Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

ENYỌN̄-UKPEME (EKE UKPEPNKPỌ) AUGUST 2015

Se Ikemede Ndikpep Nto Joanna

Se Ikemede Ndikpep Nto Joanna

EDIWAK owo ẹdiọn̄ọ ke Jesus ekenyene apostle 12. Edi ekeme ndidi mmọ ifiọkke ke iban ẹma ẹtiene ẹdi mbet Jesus. Joanna ekedi kiet ke otu iban emi.—Matt. 27:55; Luke 8:3.

Didie ke Joanna akan̄wam Jesus ke ini Jesus ọkọkwọrọde ikọ mi ke isọn̄, ndien nso ke ikeme ndikpep nto enye?

JOANNA EKEDI ANIE?

Joanna ekedi “n̄wan Chuza, owo Herod emi esede aban̄a ufọk esie.” Ekeme ndidi Chuza ekesise aban̄a se ẹkesinamde ke ufọk Herod Antipas. Joanna ekedi kiet ke otu ediwak iban emi Jesus ọkọkọkde udọn̄ọ. Joanna ye mme iban eken emi Jesus ọkọkọkde udọn̄ọ ẹma ẹsisan̄a ye Jesus ye mme apostle esie.—Luke 8:1-3.

Mme Jew oro ẹkedide mme andikpep ẹkedọhọ ke ikpanaha iban ẹdu ke itie emi iren oro mîdịghe iman mmọ ẹdude, ikponyụn̄ isan̄ake ye mmọ ika n̄kpọ. Ẹma ẹkam ẹdọhọ iren Jew ẹkûsuneme nneme ye iban. Edi Jesus iketieneke utọ ibet oro, enye ama ayak Joanna ye iban eken oro ẹkedide mbet esie ẹsisan̄a ye mmimọ.

Joanna ikayakke se mme adaiso ukpono, mbonubon, ye mme ufan esie ẹditịn̄de anam enye okûsan̄a ye Jesus ye mme apostle esie. Kpukpru mbet Jesus ẹkenyene ndinam ukpụhọde ke uwem mmọ. Jesus ọkọdọhọ ntem aban̄a mme mbet esie: “Eka mi ye nditọeka mi iren ẹdi mmọ emi ẹkopde ikọ Abasi ẹnyụn̄ ẹnamde.” (Luke 8:19-21; 18:28-30) Ndi inemke fi ndifiọk ke Jesus enen̄ede ama mbon oro ẹkpọn̄de kpukpru n̄kpọ ẹtiene enye?

ENYE AMA ADA INYENE ESIE ANAM N̄KPỌ ỌNỌ JESUS

Joanna ye iban eken ẹma ‘ẹda inyene mmọ ẹnam n̄kpọ ẹnọ’ Jesus ye mme apostle esie. (Luke 8:3) Ewetn̄wed kiet ọdọhọ ete: “Ikọ Luke iwọrọke ke iban emi ẹma ẹsitem udia, ẹyet usan, ẹnyụn̄ ẹkịm ọfọn̄ oro akawahade. Ekeme ndidi mmọ ẹma ẹsinam mme n̄kpọ emi, . . . edi idịghe se Luke etịn̄de aban̄a edi oro.” Etie nte iban emi ẹma ẹsida okụk, m̀mê inyene mmọ ẹn̄wam Jesus ye mme apostle esie.

Jesus ye mme apostle esie ikanamke utom oro ẹkpede mmọ okụk ke ini mmọ ẹkesikwọrọde ikọ. Ntre, mmọ ikpekenyeneke okụk oro ekemde ndida ndep udia nnọ n̄kpọ nte owo 20 oro mmọ ẹkedide, nnyụn̄ ndep mme n̄kpọ eken oro mmọ ẹkeyomde.  Kpa ye oro ẹkesikamade Christ ye mme apostle esie isen, mmọ ẹma ẹsikama “ekebe okụk” man ẹsio okụk ẹda ẹdep se mmọ ẹyomde ndusụk ini. (John 12:6; 13:28, 29) Ekeme ndidi Joanna ye iban eken ẹma ẹsitịp n̄kpọ ẹnọ Jesus ye mme apostle esie ẹda ẹn̄wam idem.

