Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

N̄wedisua Mme Ntiense Jehovah 2016

Mme pilgrim emi ẹketienede Brọda Russell ẹsịn idem ke n̄kpọ Abasi

Isua Ikie Emi Ekebede—1916

Isua Ikie Emi Ekebede—1916

ẸMA ẹn̄wana ata idiọk ekọn̄ emi ẹdiọn̄ọde idahaemi nte akpa ekọn̄ ererimbot ẹbe isua kiet mbemiso 1916. Ẹkewot mme owo nte unen ke ekọn̄ oro.

Enyọn̄-Ukpeme Ikọmbakara eke January 1, 1916 ọkọdọhọ ete: “Akwa ekọn̄ emi ọkọtọn̄ọde ke Europe mi anam ndusụk owo ẹtọn̄ọ ndima n̄kpọ Abasi ẹnyụn̄ ẹkere ẹban̄a ini iso.” Enyọn̄-Ukpeme oro ama onyụn̄ ọdọhọ nditọete ete: “Yak iti ke idi ikọt Abasi, isịn idem inam n̄kpọ esie inyụn̄ ikwọrọ ikọ, ikûyak ndịk anam nnyịn.”

Ibuotikọ isua 1916 ama ọdọhọ nditọete ẹkûyak mbuọtidem mmọ emem. (Rome 4:20) Ediwak Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible ẹma ẹnam oro, ndien Jehovah ama ọdiọn̄ mmọ.

Mme Pilgrim Ẹsọn̄ọ Mme Owo Idem

Watch Tower Society ẹma ẹdọn̄ mbon emi ẹkesikotde pilgrim ẹte ẹsan̄a ke nsio nsio obio ẹsọn̄ọ nditọete idem ẹnyụn̄ ẹkpep mmọ Ikọ Abasi. Ke 1916, owo 69 m̀mê akande oro  ke otu mmọ ẹma ẹsan̄a ẹnam utom emi ke n̄kpọ nte itiat miliọn kiet.

Ke ini owo kiet ke otu mmọ, emi ekekerede Walter Thorn, ọkọkwọrọde ikọ ke akamba mbono ke Norfolk ke Virginia, enye ama emen akpa ekọn̄ ererimbot oro odomo ye en̄wan emi mme Christian ẹn̄wanade. Enye ọkọdọhọ ete: “N̄kpọ nte owo miliọn edịp esịm edịp ye duop ẹdu idahaemi ke ikọt ekọn̄. . . . Edi ererimbot idiọn̄ọke ke enyene otu [mbonekọn̄] en̄wen emi ẹdude idahaemi. Mmọ ẹdi mbonekọn̄ Ọbọn̄. Mmọ ke ẹn̄wana ekọn̄, edi mmọ ikamake ata n̄kpọekọn̄ in̄wana, ukem nte mbon emi ẹketienede Gideon mîkakamake. Mmọ ẹn̄wana ekọn̄ akpanikọ ye edinen ido, mmọ ẹn̄wana eti en̄wan mbuọtidem.”

Mfịna Ini Ekọn̄ Ikakpanke Mmọ

Mme owo emi ẹkedade unan m̀mê ẹkpade ke Akpa Ekọn̄ Somme ke France ẹma ẹbe miliọn kiet. Ekọn̄ oro ọkọtọn̄ọ ke ufọt ufọt 1916. Kpa ke France oro, nditọete emi  ẹkesọn̄de idem ẹma ẹsin̄wam nsio nsio otu, m̀mê esop, kpa ye emi mîkememke ke ntak ekọn̄ oro. Ẹma ẹsịn leta Joseph Lefèvre, emi ekedide owo Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible, ke Enyọn̄-Ukpeme Ikọmbakara eke January 15, 1916. Enye ama efehe ọkpọn̄ Denain obio emana esie ke France, ke ini mbonekọn̄ Germany ẹkedade obio oro ke 1914, aka Paris akadiana ye n̄kukụre otu Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible emi ẹkedude do, onyụn̄ esidụk mbono esop mmọ. Kpa ye oro idem mîkenen̄ekede isọn̄ enye, enye ekesinịm kpukpru mbono esop oro.

Ekem Théophile Lequime emi eketienede efehe ọkpọn̄ Denain ama edidiana ye enye. Brọda Lequime ekebem iso efehe aka Auchel, ndien do ke enye ekesitie akabade Enyọn̄-Ukpeme ọnọ ẹsọk nditọete ke nsio nsio obio emi mbonekọn̄ Germany mîkodụhe. Edi ikpọ mbonekọn̄ ẹma ẹbịn enye ke Auchel sia eketie mmọ nte ke enye edi owo mbia. Ke ini enye ekesịmde Paris, Brọda Lefèvre akada nte ke Abasi eyere akam imọ.

