Be ka se isịnede

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

Nso ke Bible Enen̄ede Ekpep?

IBUOT IBA

Bible—N̄wed Abasi

Bible—N̄wed Abasi

Ke mme usụn̄ ewe ke Bible okpụhọde ye n̄wed efen ekededi?

Didie ke Bible ekeme ndin̄wam fi ọyọ mme ọkpọkpọ mfịna?

Ntak emi afo ekemede ndinịm mme ntịn̄nnịm ikọ emi ẹwetde ke Bible-e?

NTE emeti ini emi edima ufan fo ọkọnọde fi ediye enọ? Anaedi afo ama okop nduaidem ye akwa inemesịt. Koro ke nditịm ntịn̄, enọ anam fi ọfiọk ke andinọ enen̄ede ama fi nte ufan esie. Eyịghe idụhe ke afo ama owụt esịtekọm aban̄a enọ emi ufan fo ọkọnọde fi.

2 Bible edi enọ Abasi, kpa enọ oro nnyịn ikpenen̄erede iwụt esịtekọm iban̄a. N̄wọrọnda n̄wed emi ayarade mme n̄kpọ oro nnyịn mîkpọfiọkke tutu amama. Ke uwụtn̄kpọ, enye asian nnyịn nte ẹkebotde ntantaọfiọn̄, isọn̄, ye akpa eren ye n̄wan. Bible ọdọn̄ọ nti edumbet oro ẹdin̄wamde nnyịn iyọ mme mfịna ye editịmede esịt uwem emi. Enye etịn̄ nte Abasi edisude mme un̄wọn̄ọ esie onyụn̄ anam nti idaha ẹdu ke isọn̄. Nso eti enọ ke Bible edi ntem!

3 N̄kpọ efen oro anamde Bible edi eti enọ edi sia enye etịn̄de n̄kpọ aban̄a Andinọ, kpa Jehovah Abasi. Enye ndinọ nnyịn orụk n̄wed oro owụt ke enye oyom nnyịn inen̄ede ifiọk imọ. Ke akpanikọ, Bible ekeme ndin̄wam nnyịn isan̄a ikpere Jehovah.

4 Edieke afo enyenede Bible, idịghe afo ikpọn̄ enyene enye. Ẹmịn̄ ofụri m̀mê ubak Bible ke usem 2,300, ntre se iwakde ibe mbahade 90 eke ikie ke otu ubonowo ẹnyene Bible. Ke ẹbaharede ukem ukem, ẹsisuan se iwakde ibe miliọn Bible kiet ke urua! Ẹmịn̄ ediwak biliọn Bible, edide ofụri ofụri m̀mê ubak ubak. Ke akpanikọ, idụhe n̄wed en̄wen oro ebietde Bible.

“New World Translation of the Holy Scriptures” odu ke ediwak usem

New World Translation ke ediwak usem

5 N̄ko-n̄ko, “Abasi ọkọnọ odudu ẹda ẹwet” Bible. (2 Timothy 3:16) Ke nso usụn̄? Bible ke idemesie ọbọrọ ete: “Mme owo ẹketịn̄ ikọ ẹto Abasi nte edisana spirit akadade mmọ usụn̄.” (2 Peter 1:21) Ke uwụtn̄kpọ: Anam mbubehe idemesie ekeme ndida ewetn̄wed esie n̄wet leta. Leta oro esịne ekikere ye ifiọk anam mbubehe oro. Ntre edi leta esie, idịghe eke ewetn̄wed. Kpasụk ntre ke Bible edi N̄wed Abasi, idịghe n̄wed mme owo oro ẹkedade ẹwet enye. Ntem, ofụri Bible enen̄ede edi “ikọ Abasi.”—1 Thessalonica 2:3.

