Be ka se isịnede

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

ENYỌN̄-UKPEME (EKE UKPEPNKPỌ) FEBRUARY 2013

 Oto Itieutom Ubon N̄kani N̄kpọ Nnyịn

Oto Itieutom Ubon N̄kani N̄kpọ Nnyịn

Oto Itieutom Ubon N̄kani N̄kpọ Nnyịn

ATA ediwak owo ẹkedọhọ ke “Creation Drama” edi “n̄kpọ emi owo mîdifreke!” Ẹkesio enye ẹdi ke ata nnennen ini, ndien mbon emi ẹkesede enye ikekemeke ndifre. “Creation Drama” ama anam ẹnen̄ede ẹtoro enyịn̄ Jehovah esisịt ini mbemiso ukara Hitler ọkọtọn̄ọde ndikọbọ ikọt Jehovah ibak ibak ke Europe. Edi nso idi “Creation Drama”?

Ẹkeda enyịn̄ Drama oro ẹkefiakde ẹsio ẹto n̄wed Schöpfung (Creation)

Ke 1914, ibuot itieutom ikọt Jehovah ke Brooklyn, ke New York, U.S.A., ama osio ndise emi ẹkekotde “Photo-Drama of Creation.” Enye ekedi ndise slide ye ndise emi ẹnamde-nam n̄kpọ ẹwụt, emi enyenede ndiye uduot, ẹkopde uyo owo, onyụn̄ ebịghide hour itiaita. Ediwak miliọn owo ke ererimbot ẹma ẹse ndise emi. Ẹma ẹsio ekpri esie emi ẹkekotde “Eureka Drama” ke 1914 n̄ko. Edi etisịm iduọk isua 1920, mme n̄kpọ usio ndise emi ẹma ẹnen̄ede ẹbiara. Edi ata ediwak owo ẹkesụk ẹyoyom ndise “Photo-Drama.” Ke uwụtn̄kpọ, mbon Ludwigsburg ke Germany ẹma ẹbụp ẹte, “Ini ewe ke ẹdifiak isio ‘Photo-Drama’?” Nso ke ẹdinam ke emi n̄kpọ usio drama emi ama akabiara mi?

Man ẹkeme ndifiak nsio Drama emi, ke 1920, mme andida ke ibuot ubon Bethel ke Magdeburg ke Germany ẹma ẹdep fim ẹto mme asuan mbụk n̄kpọntịbe ke Paris ke France, ẹnyụn̄ ẹdep slide ke Leipzig ye Dresden. Ẹma ẹmen se ẹkedepde emi ẹdian ye ndusụk n̄kani slide “Photo-Drama” emi ẹkesụk ẹfọnde.

Brọda Erich Frost, emi ekenen̄erede ọfiọk ndibre ikwọ, ama ebre ikwọ esịn ke mme fim ye slide emi. Ẹkeda ndusụk ikọ emi ẹketịn̄de ẹsịn ẹto n̄wed Creation. Oro anam, ke ini ẹkefiakde ẹsio “Photo-Drama,” ẹkedikot enye “Creation Drama.”

Obufa Drama emi okonyụn̄ ọniọn̄ ukem ukem nte “Photo-Drama”—emi ekedide hour itiaita—ndien ẹkesiwụt enye ke ikpehe ke ikpehe kpukpru usen. Ẹma ẹwụt mme n̄kpọ oro ẹban̄ade mme usen oro ẹkebotde n̄kpọ, ẹwụt mme mbụk Bible ye eke ererimbot, ẹnyụn̄ ẹwụt ke nsunsu ido ukpono ẹbian̄a ubonowo; kpukpru emi ẹma ẹnen̄ede ẹtụk mme owo. Ẹma ẹwụt “Creation Drama” ke Austria, Germany, Luxemburg, Switzerland, ye ke mme ebiet en̄wen emi ẹsemde usem German.

