Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

Kpebe Mbuọtidem Mmọ

 Ibuot Duopekiet

He Watched, and He Waited

He Watched, and He Waited

1, 2. Nso akamba utom ke Elijah ekenyene ndinam, ndien didie ke Ahab okokpụhọde ye Elijah?

ELIJAH ekenen̄ede oyom ndidu ikpọn̄ mbọn̄ akam nnọ Ete esie eke heaven. Edi ibịghike akwa otuowo ẹkekụt enye ọbọn̄de akam anam ikan̄ oto heaven edi, ndien ediwak mmọ ẹma ẹyom ndinam ufan ye enye. Elijah ama enyene akamba utom ndinam mbemiso enye ọdọkde Obot Carmel ọkọbọn̄ akam ọnọ Jehovah Abasi. Akana enye enyene nneme ye Edidem Ahab.

2 Mmọ mbiba ikebietke kiet eken ke usụn̄ ndomokiet. Ahab ekesịne ediye ọfọn̄ ubọn̄. Enye ama ọdiọk itọn̄, inyeneke iwụk, okonyụn̄ edi owo mfiakedem. Edi Elijah ekesịne ọfọn̄ prọfet—ukeuke ọfọn̄ oro etiede nte ẹkeda ikpa unam m̀mê idet camel m̀mê eke ebot ẹnam. Enye ama enen̄ede enyene uko, ọsọn̄ọ ada, onyụn̄ ọbuọt idem ye Abasi. Mbemiso eyo okokụtde usen oro, mme owo ẹma ẹdinen̄ede ẹfiọk utọ owo oro Ahab ye Elijah ẹkedide.

3, 4. (a) Ntak ekedide idiọk usen ọnọ Ahab ye mbon eken oro ẹketuakde ibuot ẹnọ Baal? (b) Mme mbụme ewe ke idineme?

3 Ekedi idiọk usen ọnọ Ahab ye mbon eken oro ẹketuakde ibuot ẹnọ Baal. Ẹma ẹnen̄ede ẹsuene Baal, kpa ndem oro Ahab ye n̄wan esie, Ọbọn̄ An̄wan Jezebel, ẹkenamde obio ubọn̄ esien Israel duop ẹkpono. Ẹma ẹwụt ke Baal idịghe ata Abasi. Nsunsu abasi emi ikekemeke ndinam ekpri n̄kpọ nte ikan̄ obụbede asak man ọbọrọ mme prọfet esie oro ẹkebọn̄de idat idat akam, ẹnek unek, ẹnyụn̄ ẹkpi idem ẹsion̄o iyịp. Baal ikekemeke ndinyan̄a mme prọfet esie 450 oro ẹkewotde. Edi ama odu n̄kpọ en̄wen oro nsunsu abasi emi mîkekemeke ndinam, ndien ini ama edikem ndiyarade enye. Mme prọfet Baal ẹma ẹda se ibede isua ita ẹbọn̄ akam ẹnọ Baal abasi mmọ ẹte anam edịm edep—edi enye ikekemeke. Ibịghike, Jehovah ọmọn̄ anam edịm edep man owụt ke imọ idi ata Abasi.—1 Ndi. 16:30–17:1; 18:1-40.

4 Edi ini ewe ke Jehovah edinam edịm edep? Elijah edinam  n̄kpọ didie mbemiso ini oro? Ndien nso ke ikeme ndikpep nto owo emi ọkọbuọtde idem ke Abasi mi? Ẹyak idụn̄ọde mbụk emi.—Kot 1 Ndidem 18:41-46.

