Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

ẸDEMEDE! MARCH 2013

 NDỤN̄ỌDE | MASSIMO TISTARELLI

Ataifiọk Etịn̄ Se Enye Enịmde

Ataifiọk Etịn̄ Se Enye Enịmde

Prọfesọ Massimo Tistarelli edi ataifiọk ke Ufọkn̄wed Ntaifiọk Sassari ke Italy. Enye esitiene ewet magazine ifiọk ntaifiọk ita oro ẹsuande ke ofụri ererimbot onyụn̄ etiene ewet ata ediwak n̄wed ifiọk ntaifiọk. Enye ekpep aban̄a nte owo ekemede ndise owo iso mfiọk nnyụn̄ n̄keme ndimụm bọl. Enye odom owo ukwak emi ekemede ndinam ndusụk n̄kpọ emi ata owo esinamde. Mme andiwet Ẹdemede! ẹma ẹkebụp enye ẹban̄a se enye enịmde ke akpanikọ ye utom esie nte ataifiọk.

Ewe ufọkabasi ke mbufo ẹsika?

Ete ye eka mi ẹkedọhọ ke idi mbon Catholic, edi mmọ ikesikaha ufọkabasi. N̄kenịmke ke Abasi odu ke ini n̄kedide akparawa. Ẹkekpep mi nte ke n̄kpọ okoforo owo, ndien mma nnịm emi ke akpanikọ n̄ko. Kpa ye oro mmen̄kenịmke ke Andibot odu, mma n̄kere ke odu owo emi okponde akan nnyịn. Ntre, man ndiọn̄ọ owo oro, mma ntọn̄ọ ndikpep mban̄a Ido Ukpono Buddha, Hindu, ye eke Tao. Edi se mmọ ẹkekpepde ikọwọrọke n̄kpọ.

Nso ikanam ama ifiọk ntaifiọk?

Toto ke ekpri, mma nsima mme ukwakutom. Mma nsikpọk n̄kpọmbre mi nnyụn̄ mfiak nnam enye etie nte eketiede. Ete mi akanam utom ke itie telefon ye ekebe ukopikọ. Ntre mma nsibụp enye m̀mê anie esisịne ke ekebe ukopikọ etịn̄ ikọ, m̀mê ẹsinyụn̄ ẹnam didie ẹtie mi ẹtịn̄ ikọ ke telefon ndien owo en̄wen etie ke anyan ebiet okop, ye mme mbụme ntre.

Nso ye nso ke esinam nte ataifiọk?

N̄kesikpep mban̄a ukwakutom ke Ufọkn̄wed Ntaifiọk Genoa, ekem ntọn̄ọ ndinam ndụn̄ọde mban̄a nte ẹkpenamde owo ukwak enen̄ede anam n̄kpọ nte ata owo. N̄kenen̄ede nsịn idem n̄kpep mban̄a nte owo esisan̄ade okụt n̄kpọ nnyụn̄ ndomo ndinam owo ukwak etie ntre n̄ko.

Nso ikanam fi ama ndikpep mban̄a nte owo esisan̄ade okụt n̄kpọ?

Nte owo esisan̄ade okụt n̄kpọ enen̄ede enyene ndyọ. Idịghe enyịn ikpọn̄ ẹsinam owo okụt  n̄kpọ, edi odu n̄kpọ en̄wen emi esinamde nnyịn ifiọk se ikụtde. Ke uwụtn̄kpọ, se se isitịbede ke ini owo omụmde bọl. Ke ini owo efehede aka ndimụm bọl, ekpri n̄kpọ ke enyịn owo esikụt bọl oro onyụn̄ anam owo oro ọdiọn̄ọ ke bọl edi oro. Ntre esidi bọl ke aka, enyịn owo ke etiene bọl oro tutu enye edisịm enye, owo oro omụm.

Enyịn owo ẹsise nte bọl oro ọsọpde ye itie emi enye akade, ke onyụn̄ anam mfre ọdiọn̄ọ se enye okụtde. Esikpa owo idem ndifiọk nte ke enyịn ye mfre ẹtọn̄ọ ndinam emi ndondo oro mmọ ẹkụtde nte bọl oro ọtọn̄ọde isan̄. Mfre fo anam fi ọfiọk kpukpru emi onyụn̄ eteme fi ini emi okpokpobide bọl oro. Nte mfre ye enyịn owo ẹsisan̄ade ẹnam emi akpa owo idem ebe nde!

Nso ikanam enịm ke Abasi do?