ODU KE N̄KEMUYO ONYỤN̄ ENEN

6 Ẹkeda se ibede ufan̄ isua 1,600 ẹwet Bible. Mme andiwet enye ẹkedu uwem ke nsio nsio ini ẹnyụn̄ ẹdu ke nsio nsio idaha. Ndusụk mmọ ẹkedi mme ọtọin̄wan̄, mme ọkọiyak, ye mme ekpemerọn̄. Mbon en̄wen ẹkedi mme prọfet, mme ebiereikpe, ye ndidem. Luke emi ekedide kiet ke otu mme andiwet Gospel ekedi abiausọbọ. Okposụkedi mme andiwet Bible ẹkedude ke nsio nsio idaha, mbụk Bible odu ke n̄kemuyo ọtọn̄ọde ke ntọn̄ọ tutu esịm utịt.*

7 Akpa n̄wed Bible asian nnyịn nte mme mfịna ubonowo ẹketọn̄ọde. Akpatre n̄wed owụt ke ofụri isọn̄ ayakabade edi Paradise, m̀mê ediye in̄wan̄. Ofụri n̄kpọ oro ẹwetde ke Bible aban̄a se iketịbede ke ediwak tọsịn isua, ndien mbụk emi ẹn̄wam nnyịn ndifiọk uduak Abasi ye nte mmọ ẹdisude. N̄kemuyo oro odude ke Bible enyene ndyọ, ndien emi ke nnyịn ikpodori enyịn ndikụt ke N̄wed Abasi.

8 Bible enen ke n̄kan̄ ifiọk ntaifiọk. Enye akam esịne ntọt emi mîkekpetke-kpet ndidu ke eyo esie. Ke uwụtn̄kpọ, Leviticus ama ọnọ nditọ Israel eset ibet ẹban̄ade edinịm owo udọn̄ọ nsannsan ye usanaidem, ke ini mme idụt oro ẹkekande mmọ ẹkụk mîkọfiọkke n̄kpọ ndomokiet iban̄a mme utọ n̄kpọ oro. Ke ini mme owo ẹkenyenede ukwan̄ ekikere ẹban̄a nte isọn̄ etiede, Bible ọkọdọhọ ke enye edi ekara. (Isaiah 40:22) Bible etịn̄ nte enende ete ke isọn̄ ọkọn̄ọ “ke ikpîkpu.” (Job 26:7) Edi akpanikọ, Bible idịghe n̄wed ntaifiọk. Edi ke ini enye enemede n̄kpọ aban̄ade ifiọk ntaifiọk, se enye etịn̄de esinen. Ndi emi idịghe se nnyịn ikpodoride enyịn ndikụt ke N̄wed Abasi?

9 Mbụk emi odude ke Bible enen onyụn̄ edi se ẹkemede ndiberi edem n̄ko. Mbụk Bible esisiak se enye etịn̄de aban̄a nnennen nnennen. Enye esisiak enyịn̄ mme owo ye ubon mmọ.# Ke mîbietke mme ewetmbụk ererimbot, emi mîsiwakke nditịn̄ mban̄a nte ẹkekande idụt mmọ, mme andiwet Bible ẹketịn̄ se iketịbede, idem ẹwetde ndudue idemmọ ye eke idụt mmọ. Ke uwụtn̄kpọ, Moses ama ewet ke n̄wed Numbers aban̄a akwa ndudue oro enye akanamde emi ẹkenen̄erede ẹsua ẹnọ enye. (Numbers 20:2-12) Owo iwakke nditịn̄ akpanikọ ntre ke mme n̄wed mbụk eken, edi ẹtịn̄ ke Bible sia enye edide N̄wed Abasi.

N̄WED ATA ỌNIỌN̄

10 Sia edide Abasi ọkọnọ odudu ẹda ẹwet Bible, “enye ọfọn ndida nnọ ukpep, nsua nnọ owo, nnen̄ede mme n̄kpọ.” (2 Timothy 3:16) Ih, Bible edi n̄wed emi enyenede ufọn. Enye enen̄ede owụt nte owo etiede. Eyịghe ndomokiet idụhe iban̄a oro, koro Jehovah Abasi emi edide Andibot enyene n̄wed emi! Enye ọfiọk ekikere ye mme ntụk nnyịn akan nte nnyịn ifiọkde. N̄ko-n̄ko, Jehovah ọfiọk se nnyịn iyomde man ikop inemesịt. Enye ọfiọk mme usụn̄ uwem oro ikpefepde.