Elijah Ama Ama Ndibọn̄ Akam

5. Nso ke Elijah ọkọdọhọ Ahab anam, ndien ndi se iketịbede usen oro ama ekpep Ahab n̄kpọ ndomokiet?

5 Elijah ama aka ọkọdọhọ Ahab ete: “Dọk ka, kadia udia nyụn̄ n̄wọn̄ n̄kpọ; koro edịm ke oyomo ke enyọn̄.” Ndi se iketịbede usen oro ama ekpep idiọk edidem emi n̄kpọ ndomokiet? Itien̄wed emi itịn̄ke, n̄kpọ ndomokiet inyụn̄ idụhe ndiwụt ke enye ama akabade esịt, enye ikonyụn̄ iben̄eke prọfet Elijah ekpe Jehovah ubọk man efen ọnọ imọ. N̄kukụre se Ahab akanamde ekedi ‘ndidọk n̄kadia n̄kpọ nnyụn̄ n̄n̄wọn̄ n̄kpọ.’ (1 Ndi. 18:41, 42) Nso kaban̄a Elijah?

6, 7. Nso ke Elijah ọkọbọn̄ akam eben̄e, ndien ntak-a?

6 ‘Elijah ama ọdọk aka enyọn̄ Obot Carmel okosụhọde etie ke isọn̄ onụk ibuot esịn ke n̄kpatian̄ ukot esie.’ Ke adan̄aemi Ahab ekefehede aka ndidia udia, Elijah akada ifet oro ọbọn̄ akam ọnọ Ete esie eke heaven. Se nte enye okosụhọrede idem—osụhọde etie ke isọn̄ onyụn̄ onụk ibuot esie tutu esịm  n̄kpatian̄ ukot esie. Nso ke enye okonụk ibuot ntre anam? Ufọn idụhe ndikekere. Bible ọdọhọ ke James 5:18 ete ke Elijah ama ọbọn̄ akam man edịm edep. Etie nte enye eketie ke Obot Carmel ọbọn̄ akam emi.

Akam Elijah okowụt ke ama enen̄ede ọdọn̄ enye ndikụt nte uduak Abasi osude

7 Jehovah ama ebem iso ọdọhọ ete: “Mmebiere ndinam edịm edep ke iso isọn̄.” (1 Ndi. 18:1) Ntre Elijah ọkọbọn̄ akam ete uduak Jehovah osu, kpa se Jesus ekekpepde mme anditiene enye ete ẹbọn̄ akam ẹben̄e ke n̄kpọ nte isua tọsịn kiet ke ukperedem.—Matt. 6:9, 10.

8. Nso ke akam Elijah ekpep nnyịn?

8 Akam Elijah ekpep nnyịn ekese n̄kpọ. Elijah ekenen̄ede ekere aban̄a uduak Abasi ndisu. Ke ini nnyịn ibọn̄de akam, ọfọn iti ke “se ededi oro nnyịn iben̄ede nte ekemde ye uduak [Abasi], enye ọbiọn̄ utọn̄ ke eben̄e nnyịn.” (1 John 5:14) Ntre oyom ifiọk se uduak Abasi edide man ikeme ndibọn̄ akam emi Abasi edikopde, ndien emi edi eti ntak ndisikpep Bible kpukpru usen. Ke akpanikọ, Elijah ama oyom edịm edep n̄ko sia unana edịm emi ama anam n̄kpọ ọsọn̄ ye mbon edem mmọ. Anaedi enye ama enen̄ede ọkọm Jehovah ke ini enye okokụtde utịben̄kpọ oro Jehovah akanamde usen oro. Nnyịn n̄ko ikpenyene ndisibọn̄ akam mben̄e mfọnọn̄kpọ mbon en̄wen nnyụn̄ n̄kọm Abasi ke ofụri esịt.—Kot 2 Corinth 1:11; Philippi 4:6.

Enye Ama Enyene Idotenyịn Onyụn̄ Etie Ese

9. Elijah ọkọdọhọ isụn̄utom esie anam nso, ndien ewe n̄kpọ iba oro enye akanamde ke idineme?

9 Elijah ama enịm ke Jehovah ayanam edịm edep, edi enye ikọfiọkke ini oro Jehovah edinamde emi. Ntem, nso ke prọfet oro akanam? Mbụk oro ọdọhọ ete: “Enye ọdọhọ isụn̄utom esie ete: ‘Mbọk dọk ka. Kese edem inyan̄.’ Ntre enye ọdọk aka ekese onyụn̄ edidọhọ ete: ‘N̄kpọ ndomokiet idụhe.’ Ndien enye ọdọhọ, ‘Fiak ka,’ utịm ikatiaba.” (1 Ndi. 18:43) Se Elijah akanamde ekpep nnyịn n̄kpọ iba ke nsụhọde n̄kaha. Akpa, prọfet oro ama enịm ke Jehovah ayanam n̄kpọ. N̄ko, enye ama etie ese se iditịbede.

