Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

 UKPEPN̄KPỌ 2

Kpep Eyen Fo Ndisụhọde Idem

Kpep Eyen Fo Ndisụhọde Idem

NSO KE NDISỤHỌDE IDEM ỌWỌRỌ?

Owo emi osụhọrede idem esikpono owo. Enye isitan̄ke idem inyụn̄ iyomke mbon en̄wen ẹnọ enye ubọn̄. Owo emi osụhọrede idem esima mbon en̄wen onyụn̄ enyịme ndikpep n̄kpọ nto mmọ.

Ndusụk owo ẹkere ke owo emi osụhọrede idem edi mbe. Edi emi idịghe akpanikọ. Owo emi osụhọrede idem esinyịme ke imanam ndudue onyụn̄ ọfiọk ke idịghe kpukpru n̄kpọ ke imọ ikeme ndinam.

NTAK EMI ỌFỌNDE EKPEP EYEN FO NDISỤHỌDE IDEM?

  • Owo emi osụhọrede idem esinyene nti ufan. N̄wed emi ẹkotde The Narcissism Epidemic ọdọhọ ke owo emi osụhọrede idem esikeme ndisọsọp nnam ufan ye mme owo. N̄ko ke isisọn̄ke utọ owo emi ndidian idem ye mbon en̄wen.

  • Eyen emi osụhọrede idem ayadia ufọn ke ini iso. Edieke eyen fo ọtọn̄ọde idahaemi ekpep ndisụhọde idem, enye ayadia ufọn idahaemi ye ke ini iso—utọ nte ke ini enye oyomde utom. Dr. Leonard Sax ọdọhọ ke mme uyen emi ẹdade idem ke n̄kpọ ẹkaha, emi mînyụn̄ ifiọkke ebiet emi mmọ mînamke ọfọn, isimụmke ibuot ke ini ẹbụpde mmọ mbụme man ẹse m̀mê edi se ẹdade mmọ ke utom. Edi mme uyen emi ẹnen̄erede ẹkpan̄ utọn̄ man ẹfiọk se owo emi obụpde mmọ mbụme oyomde ẹsisọp ẹnyene utom. *

NTE EKPEKPEPDE EYEN FO NDISỤHỌDE IDEM

Kûyak eyen fo ada idem ke n̄kpọ akaha.

SE BIBLE ETỊN̄DE: “Edieke owo ekededi ekerede ke imọ idi n̄kpọ ke ini enye mîdịghe n̄kpọ, enye ababian̄a idem.”—Galatia 6:3.

  • Kûtiene utịn̄ ikọ emi mînenke. Ndusụk owo ẹsidọhọ eyen mmọ ẹte, ‘N̄kpọ ekededi oro esịnde ubọk ọyọfọn sia edi eyen mfọniso,’ m̀mê ‘Emekeme ndidi se ededi oro oyomde ke ererimbot emi.’ Mmọ ẹsikere ke oro ayanam n̄kpọ ọfọn eyen mmimọ, edi ndi oro esitịbe? Ntre, utu ke nditiene ntịn̄ mme ikọ ntre ye eyen fo, n̄wam enye ebiere se enye edikemede ndinam onyụn̄ esịn idem anam n̄kpọ oro.

  • Siak akpan n̄kpọ emi anamde otoro enye. Ndidọhọ eyen fo ke enye ọfọn etieti idiyakke enye osụhọde idem. Utu ke oro, tịn̄ eti n̄kpọ kiet emi anamde otoro enye.

  • Kûyak eyen fo esibiat ini akaha ke Intanet. Mme owo ẹsiwak ndida fon ye Intanet ntan̄ ase—ẹtịn̄ se mmọ ẹnyenede ye se mmọ ẹkenamde. Owo emi osụhọrede idem isinamke utọ n̄kpọ oro.

  •   Kpep eyen fo esisọp ekpe owo ubọk. Ke ini eyen fo anamde n̄kpọ emi mîfọnke, n̄wam enye okụt ndudue esie onyụn̄ ekpe ubọk.

Kpep eyen fo ndiwụt esịtekọm.

SE BIBLE ETỊN̄DE: “Ẹwụt esịtekọm.”—Colossae 3:15.

  • Kpep enye esikọm Abasi ke mme n̄kpọ oro Enye okobotde. Kpep eyen fo ndisikọm Abasi ke mme n̄kpọ oro enye okobotde, nyụn̄ nam enye ọfiọk ke mme n̄kpọ oro ẹtiene ẹnịm nnyịn uwem. Ke uwụtn̄kpọ, imoyom ofụm, mmọn̄, ye udia man idu uwem. Ndinam emi ayanam eyen fo enen̄ede ama nsio nsio n̄kpọ emi Abasi okobotde onyụn̄ otoro enye.

  • Kpep enye ndima mme owo. Ti eyen fo ke enyene n̄kpọ emi mbon en̄wen ẹdade ẹfọn ẹkan enye. Ntre, utu ke enye ndifịbe mbon oro ẹdiọn̄ọde n̄kpọ ẹkan enye, akpana enye akam ekpekpep n̄kpọ oto mmọ.

  • Kpep enye esikọm owo. Kpep eyen fo ndikọm owo ke ofụri esịt. Ndisikọm owo ke se ẹnamde ẹnọ nnyịn esinam isụhọde idem.

Kpep nditọ fo ke ọfọn isinam n̄kpọ inọ mme owo.

SE BIBLE ETỊN̄DE: “Ẹda nsụhọdeidem ẹbat ẹte mbon en̄wen ẹfọn ẹkan mbufo, ẹkûse ẹban̄a mbubehe mbufo kpọt, edi ẹse ẹban̄a mbubehe mbon en̄wen n̄ko.”—Philippi 2:3, 4.

  • Yak eyen fo etiene anam utom ke ufọk. Edieke mûyakke eyen fo esitiene anam utom ke ufọk, editie nte n̄kpọ eke ẹdọhọde ke n̄kpọ idemesie edi akpan n̄kpọ akan utom ufọk. Enye ekpenyene ndikụre utom ufọk mbemiso akade mbre. Nam enye ọfiọk ke mbon en̄wen ẹsidia ufọn ke ini enye anamde n̄kpọ ọnọ mmọ, ye nte ke mme owo ẹyema enye ẹnyụn̄ ẹkpono enye edieke enye anamde n̄kpọ ọnọ mmọ.

  • Nam enye ọfiọk ke ọfọn isin̄wam mbon en̄wen. Eyen fo ndin̄wam mbon en̄wen oyowụt ke enye ọtọn̄ọ ndidiọn̄ọ idem. Ntre, kpep eyen fo nte enye edisan̄ade ifiọk owo emi enye ekemede ndin̄wam. Tịn̄ nte enye akpan̄wamde owo oro. Toro enye ke ini enye an̄wamde mme owo.

^ ikp. 8 Ẹda ikọ emi ẹto n̄wed oro ẹkotde The Collapse of Parenting.