Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

ENYỌN̄-UKPEME (EKE UKPEPNKPỌ) OCTOBER 2016

Yak Se Afo Odoride Enyịn Anam Fi Etetịm Ọbuọt Idem ye Jehovah

Yak Se Afo Odoride Enyịn Anam Fi Etetịm Ọbuọt Idem ye Jehovah

“Mbuọtidem edi idotenyịn oro enyenede nsọn̄ọ nte ke se ẹtiede ẹbet eyedi.”HEB. 11:1.

IKWỌ: 81, 134

1, 2. (a) Didie ke idotenyịn nnyịn okpụhọde ye eke mbon ererimbot Satan? (b) Mme mbụme ewe ke idineme ke ibuotikọ emi?

IKỌT Abasi ẹnyene ata idotenyịn! Edide idi mbon oro ẹyetde aran m̀mê “mme erọn̄ en̄wen,” nnyịn imodori enyịn ndikụt nte Abasi anamde enyịn̄ esie asana, onyụn̄ anamde ẹnam uduak esie ke heaven ye ke isọn̄. (John 10:16; Matt. 6:9, 10) Idụhe se ifọnde ikan emi! Imonyụn̄ idori enyịn ndidu uwem ke nsinsi, edide ke heaven m̀mê ke isọn̄. (2 Pet. 3:13) Kan̄a ke emi, enen̄ede ọdọn̄ nnyịn ndikụt nte Abasi ọdiọn̄de ikọt esie onyụn̄ anamde mmọ ẹdọdiọn̄ ẹwak.

2 Mbon ererimbot Satan ẹnyene idotenyịn n̄ko, edi mmọ isinen̄ekede ifiọk m̀mê iyenyene se idoride enyịn iban̄a. Ke uwụtn̄kpọ, ediwak mbon oro ẹsibrede mbre mfọniso ẹsidori enyịn ndidia ata ediwak okụk, edi mmọ isinen̄ekede ifiọk m̀mê iyadia. Edi idotenyịn nnyịn enen̄ede ‘enyene nsọn̄ọ,’ ntak edi oro nnyịn inyenede mbuọtidem. (Heb. 11:1) Afo emekeme ndikere, nso ke n̄kpanam man ntetịm nnịm ke nyenyene se ndoride enyịn mban̄a? Nso ufọn ke ndibọ edieke nnen̄erede nnịm se Abasi ọn̄wọn̄ọde?

3. Nso inam nnyịn ibuọt idem ye Jehovah?

3 Idụhe owo ndomokiet emi adade mbuọtidem edimana.  Ntem, owo ekededi emi oyomde ndinyene mbuọtidem ana ayak spirit Abasi ada enye usụn̄. (Gal. 5:22) Jehovah kpọt mînyeneke mbuọtidem inyụn̄ iyomke mbuọtidem, sia enye edi ata ọkpọsọn̄ Abasi, enye enyene ifiọk akan, idụhe n̄kpọ ndomokiet emi ekemede ndikpan enye ndinam se enye aduakde. Jehovah enen̄ede ọdiọn̄ọ ke se imọ in̄wọn̄ọde oyosu, ntak edi oro enye ọdọhọde ke kpukpru se imọ in̄wọn̄ọde ‘ẹsusu ẹma!’ (Kot Ediyarade 21:3-6.) Sia Jehovah edide “Abasi akpanikọ,” oro anam nnyịn ibuọt idem inyụn̄ inịm ke enye ayanam kpukpru se enye ọn̄wọn̄ọde.Deut. 7:9.

KPEBE MBON ORO ẸKEBUỌTDE IDEM YE ABASI KE ESET

4. Nso ke ikọt Abasi ke eset ẹkenen̄ede ẹnịm?

4 Mme Hebrew ibuot 11 asiak owo 16 emi ẹkebuọtde idem ye Abasi. Itien̄wed emi ọdọhọ ke ẹma ẹtie ‘ntiense ẹban̄a mmọ’ ye ediwak mbon en̄wen, “ke ntak mbuọtidem mmọ.” (Heb. 11:39) Kpukpru mmọ ẹma ẹnen̄ede ẹnịm ke Abasi ọyọnọ “mfri” m̀mê eyen emi editrede nsọn̄ibuot Satan, inyụn̄ inam isọn̄ afiak edi Paradise. (Gen. 3:15) Edi mmọ ẹma ẹkpan̄a mbemiso Jesus Christ, “mfri” emi Abasi ọkọn̄wọn̄ọde, akanamde mme owo ẹnyene idori enyịn ndika heaven. (Gal. 3:16) Edi imokop inemesịt ke Jehovah ayanam mmọ ẹset ẹdidu uwem ke nsinsi ke Paradise nte enye ọkọn̄wọn̄ọde.Ps. 37:11; Isa. 26:19; Hos. 13:14.

