Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

Nso ke Bible Ekpep Nnyịn?

 IBUOT IBA

Bible Edi N̄wed Abasi

Bible Edi N̄wed Abasi

1, 2. Ntak emi Bible edide ata eti enọ emi Abasi ọnọde nnyịn?

ESITIE fi didie ke idem ke ini ufan fo ọnọde fi enọ emi mûkodorike enyịn? Idem esikpa fi, esịt esinyụn̄ enem fi nte ufan fo oro ekerede aban̄a fi. Udutreke ndikọm enye ke enọ oro.

2 Bible edi enọ Abasi. Enye etịn̄ mme n̄kpọ emi edide tutu amama nnyịn ikpọdiọn̄ọke edieke enye mîkpetịn̄ke. Ke uwụtn̄kpọ, enye etịn̄ nte Abasi okobotde enyọn̄, isọn̄, ye akpa erenowo ye n̄wan, onyụn̄ etịn̄ se ikpanamde ke ini inyenede mfịna. Bible etịn̄ nte Abasi edinamde uduak esie, oro edi, ndinam isọn̄ emi ọfọn man mme owo ẹkpedụn̄. Kpukpru emi owụt ke Bible edi ata eti enọ!

3. Nso ke afo edikụt nte osụk ekpepde Bible?

3 Nte afo ekpepde Bible, oyokụt ke Abasi oyom fi edi ufan imọ. Nte afo akade iso ekpep n̄kpọ aban̄a enye, ntre ke afo edinen̄ede ekpere enye, ntre ke enye edinyụn̄ ima fi.

4. Nso ke ẹtịn̄ ẹban̄a Bible emi akpade fi idem?

4 Ẹkabade Bible ẹbe usem 2,800, ẹnyụn̄ ẹmịn̄ ediwak biliọn Bible. Ata ediwak owo ke ererimbot ẹnyene Bible ke usem mmọ. Ndien kpukpru urua, se ibede owo miliọn kiet ẹsibọ m̀mê ẹdep Bible! Idụhe n̄wed en̄wen emi etiede nte Bible.

5. Ntak emi ikemede ndidọhọ ke “Abasi ọkọnọ odudu spirit ẹda ẹwet” Bible?

5 “Abasi ọkọnọ odudu spirit ẹda ẹwet” Bible.  (Kot 2 Timothy 3:16.) Edi ndusụk owo ẹkeme ndibụp ẹte, ‘Bible anam didie edi N̄wed Abasi ke ini edide mme owo ẹkewet enye?’ Bible ke idemesie ọdọhọ ete: “Mme owo ẹtịn̄ ikọ eke otode Abasi nte edisana spirit adade mmọ usụn̄.” (2 Peter 1:21) Onyụn̄ etie nte akamba owo itieutom ndidọhọ ewetn̄wed esie ewet leta. Ọkpọdọhọ ke leta oro edi leta anie? Edi eke akamba owo itieutom oro, idịghe eke ewetn̄wed esie. Kpasụk ntre, Bible edi n̄wed Abasi, idịghe eke mbon oro ẹkewetde enye. Abasi eketeme mmọ se mmọ ẹkpewetde. Emi owụt ke Bible edi “ikọ Abasi.”—1 Thessalonica 2:13; se Se Ẹwetde Ẹdian 2.

 SE BIBLE ETỊN̄DE ENEN

6, 7. Nso inam idọhọ ke Bible idịghe etetịn̄ esịn etetịn̄ osio?

6 Ẹkeda se ibede isua 1,600 ẹwet ofụri Bible. Mme andiwet ẹkedu uwem ke nsio nsio ini. Ndusụk mmọ ẹma ẹka n̄wed, ndusụk ikakaha. Ke uwụtn̄kpọ, owo kiet emi eketienede ewet Bible ekedi abiausọbọ. Mbon eken ẹkedi mme ọtọin̄wan̄, mme ọkọiyak, mme ekpemerọn̄, mme ebiereikpe, ye ndidem. Kpa ye oro edide nsio nsio owo ẹkewet Bible, Bible idịghe etetịn̄ esịn, etetịn̄ osio. Enye itịn̄ke n̄kpọ kiet ke itie kiet edi ekesịm itie en̄wen enye etịn̄ se idide ata isio. *