Elijah ama enen̄ede oyom idiọn̄ọ oro owụtde ke edịm ọmọn̄ edep

10, 11. (a) Didie ke Elijah okowụt ke imenịm ke se Jehovah ọn̄wọn̄ọde oyosu? (b) Ntak emi ikpenyenede ukem mbuọtidem oro?

10 Sia Elijah ekenen̄erede enịm ke Jehovah ayanam edịm  edep, enye ama enen̄ede oyom idiọn̄ọ oro owụtde ke edịm ọmọn̄ edep. Enye ama ọdọhọ isụn̄utom esie ọdọk aka edem inyan̄ ekese ikpaenyọn̄ m̀mê oyokụt idiọn̄ọ edịm. Se isụn̄utom esie eketịn̄de ke ama ọkọnyọn̄ edi ikenemke. Enye ọkọdọhọ ete: “N̄kpọ ndomokiet idụhe.” Enyọn̄ ama enen̄ede an̄wan̄a. Ti ke ibịghike Elijah ọkọdọhọ Edidem Ahab ke “edịm ke oyomo ke enyọn̄.” Prọfet emi akpasasan̄a didie etịn̄ orụk ikọ oro ke ini idiọn̄ọ ndomokiet mîkodụhe ndiwụt ke edịm ọmọn̄ edep?

11 Elijah ama ọfiọk se Jehovah ọkọn̄wọn̄ọde. Sia enye ekedide prọfet ye andida ke ibuot Jehovah, enye ama enịm ke ikọ Abasi oyosu. Elijah ama enen̄ede enịm ke edịm eyedep tutu eketie nte n̄kpọ eke enye okokopde uyom edịm. Ekeme ndidi emi eti nnyịn se Bible etịn̄de aban̄a Moses, ete ke ‘enye ama ọsọn̄ọ ada nte n̄kpọ eke okụtde Enye emi enyịn owo mîkwe.’ Ndi emenyene orụk mbuọtidem oro ke Abasi? Abasi ọmọnọ nnyịn ekese ntak ndibuọt idem ntre ye imọ ye ke mme un̄wọn̄ọ imọ.—Heb. 11:1, 27.

12. Didie ke Elijah okowụt ke imọ ke iketie ise se iditịbede, ndien enye akanam n̄kpọ didie ke ini ẹkedọhọde enye ke ẹkụt ekpri obubịt enyọn̄?

12 Ekem, Elijah ama etie ese se iditịbede. Enye ama ọdọhọ isụn̄utom esie afiak aka, idịghe ini kiet m̀mê ikaba, edi utịm ikatiaba! Anaedi isun̄utom oro ama akpa mba ndika mfiak n̄ka, edi Elijah ama enen̄ede oyom ndikụt idiọn̄ọ, ikonyụn̄ ikpaha mba. Ke akpatre, ke isụn̄utom oro ama akaka ọyọhọ utịm ikatiaba, enye ama edidọhọ ete: “Sese! Ekpri obubịt enyọn̄ emi ebietde ekaubọk ke oto inyan̄ ọdọk.” Ndi emekeme ndida enyịn ikike n̄kụt nte isụn̄utom oro anyande ubọk onyụn̄ adade ekaubọk esie odomo nte obubịt enyọn̄ oro okotode Akwa Inyan̄ ọdọk ekekpride eketre? Etie nte utọ ekpri obubịt enyọn̄ oro ikọwọrọke n̄kpọ ndomokiet inọ isụn̄utom oro, edi ekedi akwa n̄kpọ ọnọ Elijah. Ntre, enye ama ọsọsọp ọdọhọ isụn̄utom esie ete: “Dọk ka, kọdọhọ Ahab, ete, ‘Tịm chariot fo! Sụhọde nyọn̄ mbak ọkpọsọn̄ edịm edikụk fi esịn!’”—1 Ndi. 18:44.

