Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

Kpebe Mbuọtidem Mmọ

 Ibuot Edịp ye Iba

He Was Loyal in the Face of Tests

He Was Loyal in the Face of Tests

1, 2. Nso ke Peter okoyom mbon edem mmọ ẹnam ke ini Jesus ọkọkwọrọde ikọ ke Capernaum, edi nso iketịbe?

PETER ama owụk enyịn ese otuowo oro ẹkekpan̄de utọn̄ ẹnọ Jesus man okụt se mmọ ẹdinamde ẹban̄a etop Jesus. Mmọ ẹkedu ke synagogue ke Capernaum. Ufọk Peter okodu ke obio emi; enye ekesinam mbubehe ukọiyak esie mi, ke esụk emi okodude ke edere edere Inyan̄ Galilee; ediwak ufan, iman, ye mme nsan̄a mbubehe esie ẹkedụn̄ mi n̄ko. Peter ama enen̄ede oyom mbon edem mmọ ẹda Jesus nte Messiah kpa nte enye akadade, ẹnyụn̄ ẹtiene ẹkop nduaidem ndikpep mban̄a Obio Ubọn̄ Abasi nto Akakan Andikpep. Edi mmọ ikamaha ndinam ntre.

2 Ediwak owo ikamaha ndikpan̄ utọn̄ aba. Ndusụk mmọ ẹma ẹkụni sia mîkamaha se Jesus eketịn̄de. Edi nte ndusụk mbet Jesus ẹkenamde n̄kpọ akakam afịna Peter akan. Iso mmọ ikowụtke aba ke mmọ ẹkop inemesịt ndikpep n̄kpọ, ke idem aduai mmọ ndikpep mbufa n̄kpọ, ke esịt onyụn̄ adat mmọ ndikpep akpanikọ. Esịt ama enen̄ede ọdiọk mmọ. Ndusụk mmọ ẹma ẹdọhọ ke ikọ Jesus ododoro owo ndidien. Mmọ ẹma ẹkpọn̄ synagogue sia mîkamaha aba ndikpan̄ utọn̄—inyụn̄ isan̄ake aba ye Jesus.—Kot John 6:60, 66.

3. Nso ke mbuọtidem akan̄wam Peter anam ediwak ini?

3 Se Jesus eketịn̄de ama afịna Peter ye mme apostle eken. Ikọ esie ikenen̄ekede in̄wan̄a Peter. Peter ama ọfiọk ke mme owo ẹkeyat esịt ke ntak emi ikọ Jesus mîkan̄wan̄ake mmọ. Nso ke Peter akpakanam? Idịghe akpa ini emi n̄kpọ akpakanamde enye ọkpọn̄ Eteufọk esie ekedi oro, idinyụn̄ idịghe akpatre. Ẹyak ise nte mbuọtidem akan̄wamde Peter aka iso ọsọn̄ọ ada ye Eteufọk esie.

Peter Ama Ọsọn̄ọ Ada ke Ini Mbon En̄wen Mîkọsọn̄ọke Ida

4, 5. Nso ke Jesus akanam emi mme owo mîkodorike enyịn?

4 Jesus ama esiwak ndinam idem akpa Peter. Enye ama esiwak ndinam nnyụn̄ ntịn̄ n̄kpọ oro mme owo mîkodorike enyịn.  Enye ama ọnọ ediwak tọsịn owo udia ke utịbe utịbe usụn̄ n̄kpọn̄ emi ekebede. Ndien emi ama anam mmọ ẹyom ndimụm enye nnịm edidem. Edi enye ama anam se mmọ mîkodorike enyịn, ama adaha ọkpọn̄ mmọ onyụn̄ ọdọhọ mme mbet esie ẹsio ẹka Capernaum. Nte mme mbet esie ẹkesụk ẹwatde uden̄ okoneyo oro, Jesus ama afiak anam n̄kpọ oro akakpade mmọ idem ke ndisan̄a ke enyọn̄ Inyan̄ Galilee oro akadahade, onyụn̄ ekpep Peter ndinyene mbuọtidem.

