Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

ENYỌN̄-UKPEME (EKE UKPEPNKPỌ) JUNE 2013

Wụt ke Emenen̄ede Ama Mme Edu Jehovah

Wụt ke Emenen̄ede Ama Mme Edu Jehovah

“Ẹdi mme andikpebe Abasi, nte ndima nditọ.”—EPH. 5:1.

1. (a) Siak mme edu Jehovah emi Christian ekemede ndikere mban̄a. (b) Nso ufọn ke idinyene edieke ikpepde n̄kpọ iban̄a mme edu Abasi?

KE INI ekerede aban̄a nte Jehovah esinamde n̄kpọ, mme edu ewe ẹsidụk fi ekikere? Ediwak nnyịn isikere iban̄a ima, unenikpe, ọniọn̄, ye odudu. Edi imọfiọk ke Jehovah enyene ediwak nti edu. Ke nditịm ntịn̄, Jehovah enyene se iwakde ibe edu 40, ndien ẹneme mmọ kiet kiet ke mme n̄wed nnyịn. Edieke ekpepde n̄kpọ aban̄a mme edu emi kiet kiet ke idemfo m̀mê ye ubon fo, ọyọfiọk ekese aban̄a Jehovah. Eyenen̄ede ama mme edu esie. Ndien adan̄a nte amade Jehovah, ntre ke editetịm idọn̄ fi ndisan̄a n̄kpere enye nnyụn̄ n̄kpebe enye.—Josh. 23:8; Ps. 73:28.

2. (a) Nọ uwụtn̄kpọ ban̄a nte ikemede ndinen̄ede mma mme edu Jehovah. (b) Nso ke idineme iban̄a?

2 Edi nso ke owo ‘ndima’ n̄kpọ ọwọrọ? Ke ibuotikọ emi, ndima n̄kpọ ọwọrọ ndifiọk ufọn n̄kpọ. Owo ekeme nditọn̄ọ ndima n̄kpọ sụn̄sụn̄. Ke uwụtn̄kpọ: Emekeme ndima udia emi akanam mûdiaha. Eyebem iso okop ufuọn̄ udia oro, ekem atabi ese onyụn̄ okop nte enye enemde. Ke akpatre, afo etem udia oro ke idemfo. Kpasụk ntre, imekeme ndima edu Jehovah ke ndibem iso n̄kpep ekese mban̄a edu emi, itie ikere edu emi, ndien ke akpatre nnyịn ikpebe enye ke ndiwụt edu emi ke uwem nnyịn. (Eph. 5:1) Uduak ibuotikọ emi ye ibuotikọ iba emi ẹtienede edi man ẹn̄wam nnyịn inen̄ede ima mme edu Abasi emi nnyịn mîsiwakke ndikere mban̄a nte isikerede iban̄a mme akpan edu esie. Iyọbọrọ mme mbụme emi ke edu kiet kiet oro idinemede: Nso ke edu emi ọwọrọ? Didie ke Jehovah esiwụt edu emi? Ndien didie ke ikeme ndikpebe Jehovah ke nditiene n̄wụt edu emi?

 JEHOVAH EDI SE ẸKEMEDE NDISAN̄A N̄KPERE

3, 4. (a) Nso utọ owo ke ọkpọdọhọ ke edi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere? (b) Didie ke Jehovah anam ifiọk ke imọ imedi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere?

3 Yak itọn̄ọ ye ndidi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere. Nso utọ owo ke ọkpọdọhọ ke edi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere? Emekeme ndidọhọ ke edi owo emi ọfọnde ido, enyịmede ndineme nneme ye mme owo, onyụn̄ enyenede ini ọnọ mme owo. Ẹsiwak ndifiọk m̀mê owo edi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere m̀mê idịghe ke nte enye etịn̄de ikọ ye nte enye anamde n̄kpọ—oro edi, nte enye adade idem etịn̄ ikọ, nte enye enịmde iso, ye mme n̄kpọ ntre.