5, 6. Nso ke Abraham ye ubon esie ẹketie ẹkere, ndien nso ikan̄wam mmọ ẹtetịm ẹbuọt idem ye Abasi? (Se akpa ndise ibuotikọ emi.)

5 Mme Hebrew 11:13 etịn̄ ntem aban̄a ikọt Abasi oro ẹkedude uwem ke eset: “Ke mbuọtidem ke kpukpru mmọ emi ẹkekpan̄a, okposụkedi mmọ mîkọbọhọ edisu mme un̄wọn̄ọ oro, edi mmọ [ẹma] ẹda nsannsan ẹkụt ẹnyụn̄ ẹdara mmọ.” Abraham ekedi kiet ke otu mmọ. Ndi enye ama esikere nte uwem editiede ke ini “mfri” oro Abasi ọkọn̄wọn̄ọde edikarade? Se Jesus eketịn̄de ye mme asua esie ọbọrọ mbụme emi. Enye ọkọdọhọ ete: “Ete mbufo Abraham ama adara etieti ke idotenyịn edikụt usen mi, ama onyụn̄ okụt onyụn̄ adara.” (John 8:56) Sarah, Isaac, Jacob, ye ediwak ikọt Abasi eken ẹma ẹsikere n̄ko nte uwem editiede ke ini “mfri” oro edikarade ke Obio Ubọn̄ emi “andibọp ye andinam enye edide Abasi.”Heb. 11:8-11.

6 Nso ikan̄wam Abraham ye ubon esie ẹtetịm ẹbuọt idem ye Abasi? Anaedi mmọ ẹma ẹsikot ẹban̄a Abasi ke n̄kani ikpan̄wed, mîdịghe edi ke ikpọ owo emi ẹkebakde Abasi ẹma ẹsitịn̄ n̄kpọ ẹban̄a Abasi ẹnọ mmọ. Etie nte Abasi ama esitịn̄ ikọ ọnọ mmọ ke n̄kukụt m̀mê ke usụn̄ en̄wen. Mmọ ẹma ẹsitie ẹkere se Abasi ọkọn̄wọn̄ọde ndinam ye nte enye okoyomde mmọ ẹdu uwem. Se ikenen̄erede in̄wam mmọ ẹbuọt idem ye Abasi edi oro. Mmọ ẹma ẹnịm ke kpukpru se Abasi ọn̄wọn̄ọde oyosu, oro akanam mmọ ẹnyịme ndiyọ n̄kpọ ekededi man ẹka iso ẹnam n̄kpọ Abasi.

7. Nso ke Jehovah ọnọ nnyịn man itetịm ibuọt idem ye enye, ndien nso ke ikpanam ye mme n̄kpọ emi enye ọnọde nnyịn mi?

7 Jehovah ọnọ nnyịn Bible man an̄wam nnyịn itetịm inyene mbuọtidem. Ana isikot Ikọ Abasi kpukpru usen, edieke ikemede, man ‘ikop inemesịt’ inyụn̄ ‘ikụt unen.’ (Ps. 1:1-3; kot Utom 17:11.) Ana isitie ikere se Abasi ọn̄wọn̄ọde ndinam ye nte enye oyomde nnyịn idu uwem, kpa nte ikọt Abasi ke eset ẹkenamde. Jehovah esinam ofụn emi anamde akpanikọ onyụn̄ enyenede ọniọn̄ “ọnọ  [nnyịn] udia ke nnennen ini.” (Matt. 24:45) Edieke idiade udia emi Jehovah ọnọde nnyịn mi kpukpru ini, nnyịn n̄ko iyetetịm ibuọt idem ye enye, inyụn̄ inịm ke iyenyene kpukpru se idoride enyịn iban̄a ke Obio Ubọn̄ esie.