11 Kere ban̄a utịn̄ikọ Jesus oro ẹkotde Ukwọrọikọ Oro ke Obot, emi ẹwetde ke Matthew ibuot 5 esịm 7. Ke n̄wọrọnda ukpepn̄kpọ emi, Jesus ama eneme ediwak n̄kpọ, esịnede nte ẹkpekopde ata inemesịt, nte ẹkpenamde emem, nte ẹkpebọn̄de akam, ye nte ẹkpenyenede nnennen ekikere ẹban̄a mme n̄kpọ obụkidem. Ikọ Jesus oro ẹsụk ẹkokop odudu mfịn nte mmọ ẹkekopde ke ini enye eketịn̄de mmọ.

12 Ndusụk edumbet Bible ẹnyene n̄kpọ ndinam ye uwem ubon, utom, ye itie ebuana owo ye mbon en̄wen. Mme edumbet Bible ẹnyene n̄kpọ ndinam ye kpukpru owo, ndien item esie esifọn kpukpru ini. Abasi ama ada Isaiah prọfet esie etịn̄ ọniọn̄ emi ẹkụtde ke Bible ke ibio ibio usụn̄, ete: “Ami ndi Jehovah Abasi fo, emi n̄kpepde fi usụn̄ udori, nda fi usụn̄ eke afo edisan̄ade.”—Isaiah 48:17.

N̄WED NTỊN̄NNỊM IKỌ

13 Bible ọdọn̄ọ ediwak ntịn̄nnịm ikọ, emi ediwak ke otu mmọ ẹma ẹkesosu. Kere ban̄a uwụtn̄kpọ kiet. Jehovah ama ada prọfet Isaiah emi okodude uwem ke ọyọhọ isua ikie itiaita M.E.N. etịn̄ ete ke ẹyesobo Babylon. (Isaiah 13:19; 14:22, 23) Ẹma ẹnọ ọyọhọ ntọt ndiwụt ata nnennen nnennen nte emi editịbede. Mbonekọn̄ oro ẹdidụkde obio ẹkenyene ndinam akpa mmọn̄ Babylon asat ẹnyụn̄ ẹsan̄a ẹdụk obio oro ye unana edin̄wana ekọn̄. Edi ikokụreke ke oro. Ntịn̄nnịm ikọ Isaiah ama akam asiak edidem emi ekenyenede ndikan Babylon—Cyrus.—Isaiah 44:27-45:2.

Isaiah emi eketienede ewet Bible ama ebem iso etịn̄ ke Babylon ọyọduọ

Owo ke anam ndụn̄ọde aban̄a iduọ Babylon

14 Ke n̄kpọ nte isua 200 ẹma ẹkebe—ke okoneyo emi ekesierede October 6, 539 M.E.N.—udịmekọn̄ ẹma ẹnam nna ẹkpere Babylon. Anie ekedi akwa etubom? Edidem Persia emi ekekerede Cyrus. Do, ini ama edikem ndisu ndyọ ndyọ ntịn̄nnịm ikọ. Edi ndi udịmekọn̄ Cyrus ama odụk Babylon ye unana edin̄wana ekọn̄, kpa nte ẹkebemde isọ ẹtịn̄?

15 Mbon Babylon ẹkedia usọrọ ke okoneyo oro ẹnyụn̄ ẹkere ke ikodu ke ifụre ke ntak ikpọ ibibene obio mmọ. Ofụri emi, Cyrus ama ada usọ ọwọn̄ọde mmọn̄ akpa oro esịn ke usụn̄ en̄wen. Ikebịghike mmọn̄ oro ama ekebe ekem se udịmekọn̄ esie ẹsan̄ade ẹbe ẹsịm ibibene obio. Edi udịmekọn̄ Cyrus ẹkesan̄a didie ẹbe ibibene Babylon? Ke ndusụk ntak, owo ikeberike mme inuaotop obio ke okoneyo oro!

