Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

 OTO ITIEUTOM UBON N̄KANI N̄KPỌ NNYỊN

Nte Eti Mbụk Akasan̄ade Esịm Portugal

Nte Eti Mbụk Akasan̄ade Esịm Portugal

GEORGE YOUNG esịne ke nsụn̄ikan̄ emi otode Brazil aka Europe. Nte nsun̄ikan̄ oro awatde aka ke Inyan̄ibom Atlantic, enem enye nditi se enye akanamde man mme owo ẹkop eti mbụk ke Brazil. * Edi enye ọtọn̄ọ ndikere nte n̄kpọ editiede ke n̄kan̄ Spain ye Portugal emi imọ ikade. Owo ikọkwọrọke eti mbụk do akanam. Ndondo oro enye esịmde do, akana enye okot mme owo ẹdikop utịn̄ikọ Brọda J. F. Rutherford onyụn̄ ọnọ mme owo tract 300,000!

George Young ama esisan̄a ke nsụn̄ikan̄ aka ediwak idụt ọkọkwọrọ ikọ

Ntịme ama okpon etieti ini Brọda Young esịmde Lisbon ke 1925. Ke 1910, mbon n̄ka ukara republican ẹma ẹdorode edidem emi akakarade Portugal. Oro ikayakke Ufọkabasi Catholic ẹnyene odudu nte ẹkesinyenede. Ntịme okosụk ododu ke Portugal, edi mme owo ẹma ẹnyene ifụre ẹkan akpa.

Ini Brọda Young okosụk eben̄ede idem ọnọ utịn̄ikọ Brọda Rutherford, ukara ẹma ẹsuan mbonekọn̄ ẹyọhọ ofụri idụt oro sia mme owo ẹma ẹdụk odu ẹyom ndibọ ukara. Ewetn̄wed N̄ka Bible Britain ye eke Esenidụt ama ọdọhọ Brọda Young ke mme owo ẹyesịn ntịme ye enye. Kpa ye oro, Brọda Young ama esịn n̄wed ọdọhọ ẹyak mmimọ ida itie usịn̄ede idem ke Camões Secondary School inọ utịn̄ikọ oro. Ẹma ẹnyịme.

May 13 emi Brọda Rutherford okoyomde ndinọ utịn̄ikọ oro ama edisịm. Mme owo ẹma ẹkere m̀mê n̄kpọ editie didie! Ibuotikọ utịn̄ikọ oro ekedi “Se Akpanamde Man Odụn̄ ke Isọn̄ ke Nsinsi.” Ẹma ẹwet ibuotikọ emi ke n̄wedmbụk n̄kpọntịbe ẹnyụn̄ ẹwet ke kad ẹdian ke ufọk ẹda ẹkot mme owo. Mbon ufọkabasi ikamaha n̄kpọ emi; mmọ ẹma ẹsọsọp ẹwet ibuotikọ kiet ke n̄wedmbụk n̄kpọntịbe mmọ ẹdọhọ mme owo ẹkpeme idem ye obufa “prọfet nsu” emi. Mmọ ẹma ẹda ke inuaotop itie usịn̄ede idem oro ẹnọ mme owo ediwak tọsịn n̄kpri n̄wed emi mmọ ẹkewetde n̄kpọ ẹbiat se Brọda Rutherford esikpepde.

Kpa ye kpukpru editịm emi mme asua ẹkesịnde do, n̄kpọ nte owo 2,000 ẹma ẹtie ẹyọhọ itie usịn̄ede idem oro. Owo ikayakke n̄kpọ nte owo 2,000 ẹdụk sia ufan̄ ikekemke mmọ. Ndusụk owo ẹma ẹdọk ẹkedoro ke mme eberi emi ẹkedude ke ibibene itie usịn̄ede idem oro, ndusụk ẹdọk ẹdoro ke n̄kpọ usịn̄ede idem.

Mme asua ẹma ẹfiori n̄kpo ẹnyụn̄ ẹbiat n̄kpọitie. Kpa ye oro, idem ikenyekke Brọda Rutherford. Enye ama ọdọk okpokoro ada man kpukpru owo ẹkeme ndikop se enye etịn̄de. Ini enye ọkọnọde utịn̄ikọ oro ama ke n̄kpọ nte n̄kanika 12 okoneyo, se ibede owo 1,200 ẹma ẹnọ enyịn̄ ye adres mmọ ẹte ẹda n̄wed Ikọ Abasi ẹsọk mmimọ. Edem usen oro, ẹma ẹwet ibuotikọ kiet ke n̄wedmbụk n̄kpọntịbe oro ẹkotde O Século ẹban̄a utịn̄ikọ Brọda Rutherford.