13, 14. (a) Didie ke ikeme nditie mbet Jehovah nte Elijah ekebetde? (b) Ntak anade inam n̄kpọ Jehovah ye unana ubiatini?

13 Elijah ama enịm eti uwụtn̄kpọ en̄wen ọnọ nnyịn. Nnyịn n̄ko idu uwem ke ini emi Abasi edisọpde osu uduak esie. Kpa nte Elijah eketiede ebet ini oro edịm edidepde, mme asan̄autom Abasi mfịn ke ẹtie ẹbet ini emi idiọk ererimbot emi edisịmde utịt. (1 John 2:17) Ana ika iso itie ibet nte Elijah ekebetde tutu  Jehovah Abasi anam n̄kpọ. Jesus Eyen Abasi eketeme mme anditiene enye ete: “Ẹdu ke ukpeme koro mbufo mîfiọkke usen eke Ọbọn̄ mbufo edidide.” (Matt. 24:42) Ndi ikọ Jesus ọkọwọrọ ke mme anditiene imọ idifiọkke n̄kpọ ndomokiet iban̄a ini emi utịt edidide? Baba, koro enye ama enen̄ede etịn̄ nte n̄kpọ editiede ke ererimbot nte utịt asan̄ade ekpere. Kpukpru nnyịn imokụt idiọn̄ọ “akpatre ini editịm n̄kpọ emi” enye eketịn̄de aban̄a.—Kot Matthew 24:3-7.

Ekpri obubịt enyọn̄ kpọt akanam Elijah enịm ke Jehovah ọmọn̄ anam edịm edep. Idiọn̄ọ mme akpatre usen emi ọnọ nnyịn ediwak ntak ndinam n̄kpọ ye unana ubiatini

14 Ikpehe kiet kiet ke idiọn̄ọ oro owụt ke utịt enen̄ede ekpere. Ndi emi anam nnyịn inam n̄kpọ Jehovah ye unana ubiatini? Ekpri obubịt enyọn̄ kpọt akanam Elijah enịm ke Jehovah ọmọn̄ anam edịm edep. Ndi idotenyịn esie ama akpa mfụhọ?

Jehovah Anam Edịm Edep Onyụn̄ Ọnọ Edidiọn̄

15, 16. Nso ye nso iketịbe usọp usọp, ndien nso ke Elijah ekekere ke Ahab ayanam?

15 Mbụk oro ọdọhọ ete: “Obubịt enyọn̄ ye ofụm ẹnam ikpaenyọn̄ ekịm, ọkpọsọn̄ edịm onyụn̄ edep. Ekem Ahab awat ọnyọn̄ ekesịm Jezreel.” (1 Ndi. 18:45) Mme n̄kpọ ẹketịbe usọp usọp. Ke adan̄aemi isụn̄utom Elijah okosụk asiande Ahab etop prọfet Elijah, ekpri obubịt enyọn̄ oro ama atara ọyọhọ ikpaenyọn̄ onyụn̄ anam enyọn̄ ekịm. Ọkpọsọn̄ ofụm ama efịme. Edịm ama edep ndien ke Israel ke isua ita ye ubak ẹma ẹkebe. Isọn̄ oro akasatde-sat do ama ọtọn̄ọ ndimem. Nte edịm ọkọsọn̄de ukot, Inyan̄ Kishon ama enen̄ede ọyọhọ, onyụn̄ eyet iyịp mme prọfet Baal oro ẹkewotde. Ẹma ẹnọ mme otụtutọn̄ nditọ Israel ifet ndisio obukpo utuakibuot Baal mfep ke Israel.

