Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

ENYỌN̄-UKPEME (EKE UKPEPNKPỌ) OCTOBER 2015

Kûyak N̄kpọ Ọbọ Fi Ini Emi Akpadade Anam N̄kpọ Abasi

Kûyak N̄kpọ Ọbọ Fi Ini Emi Akpadade Anam N̄kpọ Abasi

“Mary . . . akpan̄ utọn̄ okop ikọ [Jesus]. Edi, ediwak utom eke Martha an̄wanade ndinam ẹwọn̄ọde enye ntịn̄enyịn.” —LUKE 10:39, 40.

IKWỌ: 94, 134

1, 2. Ntak emi Jesus akamade Martha, ndien nso iwụt ke Martha ikọfọnke ima?

NSO isidụk fi esịt ke ini ẹtịn̄de n̄kpọ ẹban̄a Martha eyeneka Lazarus? Bible ọdọhọ ke enye ekedi ufan Jesus, ke Jesus ama onyụn̄ ama enye. Jesus ama ama n̄ko eka esie Mary, onyụn̄ ama Mary eyeneka Martha. (John 11:5; 19:25-27) Edi, ntak emi Jesus akamade Martha?

2 Jesus akama Martha ke ntak emi enye ekesimade ndikama owo isen nnyụn̄ nsịn ifịk nnam utom. Martha ama ama n̄kpọ Abasi n̄ko, ntak edi oro Jesus ekenen̄erede ama enye. Enye ama enịm kpukpru se Jesus ekesikpepde. Martha ama enen̄ede enịm ke Jesus ekedi Messiah oro Abasi ọkọdọhọde ke eyedi. (John 11:21-27) Edi Martha ikọfọnke ima kpa nte nnyịn mîfọnke ima. Isan̄ kiet, ke ini Jesus akakade ufọk mmọ, Martha ikokopke inemesịt ke ntak emi Mary eyeneka esie mîketieneke enye inam n̄kpọ. Ntre enye ama aka ọkọdọhọ Jesus ete: “Ọbọn̄, nte afo ukereke emi eyeneka mi ọkpọn̄de utom ọnọ mi  ikpọn̄? Dọhọ enye edi edin̄wam mi nan̄a.” (Kot Luke 10:38-42.) Nso ke mbụk emi ekeme ndikpep nnyịn?

MARTHA AYAK EDIWAK N̄KPỌ ADA INI ESIE

3, 4. Didie ke Mary ‘ekemek eti udeme,’ ndien nso item ke Jesus ọkọnọ Martha? (Se akpa ndise ibuotikọ emi.)

3 Jesus okop inemesịt nte Martha ye Mary ẹkotde enye ufọk, ntre enye oyom ndida ini oro n̄kpep mmọ Ikọ Abasi. Mary ọsọsọp osụhọde “etie ke isọn̄ ke ukot Ọbọn̄ akpan̄ utọn̄ okop ikọ esie,” sia enye oyom ndikpep n̄kpọ nto Akwa Andikpep. Se Martha okponyụn̄ anamde edi oro. Ndien Jesus ọkpọkọm enye ke ndikpọn̄ se enye anamde ke ubọk ndikpan̄ utọn̄ nnọ imọ.

4 Edi, Martha esịn idem etem nsio nsio udia onyụn̄ anam mme n̄kpọ en̄wen man anam esịt enem Jesus. Edi ndinam kpukpru utom emi ikpọn̄ anam enye akpa mba, onyụn̄ anam enye ayat esie ye Mary eyeneka esie. Jesus okụt ke ediwak utom emi Martha anamde anam enye akpa mba, ntre enye ọdọhọ Martha ete: “Martha, Martha, afo amayak ediwak n̄kpọ ẹtịmede fi esịt ye ekikere. Ibat ibat n̄kpọ, m̀mê n̄kpọ kiet kpọt, ke ẹyom.” Emi ọwọrọ ke akpakam ọfọn enye etem orụk udia kiet kpọt. Ekem Jesus owụt ke se Mary anamde idiọkke, onyụn̄ ọdọhọ ete: “Amaedi Mary, enye emek eti udeme eke owo mîdibọhọ enye.” Mary ekeme ndifre edinem udia oro Martha etemde, edi enye idifreke se Jesus ekpepde enye ye nte Jesus otorode enye ke ndinen̄ede n̄kpan̄ utọn̄ n̄kop se imọ ikpepde enye. Ke n̄kpọ nte isua 60 ẹma ẹkebe, apostle John ama ewet ete: “Jesus ama Martha ye eyeneka esie an̄wan ye Lazarus.” (John 11:5) Itien̄wed emi owụt ke Martha ama anam item oro Jesus ọkọnọde enye, onyụn̄ ọsọn̄ọ ada anam n̄kpọ Jehovah ke ofụri eyouwem esie.

