Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

ENYỌN̄-UKPEME (EKE UKPEPNKPỌ) SEPTEMBER 2014

Ẹyesobo N̄kpa, Akpatre Asua Nnyịn

Ẹyesobo N̄kpa, Akpatre Asua Nnyịn

“Ẹyesobo n̄kpa ẹfep nte akpatre asua.”—1 COR. 15:26.

1, 2. N̄kpọ eketie didie ye Adam ye Eve ke ntọn̄ọ, ndien mme mbụme ewe ke ikeme ndibụp?

KE INI Abasi okobotde Adam ye Eve, mmọ ikenyeneke asua ndomokiet. Mmọ ẹkedi mfọnmma owo, ẹkenyụn̄ ẹdụn̄ ke paradise. Mmọ ẹma ẹnen̄ede ẹkpere Andibot mmọ sia enye akada mmọ nte nditọ esie. (Gen. 2:7-9; Luke 3:38) Se Abasi ọkọdọhọde mmọ ẹnam okowụt nte uwem mmọ editiede. (Kot Genesis 1:28.) Ikpakadaha mmọ ini ‘ndiyọhọ isọn̄ nnyụn̄ n̄kan enye,’ edi akana mmọ ẹdu uwem ke nsinsi man ẹkeme ndika iso ‘n̄kara kpukpru mme odu-uwem edibotn̄kpọ eke ẹnyọnide ke isọn̄.’ Mmọ ẹkpekenam utom emi ke nsinsi nsinsi.

2 Ntak emi uwem mîtiehe ntre mfịn? Ikasan̄a didie inyene ediwak asua emi mîyakke nnyịn ikop inem uwem, emi akakan ke otu mmọ edide n̄kpa? Didie ke Abasi edisobo mme asua nnyịn emi? Iyokụt ibọrọ mbụme emi ye mme mbụme en̄wen ke Bible. Se idinemede idahaemi edi oro.

 ETI ITEM

3, 4. (a) Nso ewụhọ ke Abasi ọkọnọ Adam ye Eve? (b) Edieke Adam ye Eve ẹkpekekopde item Abasi, nso ke oro okpokowụt?

3 Ẹkebot Adam ye Eve ke usụn̄ emi mmọ ẹkemede ndidu uwem ke nsinsi, edi emi iwọrọke ke mmọ ikekemeke ndikpa. Akana mmọ ẹn̄wek ofụm, ẹn̄wọn̄ mmọn̄, ẹde idap, ẹnyụn̄ ẹdia n̄kpọ man ẹka iso ẹdu uwem. Ata akpan n̄kpọ emi akpakanamde mmọ ẹdu uwem ekedi mmọ ndidi ufan ye Jehovah emi ọnọde mme owo uwem. (Deut. 8:3) Edieke mmọ ẹyakde Abasi ada mmọ usụn̄, mmọ ẹkpekeka iso ẹkop inem uwem. Jehovah ama ananam Adam ọdiọn̄ọ emi mbemiso enye obotde Eve. Isan̄a didie ifiọk? Bible ọdọhọ ete: “Jehovah Abasi onyụn̄ owụk owo oro ete: ‘Dia kpukpru mfri eto in̄wan̄ yụhọ. Edi amaedi mfri eto ifiọk eti ye idiọk, kûdia, koro ke usen eke afo adiade afo ayakpa n̄kpa.’”—Gen. 2:16, 17.

4 “Eto ifiọk eti ye idiọk” okowụt ke Abasi enyene unen ndibiere se ifọnde ye se idiọkde. Abasi okobot Adam ke mbiet esiemmọ onyụn̄ ọnọ enye ubieresịt, ntre Adam ama ọdiọn̄ọ se ifọnde ye se idiọkde. Ẹkenịm eto oro man Adam ye Eve ẹsiti ke ana Abasi ada mmimọ usụn̄. Mmọ ndidia mfri eto oro ọkpọkọwọrọ ke mmọ ẹyom ndida ke idem, ndien mmọ ye nditọ mmọ ẹyekpan̄a kpa nte Abasi ama eketetịn̄.