7 Ke ntọn̄ọ ntọn̄ọ Bible, ẹtịn̄ nte mfịna ererimbot ọkọtọn̄ọde. Ke utịt utịt, ẹtịn̄ nte Abasi edinamde isọn̄ edi Paradise onyụn̄ ọkọk mme mfịna emi. Se ẹwetde ke Bible ikedịghe n̄kpọ isua kiet m̀mê iba, edi eketịbe ke ediwak tọsịn isua onyụn̄ owụt ke kpukpru se Abasi etịn̄de ẹsisu.— Se Se Ẹwetde Ẹdian 3.

8. Nso ye nso iwụt ke se Bible etịn̄de aban̄a ifiọk ntaifiọk enen?

8 Bible idịghe n̄wed ufọkn̄wed, owo ikonyụn̄ iwetke enye man ẹda ẹkpep ifiọk ntaifiọk, edi kpa ye oro kpukpru se enye etịn̄de aban̄a ifiọk ntaifiọk ẹnen. Nte n̄wed Abasi ekpetiede edi oro. Ke uwụtn̄kpọ, n̄wed Leviticus esịne item emi Abasi ọkọnọde nditọ Israel aban̄a se ẹkpenamde man udọn̄ọ okûbe owo ntịme ntịme. Ke ini ẹkewetde Leviticus, idụhe eke ọkọfiọkde ke n̄kpri unam emi enyịn mîkwe ẹkeme ndinam owo ọdọn̄ọ. Bible onyụn̄ etịn̄ ke ererimbot ikọn̄ọke ke n̄kpọ ndomokiet, ndien emi edi akpanikọ. (Job 26:7) Ndien ke ini ediwak owo ẹkekerede ke isọn̄ etie  mbatmbat mbatmbat, Bible ama ọdọdọhọ ke enye etie ekara ekara.—Isaiah 40:22.

9. Mme andiwet Bible nditịn̄ akpanikọ owụt nso?

9 Kpukpru mbụkeset emi ẹwetde ke Bible ẹnen. Edi idịghe kpukpru se ẹwetde ke ediwak n̄wed mbụkeset ẹnen sia mme andiwet ikesitịn̄ke akpanikọ. Ke uwụtn̄kpọ, mmọ ikesiwetke ini emi mbon en̄wen ẹkekande obio mmọ ke ekọn̄. Edi mme andiwet Bible ẹma ẹsiwet ẹban̄a ini emi ẹkande nditọ Israel ke ekọn̄. Mmọ ẹma ẹwet n̄ko ẹban̄a mme ndudue mmọ. Ke uwụtn̄kpọ, ke n̄wed Numbers, Moses ama etịn̄ ke imọ ima inam akamba ndudue ye nte ke Abasi ama otụnọ imọ ke ntak ndudue oro. (Numbers 20:2-12) Mme andiwet Bible nditịn̄ akpanikọ owụt ke Bible edi n̄wed Abasi. Emi ọwọrọ ke ọfọn inịm se Bible etịn̄de.

N̄WED NTI ITEM

10. Ntak emi item Bible ọfọnde ye nnyịn mfịn?

10 “Abasi ọkọnọ odudu spirit ẹda ẹwet ofụri N̄wed Abasi, ndien enye ọfọn ndida nnọ ukpep, nsua nnọ owo, nnen̄ede mme n̄kpọ.” (2 Timothy 3:16) Item Bible enen̄ede an̄wam nnyịn mfịn. Jehovah ọdiọn̄ọ nte enye okobotde nnyịn, ọdiọn̄ọ nte nnyịn isikerede n̄kpọ, ye nte esitiede nnyịn ke idem. Enye ọdiọn̄ọ se ifọnde ye nnyịn ye se mîfọnke ye nnyịn. Enye akam ọdiọn̄ọ nnyịn akan nte nnyịn idiọn̄ọde idem nnyịn.

11, 12. (a) Nso nti item ke Jesus ọkọnọ ke Matthew ibuot 5 esịm 7? (b) Nso en̄wen ke ikeme ndikpep ke Bible?