5. Ntak emi enen̄erede ọsọn̄ idahaemi ndinyene ini nnam n̄kpọ Abasi, ndien nso ke ikpobụp idem nnyịn?

5 Mfịn, ediwak n̄kpọ ẹdu oro ẹkemede ndibọ nnyịn ini emi ikpadade inam n̄kpọ Abasi akan nte ẹkedude ke eyo Martha. Enyọn̄-Ukpeme Ikọmbakara eke September 15, 1958 ọkọdọhọ ete: “Akanam idụhe ini emi ẹnyenede nsio nsio usụn̄ ndisuan etop nte ẹnyenede mfịn. Imenyene masịn emi ekemede ndimịn̄ ata ediwak n̄wedmbụk n̄kpọntịbe ye mme n̄wed eken. Imenyene n̄ko mme magazine emi ẹnyenede ediwak ndise, radio, mme fim, TV. . . . Mme n̄kpọ emi ẹsida ini oro ikpadade inam akpan n̄kpọ. . . . N̄kpọ nte isua ifan̄ ko, ẹma ẹsikere ke eyo nnyịn emi edidi ‘Eyo Ntatenyịn.’ Edi se ẹsion̄ode ẹdi idahaemi iyakke nnyịn inyene ini inam akpan n̄kpọ. . . . Ọyọdọdiọk akan emi nte ererimbot emi ekperede utịt.” Ẹketịn̄ mme ikọ emi ẹnọ nditọ ufọkn̄wed ke United States, ke n̄kpọ nte isua 60 oro ẹkebede. Se inyụn̄ ikụtde edi oro mfịn. Ntre ọfọn ibụp idem nnyịn ite: Ukem nte Mary, nso ke ikpanam mbak mme n̄kpọ oro mîdịghe akpan n̄kpọ ẹdibọ nnyịn ini oro ikpadade inam n̄kpọ Abasi?

KÛDA ERERIMBOT UNAM N̄KPỌ ỌYỌHỌ ỌYỌHỌ

6. Nso ke ikọt Jehovah ẹda mme n̄kpọ oro ererimbot osion̄ode edi, ẹnam?

6 Ikọt Abasi ẹsida mme n̄kpọ oro ererimbot osion̄ode edi ẹkwọrọ ikọ. Ke uwụtn̄kpọ, enyene ini emi ẹkesidade “Photo-Drama of Creation” ẹkwọrọ ikọ. Enye ekedi ndise slide ye fim emi ekenyenede ndiye uduot, ẹnyụn̄ ẹkopde uyo owo. Ke ini akpa ekọn̄ ererimbot, se ẹkesiwụtde ke fim emi ama ọdọn̄ ediwak miliọn owo esịt. Fim emi ama onyụn̄ owụt ke  emem oyodu ke ini Jesus Christ edikarade ke Tọsịn Isua. Nte ini akakade, ẹma ẹtọn̄ọ ndida radio n̄kwọrọ etop Obio Ubọn̄, ndien ediwak miliọn owo ke ofụri ererimbot ẹma ẹkop etop emi. Mfịn, imada kọmputa ye Intanet ikwọrọ eti mbụk ke ofụri ererimbot, esịnede mme isuo emi ẹdude ẹyom usụn̄.

Kûyak mme n̄kpọ oro mîdịghe akpan n̄kpọ ẹbọ fi ini oro akpadade anam n̄kpọ Abasi (Se ikpehe 7)

7. (a) Ntak emi mîfọnke ndida ererimbot nnam n̄kpọ ọyọhọ ọyọhọ? (b) Nso ke ikpada nte ata akpan n̄kpọ? (Se ikọ idakisọn̄.)

7 Bible owụt ke ifọnke ndisịn idem n̄kaha nyom mme n̄kpọ oro ererimbot osion̄ode edi. (Kot 1 Corinth 7:29-31.) Asan̄autom Abasi ekeme ndibiat ekese ini anam mme n̄kpọ oro enye amade, okot mme n̄wed ererimbot, ese TV, aka ndise ndiye ebiet, aka ndise mbufa n̄kpọ ke urua, mîdịghe oyom okụk ndida ndep mbufa n̄kpọmbre ilektrọnik. Owo ekeme ndibiat ini n̄kaha ke ndinọ owo etop ke fon ye ke Intanet, ese mbụk n̄kpọntịbe ye mbre mbuba tutu ayak mme n̄kpọ emi odụk enye iyịp. * (Eccl. 3:1, 6) Edieke nnyịn mîkpemeke, mme n̄kpọ oro mînen̄ekede idi akpan n̄kpọ ẹkeme ndida ini oro ikpadade inam ata akpan n̄kpọ, oro edi, n̄kpọ Jehovah.—Kot Ephesus 5:15-17.