Abasi ama ọdiọn̄ utom mmọ ke Paris. Brọda Lefèvre ọkọdọhọ ete: “N̄kpọ nte owo aba ye ition ẹdu ke otu nnyịn idahaemi . . . Ediwak mmọ ẹkụt ufọn ediyak idem nnọ Abasi ẹnyụn̄ ẹkụt ke emi edi n̄kpọ ukpono; mmọ ẹnen̄ede ẹnam ọfọn ke n̄kpọ Abasi. Owo ifan̄ kpọt mîsidịghe mboho unọ ikọ ntiense (mbono esop emi nditọete ẹkesibụkde se iketịbede) emi isinịmde kpukpru urua.”

Mmọ Iketieneke In̄wana

Ke ini ekọn̄ oro, ẹma ẹdọhọ ediwak nditọete ẹditiene ẹka ekọn̄. Ke Great Britain, ukara ẹma ẹnọ ibet ẹte ẹnam kpukpru irenowo emi ẹdide isua 18 esịm 40 ẹdụk ekọn̄. Edi Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible ikenyịmeke.

Ke uwụtn̄kpọ, ẹma ẹsịn leta W. O. Warden ke Scotland ke Enyọn̄-Ukpeme Ikọmbakara eke April 15, 1916. Enye ekewet ete: “Eyen mi erenowo kiet esịm isua 19 idahaemi. Enye anam mme owo ẹdiọn̄ọ ke imọ ida inọ Ọbọn̄ sia enye inyịmeke  ndidụk ekọn̄, ndien edieke oro edinamde ẹdọhọ ẹtop enye ẹwot, mmenịm ke Jehovah ayan̄wam enye ọsọn̄ọ ada anam se inende.”

Ẹma ẹkot James Frederick Scott, ekpri colporteur ke Edinburgh ke Scotland, ikpe sia enye ikamaha ndidụk ekọn̄. Edi ke enye ama eketịn̄ se inamde imọ ikûdụk ekọn̄, esop ẹma ẹdọhọ ke enye esịne ke otu mbon emi ibet mînyịmeke ẹka ekọn̄. Ẹma ẹsana enye ẹyak.

Edi owo ikasanake nditọete eken iyak ntre. Ke otu owo 264 ẹmi ẹkesịnde n̄wed ẹdọhọ ke mmimọ iyomke ndidụk ekọn̄, ẹma ẹnọ owo 23 utom emi mîdịghe utom ekọn̄ ke September. Edi ẹma ẹdọhọ mbon emi ẹkesụhọde “ẹdiọn̄ usụn̄, ẹbom itiat, ẹnyụn̄ ẹnam mme utom ntre ẹnọ ukara.” Ẹma ẹnọ ndusụk mmọ nsio nsio nsat ufen nte ẹtịn̄de ke Enyọn̄-Ukpeme Ikọmbakara eke October 15, 1916. Owo ition kpọt ke owo mîkanamke n̄kpọ.

Charles Taze Russell Akpa

Ke October 16, 1916, Charles Taze Russell, emi akadade iso ke otu Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible ini oro, ama aka edem usoputịn United States akasan̄a ọkwọrọ ikọ. Enye ikọnyọn̄ke idi aba. Ke uwemeyo Tuesday, October 31, enye ama akpa ke esịt tren ke Pampa ke Texas. Enye ekedi isua 64.

Ediwak nditọete ẹma ẹkere ke idụhe eke edikemede ndinam se Brọda Russell ekesinamde. Enye ama ewet nte imọ ikpoyomde ẹnam utom Abasi emi imọ idade iso ke ediwak isua, ndien ẹma ẹsịn emi ke Enyọn̄-Ukpeme Ikọmbakara eke December 1, 1916. Edi mme owo ẹkesụk ẹkekere m̀mê oyodu owo emi edikemede ndida itie esie.

Ẹma ẹbiere n̄kpọ emi ke mbono ofụri isua Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania ke ntọn̄ọ ntọn̄ọ 1917. Mbon emi ẹkedụkde mbono oro ẹma ẹmenede ubọk ke ofụri esịt ẹmek owo emi ẹyomde. Edi ke ọfiọn̄ ifan̄ ama ekebe, mmọ ẹma ẹdikụt ke n̄kpọ idisan̄ake nte mmimọ ikekerede, idomo ke akana ebet mmọ.