Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

ENYỌN̄-UKPEME (EKE UKPEPNKPỌ) JUNE 2015

Enye Ama Ama Mme Owo

Enye Ama Ama Mme Owo

“Se ikọnọde mi idatesịt ekedi nditọ owo.”—N̄KE 8:31.

1, 2. Didie ke Jesus owụt ke imenen̄ede ima mme owo?

JEHOVAH ekebem iso owụt adan̄a nte imọ inyenede ọniọn̄ ke ini enye okobotde Eyen esie. Eyen emi ke Bible okot “ata anamutom,” enye eketie Ete esie ke n̄kan̄ ke ini ẹkebotde mme n̄kpọ. Kere nte esịt ekenemde enye ndikụt nte Ete esie “anamde enyọn̄” onyụn̄ “esịnde itiatisọn̄ ọnọ isọn̄.” Edi idịghe enyọn̄ ye isọn̄ ke enye akama akan. Bible ọdọhọ ke “se ikọnọde [enye] idatesịt ekedi nditọ owo.” (N̄ke 8:22-31) Oro ọwọrọ ke idem mbemiso Jesus edide isọn̄ ke enye ama ama mme owo etieti.

2 Nte ini akade, Jesus ama owụt adan̄a nte imọ imade Ete imọ ye mme owo ke ini enye ekenyịmede ndikpọn̄ heaven ndi isọn̄. Enye ama ama mme owo tutu ọnọ uwem esie nte “ufak ke ibuot ediwak owo.” (Phil. 2:5-8; Matt. 20:28) Ke ini Jesus okodude mi ke isọn̄, Abasi ama ọnọ enye odudu anam mme utịben̄kpọ. Mme utịben̄kpọ emi ẹkewụt adan̄a nte enye amade mme owo, ye se enye edinamde inọ mme owo ke mîbịghike.

3. Nso ke iyom ndineme idahaemi?

3 Jesus ndikedi isọn̄ ama anam enye ekeme “nditan̄a eti  mbụk Obio Ubọn̄ Abasi” nnọ mme owo. (Luke 4:43) Enye ama ọfiọk ke Obio Ubọn̄ emi edinam enyịn̄ Ete imọ asana, ke enye kpọt edinyụn̄ ọkọk mfịna mme owo ofụri ofụri. Ke ini enye akasan̄ade ọkwọrọ eti mbụk emi, enye ama anam ediwak utịben̄kpọ. Mme utịben̄kpọ emi ẹwụt ke enye enen̄ede ama mme owo. Mme utịben̄kpọ Jesus emi ebehe nnyịn sia se enye akanamde anam idiọn̄ọ nte n̄kpọ editiede ke ini iso. Yak ise se utịben̄kpọ Jesus inan̄ ekpepde nnyịn.

‘ODUDU JEHOVAH ODU YE ENYE NDIDA N̄KỌK UDỌN̄Ọ’

4. Nso iketịbe ke ini Jesus okokụtde ete kiet emi ọdọn̄ọde akpamfia?

4 Jesus ama aka Galilee ndikwọrọ ikọ usen kiet. Ke ini enye esịmde obio kiet do, enye ama okụt owo emi ọdọn̄ọde akpamfia, ata idiọk udọn̄ọ. (Mark 1:39, 40) Udọn̄ọ ete oro ama ọdiọk tutu Luke, emi ekedide abiausọbọ, ọdọhọ ke ‘akpamfia ọkọyọyọhọ enye idem.’ (Luke 5:12) “Ke ini enye okụtde Jesus enye ọduọ ekịbi iso ke isọn̄ onyụn̄ eben̄e enye, ete: ‘Ọbọn̄, edieke afo akam amade, emekeme ndinam mi nsana.’” Owo akpamfia oro ama ọfiọk ke Jesus ekeme ndinam imọ isana, edi mfịna esie ekedi m̀mê Jesus ayama ndinam. Nso ikanam enye ekere m̀mê Jesus ayama? Mme Pharisee ikesiyomke-yom ndida enyịn n̄kụt mbon akpamfia, ntre ekeme ndidi ete oro ekekere ke Jesus ekeme ndisọn̄ esịt nte mmọ. Edi ndi Jesus eketie ntre? Nso ke enye edinam inọ owo emi akpamfia ama akabiat idem mi? Ekpedi afo ekedi Jesus, nso ke akpakanam?