4 Didie ke Jehovah owụt ke imọ imedi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere? Okposụkedi emi Jehovah edide Ata Ọkpọsọn̄ Andibot akaka ekondo nnyịn, enye anam nnyịn ifiọk ke akam ọdọdọn̄ imọ ndikop akam nnyịn nnyụn̄ nyere nnyịn. (Kot Psalm 145:18; Isaiah 30:18, 19.) Imekeme ndibọn̄ akam mbịghi adan̄a nte imade, ini ekededi m̀mê ke ebiet ekededi. Imọfiọk ke enye idiyatke esịt ye nnyịn ke ntak emi. (Ps. 65:2; Jas. 1:5) Bible etịn̄ aban̄a Jehovah ke usụn̄ emi anamde enenem nnyịn ndibọn̄ akam nnọ enye. Ke uwụtn̄kpọ, David ekewet ete ke “enyịn Jehovah ke ese” nnyịn ye nte ke ‘ubọk nnasia esie ọsọn̄ọ omụm nnyịn akama.’ (Ps. 34:15; 63:8) Prọfet Isaiah ekemen Jehovah odomo ye ekpemerọn̄ ke ini enye ọkọdọhọde ete: “Enye ayada ubọk esie atan̄ nditọerọn̄ obon ọtọkiet; oyonyụn̄ emen mmọ akama ke ikpanesịt esie.” (Isa. 40:11) Kamse! Jehovah oyom nnyịn inen̄ede ikpere enye nte eyenerọn̄ emi eti ekpemerọn̄ akamade ke ikpanesịt. Nso utọ Ete emi ẹkemede ndisan̄a n̄kpere ke nnyịn inyene ntem! Didie ke ikeme ndikpebe edu Jehovah emi?

EDU EMI ẸNEN̄EREDE ẸMA

5. Ntak emi ọfọnde ebiowo edi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere?

5 Ke isua ifan̄ emi ẹkebede, ẹma ẹbụp otu ifịk ifịk nditọete emi ẹdụn̄de ke nsio nsio ebiet ke ererimbot ẹte, “Ewe edu ebiowo ke mbufo ẹma ẹkan?” Ata ediwak  ke otu mmọ ẹkebọrọ ẹte, “Ndidi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere.” Edi akpanikọ ke akpana kpukpru mme Christian ẹnyene edu emi, edi akpana mbiowo ẹnen̄ede ẹdi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere. (Isa. 32:1, 2) Eyenete an̄wan kiet ama etịn̄ ntak emi enye ekerede ke edu emi enen̄ede ọfọn. Enye ọkọdọhọ ete: “Edieke ebiowo mîdịghe se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere, nnyịn idikemeke ndikụt nti edu eken emi enye enyenede.” Ndi se enye etịn̄de oro isịneke ifiọk? Edi nso isinam owo edi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere?

6. Tịn̄ akpan usụn̄ kiet emi owo ekemede ndiwụt ke imedi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere.

6 Akpan usụn̄ kiet ndinam emi edi ndiwụt ke emenen̄ede ekere aban̄a mbon en̄wen onyụn̄ enyịme ndin̄wam mmọ. Edieke ebiowo anamde emi, edinenem nditọete—n̄kpri ye ikpọ—ndisan̄a n̄kpere enye. (Mark 10:13-16) Carlos emi edide isua 12 ọdọhọ ete: “Mmesima ndikụt nte mbiowo ẹtuakde inua imam ẹnyụn̄ ẹfọnde ido ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄.” Nte ededi, ikụreke ke ebiowo ndidọdọhọ ke imọ imedi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere, ana enye ededi se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere. (1 John 3:18) Didie ke enye ekeme ndinam oro?

7. Nso isinam mme owo ẹwak ndidi ndineme nneme ye nnyịn ke ini idiande kad idiọn̄ọ mbono ke ọfọn̄, ndien nso ke ikeme ndikpep nto emi?

7 Da se iketịbede emi ke uwụtn̄kpọ. Ke ndondo emi, eyenete kiet emi ọkọnyọn̄de mbono ke idụt en̄wen ama adian kad idiọn̄ọ mbono ke ọfọn̄ ke ini enye okodụkde ubomofụm ọnyọn̄ obio mmọ. Ke ini owo kiet emi anamde utom ke ubomofụm oro okokotde se ẹwetde ke kad idiọn̄ọ mbono oro ete, “Yak Obio Ubọn̄ Abasi Edi!” enye ama ọdọhọ eyenete oro ete, “Mbọk, yak edi—n̄kpama ineme iban̄a Obio Ubọn̄ oro.” Mmọ ẹma ẹneme nneme nte ini akakade, ndien owo oro ama ọbọ magazine. Ukem n̄kpọ emi esitịbe ọnọ ediwak nnyịn. Edi nso isinam mme owo ẹtọn̄ọ nneme ye nnyịn ke ini idiande kad idiọn̄ọ mbono nnyịn? Sia kad idiọn̄ọ mbono esinam etie nte ke nnyịn idọhọ mme owo ite: “Emekeme ndineme nneme ye ami. Bụp mi m̀mê n̄ka m̀mọ̀n̄.” Kad idiọn̄ọ mbono emi isidiande ke ọfọn̄ esinam mme owo ẹfiọk ke nnyịn imeben̄e idem ndinam mmọ ẹfiọk se inịmde ke akpanikọ. Kpasụk ntre, mbiowo ẹkpenyene ndinam n̄kpọ nte n̄kpọ eke mmọ ẹdọhọde nditọete ẹte: “Ẹmekeme ndineme nneme ye ami.” Nso ke mmọ ẹkeme ndinam?