N̄kodu ọfiọn̄ ifan̄ ke 1990 nnam ndụn̄ọde ke Trinity College ke Ireland ke Dublin. Nte n̄kosụk n̄watde ye Barbara n̄wan mi nnyọn̄ ufọk, ima ikere nte uwem editiede ye nditọ nnyịn ke ini iso. Ima inyụn̄ iduak ndika n̄kese adiahaeka mi, emi ekedide Ntiense Jehovah. Enye ama ọnọ mi n̄wed Mme Ntiense Jehovah emi, Life—How Did It Get Here? By Evolution or by Creation? Mma nnen̄ede mma ndụn̄ọde oro mme andiwet ẹkenamde mbemiso ẹwet n̄wed oro. Mma ndikụt ndien ke n̄ketịmke nnam ndụn̄ọde mbemiso nnịmde ke n̄kpọ okoforo owo, edi ke n̄konyụn̄ nnịm enye ntre nnan nnan. Ke uwụtn̄kpọ, n̄kekere ke mme ọkpọ unam emi ntaifiọk ẹdọkde ẹsion̄o ke isọn̄ ẹwụt ke n̄kpọ okoforo owo. Edi mma ndikụt ke mmọ iwụtke. Ke nditịm ntịn̄, nte n̄kodụn̄ọrede ukpepn̄kpọ emi ẹdọhọde ke n̄kpọ okoforo owo, ntre ke n̄kedi ndikụt ke enye idịghe akpanikọ.

Mma nditie n̄kere mban̄a owo ukwak oro n̄kesibotde nnyụn̄ mbụp idemmi nte, Anie ke ami ndomo ndikpebe?

Mma nditie n̄kere mban̄a owo ukwak oro n̄kesibotde nnyụn̄ mbụp idemmi nte, Anie ke ami ndomo ndikpebe? Ami mmesibot owo ukwat, edi n̄kemeke ndibot owo ukwak emi ekemede ndikpobi bọl nte owo. Mmekeme ndinam enye omụm n̄kpọ, edi idịghe nte owo okpomụmde. Ke nditịm ntịn̄, idụhe owo ukwak m̀mê ukwakutom ekededi emi ekemede ndinam n̄kpọ nte owo. Emi edi kiet ke otu ediwak n̄kpọ oro akanamde nnịm ke Andibot odu.

Ntak emi afo ekebierede ndidi Ntiense Jehovah?

Ekedi sia ami ye n̄wan mi ikamade nte mmọ ẹsitịn̄de enyịn ẹkpep n̄kpọ. Mma nnen̄ede mma nte mmọ ẹsinamde ndụn̄ọde mbemiso ẹmịn̄de mme n̄wed mmọ. Utọ n̄kpọ ntre esinem mi etieti sia ndide owo emi amade ndifiọk kpukpru n̄kpọ. Ke uwụtn̄kpọ, ama enen̄ede enem mi ndifiọk ke ediwak ntịn̄nnịm ikọ ẹdu ke Bible. Ndikpep mme ntịn̄nnịm ikọ emi ama anam ntịm ndiọn̄ọ ke Bible edi Ikọ Abasi. Ke 1992, ami ye n̄wan mi ima ina baptism nte Mme Ntiense Jehovah.

Ndi ifiọk ntaifiọk iyakke enen̄ede enịm Abasi ke akpanikọ?

Ayak. Ke nditịm ntịn̄, enye akam ananam ntịm nnyene mbuọtidem ke Abasi. Ke uwụtn̄kpọ, kere ban̄a nte isisan̄ade idiọn̄ọ owo iso. Eyen emi osụk amanade idahaemi ekeme ndidiọn̄ọ owo iso hour ifan̄ kpọt ke enye ama akamana. Nnyịn imesisọp iti owo emi idiọn̄ọde ọkpọkọm enye odu ke otu owo. Imesinyụn̄ idiọn̄ọ m̀mê esịt enem enye m̀mê inemke. Edi ke ini ikụtde owo emi idiọn̄ọde, ata ediwak n̄kpọ emi ayan̄ade owo ifiọk ẹsitịbe ata usọp usọp ke esịtidem nnyịn.

Mmenịm ke akpanikọ nte ke Jehovah Abasi ọkọnọ nnyịn kpukpru emi. Ntre, mmenen̄ede n̄kọm enye ke kpukpru se enye ọnọde nnyịn, emi esịnede Bible. Emi anam nsikpep mme owo Bible man mmọ ẹtiene ẹfiọk Abasi. Mmọfiọk ke akpana ikọm enye sia edi enye okobot kpukpru n̄kpọ.