Ndusụk owo ẹdọhọ ke n̄wan Jew ikesinyeneke okụk m̀mê inyene idemesie. Edi mme n̄wed oro ẹkewetde ke eyo Joanna ẹwụt ke nsio nsio n̄kpọ ẹma ẹsinọ n̄wan Jew okụk, utọ nte: (1) n̄kpọ-akpa ete esie edieke enye mînyeneke nditọeka iren, (2) inyene oro ẹnọde enye, (3) okụk oro ẹdinọde enye edieke ndọ mmọ abiarade, (4) okụk m̀mê inyene ebe esie emi akpade, mîdịghe (5) okụk emi enye ekesin̄wanade.

Mme mbet Jesus ẹma ẹsitịp se mmọ ẹkemede. Ndusụk mbet esie ẹkedi iban emi ẹnyenede n̄kpọ. Ndusụk owo ẹkere ke Joanna ama enyene n̄kpọ sia ebe esie ekedide andise mban̄a ufọk Herod. Ekeme ndidi enye ekedep ọsọn̄urua ọfọn̄ Jesus oro mîkenyeneke ituak. (John 19:23, 24) Ewetn̄wed kiet ọdọhọ ke “idụhe iban mme ọkọiyak ndomokiet oro ẹkpekenyenede okụk ẹdep utọ ọsọn̄urua ọfọn̄” oro ẹnọ Jesus.

N̄wed Abasi idọhọke ke Joanna ama esitịp okụk ọnọ Jesus ye mme apostle esie. Edi enye ama anam se enye ekekemede; nnyịn imonyụn̄ ikeme ndikpep n̄kpọ nto enye. Nnyịn inyene ndibiere se iditịpde ẹda ẹnam n̄kpọ Abasi. Nnyịn inyụn̄ inyene ndibiere m̀mê iyetịp n̄kpọ ẹda ẹnam n̄kpọ Abasi m̀mê iditịpke. Edi Abasi oyom nnyịn inam se ikemede ye idatesịt.—Matt. 6:33; Mark 14:8; 2 Cor. 9:7.

KE INI JESUS AKAKPADE YE KE INI ENYE EKESETDE

Ke ini ẹkewotde Jesus, etie nte Joanna ama odu do ye iban eken “emi ẹkesisan̄ade ye [Jesus] ẹsan̄a utom ẹnọ enye ke ini enye okodude ke Galilee ye ediwak iban en̄wen emi ẹkesan̄ade ye enye ẹdọk ẹdi Jerusalem.” (Mark 15:41) Ke ini ẹkekọn̄ọrede okpo Jesus ke eto ẹkebụk, ‘iban emi ẹkesan̄ade ye enye ẹto Galilee ẹdi ẹma ẹkenyụn̄ọ ẹse udi ye nte ẹkenịmde okpo esie; ndien mmọ ẹma ẹfiak ẹnyọn̄ọ man ẹketịm ufuọn̄n̄kpọ ye enem-utebe aran.’ Luke ọdọhọ ke iban emi ẹkedi “Mary Magdalene, ye Joanna, ye Mary eka James.” Mmọ ẹma ẹfiak ẹka udi ke sabbath ama okokụre, edi mme angel oro mmọ ẹkekụtde do ẹma ẹdọhọ mmọ ke Jesus eset.—Luke 23:55–24:10.

Joanna ye iban eken ẹma ẹnam se mmọ ẹkekemede ẹnọ Jesus

Ekeme ndidi Joanna ama etiene eka Jesus ye nditọeka Jesus ye mme mbet eken odu ke Jerusalem, ke usen Pentecost eke isua 33. (Utom 1:12-14) Sia ebe Joanna ekedide andise mban̄a ufọk Herod Antipas, ndusụk owo ẹdọhọ ke anaedi Joanna ekesitịn̄ n̄kpọ aban̄a Herod Antipas ọnọ Luke, koro Luke kpọt asiak Joanna enyịn̄ ke mbụk Gospel esie.—Luke 8:3; 9:7-9; 23:8-12; 24:10.

Mbụk Joanna ekpep nnyịn ata akpan n̄kpọ. Enye ama anam se enye ekekemede ọnọ Jesus. Anaedi enye ama okop inemesịt nditịp okụk nda n̄n̄wam Jesus, mme apostle esie, ye mme mbet eken oro ẹkesan̄ade ye Jesus ẹkwọrọ ikọ. Joanna ama anam n̄kpọ ọnọ Jesus onyụn̄ ọsọn̄ọ ada ye enye ke ini idomo. Ọfọn nditọete iban ẹkpebe eti uwụtn̄kpọ Joanna.