16 Ẹma ẹbem iso ẹtịn̄ ẹban̄a Babylon ẹte: “Owo iditiehe ke esịt tutu amama, idinyụn̄ idụn̄ke ke esịt ke ofụri emana: nditọ Arabia idinyụn̄ iwụkke tent ke esịt: mme ọbọk-ufene idinyụn̄ iyakke ufene mmọ ẹna do.” (Isaiah 13:20) Ntịn̄nnịm ikọ emi ikọdọhọke ke Babylon edidọduọ kpọt. Edi ọkọdọhọ ke ẹyesobo Babylon ke nsinsi. Afo emekeme ndikụt uyarade ke ikọ emi osu. Ebiet emi Babylon eset okodude, emi owo mîdụn̄ke aba—odu n̄kpọ nte kilomita 80 ke edem usụk Baghdad, ke Iraq—ndien emi owụt ke se Jehovah akadade Isaiah etịn̄ omosu: “[Nyada] ifiet nsobo n̄kpọri enye mfep.”—Isaiah 14:22, 23.%

Ndon Babylon

Ndon Babylon

17 Mmọn̄ọ, ndi ndikere nte Bible edide n̄wed oro ọdọn̄ọde mme ntịn̄nnịm ikọ oro ẹkemede ndiberi edem isọn̄ọke mbuọtidem nnyịn? Kamse, edieke Jehovah Abasi okosude mme ntịn̄nnịm ikọ esie eke eset, nnyịn inyene ndinen̄ede nnịm n̄ko ke enye oyosu un̄wọn̄ọ esie ndida Paradise isọn̄ ndi. (Numbers 23:19) Ke akpanikọ, nnyịn imenyene “idotenyịn nsinsi uwem eke Abasi, emi mîkemeke ndisu nsu, ọkọn̄wọn̄ọde ke anyan ini emi ekebede.”—Titus 1:2.^

“IKỌ ABASI ENYENE UWEM”

18 Se inemede ke ibuot emi anam ifiọk ke Bible enen̄ede edi n̄wọrọnda n̄wed. Edi, ofụri ikpehe esie ndidu ke n̄kemuyo, ifiọk ntaifiọk ye mbụk oro ẹdọn̄ọde ke enye ndinen, ata ọniọn̄ esie, ye ntịn̄nnịm ikọ esie ndidi se ẹberide edem idịghe n̄kukụre ufọn oro Bible enyenede. Apostle Paul ekewet ete: “Ikọ Abasi enyene uwem onyụn̄ enyene odudu onyụn̄ ọsọp akan ofụt iso iba onyụn̄ ekịm abahade ukpọn̄ ye spirit, ye ikek ye ndia esie, onyụn̄ ekeme ndifiọk mme uduak ye ekikere esịt owo.”—Mme Hebrew 4:12.

19 Ndikot “ikọ,” m̀mê etop, Abasi emi odude ke Bible ekeme ndikpụhọde uwem nnyịn. Enye ekeme ndinam nnyịn idụn̄ọde idem nnyịn akan nte akanam idụn̄ọrede. Nnyịn imekeme ndidọhọ ke imama Abasi, edi nte nnyịn inamde n̄kpọ iban̄a se Ikọ esie eke odudu spirit, kpa Bible, ekpepde ayayarade ata mme ekikere nnyịn, idem ata uduak esịt nnyịn.

20 Bible enen̄ede edi N̄wed Abasi. Enye edi n̄wed emi ẹnyenede ndikot, ndikpep, nnyụn̄ mma. Wụt esịtekọm ban̄a enọ Abasi emi ke ndika iso ndụn̄ọde enye. Edieke afo anamde oro, afo eyenen̄ede ọfiọk se Abasi aduakde ọnọ ubonowo. Iyeneme se uduak oro edide ye nte ẹdisude enye ke ibuot oro etienede.

SE BIBLE EKPEPDE

  • Abasi ọkọnọ odudu ẹda ẹwet Bible, ntem Bible enen onyụn̄ edi se ẹkemede ndiberi edem.—2 Timothy 3:16.
  • Ntọt oro ẹkụtde ke Ikọ Abasi ọfọn ndida ndu uwem ke usen ke usen.—Isaiah 48:17.
  • Mme un̄wọn̄ọ Abasi oro ẹkụtde ke Bible ẹyesu.—Numbers 23:19.

*  Okposụkedi ndusụk owo ẹdọhọde ke ndusụk ikpehe Bible ẹtuaha ye ndusụk, utọ ikọ oro inyeneke nsọn̄ọ. Se Enyọn̄-Ukpeme eke July 15, 1992, page 3-7, emi Mme Ntiense Jehovah ẹsiode.