5 Ke ndan̄nsiere, mmọ ẹma ẹdifiọk ke otuowo oro ẹma ẹwọn̄ọde ẹbịne mmimọ. Edi etie nte mme owo emi ẹkedi man Jesus afiak ọnọ mmọ udia ke utịbe utịbe usụn̄, ikedịghe ke ntak emi ẹkemade ndikop ikọ Abasi. Jesus ama asua ọnọ mmọ ke ntak emi mmọ ẹkemade n̄kpọ obụkidem. (John 6:25-27) Jesus ama aka iso enyene nneme ye mmọ ke synagogue ke Capernaum onyụn̄ afiak etịn̄ n̄kpọ emi owo mîkodorike enyịn ke ini enye ekekpepde mmọ akpanikọ emi ọkọsọn̄de mmọ ndinyịme.

6. Nso uwụtn̄kpọ ke Jesus ọkọnọ, ndien nso ke mme owo ẹkenam?

6 Jesus ikoyomke mme owo ẹdi ẹbịne imọ ke ntak udia, edi okoyom mmọ ẹda imọ nte enọ Abasi, oro edi, nte owo emi uwem ye n̄kpa esie ẹdinamde mme owo ẹnyene nsinsi uwem. Ke ntre, enye ama ọnọ mmọ uwụtn̄kpọ ke ndimen idemesie ndomo ye manna, kpa uyo oro okotode heaven ke eyo Moses. Ke ini ndusụk owo ẹkenenide, enye ama etịn̄ nnennen nnennen ke ana mmọ ẹta obụkidem imọ ẹnyụn̄ ẹn̄wọn̄ iyịp imọ man ẹnyene uwem. Do ke mme owo ẹkenen̄ede ẹyat esịt. Ndusụk mmọ ẹma ẹdọhọ ẹte: “Ikọ emi odoro owo ndidien; anie ekeme ndikpan̄ utọn̄?” Ediwak mbet esie ẹma ẹfiak edem ikonyụn̄ imaha ndisan̄a ye enye aba. *John 6:48-60, 66.

7, 8. (a) Nso ke Peter mîkọfiọkke kan̄a iban̄a Jesus? (b) Didie ke Peter ọkọbọrọ mbụme oro Jesus okobụpde mme apostle esie?

7 Nso ke Peter akpakanam? Anaedi ikọ Jesus ama etiene ayan̄a enye ifiọk. Enye ikọfiọkke kan̄a ke akana Jesus akpa man anam uduak Abasi. Edi ndi ama ọdọn̄ Peter nditiene n̄kpọn̄ Jesus nte mme mbet oro mîkọsọn̄ọke ida do ẹkekpọn̄de? Baba, enyene akpan n̄kpọ emi akanamde Peter okpụhọde ye mmọ. Nso ikedi oro?

8 Jesus ama ọwọn̄ọde ese mme apostle esie onyụn̄ obụp ete: “Nte mbufo n̄ko ẹmeyom nditiene nnyọn̄?” (John 6:67) Enye okobụp apostle esie 12, edi Peter ọkọbọrọ. Enye ekesiwak ndibem  mme apostle eken iso ntịn̄ ikọ. Ekeme ndidi Peter ọkọsọn̄ọ kpukpru mmọ. M̀mê edi ntre m̀mê idịghe, enye ekesitịn̄ ikọ akan ke otu mmọ; etie nte Peter ikesimen̄eke nditịn̄ se isịnede enye ke esịt. Isan̄ enye emi, se ikesịnede enye ke esịt ekedi edinem ikọ emi owo mîkemeke ndifre mi: “Ọbọn̄, nnyịn idinyọn̄ ibịne anie? Afo enyene ikọ nsinsi uwem.”—John 6:68.

9. Didie ke Peter okowụt ke imọ idikpọn̄ke Jesus?

9 Ndi ikọ oro inamke fi ekere n̄kpọ? Mbuọtidem oro Peter ekenyenede ke Jesus ama anam enye enen̄ede ọsọn̄ọ ada. Peter ama enen̄ede ọfiọk ke Jehovah inọhọ nnyịn Andinyan̄a en̄wen ke ebede Jesus ye nte ke Jesus ada se enye ekpepde mme owo aban̄a Obio Ubọn̄ Abasi ọnọ mmọ edinyan̄a. Peter ama ọfiọk ke idem edieke ndusụk n̄kpọ ẹyan̄ade imọ ifiọk, ke idụhe ebiet en̄wen oro ikemede ndika edieke iyomde Abasi ama imọ onyụn̄ ọnọ imọ nsinsi uwem.