SE IKANAMDE MME OWO ẸTỌN̄Ọ NDIKPA

5. Didie ke ẹkenam Adam ye Eve ẹsọn̄ ibuot ye Abasi?

5 Ke ẹma ẹkebot Eve, Adam ama etịn̄ ibet emi Abasi ọkọnọde enye ọnọ Eve. Se Eve eketịn̄de nte ini akakade owụt ke enye ama enen̄ede ọdiọn̄ọ ibet emi. (Gen. 3:1-3) Enye eketịn̄ ibet emi ọnọ owo emi akadade urụkikọt etịn̄ ikọ ye enye. Angel Abasi emi okoyomde odudu ye ukara-idem akada urụkikọt oro etịn̄ ikọ. (Men James 1:14, 15 domo.) Man angel emi enyene se enye okoyomde, enye ama ọdọhọ Eve ke se Abasi eketịn̄de ikedịghe akpanikọ. Enye ama ọdọhọ n̄ko ke edieke Eve adiade mfri oro, ke enye editie nte Abasi, ke enye idikpaha. (Gen. 3:4, 5) Eve ama enịm se Satan eketịn̄de, adia mfri eto oro, onyụn̄ ekpek Adam etiene adia. (Gen. 3:6, 17) Satan ama enen̄ede abian̄a enye. (Kot 1 Timothy 2:14.) Kpa ye emi Adam ọkọdiọn̄ọde ke se n̄wan imọ anamde ọdiọk, Adam ama ọbọ enye mfri oro adia. Urụkikọt oro ikebietke n̄kpọ emi akpanamde mmọ ibak, edi owo emi akadade urụkikọt oro etịn̄ ikọ ye mmọ ekedi asua emi edide ata ibak, emi ọdiọn̄ọde ke se imọ idọhọde Eve anam oro ayada enye ibuot.

6, 7. Didie ke Abasi ekebiere ikpe Adam ye Eve?

6 Adam ye Eve ẹma ẹsọn̄ ibuot ye Enye emi ọkọnọde mmọ uwem ye kpukpru se mmọ ẹkenyenede. Jehovah ama okụt kpukpru se ikakade iso ke in̄wan̄ oro. (1 Chron. 28:9; kot Mme N̄ke 15:3.) Enye ama ayak Adam, Eve, ye Satan ẹwụt nte mmọ ẹdade enye. Se mmọ ẹkenamde ama abiak Jehovah etieti sia enye akada mmọ nte nditọ esie. (Men Genesis 6:6 domo.) Enye ama ebiere ikpe ọnọ mmọ.

7 Abasi ama ọdọhọ Adam ete: “Usen eke afo adiade [mfri eto ifiọk eti ye idiọk] afo ayakpa.” Ekeme ndidi Adam ama ekere ke ikọ oro ọwọrọ ke imọ iyakpa mbemiso eyo usen oro okụt. Edi, Jehovah ama etịn̄ ikọ ye enye ye n̄wan esie “ke mfụt mbubreyo” usen oro.  (Gen. 3:8) Enye ama akpan̄ utọn̄ okop se mmọ mbiba ẹketịn̄de. (Gen. 3:9-13) Ekem enye ama ebiere n̄kpa ọnọ mme anamidiọk oro. (Gen. 3:14-19) Ekpedi Jehovah ama owot Adam ye Eve ke ebe oro, se enye ọkọn̄wọn̄ọde ọnọ mmọ ye nditọ mmọ akpakatak kpa usen oro. (Isa. 55:11) Ufen idiọkn̄kpọ Adam ye Eve ama ọtọn̄ọ kpa usen oro, edi Jehovah ama ayak mmọ mbiba ẹbon nditọ emi ẹdidiade ufọn nti n̄kpọ emi enye edinamde. Ke enyịn Abasi, Adam ye Eve ẹma ẹkpa usen oro mmọ ekenamde idiọkn̄kpọ. Sia Abasi adade tọsịn isua kiet nte usen kiet, Adam ye Eve ikodụhe uwem iyọhọ “usen” kiet ke enyịn Esie.—2 Pet. 3:8.

8, 9. Nso ufen ke nditọ Adam ẹbọ ke ntak idiọkn̄kpọ ete mmọ? (Se akpa ndise ibuotikọ emi.)

