MBIOWO ke ofụri ererimbot ẹnen̄ede ẹma nsio nsio utom oro mmọ ẹsinamde ke esop Abasi. Kpukpru nnyịn imadia ufọn utom mmọ! Edi esop Abasi ẹkpụhọ ndusụk n̄kpọ ke isua ifan̄ oro ebede mi. Ẹma ẹdọhọ mbiowo oro ẹma ẹkesọn̄ ẹyak ndusụk ikpọ ifetutom mmọ ẹnọ mbiowo oro ẹdide n̄kparawa.

Ẹma ẹdọhọ ke mme esenyịn circuit ye mbiowo oro ẹsikpepde n̄kpọ ke ufọkn̄wed esop Abasi idinamke utom oro aba mmọ ẹma ẹsịm isua 70. Ẹma ẹnyụn̄ ẹdọhọ mbiowo oro ẹsịmde isua 80, emi ẹkamade mme ifetutom eken, utọ nte anam-ndutịm Kọmiti N̄kọk Itieutom m̀mê anam-ndutịm otu mbiowo, ẹyak utom oro ẹnọ mbiowo oro ẹdide n̄kparawa. Mbiowo emi ẹma ẹkesọn̄ ẹnam n̄kpọ didie? Mmọ ẹsọn̄ọ ẹda ye Jehovah ye esop esie!

Ken emi ekedide anam-ndutịm Kọmiti N̄kọk Itieutom ke n̄kpọ nte isua 49 ọdọhọ ete: “Mma mma se esop Abasi ẹkedọhọde ẹnam emi. Usenubọk oro n̄kokopde n̄kpọ emi, mma mbọbọn̄ akam ndọhọ Jehovah ke n̄kpama akparawa edi anam-ndutịm Kọmiti N̄kọk Itieutom.” Mbiowo eken oro ẹma ẹkesọn̄ ẹma se  esop Abasi ẹdọhọde ẹnam emi. Edi sia esinemde-nem mmọ ndinam n̄kpọ nnọ nditọete, ikememke inọ ndusụk mmọ ke nsonso oro.

Esperandio emi ekedide anam-ndutịm otu mbiowo ọdọhọ ete: “N̄kpọ oro ama afịna mi ekpri.” Edi enye ama edikụt ke oyom inen̄ede ida ini ise iban̄a idem imọ sia idem esie ikenen̄ekede isọn̄. Enye ke aka iso anam n̄kpọ Jehovah, nditọete ke esop mmọ ke ẹnyụn̄ ẹdia ufọn esie.

Mme esenyịn circuit emi ẹma ẹkesọn̄ ẹnam n̄kpọ didie idahaemi esop Abasi ẹdọhọde mmọ ẹnam utom en̄wen mi? Allan emi ekedide esenyịn oro asan̄ade-san̄a ke isua 38 ọdọhọ ete: “Idem ama akpa mi ini n̄kokopde n̄kpọ emi.” Kpa ye oro, enye ama okụt ke ọfọn ẹkpep n̄kparawa utom emi. Enye ke aka iso esịn idem anam n̄kpọ Jehovah.

Ke ofụri isua 40, Russell ekedi esenyịn oro asan̄ade-san̄a, ama esinyụn̄ ekpep n̄kpọ ke ufọkn̄wed esop Abasi. Enye ọdọhọ ke se esop Abasi ẹkekpụhọde oro ama afịna imọ ye n̄wan imọ ke nsonso oro sia mmimọ ima ima utom mmimọ etieti, ikonyụn̄ ikere ke isụk ikokop odudu ndika iso nnam se ikesinamde. Idahaemi, Russell ye n̄wan esie ẹda ifiọk mmọ ẹn̄wam nditọete ke esop oro mmọ ẹdude. Esịt enem nditọete ke esop mmọ etieti.

Ekeme ndidi akanam itiehe fi ke idem nte etiede nditọete emi, edi mbụk kiet ke Udiana Samuel ekeme ndinam se nditọete emi ẹtịn̄de enen̄ede an̄wan̄a fi.

BARZILLAI IKENYỊMEKE NDINAM SE IKANDE UKEME ESIE

Ke ini Absalom okoyomde ndibọ Edidem David ete esie ukara, David ama efehe ọkpọn̄ Jerusalem aka Mahanaim ke edem usiahautịn Akpa Jordan. Enyene ndusụk n̄kpọ emi David ye mbon oro ẹketienede enye ẹfehe ẹkenanade. Ndi emeti se iketịbede?