Oyom ima mme ukpepn̄kpọ Jesus, idem ke ini mmọ mîn̄wan̄ake nnyịn mînyụn̄ idịghe se ikpamade

10. Didie ke ikeme ndikpebe nsọn̄ọnda Peter mfịn?

10 Ndi emenyịme ye Peter? Ediwak owo mfịn ẹdọhọ ke mmimọ imama Jesus, edi isọn̄ọke ida ye enye ke ini ẹsobode idomo. Ana ida ikọ Jesus nte Peter akadade edieke anade inen̄ede isọn̄ọ ida. Ana ikpep mmọ, ifiọk se mmọ ẹwọrọde, inyụn̄ inam mmọ—idem ke ini mmọ ẹyan̄ade nnyịn ifiọk, mîdịghe nte ikekerede, m̀mê se ikpamade. Ididori enyịn ndinyene nsinsi uwem oro Jesus oyomde nnyịn inyene n̄kukụre edieke isọn̄ọde ida.—Kot Psalm 97:10.

Peter Ama Ọsọn̄ọ Ada ke Ini Ẹkenen̄erede Enye

11. Jesus akasan̄a ye mme anditiene enye aka m̀mọ̀n̄? (Se n̄ko ikọ idakisọn̄.)

11 Esisịt ini ke mme n̄kpọ emi ẹma ẹketịbe, Jesus ama ada mme apostle ye ndusụk mbet esie asan̄a anyan isan̄ aka edere edere. Ndusụk ini, ẹma ẹkeme ndida ke Inyan̄ Galilee n̄kụt etịn̄e Obot Hermon emi ice ofụkde, emi okodude ke ata utịt utịt edem edere Isọn̄ Un̄wọn̄ọ. Nte mmọ ẹkedọkde ẹka mme obio emi ẹkperede Caesarea Philippi, * obot oro ama enen̄ede ọwọrọ ada. Ke ediye ebiet emi, emi ẹkekemede ndida n̄kụt ata ekese ebiet ke edem usụk Isọn̄ Un̄wọn̄ọ, ke Jesus okobụp mme anditiene enye akpan mbụme kiet.

12, 13. (a) Ntak emi Jesus okobụpde m̀mê otuowo ẹdọhọ ke imọ idi anie? (b) Didie ke se Peter ọkọbọrọde Jesus okowụt ke Peter ama enyene ata mbuọtidem?

12 Jesus okobụp mmọ ete: “Otuowo ẹdọhọ ke ami ndi anie?”  Imekeme ndida enyịn ikike n̄kụt nte Peter owụkde enyịn ese Jesus iso, onyụn̄ okụt ke enye ọfọn ido onyụn̄ enen̄ede ọfiọk n̄kpọ. Jesus okoyom ndifiọk m̀mê se mme owo ẹkekụtde ẹnyụn̄ ẹkopde akanam mmọ ẹdọhọ ke imọ idi anie? Mme mbet Jesus ẹma ẹbọrọ mbụme oro ke ndisiak ndusụk owo oro mme owo ẹsiwakde ndidọhọ nte Jesus edide. Edi Jesus ama oyom ndifiọk n̄kpọ en̄wen. Okûdi mbon oro ẹkekperede enye idem ẹkan ẹma ẹtiene ẹnam ukem ndudue oro? Enye ama obụp mmọ ete: “Edi mbufo ẹdọhọ ke ami ndi anie?”—Luke 9:18-20.