8. Didie ke akam ekeme ndinam itetịm ibuọt idem ye Abasi?

8 Akam n̄ko ama an̄wam ikọt Abasi ke eset ẹtetịm ẹbuọt idem ye Abasi. Mmọ ẹma ẹnen̄ede ẹbuọt idem ye Abasi ke ini mmọ ẹkekụtde nte enye ọbọrọde akam mmọ. (Neh. 1:4, 11; Ps. 34:4, 15, 17; Dan. 9:19-21) Nnyịn n̄ko imekeme ndibọn̄ akam nnọ Jehovah, sia imọfiọk ke enye oyokop akam nnyịn onyụn̄ an̄wam iyọ se iwọrọde nnyịn ye idatesịt. Ndien iyetetịm ibuọt idem ye enye ke ini enye ọbọrọde akam nnyịn. (Kot 1 John 5:14, 15.) Sia mbuọtidem edide ikpehe mbun̄wụm spirit Abasi, ana ‘ika iso iben̄e’ Abasi spirit esie nte Jesus ọkọdọhọde.Luke 11:9, 13.

9. Mmanie ke ikpọbọn̄ akam iban̄a?

9 Nnyịn ikpọbọn̄ke akam ke ini iyomde un̄wam kpọt. Ọfọn ikọm inyụn̄ itoro Jehovah kpukpru usen ke ntak “mme utịbe utom” esie emi ‘ẹwakde ẹkan nte ẹkemede ndibụk.’ (Ps. 40:5) Ọfọn ibọn̄ akam n̄ko iban̄a “mmọ emi ẹdude ke n̄kpọkọbi nte n̄kpọ eke ẹkọbide” nnyịn ye mmọ. Nnyịn ikpefreke n̄ko ndibọn̄ akam mban̄a nditọete nnyịn ke ofụri ererimbot, akpan akpan “mmọ eke ẹdade usụn̄ ke otu” nnyịn. Esịt esinem nnyịn ndikụt nte Jehovah ọbọrọde akam oro kpukpru nnyịn ibọn̄de.Heb. 13:3, 7.

MMỌ ẸMA ẸSỌN̄Ọ ẸDA YE JEHOVAH

10. Siak mme asan̄autom Abasi emi ẹkenyịmede ndikpa utu ke ndikpọn̄ Abasi, nso ikan̄wam mmọ ẹnam emi?

10 Ke Mme Hebrew ibuot 11, apostle Paul etịn̄ aban̄a nsio nsio idomo oro ẹkesịmde ediwak mme asan̄autom Abasi oro owo mîsiakke enyịn̄. Ke uwụtn̄kpọ, enye etịn̄ aban̄a iban emi nditọ mmọ ẹkekpan̄ade, edi emi ẹkefiakde ẹnam ẹset. Ekem enye ama etịn̄ aban̄a mbon emi “mîkenyịmeke ndibọ ufak ibuot mmọ, man mmọ ẹkpenyene ediset ke n̄kpa eke ọfọnde akan.” (Heb. 11:35) Okposụkedi emi nnyịn mîfiọkke m̀mê mmanie ke Paul eketịn aban̄a, imọfiọk ke ẹma ẹtọn̄ọ Naboth ye Zechariah ke itiat ẹwot, ke ntak emi mmọ ẹkekọpde uyo Abasi ẹnyụn̄ ẹnamde uduak esie. (1 Ndi. 21:3, 15; 2 Chron. 24:20, 21) Daniel ye nsan̄a esie ikọsọn̄ke ibuot ye Abasi man ‘ẹfak ibuot mmọ.’ Mmọ ẹma ẹnen̄ede ẹbuọt idem ye Abasi ẹnyụn̄ ẹnịm ke enye ekeme ndisio mmimọ ke ikan̄ ye ke inua ekpe.Heb. 11:33, 34; Dan. 3:16-18, 20, 28; 6:13, 16, 21-23.

11. Nso ikọwọrọ ndusụk prọfet Abasi ke ntak emi mmọ ẹkebuọtde idem ye Abasi?

11 Ẹma ẹsak prọfet Micaiah ye Jeremiah nsahi, ẹnyụn̄ ẹsịn mmọ ke ufọk-n̄kpọkọbi ke ntak emi mmọ ẹkebuọtde idem ye Abasi. Mbon eken, utọ nte Elijah, ẹma “ẹyo ke desat ye ke obot ye ke abaitiat.” Mmọ ẹma ẹyọ kpukpru se ikọwọrọde mmọ, sia se mmọ ‘ẹkedoride enyịn ẹban̄a ama enyene nsọn̄ọ.’Heb. 11:1, 36-38; 1 Ndi. 18:13; 22:24-27; Jer. 20:1, 2; 28:10, 11; 32:2.