Iren ita oro ẹkedụn̄de ẹkpere Mahanaim ẹma ẹda n̄kpọnna, nsio nsio udia, ye mme n̄kpọ eken ẹsọk David. Barzillai ekedi kiet ke otu mmọ. (2 Sam. 17:​27-29) Ke Absalom ama akakpa, David ama eben̄e idem ndinyọn̄ Jerusalem; Barzillai ama ada enye akayak ke Jordan. David ama ọdọhọ enye etiene imọ edidụn̄ ke Jerusalem, ke iyọnọ enye udia. Edi Barzillai ekedi imọ owo ikpokonyụn̄ iyomke udia David. (2 Sam. 19:​31-33) David ama ama nti edu Barzillai, onyụn̄ etie nte enye okoyom Barzillai edidụn̄ ye imọ man esinọ imọ nti item. Ekpekedi ata n̄kpọ ukpono Barzillai ndidụn̄ nnyụn̄ nnam utom ke okụre edidem.

Edi sia Barzillai okosụhọrede idem, enye ama eti David ke imọ idi isua 80, onyụn̄ ọdọhọ ete: “Nte mmekeme ndifiọk eti ye idiọk?” (2 Sam. 19:35) Nso ke ikọ esie emi ọkọwọrọ? Anaedi Barzillai ama enyene ọniọn̄ sia enye ama odu uwem ebịghi. Enye okpokosụk ekekeme ndinọ David nti item ukem nte “mbiowo” ẹkenọde Edidem Rehoboam ini  enye akakarade. (1 Ndi. 12:​6, 7; Ps. 92:​12-14; N̄ke 16:31) Ntre ini enye ọkọdọhọde “nte mmekeme ndifiọk eti ye idiọk?,” etie nte ikọ esie ọkọwọrọ ke usọn̄ iyakke imọ inyene odudu aba inam se ikesinamde, iyakke ikop inem udia, inyụn̄ iyakke ikop n̄kpọ ọfọn. (Eccl. 12:​4, 5) Oro akanam enye ọdọhọ David emen Chimham emi ekedide akparawa ọnyọn̄ Jerusalem. Etie nte Chimham ekedi eyen Barzillai.​—2 Sam. 19:​36-40.

SE IDIFỌNDE YE ESOP ABASI KE INI ISO

Barzillai ikenyịmeke nditiene David nnyọn̄ sia enye ama ọsọn̄, ikonyụn̄ iyomke ndinam se ikande ukeme esie. Ukem n̄kpọ emi akanam esop Abasi ẹdọhọ mbiowo oro ẹma ẹkesọn̄ ẹyak ndusụk ikpọ ifetutom oro mmọ ẹkamade ẹnọ mbiowo oro ẹdide n̄kparawa. Idịghe nte n̄kpọ etiede ye owo kiet akanam esop Abasi ẹnam n̄kpọ emi. Ẹma ẹnen̄ede ẹtie ẹkere se idifọnde ye mbiowo oro ẹma ẹkesọn̄ ke ofụri ererimbot.

Nsụhọdeidem ama an̄wam mbiowo emi ẹma ẹkesọn̄ ẹkụt ke edieke mmimọ iyakde utom oro mmimọ ima ikanam ke ediwak isua inọ n̄kparawa, ke emi eyenen̄ede an̄wam esop Abasi ke ini iso sia utom oyokpon etieti. Ediwak ini, mbiowo oro ẹma ẹkesọn̄ ẹkekpep n̄kparawa emi utom kpa nte Barzillai ekekpepde eyen esie, apostle Paul onyụn̄ ekpep Timothy. (1 Cor. 4:17; Phil. 2:​20-22) N̄kparawa oro mbiowo emi ẹkekpepde utom do ẹwụt ke mmimọ idi “enọ” ke esop, ẹnyụn̄ ẹtiene ẹsọn̄ọ nditọete idem.​—Eph. 4:​8-12; men Numbers 11:​16, 17, 29 domo.

EDIWAK UTOM ẸSỤK ẸDODU NDINAM

Ediwak nditọete emi ndiyak ndusụk utom mmọ nnọ n̄kparawa anam mmọ ẹkeme ndinam mbufa n̄kpọ m̀mê nsio nsio n̄kpọ en̄wen ke esop Abasi.