#  Ke uwụtn̄kpọ, se udịm ubon Jesus oro ẹwetde ke Luke 3:23-38.

%  Ke oyomde ntọt efen efen aban̄a ntịn̄nnịm ikọ Bible, se page 27-29 ke ediye uduot ekpri n̄wed oro N̄wed Ofụri Owo, emi Mme Ntiense Jehovah ẹsiode.

^  Nsobo Babylon edi uwụtn̄kpọ kiet kpọt ke otu mme ntịn̄nnịm ikọ Bible oro ẹsude. Mme uwụtn̄kpọ en̄wen ẹsịne nsobo Tyre ye Nineveh. (Ezekiel 26:1-5; Zephaniah 2:13-15) N̄ko-n̄ko, ntịn̄nnịm ikọ Daniel ama ebem iso etịn̄ aban̄a mme obio ukara oro ẹdidade itie Babylon ke adiana ke adiana. Mme obio ukara emi ẹma ẹsịne adiana-iba ukara Media ye Persia ọkọrọ ye Greece. (Daniel 8:5-7, 20-22) Ke oyomde ndifiọk ediwak ntịn̄nnịm ikọ ẹban̄ade Messiah, emi ẹkesude Jesus Christ ke idem, se Se Ẹwetde Ẹdian.


Mme Mbụme Ukpepn̄kpọ

1, 2. Ke mme usụn̄ ewe ke Bible edi ata eti enọ Abasi?

3. Nso ke Jehovah ndinọ nnyịn Bible asian nnyịn aban̄a Enye, ndien ntak emi edide n̄kpọ inemesịt?

4. Nso ke afo enen̄ede ama ke nte ẹsuande Bible?

5. Ke nso usụn̄ ke “Abasi ọkọnọ odudu ẹda ẹwet” Bible?

6, 7. Ntak emi n̄kemuyo oro odude ke Bible enen̄erede edi n̄wọrọnda?

8. Nọ mme uwụtn̄kpọ oro ẹwụtde ke Bible ẹnen ke n̄kan̄ ifiọk ntaifiọk.

9. (a) Ke mme usụn̄ ewe ke ẹwụt ke mbụk emi ẹdude ke Bible ẹnen ẹnyụn̄ ẹdi se ẹkemede ndiberi edem? (b) Mme andiwet Bible nditịn̄ se iketịbede asian fi nso aban̄a Bible?

10. Ntak emi mîdịghe n̄kpọ n̄kpaidem nte ke Bible edi n̄wed emi enyenede ufọn-ọ?

11, 12. (a) Nso n̄kpọ ke Jesus ekeneme ke Ukwọrọikọ esie Oro ke Obot? (b) Nso akpan n̄kpọ en̄wen ke ẹneme ke Bible, ndien ntak emi item esie esifọnde kpukpru ini?

13. Nso ọyọhọ ntọt aban̄ade Babylon ke Jehovah ọkọnọ prọfet Isaiah odudu spirit ndiwet?

14, 15. Didie ke ndusụk ntọt ke ntịn̄nnịm ikọ Isaiah ẹban̄ade Babylon ẹkesu?

16. (a) Nso ke Isaiah ekebem iso etịn̄ aban̄a utịt Babylon? (b) Didie ke ntịn̄nnịm ikọ Isaiah aban̄ade nsobo Babylon okosu?

17. Didie ke ntịn̄nnịm ikọ Bible ndisu ọsọn̄ọ mbuọtidem nnyịn?

18. Nso okopodudu ikọ ke apostle Paul etịn̄ aban̄a “ikọ Abasi”?

19, 20. (a) Didie ke Bible ekeme ndin̄wam fi odụn̄ọde idemfo? (b) Didie ke afo ekeme ndiwụt esịtekọm mban̄a n̄wọrọnda enọ Abasi, kpa Bible?

Kpep N̄kpọ En̄wen

N̄kpama Ẹdikpep Mi Bible ke Mfọn

Ntak Emi Ekpekpepde Bible?

Bible anam ediwak miliọn owo ke ofụri ererimbot ẹfiọk ibọrọ mbụme emi afịnade ata ediwak owo. Ndi akpama nditiene mfiọk?