8. Ntak emi mîkpanaha nnyịn ima ererimbot?

8 Mfịn, Satan osion̄o mme n̄kpọ oro ẹdibọde nnyịn ini oro ikpadade inam n̄kpọ Jehovah. Se enye okonyụn̄ anamde edi oro ke eyo mme apostle. Edi se enye anamde mfịn akam ọdiọk akan se enye akanamde ini oro. (2 Tim. 4:10) Ntre, ọfọn inam item apostle John emi: “Ẹkûma . . . se idude ke ererimbot.” Edieke nnyịn mîmaha ererimbot, mme n̄kpọ ererimbot idibọhọ nnyịn ini oro ikpadade inam n̄kpọ Jehovah. Emi ayanam nnyịn inen̄ede ima Ete nnyịn eke heaven, onyụn̄ anam ikeme ndinam uduak esie. Ndien Jehovah ayama nnyịn ke nsinsi.—1 John 2:15-17.

NAM ENYỊN FO ENEN̄EDE ESE

9. Nso ke Jesus ọkọdọhọ inam ye enyịn nnyịn, ndien nso uwụtn̄kpọ ke enye ekenịm?

9 Jesus ama esikpep mme owo ndinam ukem se enye ọkọdọhọde Martha. Enye n̄ko ama esinam se enye ekekpepde mme owo. Enye ama ọdọhọ mme mbet esie ẹnam enyịn mmọ ‘enen̄ede ese,’ oro edi, ẹkûyak n̄kpọ en̄wen ada ini oro mmọ ẹkpedade ẹnam n̄kpọ Obio Ubọn̄. (Kot Matthew 6:22, 33.) Jesus ikayakke inyene ekịm enye enyịn; enye ikenyeneke ufọk m̀mê isọn̄.—Luke 9:58; 19:33-35.

10. Nso ke ikeme ndikpep nto se Jesus akanamde ke ini ẹkedọhọde enye okûkpọn̄ Capernaum?

 10 Ke ini Jesus ọkọkwọrọde ikọ mi ke isọn̄, enye ikayakke n̄kpọ ndomokiet ada ini oro enye akpadade anam n̄kpọ Abasi. Ke uwụtn̄kpọ, isan̄ kiet, ke enye ama ekekpep mme owo n̄kpọ onyụn̄ anam mme utịben̄kpọ ke Capernaum, mme owo ẹma ẹkpe enye ubọk ẹte okûkpọn̄ obio mmimọ. Edi nso ke enye akanam? Enye ama ọdọhọ mmọ ete: “Nnyene nditan̄a eti mbụk obio ubọn̄ Abasi nnọ mme obio en̄wen n̄ko, koro ẹkesio mi ẹdọn̄ ẹte ndinam emi.” (Luke 4:42-44) Jesus ama asan̄a ke ofụri obio Palestine ọkwọrọ ikọ onyụn̄ ekpep mme owo n̄kpọ. Kpa ye oro enye ọkọfọnde ama, idem ama esimem enye ndusụk ini ke ntak emi enye ekesịnde ifịk anam utom Ete esie.—Luke 8:23; John 4:6.

11. Nso ke Jesus ọkọdọhọ ete kiet, ndien nso ke enye ọkọdọhọ mme mbet esie ẹkpeme?

11 Isan̄ en̄wen ke ini Jesus okosụk ekpepde mme mbet esie se mmọ ẹkpenamde ke ini ẹbiọn̄ọde mmọ, ete kiet ama esịbe enye ikọ ke inua, onyụn̄ ọdọhọ ete: “Andikpep, dọhọ eyeneka mi abahade n̄kpọ-akpa ọnọ mi.” Jesus ikamaha ndisịn uyo ke ikọ oro, edi ama ọdọhọ ete oro ete: “Da owo, anie ekemek mi nte ebiereikpe m̀mê edeme-udeme ke ufọt mbufo?” Ekem Jesus ama aka iso ndikpep mme mbet esie n̄kpọ onyụn̄ ọdọhọ mmọ ẹkpeme idem mbak uma-inyene edinam mmọ ẹtre ndinam n̄kpọ Jehovah.—Luke 12:13-15.

12, 13. (a) Nso ikanam mme Greek ẹyom ndikụt Jesus? (b) Nso ke Jesus akanam?

