Be ka se isịnede

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

N̄wedisua Mme Ntiense Jehovah 2014

 SIERRA LEONE YE GUINEA

1915-1947 Ntọn̄ọ Ntọn̄ọ Ini (Part 2)

1915-1947 Ntọn̄ọ Ntọn̄ọ Ini (Part 2)

Ndibiọn̄ọ N̄ka Ukpọtiọ

Ke ini mme ọkwọrọ ederi Freetown ẹkekụtde nte mme erọn̄ mmọ ẹmade utịn̄ikọ Brọda Brown, mmọ ẹma ẹfịbe ufụp ẹnyụn̄ ẹyat esịt. Enyọn̄-Ukpeme (Ikọmbakara) eke December 15, 1923 ọkọdọhọ ete: “Mme ọkwọrọ ederi ẹtan̄ okpoyon̄, ke ẹnyụn̄ ẹda mme ọkọmbụk n̄kpọntịbe ẹn̄wana ye akpanikọ. Brọda Brown ke ọbọrọ mmọ, n̄wedmbụk n̄kpọntịbe ke ẹwet se edem mbiba ẹtịn̄de.” Ke akpatre, mme ọkwọrọ ederi ikekemeke ndisioro uyo aba. Ẹma ẹnen̄ede ẹyarade nsunsu ukpepn̄kpọ mmọ. N̄kpọntịbe emi ama anam akpanikọ Bible enen̄ede asuana, ndien ediwak mme okot n̄wedmbụk n̄kpọntịbe ẹma ẹyom ẹdikpep mmimọ Bible. Mme ọkwọrọ ederi ikoyomke ikọt Abasi ẹkwọrọ ikọ, edi Jehovah ama anam “ibak mmọ afiak etiene mmọ.”—Ps. 94:21-23.

Otu n̄kparawa ufọkabasi oro ẹkekotde “N̄ka Ukpọtiọ” ẹma ẹtọn̄ọ ndin̄wana nnọ mme ọkwọrọ ederi, ẹnyụn̄ ẹtọt ke iyenịm nsio nsio mbono man ikịbi “N̄ka Russell” inua; etop Obio Ubọn̄ ke mmọ ẹkekot “N̄ka Russell.” Brọda Brown n̄ko ama ada n̄wedmbụk n̄kpọntịbe okot mmọ ẹdi mbono emi enye edibụpde mmọ nsio nsio mbụme, emi mmọ n̄ko ẹdibụpde enye nsio nsio mbụme. N̄ka Ukpọtiọ ikamaha ndika, edi ẹma ẹsua ẹnọ ewetmbụk n̄kpọntịbe oro ekemịn̄de ikot Brọda Brown. Mmọ n̄ko ẹma ẹkpan Brọda Brown ẹte okûsudụk mbono mmimọ aba, ntre Alfred Joseph ekesịdụk ke itie esie.

Ẹkesinịm mbono emi ke Buxton Memorial Chapel, akwa ufọkederi Methodist ke Freetown. Alfred etịn̄ se iketịbede ete: “Ke ini mbụme ye ibọrọ oro, mma mbụp mmọ mbụme mban̄a ukpepn̄kpọ ufọkabasi Anglican, ukpepn̄kpọ Abasi-Ita-ke-Kiet, ye mme ukpepn̄kpọ eken oro mîdụhe ke N̄wed Abasi. Ke akpatre, etieibuot okpokoro ikenyịmeke ẹbụp mbụme aba.”

 Melbourne Garber, kiet ke otu mbon N̄ka Ukpọtiọ oro okodude mbubreyo oro ama esikop utịn̄ikọ “Bible” Brown. Ke nditịm ntịn̄, enye ekedi akparawa emi edide ekpep ukpepn̄kpọ ido ukpono oro ọkọdọhọde ete: “Ete Brown enen̄ede ọdiọn̄ọ Bible!” Ke Garber ama eketịm etie ekere se enye okokopde, enye ama ọfiọk ke imokụt akpanikọ. Ntre enye ama ọdọhọ Brọda Brown ekpep imọ Bible. Brọda Brown ama okot enye edidụk Ukpepn̄kpọ Enyọn̄-Ukpeme oro ẹkesinịmde kpukpru urua ke ufọk esie. Okposụkedi emi ubon mme Garber ẹkesịnde enye, Garber ama ọsọsọp anam n̄kọri ke n̄kpọ Abasi, ndien ikebịghike, enye ye mbon en̄wen ẹma ẹna baptism.