12. Anie enyene mbuọtidem akan kpukpru owo, ndien nso ikan̄wam enye enyene mbuọtidem ntre?

12 Ke Paul ama akasiak iren ye iban emi ẹkebuọtde idem ye Abasi, enye ama etịn̄ aban̄a owo emi enyenede mbuọtidem akan kpukpru owo, kpa Ọbọn̄ nnyịn Jesus Christ. Enye ọkọdọhọ ntem aban̄a Jesus ke Mme Hebrew 12:2: “Koro ke ntak idatesịt oro ẹkenịmde enye ke iso  enye ama ọyọ eto ndutụhọ, abat esuene ke ekpri n̄kpọ, onyụn̄ osụhọde etetie ke ubọk nnasia ebekpo Abasi.” Ọfọn “itịm ikere” nte Jesus ọkọyọde akakan idomo oro ekesịmde enye man ifiọk nte ikemede ndiyọ idomo. (Kot Mme Hebrew 12:3.) Ukem nte Jesus, ediwak ikọt Abasi ke eyo mme apostle, utọ nte Antipas, ẹma ẹnyịme ndikpa utu ke ndikpọn̄ Abasi. (Edi. 2:13) Mmọ ẹyeset ẹka heaven, kpa ediset ke n̄kpa emi ọfọnde akan enye oro ikọt Abasi ke eset ẹketiede ẹbet. (Heb. 11:35) Ke Jesus ama ọkọtọn̄ọ ukara ke 1914, ẹma ẹnam kpukpru ikọt Abasi oro ẹkeyetde aran emi ẹkekpan̄ade ẹset ẹka heaven ẹketiene enye ẹkara.Edi. 20:4.

KPEBE MBON EMI ẸBUỌTDE IDEM YE JEHOVAH MFỊN

13, 14. Nso ye nso ikọwọrọ Rudolf Graichen, ndien nso ikan̄wam enye ọyọ kpukpru emi?

13 Ediwak ikọt Abasi mfịn ke ẹkpebe Jesus. Mmọ ẹsitie ẹkere se Jehovah ọn̄wọn̄ọde ndinam nnọ mmọ, emi esinam mmọ ẹsọn̄ọ ẹda ye Jehovah ke ini idomo. Kiet ke otu mmọ edi Rudolf Graichen, emi akamanade ke Germany ke 1925. Enye ikefreke mme ndise Paradise emi ẹkekọn̄de ke ibibene ufọk mmọ.  Enye ọkọdọhọ ete: ‘Ndise kiet ama owụt wolf ye eyenerọn̄, eyen ebot ye anawụri ekpe, abak enan̄ ye lion ẹdude ọtọkiet, ekpri eyeneren onyụn̄ ada mmọ usụn̄. Ndifreke utọ ndise emi tutu amama.’ (Isa. 11:6-9) Ndise Paradise emi ama anam Rudolf etetịm ọbuọt idem ye Jehovah, kpa ye oro ndedịbe bodisi mbon Nazi ye eke East Germany ẹkekọbọde enye idiọk idiọk ke ediwak isua.

14 Ediwak n̄kpọ en̄wen ama ọwọrọ Rudolf. Udọn̄ọ typhus ama owot eka esie ke ini eka esie okodude ke ufọk-n̄kpọkọbi ke Ravensbrück; ete esie ama onyụn̄ esịn ubọk ke n̄wed ete imọ idịghe aba Ntiense Jehovah. Ke ẹma ẹkesio Rudolf ke ufọk-n̄kpọkọbi, ẹma ẹmek enye esenyịn circuit, ekem ẹkot enye edidụk ufọkn̄wed Gilead. Ẹma ẹnọ enye aka Chile akaka iso edi esenyịn circuit do. Edi afanikọn̄ en̄wen ama esịm enye. Ke isua kiet ebede, ke enye ama ọkọdọ Patsy emi ekedide isụn̄utom do, ekpri adiaha mmọ ama akpa. Ekem, edima an̄wan esie emi ekedide isua 43 kpọt ama akpa n̄ko. Rudolf ama ọyọ kpukpru se ikọwọrọde enye emi. Okposụkedi emi enye ọkọsọn̄de onyụn̄ ọdọn̄ọde, enye ekedi asiakusụn̄ ofụri ini ye ebiowo ke ini ẹkewetde mbụk eyouwem esie ke Enyọn̄-Ukpeme August 1, 1997, page 20-25.