13 Peter ama afiak ọsọp ọbọrọ. Enye ama etịn̄ uko uko se ikesịnede ediwak owo do ke esịt. Enye ọkọdọhọ ete: “Afo edi Christ, Eyen odu-uwem Abasi.” Kere nte ikọ Peter ekenemde Jesus, ye nte Jesus okonyụn̄ otorode enye! Jesus ama anam Peter ọfiọk ke Jehovah Abasi—idịghe owo—akanam mbon oro ẹnyenede ata mbuọtidem ẹfiọk akpanikọ emi. Ẹma ẹnam Peter ọfiọk kiet ke otu akakan akpanikọ emi Jehovah mîkayarakede kan̄a—oro edi, ndifiọk Messiah, m̀mê Christ, oro ẹketiede ẹbet toto ko.—Kot Matthew 16:16, 17.

14. Ewe akpan ifetutom ke Jesus ọkọnọ Peter?

14 Christ emi ke ntịn̄nnịm ikọ eset okokot itiat emi mme ọbọpufọk ẹkesịnde. (Ps. 118:22; Luke 20:17) Jesus ekenyene utọ ntịn̄nnịm ikọ emi ke ekikere ke ini enye ọkọdọhọde ke Jehovah ọyọbọp esop ke enyọn̄ akamba itiat, emi Peter ọkọdọhọde ke edi Christ. Ekem enye ama ọnọ Peter ata akamba ifetutom ke esop oro. Enye ikemenekede Peter itie ikan mme apostle eken nte ndusụk ufọkabasi ẹsikpepde, edi ọkọnọ enye ifetutom. Enye ọkọnọ Peter “mme ukpọhọde obio ubọn̄.” (Matt. 16:19) Ẹkenọ Peter ifetutom ndinam nsio nsio otu ita ẹnyene idotenyịn edidụk Obio Ubọn̄ Abasi, oro edi, ebem iso anam mme Jew, ekem anam mbon Samaria, ndien ke akpatre anam mme Gentile, m̀mê mbon oro mîdịghe mme Jew.

15. Nso ikanam Peter asua ọnọ Jesus, ndien nso ke enye eketịn̄?

15 Nte ini akakade, Jesus ama ọdọhọ ke ẹyeyom ediwak n̄kpọ ẹto mbon oro ẹnọde ediwak n̄kpọ; ikọ emi ama osu Peter ke idem. (Luke 12:48) Jesus ama aka iso anam mme owo ẹfiọk akpanikọ oro aban̄ade Messiah, emi ekesịnede nditụhọde nnyụn̄ n̄wot enye ke Jerusalem. Peter ikamaha ndikop orụk ikọ oro. Enye ama ada Jesus esịk ada onyụn̄ asua ọnọ enye, ete: “Tua  idemfo mbọm, Ọbọn̄; n̄kpọ emi idiwọrọke fi tutu amama.”—Matt. 16:21, 22.

16. Didie ke Jesus ekenen̄ede Peter, ndien didie ke ikọ Jesus ebehe nnyịn mfịn?

16 Peter okoyom ufọn Jesus ke ini eketịn̄de ikọ emi, ntre anaedi se Jesus ọkọbọrọde enye ama akpa enye idem. Enye ama akpa edem owụt Peter, ese mme mbet eken—emi etiede nte ẹkekere ukem se Peter ekekerede—onyụn̄ ọdọhọ ete: “Da mi ke edem, Satan! Afo edi n̄kpọ iduọ ọnọ mi, koro afo ukereke ekikere Abasi, edi ekere eke owo.” (Matt. 16:23; Mark 8:32, 33) Ikọ Jesus oro ebehe kpukpru nnyịn. Nnyịn isiwak ndikere n̄kpọ nte owo utu ke ndikere nte Abasi ekpekerede. Edieke inamde ntre, idem ọkpọkọm ikere ke in̄wan̄wam owo, imekeme ndidue nsịn udọn̄ nnọ owo anam uduak Satan utu ke ndinam uduak Abasi. Edi Peter akanam n̄kpọ didie?