8. Didie ke mbiowo ẹkeme ndiwụt ke imama nditọete, ndien nso ufọn ke emi enyene ke esop?

8 Imọfiọk ke ido obio ẹdi nsio nsio, edi edieke ituakde inua imam ke ini ikụtde nditọete nnyịn, ikọmde mmọ ubọk, ituakde ida ikọm mmọ, emi ayanam mmọ ẹfiọk ke imama mmọ. Edi anie ekpebem iso ọkọm owo? Se uwụtn̄kpọ emi Jesus ekenịmde mi. Matthew ọdọhọ ke usen kiet ke ini Jesus okodude ye mme mbet esie, ke enye ama “asan̄a ekpere” mmọ ọnyụn̄ eneme nneme ye mmo. (Matt. 28:18) Ntre n̄ko, mbiowo ẹnyene ndika mbịne nditọete n̄keneme nneme ye mmọ. Nso ufọn ke emi edinyene ke esop? Eyenete an̄wan emi edide isua 88, emi onyụn̄ edide asiakusụn̄, ọdọhọ ete: “Nte mbiowo ẹsidarade mi ẹnyụn̄ ẹsịnde udọn̄ ẹnọ mi ke ini ndụkde Ufọkmbono Obio Ubọn̄ esinam nnen̄ede mma mmọ.” Ọsọn̄idem eyenete an̄wan en̄wen adian do ete: “Ndusụk owo ẹkeme ndida n̄kpọ emi nte ata ekpri n̄kpọ, edi esidi ata akwa n̄kpọ ọnọ mi ke ini ebiowo ọkọmde mi onyụn̄ adarade mi ke ini ndide mbono esop.”

BIAT INI NEME NNEME YE NDITỌETE

9, 10. (a) Nso eti uwụtn̄kpọ ke Jehovah enịm? (b) Didie ke mbiowo ẹkeme ndikpebe Jehovah?

 9 Nditọete idimaha ndidi ndineme nneme ye nnyịn edieke etiede nte ke nnyịn inyeneke ini. Jehovah enịm ata eti uwụtn̄kpọ ọnọ nnyịn. ‘Enye iyomke usụn̄ ikpọn̄  nnyịn owo kiet kiet.’ (Utom 17:27) Usụn̄ kiet emi mbiowo ẹkemede ndikpebe Jehovah edi ndida ini mbemiso mbono esop ọtọn̄ọde ye ke mbono esop ama akasuana nneme nneme ye nditọete—ikpọ owo ye nditọwọn̄. Eyenete kiet emi edide asiakusụn̄ ọdọhọ ete: “Ke ini ebiowo obụpde m̀mê n̄kpọ etie didie ye ami onyụn̄ atuak ada okop se mbọrọde, esịt esinem mi etieti.” Eyenete an̄wan emi anamde n̄kpọ Jehovah ke n̄kpọ nte isua 50 ọdọhọ ete: “Mbiowo emi ẹsituakde ẹda ẹneme nneme ye ami ke mbono esop ama akasuana ẹsinam etie mi nte ke ẹda mi ke n̄kpọ.”

10 Imọfiọk ke mbiowo ẹnyene ediwak utom ndinam. Edi mmọ ẹkpeda edise mban̄a mme erọn̄ Abasi nte ebeiso n̄kpọ.

JEHOVAH INAMKE ASARI

11, 12. (a) Nso ke nditre ndinam asari ọwọrọ? (b) Didie ke Jehovah enịm uwụtn̄kpọ ọnọ nnyịn nte Owo emi mînamke asari?