Ke September 1925, ẹma ẹtọn̄ọ ndimịn̄ Enyọn̄-Ukpeme ke usem Portuguese ke Portugal. (Ẹma  ẹmemịn̄ Enyọn̄-Ukpeme usem Portuguese ke Brazil.) Ini oro ke Brọda Virgílio Ferguson, emi otode Brazil, ọkọtọn̄ọ eben̄e idem ndiwọrọ n̄ka Portugal n̄kan̄wam ke utom Abasi. Enye ama ananam utom ye Brọda Young ke ekpri ọfis emi Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible ẹkenyenede ke Brazil. Ikebịghike, Ferguson ama asan̄a ye Lizzie an̄wan esie aka Portugal man afiak akanam utom ye Brọda Young. Enye ekedisịm Portugal ke ata nnennen ini sia Brọda Young okoyom ndika nsio nsio idụt n̄kọkwọrọ ikọ. Akani Soviet Union ekedi kiet ke otu mmọ.

N̄wed emi okowụtde ke Ferguson ye Lizzie an̄wan esie ẹnyene unen ndidụn̄ ke Portugal, 1928

Ẹma ẹkọbọ ikọt Abasi etieti ke Portugal ini mbonekọn̄ ẹkemende ukara ẹnọ owo ufịk kiet. Brọda Ferguson ikefeheke inyọn̄, edi ama enyene uko etie an̄wam ekpri otu Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible oro, onyụn̄ anam se ekekeme man utom Abasi aka iso. Enye ama eben̄e ukara ẹyak mmimọ isida ufọk imọ inịm mbono esop. Ẹma ẹnyịme ke October 1927.

Ke akpa isua ukara ufịk oro, n̄kpọ nte owo 450 ẹma ẹtobo Enyọn̄-Ukpeme. Mme tract ye ndiye n̄kpri n̄wed nnyịn ama anam mme owo ẹkop eti mbụk ke Angola, Azores, Cape Verde, East Timor, Goa, Madeira, ye Mozambique. Portugal ẹkekara kpukpru itie emi.

Eyen Portugal emi ekekerede Manuel da Silva Jordão ama edi Lisbon ke 1929. Enye ekesitọ in̄wan̄. Enye ama okop utịn̄ikọ Brọda Young ini enye okodude ke Brazil. Ama ọsọsọp an̄wan̄a enye ke se ikopde oro edi akpanikọ. Ama onyụn̄ ọdọn̄ enye ndin̄wam Brọda Ferguson nnam ata ediwak owo ke Portugal ẹkop eti mbụk. Oro akanam enye ọtọn̄ọ utom usiakusụn̄. Ẹma ẹdinam eti ndutịm man ẹkeme ndimịn̄ n̄wed nnyụn̄ nnam mme owo ẹnyene; oro ama anam obufa esop oro ẹkesiakde ke Lisbon ọsọn̄ idem!

Brọda Ferguson ye n̄wan esie ẹma ẹfiak ẹnyọn̄ Brazil ke 1934. Edi ediwak owo ẹma ẹkop eti mbụk mbemiso mmọ ẹnyọn̄de. Ekọn̄ mbio obio ke Spain ye ọyọhọ ekọn̄ ererimbot iba ama anam ndutịme okpon ke Europe. Kpa ye oro, ekpri otu nditọete ke Portugal ẹma ẹdomo ukeme ẹsọn̄ọ ẹda ye Jehovah. Enyene ini emi eketiede nte odudu ọmọn̄ okụre mmọ. Edi mmọ ẹma ẹfiak ẹkop odudu ini Brọda John Cooke ekesịmde do ke 1947. Ke otu mme isụn̄utom emi ẹkenọde ẹka Portugal, enye ekedi akpa isụn̄utom emi akakade Gilead. Mme owo ẹma ẹtọn̄ọ ndibụn̄ọ ndụk esop Abasi. Kpa ye oro ukara ẹkekpande nnyịn ndikwọrọ ikọ ke 1962, mme owo ẹkesụk ẹbobụn̄ọ ẹdụk esop Abasi. Mme Ntiense Jehovah ẹma ẹbe 13,000 ke Portugal ke December 1974 emi ukara ẹkedinyịmede ke imenyene unen ndinam n̄kpọ Abasi.

Mfịn, se ibede Mme Ntiense Jehovah 50,000 ke ẹkwọrọ eti mbụk Obio Ubọn̄ Abasi ke Portugal ye ke isuo Azores, Madeira, ye ediwak isuo eken emi ẹsemde Portuguese. Mme ete ete ndusụk Mme Ntiense Jehovah emi ẹma ẹtiene ẹkop utịn̄ikọ Brọda Rutherford ke 1925.

Imọkọm Jehovah ye nditọete oro ẹkenyenede uko ẹda usụn̄ ke utom Abasi. Mmọ ‘ẹkedi mme asan̄autom Christ Jesus ẹnọ mme idụt.’​—Rome 15:​15, 16.​—Oto itieutom ubon n̄kani n̄kpọ nnyịn ke Portugal.

^ ikp. 3 Se ibuotikọ oro “Idọk ke Okpokpon” ke Enyọn̄-Ukpeme, May 15, 2014, page 31-32.