. Nte n̄kakade n̄kese nsio nsio esop, mma nsinọ utịn̄ikọ ke efe obio, ke urua, itie ubre basket bọl, mme itie nduọkodudu, ye ke mme efak. Isan̄ kiet, edịm ikayakke inọ utịn̄ikọ ke urua kiet ke obio San Pablo, ntre mma ndọhọ nditọete oro ẹdade usụn̄ yak ikọnọ utịn̄ikọ emi ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄. Ke utịn̄ikọ oro ama okokụre, mmọ ẹma ẹbụp mi ẹte, ‘Idikot didie utịn̄ikọ enye emi ẹnọde ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄ mi?’

N̄kesidụn̄ ke ufọk nditọete. Ufọk mmọ ama esisana kpa ye oro mmọ mîkenen̄ekede inyene n̄kpọ. N̄kesibri mbri ke isọn̄ nna. Mma nsitiene nyere mmọn̄ ke itie uyeremmọn̄ emi mîkesifụkke owo ofụri ofụri, edi mma nsidomo ndidịp idem. N̄kesidụk bọs n̄ka n̄kese mme esop, nnyụn̄ ndụk ubom ke ini nyomde ndika mme isuo emi ẹdude do. N̄kenyeneke moto ke ofụri isua emi n̄kanamde utom circuit.

Ndisisan̄a nse mme esop nnyụn̄ ntiene mmọ n̄kwọrọ ikọ ama an̄wam mi n̄kpep usem Tagalog. Idụhe owo emi ekekpepde mi usem emi, ndisikpan̄ utọn̄ nnọ nditọete ke an̄wautom ye ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄ ama an̄wam mi n̄kpep usem emi. Nditọete ẹma ẹnen̄ede ẹyom mi mfiọk usem emi, ntre mmọ ẹma ẹnyene ime ye ami, ẹsinyụn̄ ẹtoro mi ke ini nsemde ekpri emi mfiọkde.

Mma nsikpep mbufa n̄kpọ ini ekededi emi ẹnọde mi obufa utom. Ke 1956, Brọda Nathan Knorr ama edi mbono ke Philippines; ẹkedọhọ nse mban̄a mme ọkọmbụk n̄kpọntịbe oro ẹdidide mbono oro. Akpa n̄kanamde utọ utom emi edi oro, ntre nditọete ẹma ẹn̄wam mi. Ke n̄kpọ nte ọfiọn̄ usụkkiet ama ekebe, Brọda Frederick Franz ama  oto ibuot itieutom ofụri ererimbot edidụk mbono en̄wen oro ẹkenịmde ke Philippines. Ami n̄kedi esenyịn mbono oro, mma nnyụn̄ n̄kpep n̄kpọ nto nte Brọda Franz ọkọsọpde-sọp emehe ye mbon Philippines. Esịt ama enen̄ede enem mbon Philippines ndikụt enye esịnede ọfọn̄ mmọ emi ẹkotde barong Tagalog ọnọ utịn̄ikọ ofụri owo ke mbono oro.

Mma nnyene ediwak n̄kpọ en̄wen ndikpep ke ini ẹkemekde mi esenyịn district. Ini oro, ikesitie ke an̄wa iwụt mme owo fim The Happiness of the New World Society. Sia ikesiwakde nditie ke an̄wa nsio fim emi, n̄kpọ ama esita nnyịn etieti. Ikan̄ ukwak uwụt ndise nnyịn ekesida n̄kpọnta emi ẹdi. Mmọ ẹkesiyọyọhọ ukwak uwụt ndise nnyịn, ndien ama esisọn̄ ndikwọhọde mmọ nsion̄o. Ikesimemke utom ndinam ndutịm man ẹsio fim emi, edi ama esinem mi ndikụt nte mme owo ẹwọrọde ẹdi ẹdise fim emi akanamde mmọ ẹfiọk ke Mme Ntiense Jehovah ẹdu ke ofụri ererimbot.

Mme oku Ufọkabasi Catholic ke ndusụk itie ke Philippines ẹma ẹdọhọ ukara ẹkûyak nnyịn inịm mbono do. Ini ekededi oro inọde utịn̄ikọ ikpere ufọkabasi mmọ, mmọ ẹma ẹsimia n̄kanika ufọkabasi mmọ uyo ọsọn̄ mbak mme owo ẹdikop se nnyịn itịn̄de. Kpa ye ofụri se mmọ ẹkenamde emi, ediwak owo  ke mme ebiet emi ẹdi Mme Ntiense Jehovah mfịn.

ẸNỌ MI UTOM EN̄WEN EMI ANAMDE NTETỊM N̄KPEP N̄KPỌ

Ke 1959, ẹma ẹnọ mi leta ẹte n̄kanam utom ke n̄kọk itieutom Philippines. Mma n̄kpep ata ediwak n̄kpọ en̄wen do. Nte ini akakade, ẹma ẹdọhọ nsika n̄kese n̄kọk itieutom ke nsio nsio idụt. Ke ini n̄kakade n̄kese n̄kọk itieutom kiet, mma n̄kụt Janet Dumond emi akanamde utom isụn̄utom ke Thailand. Ima isiwet kiet eken leta, ekem ima idọ ndọ. Nnyịn mbiba imanam n̄kpọ Abasi ke isua 51 idahaemi.

Ami ye n̄wan mi ke isuo kiet ke Philippines

Ami ye n̄wan mi imaka ikese nditọete ke nsio nsio n̄kọk itieutom ke idụt 33. Mmọkọm Jehovah etieti ke ukpep oro enye ọnọde mi, sia emi an̄wam mi n̄keme ndinam n̄kpọ ye nsio nsio orụk owo! Ndika n̄kese nditọete ke nsio nsio n̄kọk itieutom an̄wam mi n̄kụt ke Jehovah isarike owo ndomokiet.—Utom 10:34, 35.

Imesika ukwọrọikọ kpukpru ini

MMEBEN̄E IDEM NDINAM SE EDEDI ORO JEHOVAH ỌDỌHỌDE

Esịt enen̄ede enem mi nditiene nditọete nnyịn ke Philippines nnam n̄kpọ Abasi. Mfịn, mme asuanetop ke idụt emi ẹwak utịm ikoduop ẹkan ini emi n̄kedide mi. Ami ye n̄wan mi isụk idu mi ke n̄kọk itieutom Philippines ke Quezon City. Kpa ye oro mma n̄kanam utom isụn̄utom mbe isua 60, mmeben̄e idem ndinam se ededi emi Jehovah ọdọhọde nnam. Ke uwụtn̄kpọ, ediwak n̄kpọ oro ẹkpụhọrede ke esop Abasi ndondo emi ẹkeme ndinam ẹkpụhọ utom nnyịn, edi nnyịn imeben̄e idem ndinam se ededi oro Jehovah ọdọhọde.

Esịt enem nnyịn ndikụt nte Mme Ntiense Jehovah ẹwakde ke Philippines

Nnyịn imodomo ndinam se ededi oro Jehovah ọdọhọdẹ inam, ndien emi anam uwem enem nnyịn. Imonyụn̄ idomo ndinam se ikemede man in̄wam nditọete nnyịn. Edieke Jehovah enyịmede, imebiere ndika iso “ndi kpukpru n̄kpọ nnọ kpukpru orụk owo.”

Ke isụk idodu ke n̄kọk itieutom Philippines, ke Quezon City