11 Ke Matthew ibuot 5 esịm 7, Jesus ama ọnọ nnyịn nti item aban̄a se ikpanamde man esịt enem nnyịn, nte ikpanamde n̄kpọ ye mme owo, nte ikpọbọn̄de akam, ye nte ikpadade okụk. Kpa ye oro edide enye  ọkọnọ item emi isua 2,000 ko ke edem, mmọ ẹsụk ẹnyenyene ufọn mfịn ẹnyụn̄ ẹn̄wam nnyịn etieti.

12 Jehovah ada Bible n̄ko ekpep nnyịn se ikpanamde man ubon nnyịn ọfọn, nte ikpesịnde idem inam utom, ye nte ikpodude ke emem ye mbon en̄wen. Se Bible etịn̄de ekeme ndin̄wam nnyịn inamke n̄kpọ m̀mê nnyịn idi nso, m̀mê idụn̄ ke m̀mọ̀n̄, m̀mê nso mfịna ke inyene.—Kot Isaiah 48:17.

AFO EMEKEME NDINỊM PRỌFESI BIBLE

Isaiah emi eketienede ewet Bible ama etịn̄ ke ẹyekan Babylon

13. Isaiah ọkọdọhọ ke nso iditịbe inọ Babylon?

13 Ediwak prọfesi Bible ẹsesu. Ke uwụtn̄kpọ, Isaiah ama etịn̄ ke ẹyesobo Babylon. (Isaiah 13:19) Enye ama etịn̄ nte ẹdisan̄ade ẹkan obio oro. Ikpọ inuaotop ye Akpa Euphrates ikesiyakke mme owo ẹdụk Babylon nte ẹmama. Edi Isaiah ama etịn̄ ke ẹyenam mmọn̄ akpa oro asat, ke owo idiberike akamba usụn̄ emi ẹsisan̄ade ẹdụk Babylon, onyụn̄ ọdọhọ ke mbon emi ẹdikande enye idin̄wanake ekọn̄. Enye ama etịn̄ ke owo emi edikande Babylon edikere Cyrus.—Kot Isaiah 44:27–45:2; se Se Ẹwetde Ẹdian 4.

14, 15. Tịn̄ nte prọfesi Isaiah okosude.

14 Isua 200 ke ẹma ẹkewet prọfesi emi ẹnịm, mbonekọn̄ ẹma ẹdisịm, ẹnyụn̄ ẹben̄e idem ndin̄wana ye Babylon. Anie akada udịmekọn̄ emi usụn̄? Cyrus, edidem Persia, akada mmọ usụn̄ kpa nte prọfesi oro ọkọdọhọde. Ini oro ke kpukpru se ẹketịn̄de ẹban̄a Babylon ọkọtọn̄ọ ndisu.

15 Okoneyo emi mbonekọn̄ oro ẹkedụkde Babylon, mbon Babylon ẹkenam usọrọ. Ikpọ ibibene obio mmọ ye akpa emi akakande enye okụk ikayakke mmọ ẹkere ke n̄kpọ ekeme ndinam mmimọ. Cyrus ye  mbonekọn̄ esie ẹma ẹsiak isọn̄ ẹwọn̄ọde mmọn̄ akpa oro ẹsịn ke usụn̄ en̄wen. Mmọn̄ oro ama osụhọde tutu edi se mbonekọn̄ Persia ẹsan̄ade ke ukot ẹbe. Edi mmọ ẹdinam didie idụk Babylon? Owo ikọkọbike inuaotop obio oro kpa nte ẹketịn̄de ke prọfesi. Nte mbonekọn̄ ẹkesan̄ade ẹkan Babylon edi oro, in̄wanake ekọn̄.

16. (a) Nso en̄wen ke Isaiah eketịn̄ aban̄a Babylon? (b) Inam didie idiọn̄ọ ke se enye eketịn̄de ama osu?