11 Editre ndinam asari edi eti edu Jehovah en̄wen. Nso ke nditre ndinam asari ọwọrọ? Ọwọrọ ndifọn ido ye kpukpru owo nnyụn̄ nda kpukpru owo ukem ukem. N̄kpọ iba ẹdu ke nditre ndinam asari: edu ye edinam. Nso inam n̄kpọ iba emi ẹdi akpan n̄kpọ? Sia owo edikeme ndida kpukpru owo ukem ukem edieke enye mîsarike owo ke esịt esie. Ke N̄wed Abasi Christian Usem Greek, ikọ oro, “inamke asari,” ọwọrọ “isehe owo iso,” oro edi, iten̄eke owo enyịn. (Utom 10:34; Kingdom Interlinear) Ntem, owo emi mîsinamke asari, isisehe nte owo etiede, ikereke m̀mê owo enyene okụk m̀mê inyeneke, edi edikam ise utọ owo emi owo enen̄erede edi.

12 Jehovah edi akakan Owo emi mînamke asari. Ikọ esie ọdọhọ ke enye “inamke asari.” (Kot Utom 10:34, 35; Deuteronomy 10:17.) N̄kpọ emi eketịbede ke eyo Moses owụt ke emi edi akpanikọ.

Nditọiban Zelophehad ẹma ẹkop inemesịt ke Abasi isarike mmimọ (Se ikpehe ekikere 13, 14)

13, 14. (a) Nso mfịna ke nditọiban Zelophehad ẹkenyene? (b) Didie ke Jehovah okowụt ke imọ inamke asari?

 13 Esisịt ini mbemiso nditọ Israel ẹkedụkde Isọn̄ Un̄wọn̄ọ, nditọeka ition emi mîkọdọhọ ebe ẹma ẹnyene mfịna. Nso ikedi mfịna mmọ? Mmọ ẹma ẹfiọk ke ubon mmimọ ẹyetiene ẹnyene udeme ke isọn̄ oro akanade ẹnọ ete mmimọ kpa nte mme ubon eken ke Israel ẹkenyenede udeme ke isọn̄ ete mmọ. (Num. 26:52-55) Edi Zelophehad ete mmọ emi okotode esien Manasseh ama akpa. Nte ido Israel ekedide, nditọ irenowo Zelophehad ẹkenyene ndibọ udeme emi, edi enye ekenyene nditọiban kpọt. (Num. 26:33) Ndi ẹyekpọn̄ isọn̄ ete mmọ ẹnọ iman mmọ ke ntak emi mmọ mînyeneke eyeneka erenowo, ẹyak nditọiban oro ẹnyọn̄ ubọk ubọk?

14 Nditọeka ition emi ẹma ẹka ẹbịne Moses ẹkebụp enye ẹte: “Ntak emi ẹkpesiode enyịn̄ ete nnyịn ẹfep ke otu ubon esie ke ntak emi enye mîkenyeneke eyeneren?” Mmọ ẹma ẹkpe ubọk ẹte: “Mbọk  nọ nnyịn udeme ke otu nditọete ete nnyịn.” Ndi Moses ọkọbọrọ mmọ ete, ‘Nte ibet ọdọhọde ẹnam edi oro, inyeneke se n̄kemede ndinam n̄kan oro’? Ihih, Moses ikanamke ntre, enye akakam “emen ikọ mmọ aka iso Jehovah.” (Num. 27:2-5) Nso ke Jehovah ọkọbọrọ? Jehovah ọkọdọhọ Moses ete: “Se nditọiban Zelophehad ẹtịn̄de enen. Kûtre ndinọ mmọ udeme ke otu nditọete ete mmọ, nyụn̄ nam udeme ete mmọ ebe esịm mmọ.” Jehovah iketreke do. Enye ama ọdọhọ Moses ewet emi enịm nte ibet ete: “Edieke owo akpade ndien inyeneke eyeneren, mbufo ẹnyene ndinam udeme esie ebe esịm eyen esie an̄wan.” (Num. 27:6-8; Josh. 17:1-6) Ọtọn̄ọde ke ini oro, ẹma ẹsibahade n̄kpọ n̄ko ẹnọ nditọiban Israel emi mîkenyenede eyeneka erenowo.