Erich Frost ye n̄wed ikwọ emi enye ekesikwọde ke ini ẹwụtde “Creation Drama”

Erich Frost ọkọdọhọ ete: “Ke mme itie emi ẹkesiode Drama emi, mma nsidọhọ mme nsan̄a mi, akpan akpan mbon emi ẹkebrede ikwọ, ẹda ini nduọkodudu ẹsan̄a ke udịm n̄kpọitie kiet kiet ẹnọ mme owo mme n̄wed ye n̄kpri n̄wed nnyịn. Ima isinịm n̄wed  ke usụn̄ emi ikan nte isinịmde ke ini isan̄ade ke ufọk ke ufọk.” Johannes Rauthe, emi ekesede aban̄a edisio ndise emi ke Poland ye ke ebiet emi ẹdiọn̄ọde idahaemi nte Czech Republic, ọdọhọ ke ediwak owo ẹma ẹnọ mmimọ adres mmọ man mmimọ ikpaka ibịne mmọ ke ufọk. Ndien ke mmimọ ima ika ibịne mmọ ikonyụn̄ ida Bible ineme nneme ye mmọ.

Ke iduọk isua 1930, mme owo ẹkesiyọyọhọ mme ufọk emi ẹkesiode “Creation Drama,” ndien kpukpru nneme ke obio akaban̄a Mme Ntiense Jehovah. Etisịm 1933, n̄kpọ nte owo miliọn kiet ẹma ẹse ndise emi n̄kọk itieutom nnyịn ke Germany ẹkesisiode mi. Käthe Krauss ọdọhọ ete: “Man ika ikese Drama emi ke ofụri usen ition oro ẹkesiode, ikesisan̄a kilomita duop ke uka inyụn̄ isan̄a ntre ke unyọn̄ọ ke ikọt emi obot ọyọhọde.” Else Billharz ọdọhọ ete: “‘Creation Drama’ akanam mi ntọn̄ọ ndima akpanikọ.”

Alfred Almendinger ọdọhọ ke “Drama oro ama enem eka imọ tutu enye aka ekedep Bible man ese m̀mê ‘purgatory’ odu ke Bible.” Ke ini enye okokụtde ke ikọ oro idụhe ke Bible, enye ama etre ndika ufọkabasi onyụn̄ ana baptism. Erich Frost ọdọhọ ke “ediwak owo ẹma ẹdụk esop Abasi ke ntak ‘Creation Drama.’”—3 John 1-3.

Ke adan̄aemi ediwak owo ẹkesede “Creation Drama,” ediwak owo ke Europe ẹma ẹtọn̄ọ n̄ko ndinọ ukara Nazi ibetedem ẹnyụn̄ ẹtọn̄ọ ntịme. Ke 1933, ẹma ẹkpan utom Mme Ntiense Jehovah ke Germany. Ọtọn̄ọde ke ini oro tutu esịm utịt ọyọhọ ekọn̄ ererimbot iba ke 1945, ẹma ẹnen̄ede ẹkọbọ mme asan̄autom Jehovah ke Europe. Erich Frost ama esịne ke itienna ekikere ke n̄kpọ nte isua itiaita. Edi enye ama ọbọhọ, ndien nte ini akakade, enye ama akanam utom ke Bethel Wiesbaden ke Germany. Enen̄ede ọfọn nte ẹkesiode “Creation Drama” emi owo mîdifreke mi ke ata nnennen ini. Enye ama ọsọn̄ọ ediwak Christian idem ndiyọ idomo, koro ata akwa idomo ama esịm mmọ esisịt ini ke oro ebede, ke ini ọyọhọ ekọn̄ ererimbot iba!—Oto itieutom ubon n̄kani n̄kpọ nnyịn ke Germany.

 

Kpep N̄kpọ En̄wen

ENYỌN̄-UKPEME (EKE UKPEPNKPỌ)

Mbụk Emi Akanamde Ẹnyene Mbuọtidem Ọyọhọ Isua 100

Ọyọhọ isua 100 edi emi tọn̄ọ ẹkesio “Photo-Drama of Creation,” kpa enyene-ndyọ fim emi ẹkesiode man ẹn̄wam mme owo ẹnịm ke Bible edi Ikọ Abasi.