15. Siak ndusụk nditọete nnyịn emi ẹyọde ukọbọ ye inemesịt.

15 Idotenyịn oro Mme Ntiense Jehovah ẹnyenede anam mmọ ẹkop inemesịt ndika iso nyọ nsio nsio idomo oro ẹsịmde mmọ. Ke uwụtn̄kpọ, ẹsịn ediwak nditọete nnyịn ke ufọk-n̄kpọkọbi ke Eritrea, Singapore, ye South Korea. Ẹkọbi ediwak mmọ ke ntak emi mmọ mîmaha nditiene n̄n̄wana ekọn̄. (Matt. 26:52) Isaac, Negede, ye Paulos ẹdi ndusụk nditọete nnyịn emi ẹdude ke ufọk-n̄kpọkọbi. Mmọ ẹdu ke ufọk-n̄kpọkọbi Eritrea ẹbe isua 20 idahaemi; ẹkọbọ mmọ idiọk idiọk, owo iyakke mmọ ẹse ẹban̄a mme ete ye eka mmọ oro ẹsọn̄de, inyụn̄ iyakke mmọ ẹdọ ndọ. Kpa ye oro, mmọ isụk ikpọn̄ke Jehovah. Ndise mmọ oro isikụtde ke ikpehe Intanet nnyịn owụt ke mmọ ẹkop inemesịt ndika iso mbuọt idem ye Jehovah. Emi anam mme ekpeme ufọk-n̄kpọkọbi ẹkpono mmọ.

Didie ke afo ekeme ndikpebe nditọete oro ẹnen̄erede ẹnyene mbuọtidem ke esop mbufo? (Se ikpehe 15, 16)

16. Didie ke ndinen̄ede mbuọt idem ye Abasi edin̄wam fi?

16 Idịghe kpukpru ikọt Abasi ke ẹkọbọ idiọk idiọk ntem. Ikọt Abasi ẹsobo nsio nsio idomo. Ediwak mmọ ẹbuene, ndusụk ẹbọ ufen ke ntak emi ẹn̄wanade ekọn̄ ke obio mmọ, m̀mê ke ntak oto-obot afanikọn̄. Mbon en̄wen ẹtie nte Abraham ye Moses, sia mmọ ẹyak inyene ye uwọrọiso ererimbot emi atak mmọ man ẹkeme ndinam n̄kpọ Abasi. Mmọ iyakke n̄kpọ ndomokiet anam mmọ ẹfiak ẹyom mme n̄kpọ emi mmọ ẹkeyakde atak mmọ. Nso in̄wam mmọ ẹkeme ndinam emi? Mmọ ẹnen̄ede ẹma Jehovah ẹnyụn̄ ẹnịm ke enye eyetre kpukpru ufịk, ukọbọ, ye afanikọn̄ oro ẹsịmde ikọt esie, onyụn̄ anam mmọ ẹdu uwem ke nsinsi ke Paradise.Kot Psalm 37:5, 7, 9, 29.

17. Nso ke akpanam man etetịm ọbuọt idem ye Jehovah, ndien nso ke idineme ke ibuotikọ oro etienede?

17 Ke ibuotikọ emi, imokụt ke ndisibọn̄ akam kpukpru ini nnyụn̄ ntie n̄kere se Abasi ọn̄wọn̄ọde ayanam nnyịn itetịm inyene mbuọtidem. Mbuọtidem ayan̄wam nnyịn ikeme ndiyọ afanikọn̄ ekededi emi esịmde nnyịn, inyụn̄ ika iso idori enyịn ke mme n̄kpọ oro Abasi ọn̄wọn̄ọde. Ke ibuotikọ oro etienede, iyeneme mme n̄kpọ en̄wen emi Bible etịn̄de aban̄a mbuọtidem.