17. Nso ke Jesus ndikọdọhọ Peter “da mi ke edem” ọkọwọrọ?

17 Anaedi Peter ama ọfiọk ke Jesus ikọdọhọke ke imọ idi ata Satan kpa Devil. Idem n̄kpọ, n̄kọ Jesus iketịn̄ke ikọ ye Peter nte eketịn̄de ye Satan. Jesus ọkọdọhọ Satan ete: “Daha mi”; ọdọhọ Peter ete: “Da mi ke edem.” (Matt. 4:10) Jesus ikebịnke-bịn apostle emi enye ọkọfiọkde ke enyene nti edu mi, edi ekenen̄ede ukwan̄ ekikere esie. Akana Peter etre ndida Eteufọk esie ke iso nte n̄kpọ iduọ, edi ekenyene ndida enye ke edem nnọ enye ibetedem.

Iyenen̄ede isan̄a ikpere Jesus Christ ye Ete esie, Jehovah Abasi, edieke isụhọrede idem ibọ ntụnọ inyụn̄ ikpepde n̄kpọ ito se iketịbede

18. Didie ke Peter okowụt ke imọsọn̄ọ ida, ndien didie ke ikeme ndikpebe enye?

18 Ndi Peter ama afan̄a, ayat esịt, m̀mê ọbọp iso etre ndisioro uyo? Baba; enye ama osụhọde idem enyịme item oro. Ntem, enye ama afiak owụt ke imọsọn̄ọ ida. Esiyom ẹnen̄ede kpukpru mbon oro ẹtienede Christ ndusụk ini. Iyenen̄ede isan̄a ikpere Jesus Christ ye Ete esie, Jehovah Abasi, edieke isụhọrede idem ibọ ntụnọ inyụn̄ ikpepde n̄kpọ ito se iketịbede.—Kot Mme N̄ke 4:13.

Peter ama ọsọn̄ọ ada idem ke ini ẹkenen̄erede enye

Ẹma Ẹnọ Enye Utịp ke Ndikọsọn̄ọ Nda

19. Nso ke Jesus eketịn̄ emi akakpade owo idem, ndien anaedi nso ke Peter ekekere?

19 Ikebịghike, Jesus ama etịn̄ ikọ en̄wen emi akakpade owo idem, ete: “Ke akpanikọ ke ndọhọ mbufo nte ndusụk owo ẹdu ke otu mmọ emi ẹdade mi emi mîditabike n̄kpa tutu mmọ ẹbem iso  ẹkụt Eyen owo nte edide ke obio ubọn̄ esie.” (Matt. 16:28) Peter ama enen̄ede oyom ndifiọk se ikọ oro ọwọrọde. Nso ke ikọ Jesus emi ọkọwọrọ? Eyedi enye ama ekere ke owo idinọhọ imọ utọ akpan ifet emi ke ntak emi ẹkenen̄erede ẹsua ẹnọ imọ.

20, 21. (a) Tịn̄ se Peter okokụtde. (b) Nneme oro mbiet iba oro ẹkenemede ye Jesus akanam Peter ọfiọk nso?

20 Edi ke ufan̄ urua kiet, Jesus ama ada James, John, ye Peter ọdọk “edikon̄ obot”—emi etiede nte ekedi Obot Hermon oro okodude ekpere. Etie nte ekedi okoneyo sia idap ama ọyọhọ iren mbita emi enyịn. Edi nte Jesus okosụk ọbọn̄de akam, enyene se iketịbede oro akanamde enyịn atara mmọ.—Matt. 17:1; Luke 9:28, 29, 32.

21 Jesus ama ọtọn̄ọ ndikpụhọde mmọ ke enyịn. Iso esie ama ọtọn̄ọ ndiyama, ndisem, tutu akabade esem nte utịn. Edisịnen̄kpọ esie ama onyụn̄ akabade afia, esem. Ekem mbiet iba ẹma ẹdida ye Jesus, kiet akada aban̄a Moses, enye eken onyụn̄ ada aban̄a  Elijah. Mmọ ẹma ẹneme nneme ye enye ẹban̄a “unyọn̄ esie oro ẹkenịmde ndisu enye ke idem ke Jerusalem”—emi anade edi akaban̄a enye ndikpa nnyụn̄ nset. Peter ama edifiọk ke ikenenke imọ ndikọdọhọ ke Jesus idibọhọ ufen inyụn̄ ikpa!—Luke 9:30, 31.