5. Nso ikanam Jesus ọdọhọ owo akpamfia ete, ‘mmama, sana’?

5 Etie nte owo akpamfia oro ikofiorike “edidehe, edidehe!” nte Ibet Moses ọkọdọhọde mbon akpamfia ẹnam. (Lev. 13:43-46) Jesus ikayatke esịt ye enye, edi akakam ese se ikpanamde inọ enye. Nnyịn idiọn̄ọke se Jesus ekekerede idaha oro, edi imọdiọn̄ọ nte eketiede enye ke idem. Mbọm ọbọn̄ oro ama anam Jesus anam utịben̄kpọ. Enye ama anyanade ubọk otụk owo akpamfia oro, n̄kpọ emi owo ndomokiet mîkpamaha ndinam, onyụn̄ etịn̄ uko uko ete: “Mmama. Sana.” Ndien kpa idaha oro, “akpamfia okụre” ete oro. (Luke 5:13) Jehovah ọkọnọ Jesus odudu anam utịben̄kpọ emi onyụn̄ owụt ke imenen̄ede ima mme owo.—Luke 5:17.

6. Nso akpan n̄kpọ ke isikụt ke ini ikotde mme utịben̄kpọ emi Jesus akanamde, ndien nso ke mmọ ẹkpep nnyịn?

6 Abasi ọkọnọ Jesus Christ odudu anam nsio nsio utịben̄kpọ emi akakpade mme owo idem. Ke ẹsiode owo akpamfia emi ẹfep, Jesus ama anam idem ọsọn̄ mbon emi ẹdọn̄ọde nsio nsio udọn̄ọ. Bible ọdọhọ ete ke “idem [ama] akpa otuowo nte mmọ ẹkụtde nte imụm ẹtịn̄de ikọ ye nte mbụn̄ọ ẹsan̄ade, nnan ẹnyụn̄ ẹkụtde usụn̄.” (Matt. 15:31) Ke ini esịt owo, ekpụt, m̀mê edidiana ekpa enyenede mfịna mfịn, mbiausọbọ ẹsisio ndido emi ke idem owo emi mîdọn̄ọke ẹsịn ke idem owo emi ọdọn̄ọde. Jesus ikanamke ntre. Ndido oro enyenede mfịna do ke enye ekesinam afiak ọfọn. Ikesidaha enye ini ndinam idem ọsọn̄ owo, ndien ndusụk ini enye ama esitie ke ebiet kiet anam idem ọsọn̄ owo ke ebiet en̄wen. (John 4:46-54) Nso ke mme utịben̄kpọ esie emi ẹkpep nnyịn? Mmọ ẹkpep nnyịn nte ke Jesus Christ—Edidem nnyịn emi akarade idahaemi ke heaven—ekeme ndikọk owo udọn̄ọ ekededi, ke enye akam amama ndinam  emi. Ke ini ikpepde nte enye ekesinamde n̄kpọ ye mme owo, imenen̄ede inịm ke “enye ayatua usụhọde owo ye ubuene mbọm” ke obufa ererimbot. (Ps. 72:13) Jesus ayanam idem ọsọn̄ kpukpru owo ini oro. Edinenem enye ndinam emi.

“DAHA KE ENYỌN̄, MEN N̄KPỌNNA FO NYỤN̄ SAN̄A”

7, 8. Nso ke Jesus akanam tutu enye okokụt owo udọn̄ọ kiet ke n̄kpọdiọhọ mmọn̄ Bethzatha?