8 Ndi nditọ Adam ye Eve ẹyetiene ẹbọ ufen idiọkn̄kpọ ete ye eka mmọ? Ih, sia Rome 5:12 ọdọhọ ete: “Nte idiọkn̄kpọ okotode owo kiet odụk ererimbot, n̄kpa onyụn̄ otode ke idiọkn̄kpọ oro odụk, ndien n̄kpa atara esịm kpukpru owo koro kpukpru mmọ ẹma ẹnam idiọkn̄kpọ.” Akpa owo emi akakpade ekedi Abel, emi akamade Abasi etieti. (Gen. 4:8) Nditọ Adam eken ẹma ẹsọn̄ ẹnyụn̄ ẹkpan̄a nte ini akakade. Mmọ ẹma ẹda idiọkn̄kpọ ye n̄kpa ẹdimana. Apostle Paul ọkọdọhọ ete: “[Okoto] ke ntụtutọn̄ owo kiet ẹnam ediwak owo ẹdi mme anamidiọk.” (Rome 5:19) Mme owo ẹma ẹda idiọkn̄kpọ ye n̄kpa ẹmana, mmọ ikpokonyụn̄ ikemeke ndibọhọ asua iba emi. Kpa ye emi nnyịn mîdiọn̄ọke nte nditọ Adam ẹkesan̄ade ẹda idiọkn̄kpọ ye n̄kpa ẹmana, imokụt se n̄kpọ mbiba emi ẹnamde mmọ.

9 Nte n̄kpọ mbiba emi ẹdiọkde anam Bible ọdọhọ ke mmọ ẹtie nte “ufụhọ n̄kpọ emi ofụkde kpukpru owo emen, ye udọdọk ọfọn̄ oro ẹdọkde ẹfụk kpukpru mme idụt.” (Isa. 25:7) Idụhe eke mîdaha-da n̄kpọ mbiba emi ẹtiede nte ndodobi ọfọn̄ emi ekemede ndibaba owo ibifịk mi, imana. Oro anam Bible ọdọhọ ke ‘oto ke Adam kpukpru owo ẹkpan̄a.’ (1 Cor. 15:22) Paul ama obụp ete: “Anie edinyan̄a mi osio ke ikpọkidem n̄kpa emi?” (Rome 7:24) Ndi enyene eke ekpekekemede ndinyan̄a Paul? *

ẸYESOBO IDIỌKN̄KPỌ YE N̄KPA ẸFEP

10. (a) Mme itie N̄wed Abasi ewe ẹwụt ke Jehovah eyemen n̄kpa efep? (b) Nso ke mme itien̄wed oro anam ifiọk iban̄a Jehovah ye Eyen esie?

10 Jehovah ekeme ndinyan̄a Paul. Ke Isaiah ama eketịn̄ aban̄a “ufụhọ n̄kpọ,” enye ama ọdọhọ ete: “Enye eyemen n̄kpa emen ke nsinsi, Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara oyonyụn̄ ọkwọhọde mmọn̄eyet efep ke iso kpukpru owo.” (Isa. 25:8) Edieke eyenọwọn̄ ọbọde ufen, eti ete esinam ufen oro etre esinyụn̄ ọkwọhọde eyen oro mmọn̄eyet. Se Jehovah edinamde edi oro. Enem enye ndimen n̄kpa mfep. Enye ye Jesus ẹyediana kiet ẹnam emi. Akpa Corinth 15:22 ọdọhọ ete: “Kpa nte otode ke Adam kpukpru owo ẹkpan̄a, kpasụk ntre ke Christ ẹyenam kpukpru owo ẹdu uwem.” Ntak edi oro Paul okobụpde m̀mê anie ekeme ndinyan̄a imọ. Ekem ọdọhọ ete: “Mmọkọm Abasi ke Jesus Christ Ọbọn̄ nnyịn!” (Rome 7:25) Idiọkn̄kpọ Adam ye Eve ikanamke Jehovah etre ndima mme owo. Jesus emi eketienede  Jehovah obot mme owo osụk amama mme owo n̄ko. (N̄ke 8:30, 31) Edi, edisan̄a didie inyan̄a mme owo?