15. (a) Didie ke Jehovah esinam n̄kpọ ye ikọt esie, akpan akpan mbon oro mînyeneke owo eke an̄wamde mmọ? (b) Siak mbụk Bible en̄wen emi owụtde ke Jehovah isinamke asari.

15 Emi enen̄ede owụt ke Jehovah ọfọn ido, ke isinyụn̄ inamke asari! Nditọiban ition emi ikenyeneke owo en̄wen emi akpan̄wamde mmọ, ndien Jehovah ama anam n̄kpọ ye mmọ ukpono ukpono ye ukem ukem, kpa nte enye akanamde ye nditọ Israel eken. (Ps. 68:5) Mbụk emi edi kiet ke otu ediwak mbụk Bible emi ẹwutde ke Jehovah ada kpukpru mme asan̄autom esie ukem ukem.—1 Sam. 16:1-13; Utom 10:30-35, 44-48.

IMEKEME NDIKPEBE JEHOVAH

16. Didie ke ikeme ndida kpukpru owo ukem ukem nte Jehovah adade?

16 Didie ke ikeme ndikpebe Jehovah emi mîsinamke asari? Ti ete ke n̄kukụre se idinamde nnyịn ikûsari owo edi edieke inịmde ke ikpanaha ẹsari owo ndomokiet. Se idụde edi ke idụhe owo nnyịn ndomokiet emi esidọhọde ke imọ imesinam asari. Anaedi ọmọfiọk ke imemke utom ndinen̄ede mfiọk se idụde nnyịn ke esịt. Ntre, nso ke ikpanam man ifiọk m̀mê mme owo ẹda nnyịn nte owo emi mîsisarike owo? Ke ini Jesus okoyomde ndifiọk nte mme owo ẹdade imọ, enye ama obụp mme ufan esie ete: “Mme owo ẹdọhọ ke Eyen owo edi anie?” (Matt. 16:13, 14) Nyụn̄ nam nte Jesus akanamde. Emekeme ndibụp owo emi ọfiọkde ke eyetịn̄ akpanikọ m̀mê imọ imesinam asari. Nso ke akpanam edieke enye ọdọhọde ke esima mbon edem mbufo, mbon emi ẹfiọkde n̄wed m̀mê ẹnyenede okụk? Bọn̄ akam ke ofụri esịt kpe Jehovah ubọk ete an̄wam fi okpụhọde man ekeme ndida kpukpru owo ukem ukem nte enye adade.—Matt. 7:7; Col. 3:10, 11.

17. Siak ndusụk usụn̄ emi ikemede ndiwụt ke nnyịn inamke asari.

 17 Imekeme ndikpebe Jehovah ke esop edieke ikponode kpukpru nditọete nnyịn inyụn̄ ifọnde ido ye mmọ. Ke uwụtn̄kpọ, edieke iyomde ndikot nditọete nnyịn ufọk, ọyọfọn ikot kpukpru orụk owo, esịnede mbon emi ẹtode ebiet en̄wen, mbon emi mînyeneke okụk nte nnyịn, mbon emi ete ye eka mîdụhe ke esop, m̀mê mbon emi nsan̄a ndọ mmọ ẹkpade. (Kot Galatia 2:10; James 1:27.) Ke adianade do, isikwọrọ etop Obio Ubọn̄ inọ kpukpru owo, esịnede mbon emi ẹtode idụt en̄wen. Esịt enen̄ede enem nnyịn ndinyene mme n̄wed Bible ke n̄kpọ nte usem 600. Emi enen̄ede owụt ke nnyịn inamke asari.

18. Didie ke afo ediwụt ke amama nte Jehovah edide se ẹkemede ndisan̄a n̄kpere mînyụn̄ inamke asari?

18 Ke nditịm ntịn̄, adan̄a nte ikerede nte Jehovah edide se ẹsan̄ade ẹkpere ye nte enye mînamke asari, ntre ke nnyịn iditetịm ima enye. Ndien nte imade Jehovah, ntre n̄ko ke edidọn̄ nnyịn ndinen̄ede n̄kpebe enye, nnyụn̄ n̄wụt mme edu emi ke nte inamde n̄kpọ ye nditọete nnyịn ye mbon emi ikwọrọde ikọ inọ.

“Jehovah emekpere kpukpru mbon oro ẹsemede ẹkot enye.”—Ps. 145:18 (Se ikpehe ekikere 9)

‘Jehovah Abasi mbufo inamke asari.’—Deut. 10:17 (Se ikpehe ekikere 17)