12 Ikememke inọ Jesus urua oro ẹkeyomde ndiwot enye. (Matt. 26:38; John 12:27) Enye ama enyene ediwak utom ndinam, ama onyụn̄ ọdiọn̄ọ ke ẹyetụhọde imọ ẹnyụn̄ ẹwot imọ. Ke uwụtn̄kpọ, ti se iketịbede ke Sunday, Nisan 9, eke isua 33. Jesus ama awat ke eyen ass odụk Jerusalem nte ẹkedọhọde; ndien otuowo ẹma ẹfiori ẹte: “Itoro enyene Enye emi edide nte Edidem ke enyịn̄ Jehovah!” (Luke 19:38) Ke eyo ama ekesiere, enye ama odụk temple onyụn̄ ebịne mbon idiọkitọn̄ oro ẹkenamde mbubehe ke temple, ẹnyụn̄ ẹtụkde mme owo.—Luke 19:45, 46.

13 Mme Greek oro ẹkekponode Abasi ke ido mme Jew ẹma ẹsịne ke otu mbon oro Jesus ọkọkwọrọde ikọ ọnọ ke Jerusalem. Mmọ ẹma ẹnen̄ede ẹma ukwọrọikọ Jesus tutu mmọ ẹkedọhọ apostle Philip anam mmimọ ikụt Jesus. Edi Jesus ikenyịmeke ndikụt mmọ, koro enye ama enyene ediwak akpan n̄kpọ ndinam. Enye ikoyomke ndinyene ediwak ufan emi ẹdikpemede enye mbak mme asua ẹdiwot enye. Enye ama etịn̄ ke ẹmọn̄ ẹwot imọ ke mîbịghike, onyụn̄ ọdọhọ Andrew ye Philip ete: “Owo eke amade ukpọn̄ esie osobo enye, edi owo eke asuade ukpọn̄ esie ke ererimbot emi eyekpeme enye enịm ọnọ nsinsi uwem.” Utu ke ndinem mme Greek oro esịt, Jesus ama ọdọhọ mme mbet esie ẹkpebe imọ ke ndinịm n̄kpọ Abasi akpa ke uwem mmọ, onyụn̄ ọdọhọ mmọ ete: “Edieke owo ekededi edisan̄ade utom ọnọ mi, Ete oyokpono enye.” Philip ama emen ikọ Jesus emi eketịn̄ ọnọ mme Greek oro.—John 12:20-26.

14. Kpa ye oro Jesus akadade utom ukwọrọikọ ke ebeiso n̄kpọ, nso iwụt ke enye ama esinyene ini ọnọ mme n̄kpọ en̄wen?

14 Okposụkedi oro Jesus mîkayakke n̄kpọ ndomokiet ada ini oro enye akpadade ọkwọrọ ikọ, oro iwọrọke ke enye ikesinyeneke ini inọ n̄kpọ en̄wen. Ke uwụtn̄kpọ, enye ama odụk usọrọ ndọ emi ẹkekotde enye, onyụn̄ etiene anam ndọ oro enem ke ndikanam mmọn̄ akabade wine. (John 2:2, 6-10) Enye ama esinyụn̄ aka usọrọ oro mme ufan esie ye mbon  oro ẹkekopde ukwọrọikọ esie ẹkesikotde enye ke ufọk mmọ. (Luke 5:29; John 12:2) Se idide akpan n̄kpọ ikan edi ke Jesus ama esida ini ọbọn̄ akam, etie ekere n̄kpọ, onyụn̄ ọduọk odudu.—Matt. 14:23; Mark 1:35; 6:31, 32.

‘SION̄O KPUKPRU N̄KPỌ EKE ẸDOBIDE FEP’

15. Nso item ke apostle Paul ọkọnọ, ndien didie ke enye akanam item oro?

15 Apostle Paul ekemen mme Christian odomo ye mbon oro ẹfehede itọk anyan usụn̄. Ntak edi oro enye ọkọdọhọde ete: “Ẹyak nnyịn n̄ko ision̄o kpukpru n̄kpọ eke ẹdobide ifep.” (Kot Mme Hebrew 12:1.) Paul ama esinam se enye ọkọkwọrọde. Enye ama ọbọ ukpep man akabade edi akwaowo Ido Ukpono Mme Jew, ndien oro akpakanam enye enyene n̄kpọ onyụn̄ ọwọrọ etop. Edi enye ama ọkpọn̄ kpukpru oro, onyụn̄ ada ini esie anam “se idide akpan n̄kpọ ikan,” oro edi, n̄kpọ Abasi. Enye ama esisan̄a ọkwọrọ ikọ ke Syria, Asia Minor, Macedonia, ye Judea. Paul ọkọdọhọ ntem aban̄a nsinsi uwem oro enye edidude ke heaven: “Mfefre mme n̄kpọ oro ẹdude ke edem nnyụn̄ nnyanade mbịne mme n̄kpọ oro ẹdude ke iso, mbebịne utịtmbuba oro man mbọ utịp ikot eke heaven.” (Phil. 1:10; 3:8, 13, 14) Sia Paul mîkọdọhọ n̄wan, enye ama ‘anam n̄kpọ kpukpru ini ọnọ Ọbọn̄, inyụn̄ iyakke n̄kpọ ọwọn̄ọde ntịn̄enyịn esie.’—1 Cor. 7:32-35.