11. Nso ke Jehovah akanam man an̄wam mme owo?

11 Ke ini Adam akanamde idiọkn̄kpọ, Jehovah ama ọdọhọ enye ke enye ayakpa. Kpukpru owo ẹkeda-da unana-mfọnmma ye n̄kpa ẹmana ke ntak idiọkn̄kpọ Adam. (Rome 5:12, 16) Bible ọdọhọ ete: “[Okoto] ke idiọkn̄kpọ kiet ẹbiom kpukpru orụk owo ikpe.” (Rome 5:18) Nso ke Jehovah akpanam man an̄wam mme owo, okposụkedi emi mîbiatke ewụhọ esie? Jesus ama ọbọrọ mbụme emi ke ini enye ọkọdọhọde ke imọ ikedi man inọ ukpọn̄ imọ nte ufak ke ibuot ediwak owo. (Matt. 20:28) Jesus emi edide akpa edibon Eyen Abasi ama ọdọhọ ke sia imọ idide mfọnmma owo, ke imọ iyekeme ndikpe ufak. Nso iwụt ke ufak emi ekem ye se ẹkeduọkde?—1 Tim. 2:5, 6.

12. Didie ke ufak emi ẹkekpede ekedi n̄kemn̄kem ufak?

12 Jesus ekedi mfọnmma owo nte Adam, okpokonyụn̄ odu uwem ke nsinsi. Jehovah okoyom Adam obon mfọnmma nditọ ọyọhọ ererimbot emi. Sia Jesus ekenen̄erede ama Ete esie ye nditọ Adam, enye ama awa mfọnmma uwem esie ke ibuot mmọ. Mfọnmma uwem Jesus ekedi ukem ye mfọnmma uwem emi Adam ọkọduọkde. Ke ẹma ẹkewot Jesus, Jehovah ama anam enye eset nte Spirit. (1 Pet. 3:18) Jehovah ama enyịme uwa Jesus sia enye n̄ko ekedi mfọnmma owo. Uwa Jesus ama afak nditọ Adam onyụn̄ anam mmọ ẹnyene nsinsi uwem emi Adam ọkọduọkde. Ke nditịn̄ ke usụn̄ en̄wen, Jesus akanam se Adam akpakanamde. Paul ọkọdọhọ ete: “Ẹkam ẹwet ntem ẹte: ‘Akpa owo oro Adam akakabade edi ukpọn̄ eke odude uwem.’ Akpatre Adam akabade edi spirit eke ọnọde uwem.”—1 Cor. 15:45.

Akpa owo emi akakpade, Abel, ọyọbọ ufọn oto uwa ufak Jesus (Se ikpehe ekikere 13)

13. Nso ke “akpatre Adam” edinam inọ mbon emi ẹma ẹkekpan̄a?

13 Ibịghike, “akpatre Adam” ayanam nditọ Adam ẹkeme ndidu uwem ke nsinsi. Emi esịne ediwak mbon oro ẹma ẹkekpan̄a. Ẹyenam mmọ ẹset ẹdidu uwem mi ke isọn̄.—John 5:28, 29.

14. Nso ke Jehovah anam emi edin̄wamde nditọ Adam ẹwọrọ ke ufụn unana mfọnmma emi mmọ ẹkedade-da ẹmana?

14 Mme owo ẹdinam didie iwọrọ ke ufụn unana mfọnmma emi mmọ ẹkedade-da ẹmana? Jehovah ama ọtọn̄ọ ukara ke heaven, emi “akpatre Adam” ye owo 144,000 emi ẹsiode ke isọn̄ ẹdikarade. (Kot Ediyarade 5:9, 10.) Mbon emi ẹditienede Jesus ikara ke heaven ẹdọdiọn̄ọ se unana mfọnmma ekemede ndinam owo sia mmọ ẹma ẹdi mme anana-mfọnmma owo. Ke tọsịn isua kiet emi mmọ ye Jesus ẹdikarade, mmọ ẹyen̄wam mme owo ke isọn̄ ẹfọn ẹma.—Edi. 20:6.

15, 16. (a) Ewe n̄kpa ke ẹkot “akpatre asua,” ndien ini ewe ke ẹdisobo enye? (b) Akpa Corinth 15:28 ọdọhọ ke Jesus ẹdinam nso nte ini akade?