7 Ọfiọn̄ ifan̄ kpọt ẹbe tọn̄ọ Jesus akanam owo akpamfia oro ke Galilee asana. Enye ama ọkpọn̄ Galilee aka Judea akasan̄a ọkwọrọ eti mbụk Obio Ubọn̄ Abasi. Ata ediwak owo ẹma ẹkop se enye ọkọkwọrọde ẹnyụn̄ ẹma se enye akanamde ọnọ mme owo. Jesus ama enen̄ede oyom ndikwọrọ eti mbụk nnọ mme ubuene ye mbon oro ẹfịkde, nnyụn̄ nnọ mmọ idotenyịn.—Isa. 61:1, 2; Luke 4:18-21.

8 Ke ọfiọn̄ Nisan, Jesus ama aka Jerusalem ndidụk usọrọ Passover nte Ete esie ọkọdọhọde ẹsinam. Ẹma ẹwak etieti ke obio ini oro sia mme owo ẹma ẹto nsio nsio itie ẹdi ndidụk usọrọ Passover. N̄kpọdiọhọ mmọn̄ Bethzatha ama odu ekpere temple, ndien do ke Jesus okokụt owo udọn̄ọ kiet.

9, 10. (a) Nso ikesida mme owo ika n̄kpọdiọhọ mmọn̄ Bethzatha? (b) Nso ke Jesus akanam ke mben mmọn̄ emi, ndien nso ke emi ekpep nnyịn? (Se akpa ndise ibuotikọ emi.)

9 Mbon udọn̄ọ ẹkebiet ntan ke n̄kpọdiọhọ mmọn̄ Bethzatha. Nso ke mmọ ẹkesika ẹkenam do? Mme owo ẹkekere ke owo udọn̄ọ okpodụk mmọn̄ oro ke ini ẹbohorede, ke idem esie ọyọsọn̄. Nnyịn idiọn̄ọke se ikanamde mmọ ẹnịm utọ n̄kpọ oro. Edi kere nte utọ itie oro etiede: Uyom okpon etieti, kpukpru owo ẹyom ndidụk mmọn̄ oro—owo ibetke owo. Edi nso ida Jesus emi mînyeneke udọn̄ọ ndomokiet ika do? Mbọm mme owo anam enye aka itie oro. Enye ama okokụt ete kiet emi ọkọtọn̄ọde ndidọn̄ọ mbemiso enye Jesus ke idemesie amana.—Kot John 5:5-9.

10 Jesus obụp ete oro m̀mê enye akpama ndikop nsọn̄idem. Kere nte ete oro etịn̄de mbọm mbọm ke imetie do ibịghi, edi imọ ikwe eke omụmde imọ odụk mmọn̄ oro. Ekem Jesus ọdọhọ enye anam n̄kpọ emi etiede nte ikpekemeke nditịbe. Jesus ọdọhọ enye emen n̄kpọnna esie asan̄a. Ete oro onyụn̄ adaha ada emen n̄kpọnna esie ọtọn̄ọ ndisan̄a. Se itịn̄de emi edi ata ekpri n̄kpọ ọnọ Jesus; enye ayanam se ikande emi ke obufa ererimbot! Utịben̄kpọ emi anam ifiọk adan̄a nte Jesus amade mme owo. Enye ekesisasan̄a oyom mbon emi enye akpan̄wamde. Se enye akanamde emi akpana anam nnyịn isisan̄a iyom mme owo ke efakutom nnyịn emi ẹfụhọde ẹban̄a ndiọi n̄kpọ emi ọyọhọde ererimbot emi.

“ANIE OKOTỤK EWỤRA MI?”

