Nte oyomde okụbọde

Mek usem

Be ka udiana n̄kpọ

Be ka se isịnede

Be ka se isịnede

Mme Ntiense Jehovah

Efịk

ẸDEMEDE! NO. 4 2016

 NDI ẸKEBOBOT?

Isua Uwem Akpatiam-Tiam Mbakara

Isua Uwem Akpatiam-Tiam Mbakara

AKPATIAM-TIAM aka ndibiet n̄kukun̄kpọyọriyọ, ndien n̄kukụre itie emi mmọ mîdụhe ke ererimbot edi Antarctica. Edi ebịghi ntaifiọk ẹketọn̄ọ ndikpep n̄kpọ mban̄a akpatiam-tiam emi odude ke America.

Kere ise: Akpatiam-tiam emi ẹsiwọrọ ọkwọkudịm ke ini etuep. Mmọ ẹsidu uwem urua ifan̄ kpọt ke ẹma ẹkewọrọ ke esịt isọn̄. Ke ekpri ini emi eyo esitụkde mmọ do, mmọ esiyarade ikpọk, ẹnam uyom, ẹfe, ẹsịn nsen, ekem ẹkpan̄a. Edi ẹtifiak ikụt utọ akpatiam-tiam oro, isua 13 m̀mê 17 esibe. Ntak emi esidade ini ntre?

Man idiọn̄ọ se isinamde ada ini ntre, ana idiọn̄ọ kan̄a nte akpatiam-tiam emi ẹsidude uwem. N̄kpọ nte urua kiet ke mmọ ẹma ẹkewọrọ ke isọn̄, ayara esidoro uman akpatiam-tiam emi, ndien uman esịn n̄kpọ nte nsen 400 esịm 600 ke enyọn̄ eto. Mmọ ẹsikpan̄a ke mîbịghike. Urua ifan̄ ama ebe, nsen emi oyobot ikpọn̄ ndien n̄ken̄e akpatiam-tiam ẹyeto enyọn̄ eto oro ẹdiduọn̄ọ ke isọn̄, ẹtịbi isọn̄ ẹdụk ẹdọn̄ọ, ẹnyụn̄ ẹfịp mmọn̄ ke orụn̄ eto ke ediwak isua. Mmọ ẹdinam emi ke n̄kpọ nte isua 13 m̀mê 17, ndien ke emi ebede, mmọ ẹwọn̄ọ ke isọn̄ ẹdidu uwem usen ifan̄ ẹsịn nsen, ekem ẹkpan̄a.

N̄wed kiet emi esitịn̄de n̄kpọ aban̄a n̄kpọ-obot, ọdọhọ ke nte akpatiam-tiam emi ẹsidude uwem in̄wan̄ake ntaifiọk ke ata ediwak isua; ke idem tutu emi mme ekpep n̄kpọ mban̄a n̄kpri unam ke ẹdomo ndifiọk se inamde akpatiam-tiam emi esidu uwem ntem. Akpatiam-tiam emi esịne ke otu unam emi uwem mmọ enen̄erede akpa owo idem.

Afo ekere didie? Ndi akpatiam-tiam emi esidude uwem ntem okofoforo? Mîdịghe ndi ẹkebobot enye?