22, 23. (a) Didie ke Peter ekesinam n̄kpọ ye nduaidem? (b) Ewe ifet en̄wen ke Peter, James, ye John ẹkenyene okoneyo oro?

22 Ama enen̄ede ọdọn̄ Peter nditiene nneme nneme ke utịbe utịbe n̄kukụt emi, onyụn̄ etie nte enye ama oyom n̄kukụt oro ebighi esịt. Ke ini eketiede nte ke Moses ye Elijah ẹmọn̄ ẹdaha ẹkpọn̄ Jesus, Peter ama ọdọhọ ete: “Andikpep, ọfọn nnyịn ndidu mi, ntre yak nnyịn iwụk tent ita, kiet enyene fi, kiet enyene Moses, kiet onyụn̄ enyene Elijah.” Edi ikoyomke ẹbọp tent ẹnọ mbiet iba oro ẹkedade ẹban̄a asan̄autom Jehovah iba oro ẹma ẹkekpan̄a anyan ini ko. Peter ikọfiọkke se enye eketịn̄de. Edi, ndi umaha nte Peter ekesinamde n̄kpọ ye nduaidem?—Luke 9:33.

Ẹma ẹnam Peter, James, ye John ẹkụt utịbe utịbe n̄kukụt

23 Peter, James, ye John ẹma ẹnyene ifet en̄wen okoneyo oro. Obubịt enyọn̄ ama oboho onyụn̄ ofụk mmọ ke obot oro. Uyo ama oto ke obubịt enyọn̄ oro ọwọrọ—emi ekedi uyo Jehovah Abasi! Enye ọkọdọhọ ete: “Emi edi Eyen mi, kpa enye emi mmekde. Ẹkpan̄ utọn̄ ẹnọ enye.” Ke ini n̄kukụt oro okokụrede, mmọ kpọt ẹkedu ye Jesus ke obot oro.—Luke 9:34-36.

24. (a) Didie ke Peter ọkọbọ ufọn oto n̄kukụt edikpụhọde mbiet? (b) Didie ke ikeme ndibọ ufọn mfịn nto n̄kukụt oro?

24 N̄kukụt edikpụhọde mbiet oro ama enen̄ede enyene ufọn ọnọ Peter onyụn̄ enyene ufọn ọnọ nnyịn! Ke ediwak isua ẹma ẹkebe, enye ama ewet aban̄a akwa ifet emi enye ekenyenede okoneyo oro “ndikokụt akwa ubọn̄ esie,” oro edi, ndikokụt ubọn̄ oro Jesus edinyenede ke ini enye edikarade nte Edidem ke heaven. N̄kukụt oro ama owụt ke ediwak ntịn̄nnịm ikọ oro ẹdude ke Ikọ Abasi ẹyesu onyụn̄ ọsọn̄ọ mbuọtidem Peter man enye ọkpọyọ mme idomo oro enye edisobode ke ini iso. (Kot 2 Peter 1:16-19.) N̄kukụt emi ekeme n̄ko ndisọn̄ọ nnyịn idem edieke isọn̄ọde ida ye Eteufọk nnyịn emi Jehovah emekde, ikpep n̄kpọ ito enye, ibọ ntụnọ ye edinen̄ede emi enye ọnọde, inyụn̄ isụhọde idem itiene enye kpukpru usen kpa nte Peter akanamde.

^ ikp. 6 Otuowo oro ẹkedude do ke synagogue ikenyeneke iwụk. Ikụt emi ke ini imende nte mmọ ẹkenamde n̄kpọ ẹban̄a se Jesus eketịn̄de idomo ye nte mmọ ẹkefioride ẹte ke Jesus edi prọfet Abasi.—John 6:14.

^ ikp. 11 Mmọ ẹkesan̄a kilomita 50 ọtọn̄ọde ke mben Inyan̄ Galilee; ẹketọn̄ọ isan̄ emi ke ebiet emi adade n̄kpọ nte mita 210 osụhọrede akan inyan̄, ẹsan̄a ẹbe ndiye ebiet tutu ẹdọk ẹkesịm ebiet emi adade n̄kpọ nte mita 350 okon̄ akan inyan̄.