16, 17. Edide imọdọ ndọ m̀mê idọhọ, didie ke ikeme ndikpebe Paul? Nọ uwụtn̄kpọ.

16 Ukem nte Paul, ndusụk ikọt Abasi mfịn ẹtre ndidọ ndọ man ẹkeme ndinen̄ede nsịn idem nnam n̄kpọ Abasi. (Matt. 19:11, 12) Ikọt Abasi oro ẹdọde ndọ ẹsinyene ediwak mbiomo ubon, edi mbon oro mîdọhọ ndọ isinyeneke mbiomo ubon awak ntre. Bible ọdọhọ kpukpru ikọt Abasi, mbon oro ẹdọde ndọ ye mbon oro mîdọhọ, ‘ẹsion̄o kpukpru n̄kpọ eke ẹdobide mmọ ẹfep,’ man mmọ ẹkeme nditịn̄ enyịn nnam n̄kpọ Abasi. Man ikeme ndinam emi, ana itre mme n̄kpọ oro ẹsidade ini nnyịn.

17 Ke uwụtn̄kpọ, ebe ye n̄wan emi ẹkerede Mark ye Claire, emi ẹtode Wales, ẹma ẹtọn̄ọ utom usiakusụn̄ ke ẹma ẹkekụre n̄wed, ẹnyụn̄ ẹka iso ndisiak usụn̄ ke mmọ ẹma ẹkedọ ndọ. Mark ọdọhọ ete: “Nnyịn ima inyam akamba ufọk nnyịn emi ekedide ubet ita, inyụn̄ ikpọn̄ utom oro ikesinamde man itiene ibọp n̄kpọ inọ esop Abasi ke nsio nsio idụt.” Ke isua 20 oro ẹbede, mmọ ẹka nsio nsio idụt ke Africa ẹketiene ẹbọp ediwak Ufọkmbono Obio Ubọn̄. Isan̄ kiet, n̄kpọ nte ₦2,000 kpọt okosụhọ mmọ ke ubọk, edi Jehovah ama aka iso ese aban̄a mmọ. Claire ọdọhọ ete: “Esinen̄ede enem nnyịn ndinam n̄kpọ Jehovah kpukpru usen. Nnyịn imenyene ediwak ufan, inyụn̄ inanake n̄kpọ ndomokiet. Nnyịn ikemeke ndimen se ededi oro iyakde atak ndomo ye inemesịt oro inyenede ke ndida ofụri ini nnyịn nnam n̄kpọ Jehovah.” Ediwak mbon oro ẹnamde utom uyọhọ ini ẹkụt ke se Mark ye Claire ẹtịn̄de edi akpanikọ. *

18. Mme mbụme ewe ke ikpobụp idem nnyịn?

18 Nso ke akpanam edieke okụtde ke mme n̄kpọ oro mîdịghe akpan n̄kpọ ẹbọ fi ini oro akpadade anam n̄kpọ Abasi nte ekesinamde? Do, oyoyom esịn idem okot onyụn̄ ekpep Bible. Didie ke ekeme ndinam emi? Se idinemede edi oro ke ibuotikọ oro etienede.

^ ikp. 7 Se ibuotikọ oro ‘Ọkọi Esinịm Kpukpru Ikọ.’

^ ikp. 17 Se n̄ko mbụk eyouwem Hadyn ye Melody Sanderson, emi ibuotikọ edide “Ndifiọk Nnyụn̄ Nnam Se Inende.” (Enyọn̄-Ukpeme, March 1, 2006) Mmọ ẹma ẹkpọn̄ eti mbubehe oro mmọ ẹkenamde ke Australia, ẹnyụn̄ ẹtọn̄ọ utom uyọhọ ini. Kot se iketịbede ke ini okụk okokụrede mmọ ke ubọk ke ini mmọ ẹkedide isụn̄utom ke India.