Marco emi ekedide esenyịn oro asan̄ade-san̄a ke isua 19 ọdọhọ ete: “Nditọete iban oro mme ebe mmọ mîkponoke Jehovah ẹdu ke esop nnyịn. Idahaemi mmenyene ifet ndikwọrọ ikọ nnọ mme ebe mmọ.”

Geraldo emi ekedide esenyịn oro asan̄ade-san̄a ke isua 28 ọdọhọ ete: “Se ibierede ndinam esịne ndin̄wam mbon oro mîwọrọke an̄wautom aba nnyụn̄ n̄kpep ediwak owo Bible.” Enye ọdọhọ ke imọ ye n̄wan imọ ke ikpep owo 15 Bible, ke ediwak mbon oro ẹma ẹketre ndidụk mbono esop nnyụn̄ n̄wọrọ an̄wautom ẹfiak ẹtọn̄ọ ndidụk mbono esop.

Allan ọdọhọ ke mmimọ imenyene ini idahaemi itiene ikwọrọ ikọ ke ebiet emi mme owo ẹsiwakde ye ke efakutom mbubehe. Enye ọdọhọ ke imesinyụn̄ ikwọrọ ikọ inọ mbọhọidụn̄ mmimọ, ke mbọhọidụn̄ mmimọ iba ẹma ẹtiene ẹdụk mbono esop.

Ekpedi esop Abasi ẹnọ fi obufa utom ke ntak emi afo osụk enyenede odudu onyụn̄ amade ndika iso nsịn idem nnam n̄kpọ Abasi, enyene akpan n̄kpọ en̄wen emi afo ekemede ndinam n̄n̄wam esop Abasi. Emekeme ndida ifiọk oro afo enyenede n̄n̄wam n̄kparawa ke esop. Russell ọdọhọ ete: “Jehovah ke ekpep n̄kparawa n̄kpọ ke esop esie, ke onyụn̄ ada mmọ anam uduak esie. Nditọete ẹsinen̄ede ẹdia ufọn ke ini n̄kparawa emi ẹnọde utịn̄ikọ uko uko, ye ke ini mmọ ẹkade ẹkesọn̄ọ nditọete idem!”​—Se ekebe oro “ N̄wam N̄kparawa Ẹnam Ofụri Ukeme Mmọ.”

JEHOVAH ENEN̄EDE AMA NTE MBUFO ẸSỌN̄ỌDE ẸDA

Ekpedi esop Abasi ẹkpụhọ utom fo, kûyat esịt. Ata ediwak owo ẹdadia ufọn utom oro afo ekesinamde, omonyụn̄ ekeme ndika iso n̄n̄wam mbon en̄wen. Jehovah, Jesus, ye nditọete ẹma fi, mmọ ẹyesụk ẹka iso ẹma fi.

Ata akpan n̄kpọ edi ke Jehovah ididehe-dei ifre se anamde ọnọ enye. Mme Hebrew 6:10 ọdọhọ ke enye “ikwan̄ake eke ekpesịnde enye efre utom mbufo ye ima eke mbufo ẹwụtde ẹban̄a enyịn̄ esie, ke emi mbufo ẹkenamde  n̄kpọ ẹnọ ndisana owo ẹnyụn̄ ẹsụk ẹkade iso ẹnam.” Itien̄wed emi anam kpukpru nnyịn ikụt ke Jehovah idifreke se ikanamde inọ enye. Jehovah enen̄ede ama fi, enye oyonyụn̄ ọdiọn̄ fi ke se akanamde ọnọ enye ye se akade iso anam ọnọ enye!

Ekpededi esop Abasi ikpụhọke utom fo kan̄a, se inemede ke ibuotikọ emi osụk ekeme ndinyene ufọn nnọ fi. Ntak emi idọhọde ntre?

Afo emekeme ndidia ufọn ifiọk ebiowo oro esop Abasi ẹkpụhọde utom esie ekpedi utọ ebiowo oro odu ke esop mbufo. Sika bịne enye kọbọ item, nyụn̄ bụp enye se akpanamde. Sise nte enye adade ifiọk oro enye enyenede anam obufa utom emi ẹnọde enye.

Ekpedi afo edi kiet ke otu mbiowo oro esop Abasi ẹkpụhọde utom mmọ ke ntak isua emana, m̀mê edi eyenete emi ọbọde ufọn oto utọ mbiowo emi, ti ke Jehovah ama mbon oro ẹsọn̄ọde ẹda ẹnam n̄kpọ esie ke ediwak isua, onyụn̄ ama se mmọ ẹkade iso ẹnam.