“Ọkpọsọn̄ edịm onyụn̄ edep”

16 Elijah ama ekere ke mmọ ẹyenam oro! Anaedi enye ama ekere ke se iketịbede usen oro ayanam Ahab akabade esịt onyụn̄ etre ndituak ibuot nnọ Baal. Se iketịbede usen oro ekpekenyene ndinam Ahab anam oro. Edi, nnyịn ifiọkke se enye ekekerede usen oro. Mbụk oro ọdọhọ ke edidem ama “awat ọnyọn̄ ekesịm Jezreel.” Ndi enye ama ekpep n̄kpọ ndomokiet? Ndi enye ama ebiere ndikabade esịt? Se iketịbede ke oro ebede owụt  ke enye ikanamke emi. Edi Ahab ye Elijah ẹmọn̄ ẹkụt se ikande oro.

17, 18. (a) Nso iketịbe inọ Elijah ke usụn̄ emi enye akakade Jezreel? (b) Nso inam itọk emi Elijah ekefehede oto Carmel aka Jezreel akpa owo idem? (Se n̄ko ikọ idakisọn̄.)

17 Prọfet Jehovah oro ama etiene asan̄a usụn̄ oro Ahab akasan̄ade ọnyọn̄. Usụn̄ oro ama obụrọde, ekịm, onyụn̄ oyom usụn̄. Edi n̄kpọ n̄kpaidem ama etịbe.

18 “Ubọk Jehovah [ama] odu ye Elijah, enye onyụn̄ ọbọbọ mbọbọ ke isịn efehe ebem Ahab iso ekesịm Jezreel.” (1 Ndi. 18:46) Ke akpanikọ, “ubọk Jehovah [ama] odu ye Elijah” onyụn̄ anam enye anam se enye mîkpekemeke ndinam. Tọn̄ọ ke Carmel sịm Jezreel ekedi n̄kpọ nte kilomita 30, ndien Elijah ikonyụn̄ idịghe akparawa. * Kam kere nte Elijah okowobide ọfọn̄ esie ọbọp ke isịn man ekeme ndifehe ke usụn̄ oro okobụrọrede do—efehe ekebe chariot ubọn̄ Ahab aka anyan.

19. (a) Odudu oro Abasi ọkọnọde Elijah eti nnyịn mme ntịn̄nnịm ikọ Bible ewe? (b) Nso ke Elijah ọkọfiọk nte enye okosụk efehede aka Jezreel?

19 Nso edidiọn̄ ke emi ekedi ntem ọnọ Elijah! Ekeme ndidi ama enen̄ede enem enye ndinyene utọ odudu oro—emi ekemede ndidi enye ikenyeneke ke ini enye akakam edide akparawa. Emi eti nnyịn mme ntịn̄nnịm ikọ Bible oro ẹtịn̄de nte mbon oro ẹnamde akpanikọ ẹdinen̄erede ẹkop nsọn̄idem ke Paradise isọn̄ oro edide ke iso. (Kot Isaiah 35:6; Luke 23:43) Nte Elijah okosụk efehede ke usụn̄ oro, enye ama ọfiọk ke Jehovah Ete imọ, kpa ata Abasi kierakiet, odu ye imọ!

20. Nso ke ikpanam man ibọ mme edidiọn̄ Jehovah?

20 Jehovah enen̄ede oyom ndidiọn̄ nnyịn. Oyom isịn ukeme man ibọ edidiọn̄ esie, sia ukeme nnyịn iditakke. Oyom inen̄ede idu ke ukpeme nte Elijah, itịn̄de enyịn idụn̄ọde mme n̄kpọ oro ẹwụtde ke Jehovah ọmọn̄ anam n̄kpọ ke enyene-ndịk emana oro etiede itọk itọk mi. Ukem nte Elijah, ẹyak inen̄ede ibuọt idem ke mme un̄wọn̄ọ Jehovah, kpa “Abasi akpanikọ.”—Ps. 31:5.

^ ikp. 18 Esisịt ini ke oro ebede, Jehovah ama ọdọhọ Elijah ọnọ Elisha ukpep, kpa enye emi ẹkedide ẹdidiọn̄ọ nte owo “emi ekesitọhọde Elijah mmọn̄ ke ubọk.” (2 Ndi. 3:11) Elisha ekedi isụn̄utom emi ekesin̄wamde Elijah oro ama ọkọsọn̄.