11. Didie ke Mark 5:25-34 owụt ke Jesus ama esitua mbon emi ẹdọn̄ọde mbọm?

11 Kot Mark 5:25-34. N̄wan kiet ama ọdọn̄ọ udọn̄ọ esuene ke ofụri isua 12. Udọn̄ọ emi akafafịna enye kpukpru ini, ikayakke enye etiene mbon en̄wen atuak ibuot ọnọ Abasi. Kpa ye oro enye ‘okokụtde ekese ubiak ke ubọk ediwak mbiausọbọ onyụn̄ abiatde kpukpru se enye enyenede,’ udọn̄ọ esie ikokụreke, eketetịm abiak enye. Usen kiet, enye ama ebiere ndika mbịne Jesus onyụn̄ afaha odụk otuowo, onụk idem tutu ekesịm ebiet emi Jesus adade onyụn̄ otụk ewụra Jesus. (Lev. 15:19, 25)  Jesus ama okop odudu ọwọrọde enye ke idem, ntem enye obụp m̀mê anie otụk imọ. Idem ama enyek mma oro tutu enye ‘ọduọ Jesus ke iso etịn̄ ofụri akpanikọ ọnọ enye.’ Jesus ama ọdiọn̄ọ ke Ete imọ anam idem ọsọn̄ mma oro, ntre enye ama ọdọhọ mma oro ete: “Eyenan̄wan, mbuọtidem fo amanam idem ọsọn̄ fi. Nyọn̄ ke emem, bọhọ idiọk udọn̄ọ fo nyụn̄ kop nsọn̄idem.”

Mme utịben̄kpọ Jesus ẹwụt ke enye ama nnyịn, ke esifịna enye ndikụt nnyịn ibọde ufen (Se ikpehe ekikere 11, 12)

12. (a) Ofụri se inemede emi akpanam fi ọdọhọ ke Jesus etie didie? (b) Nso uwụtn̄kpọ ke Jesus ekenịm ọnọ nnyịn?

12 Enen̄ede enem nnyịn ndikụt nte Jesus amade mme owo, akpan akpan mbon udọn̄ọ. Satan oyom nnyịn ikere ke Abasi ye Jesus imaha nnyịn inyụn̄ idaha nnyịn ke n̄kpọ. Edi mme utịben̄kpọ Jesus ẹwụt ke enye ama nnyịn, ke esifịna enye ndikụt nnyịn ibọde ufen. Esịt enem nnyịn ndinyene Jesus nte Edidem ye Akwa Oku! (Heb. 4:15) Ekeme ndisọn̄ nnyịn ndidiọn̄ọ nte etiede owo udọn̄ọ ke idem, akpan akpan edieke nnyịn mîdọn̄ọke utọ udọn̄ọ oro akpa. Edi Jesus ama ọdiọn̄ọ nte etiede mbon udọn̄ọ ke idem kpa ye oro akanam enye mîdọn̄ọke. Yak idomo ndikpebe Jesus, idomo ndisidiọn̄ọ nte etiede owo udọn̄ọ ke idem.—1 Pet. 3:8.

“JESUS ATUA EYET”

13. Didie ke Jesus ndikanam Lazarus eset anam nnyịn idiọn̄ọ utọ owo emi enye edide?

13 Ama esifịna Jesus ndikụt mbon en̄wen ẹbọde ufen. Enye ndikokụt mme owo ẹtuan̄ade ke ini Lazarus ufan esie akakpade ama anam enye “omụm mmụm,” ‘esịt ama onyụn̄ etịmede enye.’ Enye ama atua kpa ye oro enye ọkọfiọkde ke imọn̄ inam Lazarus  eset. (Kot John 11:33-36.) Bụt ikanamke Jesus nditua eyet ke iso mme owo. Mbon emi ẹkekụtde ẹma ẹdiọn̄ọ adan̄a nte enye akamade Lazarus ye nditọeka esie. Jesus ama ama mmọ tutu enye ada odudu Abasi anam Lazarus eset.—John 11:43, 44.

14, 15. (a) Nso iwụt ke enen̄ede ọdọn̄ Jehovah nditre ufen ke ererimbot emi? (b) Ntak emi imade se ikọ oro “editi” ke John 5:29 ọwọrọde?

14 Bible ọdọhọ ke Jesus edi “ata mbiet” Abasi. (Heb. 1:3) Mmọdo, mme utịben̄kpọ Jesus ẹkewụt ke enen̄ede ọdọn̄ enye ye Ete esie nditre udọn̄ọ ye n̄kpa. Ibịghike, Jehovah ye Jesus ẹyenam ata ediwak owo ẹset ẹfiak ẹdidu uwem. Jesus ọkọdọhọ ke “ini ke edi eke kpukpru mme andidu ke udi editi . . . [ẹdiwọn̄ọde] ẹdi.”—John 5:28, 29.