Ukeme oro Satan ekesịnde man ẹtre utom ukwọrọikọ ke ntọn̄ọ ntọn̄ọ oro ikekwe unen. Ekedi kpa nte andikara Freetown akasiande N̄ka Ukpọtiọ oro ete: “Edieke utom emi edide utom owo, eyetre. Edi edieke edide eke Abasi, mbufo idikemeke nditre enye.”—Utom 5:38, 39.

Ido Ukpono Mme Brown

Ke ntọn̄ọ ntọn̄ọ May 1923, Brọda Brown ama ọnọ etop ẹsọk n̄kọk itieutom ke London ete ẹnọ ediwak n̄wed en̄wen ẹsọk imọ. Ikebịghike, ẹma ẹnọ n̄wed 5,000 ẹsọk enye, ekem ẹfiak ẹnọ mme n̄wed en̄wen nte ini akakade. Enye ama aka iso ndinọ utịn̄ikọ ke nsio nsio ebiet, ndien ediwak tọsịn mbon oro ẹnyenede udọn̄ ẹma ẹsidi ẹdikop utịn̄ikọ esie.

Nte ini akakade ke isua oro, Enyọn̄-Ukpeme ama ọtọt ete: “Utom enen̄ede okpon ke [Sierra Leone] tutu Brọda Brown ọdọhọ ẹnọ owo edin̄wam imọ; Claude Brown emi otode West Indies, okonyụn̄ odụn̄de ke Winnipeg, ọtọtọn̄ọ isan̄ man akan̄wam enye do.”

Claude Brown ekedi asan̄autom eti mbụk oro enyenede mbufiọk. Ke ini akpa ekọn̄ ererimbot, ẹma ẹnọ enye ufen ke ufọk-n̄kpọkọbi ke Canada ye England ke ntak emi enye  akadade san̄asan̄a sia edide Christian. Enye ama anam utom ke Sierra Leone ke isua inan̄, onyụn̄ enen̄ede esịn udọn̄ ọnọ nditọete do.

Pauline Cole etịn̄ se iketịbede ete: “Mbemiso ẹkenịmde mi baptism ke 1925, Brọda Claude ama ada ini obụp mi mbụme.

“Enye ama obụp mi ete: ‘Sista Cole, ndi se ẹkpepde fi ke Studies in the Scriptures an̄wan̄a fi? Nnyịn iyomke afo ọfiọrọ ọkpọn̄ akpanikọ ke ntak emi se Bible ekpepde mîn̄wan̄ake fi.’

“Mma mbọrọ Brọda Claude nte: ‘Mmokot n̄wed emi ediwak ini. Mmebiere ndinam n̄kpọ Abasi!’”

Pauline Cole

Pauline ama anam n̄kpọ Jehovah ke se ibede isua 60, okonyụn̄ ada n̄kponn̄kan ke otu ini emi anam utom nte akpan asiakusụn̄. Enye okokụre utom esie ke isọn̄ ke 1988.

William “Bible” Brown ama esin̄wam mme owo ẹma ndikpep Ikọ Abasi. Alfred Joseph ọdọhọ ete: “Ke ini nsobode Brọda Brown ke usenubọk, nneme nnyịn ekesika ntem:  ‘Brọda Joe emesiere. N̄kpọ etie didie? Text mfịn oto ewe itien̄wed?’ Edieke mmen̄kemeke ndibọrọ, enye ama esitịn̄ ke akpana ndiọn̄ọ text usen kiet kiet ke n̄wed Daily Manna. [Idahaemi ẹkot Ẹdụn̄ọde N̄wed Abasi ke Usen ke Usen.] Ke ndan̄nsiere, mma nsikot text usen oro man mfiọk se ndibọrọde edieke enye obụpde mi. Ke nsonso oro, n̄kọfiọkke ke ata eti ukpep ke enye ọkọnọ mi oro, edi mma ndifiọk nte ini akakade.”

Kpukpru ukpep emi ẹma ẹnyene ufọn. Ke 1923, ẹma ẹtọn̄ọ esop ke Freetown ndien owo 14 ẹma ẹna baptism. Kiet ke otu mbon oro ẹkenade baptism ekekere George Brown; ubon esie ekedi ọyọhọ ubon ita emi ẹkekerede “Brown” ke esop oro. Ifịk ifịk utom oro ubon ita emi ẹkenamde akanam ediwak owo ke Freetown ẹkot Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible ido ukpono “mme Brown.”