15 Ke utịt tọsịn isua ukara Christ, mme owo ididụkde ufụn aba inọ idiọkn̄kpọ ye n̄kpa emi Adam akadade ọsọk mmọ. Bible ọdọhọ ete: “Kpa nte otode ke Adam kpukpru owo ẹkpan̄a, kpasụk ntre ke Christ ẹyenam kpukpru owo ẹdu uwem. Edi owo kiet kiet ke idaha esie: Christ akpa mbun̄wụm, ekem mmọ eke ẹdide eke Christ [mbon emi ẹditienede enye ikara] ke ini edidu esie. Ekem, utịt edi, emi enye ayakde obio ubọn̄ ọnọ Abasi ye Ete esie, ke enye ama akanam kpukpru ukara ye kpukpru unen edikara  ye odudu ẹkabade ẹdi ikpîkpu. Koro ana enye akara nte edidem tutu Abasi ada kpukpru mme asua esie esịn enye ke idak ikpat. Ẹyesobo n̄kpa ẹfep nte akpatre asua.” (1 Cor. 15:22-26) Ẹyesobo n̄kpa emi ikadade ito Adam ẹfep. Ẹyefụhọde “ufụhọ n̄kpọ” emi ofụkde kpukpru owo ke ererimbot ẹfep.—Isa. 25:7, 8.

16 Paul ama adian do n̄ko ete: “Ke ẹma ẹkeyak kpukpru n̄kpọ ẹsịn enye ke idak, adan̄aoro Eyen n̄ko oyosụk idem ọnọ Enye emi akadade kpukpru n̄kpọ esịn enye ke idak, man Abasi ekpedi kpukpru n̄kpọ ọnọ kpukpru owo.” (1 Cor. 15:28) Emi ọwọrọ ke Jesus oyokụre kpukpru se Abasi ọkọdọn̄de enye anam ke ini ukara esie. Ekem enye ayayak ukara ọnọ Jehovah onyụn̄ ayak kpukpru mfọnmma owo esịn Ete esie ke ubọk.

17. Nso ke ẹdinam Satan ke akpatre?

17 Nso ke ẹdinam Satan emi akadade ofụri ufen emi ọsọk mme owo? Ediyarade 20:7-15 etịn̄ se ẹdinamde enye. Ke ini ẹdidomode mme mfọnmma owo akpatre idomo, ẹyeyak Satan odomo ndibian̄a mmọ. Ẹyesobo Devil ye mbon emi enye edibian̄ade ke nsinsi nsinsi. Ẹkot enye emi “udiana n̄kpa.” (Edi. 21:8) Owo idisoboke n̄kpa enye emi sia mbon emi ẹkpade udiana n̄kpa mîdifiakke iset aba. “Udiana n̄kpa” idịghe asua mbon emi ẹmade Andibot mmọ ẹnyụn̄ ẹnamde n̄kpọ esie.

18. Didie ke ẹdinam se Abasi okoyomde Adam anam?

18 Mme owo ẹyefọn ẹma, Abasi oyonyụn̄ abat mmọ nte mbon emi ẹdotde ndinyene nsinsi uwem. Asua owo ndomokiet ididụhe aba. Mme owo ẹyenam se Abasi okoyomde Adam anam, edi Adam iditiehe ikụt. Nditọ esie ẹyeyọhọ ererimbot emi, ẹkop inemesịt, ẹnyụn̄ ẹse ẹban̄a isọn̄ ye nsio nsio unam. Ẹyak ika iso ikọm Jehovah ke emi enye aduakde ndisobo n̄kpa emi edide akpatre asua nnyịn!

^ ikp. eki. 9 Ndusụk ntaifiọk ke ẹyom ndifiọk se isinamde mme owo ẹsọn̄ ẹnyụn̄ ẹkpan̄a. Insight on the Scriptures ọdọhọ ke ekpedi mmọ ẹdiọn̄ọ ke Andibot nnyịn ọkọdọhọ Adam ye Eve ke mmọ ẹyekpan̄a, ke n̄kpọ emi akpan̄wan̄a mmọ.—Eb. 2, p. 247.