 16 Isaiah ama etịn̄ ke owo idifiakke idụn̄ ke Babylon. Enye ekewet ete: “Owo ididụn̄ke ke esịt esie tutu amama, enye idinyụn̄ idụhe ke ofụri emana.” (Isaiah 13:20) Ndi se enye eketịn̄de emi ama etịbe? Ebiet emi Babylon okodude ke edem usụk Baghdad ke Iraq edi ndon idahaemi. Owo ndomokiet idụn̄ke do aba. Jehovah ama ada “ifiet [m̀mê ayan̄] nsobo” ọkpọri Babylon efep.—Isaiah 14:22, 23. *

Ndon Babylon

17. Ntak emi ikpenịmde ke Abasi ayanam kpukpru se enye ọn̄wọn̄ọde?

17 Ediwak prọfesi Bible ndisu owụt ke imekeme ndinịm se Bible etịn̄de aban̄a ini iso. Imọdiọn̄ọ ke Jehovah ayanam isọn̄ akabade edi Paradise nte enye  ọn̄wọn̄ọde ke Bible. (Kot Numbers 23:19.) Imodori enyịn ndinyene “nsinsi uwem oro Abasi, emi mîkemeke ndisu nsu, ọkọn̄wọn̄ọde ke anyan ini emi ekebede.”—Titus 1:2. *

BIBLE EKEME NDIN̄WAM FI

18. Nso ke Paul eketịn̄ aban̄a “ikọ Abasi”?

18 Nnyịn imokụt ke idụhe n̄wed ndomokiet emi etiede nte Bible. Enye idịghe etetịn̄ esịn etetịn̄ osio, ndien ke ini enye etịn̄de aban̄a ifiọk ntaifiọk m̀mê mbụkeset, se enye etịn̄de esinen. Bible ọnọ nnyịn nti item, ndien ediwak prọfesi emi ẹwetde ke Bible ẹsu. Edi ikụreke ke oro. Apostle Paul ọkọdọhọ ete: “Ikọ Abasi enyene uwem onyụn̄ enyene odudu.” Nso ke ikọ esie emi ọwọrọ?—Kot Mme Hebrew 4:12.

19, 20. (a) Didie ke Bible ekeme ndin̄wam fi ọdiọn̄ọ utọ owo emi afo edide? (b) Didie ke afo ekeme ndiwụt ke imama enọ emi Abasi ọnọde nnyịn mi?

19 Bible ekeme ndin̄wam fi. Enye ekeme ndinam fi ọdiọn̄ọ utọ owo emi afo edide. Enye ekeme n̄ko ndin̄wam fi ọdiọn̄ọ se inen̄erede isịne fi ke esịt. Ke uwụtn̄kpọ, imekeme ndikere ke imama Abasi. Edi man iwụt nte imade Abasi, ana inam se Bible ọdọhọde.

20 Bible edi n̄wed Abasi. Abasi oyom fi okot ikọ imọ, ekpep enye, onyụn̄ ama enye. Kọm Abasi ke ndinọ nnyịn enọ emi, nyụn̄ ka iso kpep enye. Ama anam emi, ọyọdiọn̄ọ se Abasi aduakde ndinam nnọ mme owo. Iyekpep iban̄a se Abasi aduakde emi ke ọyọhọ ibuot ita.

^ ikp. 6 Ndusụk owo ẹdọhọ ke Bible edi etetịn̄ esịn etetịn̄ osio, edi utọ ikọ oro idịghe akpanikọ. Se Enyọn̄-Ukpeme June 1, 2012, page 7.

^ ikp. 16 Edieke edimade ndidiọn̄ọ n̄kpọ en̄wen mban̄a mme prọfesi ke Bible, kot page 27 esịm 29 ke ediye ekpri n̄wed emi, N̄wed Ofụri Owo, emi Mme Ntiense Jehovah ẹsiode.

^ ikp. 17 Nsobo Babylon edi kiet ke otu prọfesi Bible emi osude. Oyokụt mme prọfesi emi aban̄ade Jesus Christ ke Se Ẹwetde Ẹdian 5.

Kpep N̄kpọ En̄wen

Nnyịn Isan̄a Didie Ifiọk ke Se Ẹwetde ke Bible Enen?

Edieke edide Abasi enyene Bible, ọwọrọ idụhe n̄wed ndomokiet emi ekpebietde Bible.

Didie ke Ẹkefiak Ẹdidiọn̄ọ Akpanikọ Bible?

Nnyịn isan̄a didie ifiọk ke nnyịn ikpep se Bible ekpepde?