15 Ikọ Greek oro ẹkabarede “editi” owụt ke enyene mbon emi Abasi editide. Mmọ ẹdu enye ke ibuot. Akwa Abasi Ibom, enye emi okobotde akaka ekondo nnyịn, ekeme nditi kpukpru n̄kpọ oro aban̄ade owo kiet kiet emi akpade. (Isa. 40:26) Se inemde nnyịn edi ke enye ekeme nditi mbon emi ẹkekpan̄ade; enen̄ede ọdọn̄ enye nditi mmọ. Bible etịn̄ ke ẹma ẹnam Lazarus ye mbon en̄wen ẹset. Mbụk emi owụt se Abasi ye Jesus ẹdinamde ke ofụri isọn̄ ke obufa ererimbot.

SE MME UTỊBEN̄KPỌ JESUS ẸKPEPDE NNYỊN

16. Didie ke Abasi edidiọn̄ kpukpru mbon oro ẹkade iso ẹnam akpanikọ ẹnọ enye?

16 Edieke ikade iso inam akpanikọ inọ Abasi, iyokụt kiet ke otu akakan utịben̄kpọ oro akanam etịbede—Abasi ayanyan̄a nnyịn ke ini akwa ukụt. Enye ayanam ediwak utịben̄kpọ en̄wen Armageddon ama okụre, ayanam idem ọsọn̄ kpukpru owo. (Isa. 33:24; 35:5, 6; Edi. 21:4) Kere nte editiede fi ndikụt mme owo ẹtomode akrasi enyịn, ọkọeto, esan̄, ye n̄kpọitie mbon n̄kpọnnam ẹduọn̄ọ. Jehovah ayanam idem ọsọn̄ kpukpru mbon emi ẹdibọhọde Armageddon. Kpukpru owo ẹyenyene utom ndinam. Edinenem kpukpru owo nditiene nnam isọn̄ emi akabade Paradise.—Ps. 115:16.

17, 18. (a) Ntak emi Jesus ekesinamde mme utịben̄kpọ? (b) Ntak emi ikpanamde se ikekeme man itiene idu ke obufa ererimbot Abasi?

17 Mme utịben̄kpọ emi Jesus akanamde ke eyo esie anam “akwa otuowo” ẹnen̄ede ẹnịm ke enye ayanam idem ọsọn̄ kpukpru mmimọ ke obufa ererimbot. (Edi. 7:9) Se enye akanamde emi owụt n̄ko adan̄a nte enye amade mme owo. (John 10:11; 15:12, 13) Jesus ndikatua mme owo mbọm anam inen̄ede ikụt nte Jehovah ekerede aban̄a asan̄autom esie kiet kiet.—John 5:19.

18 Kpukpru owo ẹdu ke mmụm ye ubiak; mme owo ke ẹkpan̄a. (Rome 8:22) Imoyom Obio Ubọn̄ Abasi etieti. Ini oro ke Abasi edinam idem ọsọn̄ kpukpru owo nte enye ọkọn̄wọn̄ọde. Malachi 4:2 anam inen̄ede inịm ke ẹyenam idem ọsọn̄ mme owo, ke mmọ “[ẹyefrọ] nte nditọ enan̄ eke ẹnyenede isek,” ke ẹyenyụn̄ ẹnam mme owo ẹwọrọ ke ufịn idiọkn̄kpọ. Edieke ikọmde Jehovah inyụn̄ ibuọtde idem ke se enye ọn̄wọn̄ọde, iyanam se ededi oro ikemede man idot ndidu ke obufa ererimbot. Esịt enen̄ede enem nnyịn ndifiọk ke mme utịben̄kpọ emi Jesus akanamde ke ini enye okodude ke isọn̄ edi ata ekpri n̄kpọ ke ẹmende ẹdomo ye se enye edinamde ke mîbịghike ke ini enye edikarade ofụri isọn̄.