“KE INI N̄KEDIDE EYENỌWỌN̄, ẸMA ẸSISỤN̄I ẸNYỤN̄ ẸDUARI OWO KE UFỌK NNYỊN.” Se mma kiet emi ekerede Patricia eketịn̄de edi oro. Enye ama adian do ete: “N̄kekpepke ndisifen nnọ owo. Idem ke mma n̄kokpon owo, mma nsitie n̄kere se owo akanamde mi nnyụn̄ ndehe idap ediwak usen.” Emi owụt ke owo emi esisọpde iyatesịt onyụn̄ esịnde owo ke esịt isikopke inemesịt. N̄ko, ndụn̄ọde oro ẹkenamde owụt ke mbon emi mîsifenke inọ owo . . .

  • Ẹsisọp ndiyak iyatesịt abiat ufan mmọ ye owo, ndien emi ekeme ndinam mmọ ẹkop ndobo

  • Ẹsisọp ndiyat esịt, ẹtịmede esịt, ẹnyụn̄ ẹnen̄ede ẹfụhọ

  • Ẹsiwak ndiyak idiọk oro ẹkenamde mmọ abiak mmọ tutu mmọ ikopke inem uwem aba

  • Ẹsibiom idemmọ ikpe sia ẹdiọn̄ọde ke se mmimọ inamde ifọnke

  • Ẹsiwak nditịmede esịt n̄kaha ẹnyụn̄ ẹsọp ndidọn̄ọ utọ udọn̄ọ nte n̄kon̄n̄kon̄ iyịp, udọn̄ọ esịt, ewan̄kọ, ye n̄kọn̄ibuot *

NSO KE NDIFEN NNỌ OWO ỌWỌRỌ? Ndifen nnọ owo ọwọrọ ndidahado nnọ owo emi eduede fi nnyụn̄ ntre ndiyat esịt ye enye m̀mê ndisịn enye ke esịt. Edieke efende ọnọ owo, udukereke ndisio enye usiene. Ndifen nnọ owo iwọrọke ke amama se enye akanamde fi, ke se enye akanamde ibiakke fi, m̀mê ndinam nte ke enye ikanamke fi n̄kpọ ndomokiet. Owo esitie ke idemesie ebiere ndifen nnọ owo ke ntak emi enye oyomde ndinam emem nnyụn̄ n̄ka iso ndi ufan ye owo emi akanamde enye idiọk.

Ndifen nnọ owo owụt ke owo enyene mbufiọk. Owo emi esifende ọnọ owo ọdiọn̄ọ ke kpukpru nnyịn imesidue ke ikọ m̀mê ke edinam. (Rome 3:23) Oro anam Bible ọdọhọ ete: “Ẹka iso ẹyọ kiet eken ẹnyụn̄ ẹfen kiet eken ke ofụri esịt edieke owo ekededi enyenede ntak nditọhọ ye owo.”​​—Colossae 3:13.

Ima esinam ẹfen ẹnọ owo, ndien ima esinam mme owo ẹnen̄ede ẹdiana kiet. (Colossae 3:14)  Ikpehe Intanet Mayo Clinic ọdọhọ ke ndifen nnọ owo esinam . . .

  • Mme ufan ẹnen̄ede ẹkpere kiet eken, ẹdomo ndifiọk nte ẹtiede owo enye eken ke idem, ẹnyụn̄ ẹtua owo emi eduede mmọ mbọm

  • Esịt ana owo sụn̄, onyụn̄ anam mmọ ẹnịm ke Abasi enem esịt ye mmimọ

  • Owo isọpke itịmede esịt, inyụn̄ isịnke owo ke esịt

  • Owo isọpke idọn̄ọ udọn̄ọ emi esinamde owo ofofụhọ kpukpru ini

FEN NỌ IDEMFO. N̄wed emi ẹkotde Disability & Rehabilitation ọdọhọ ke owo ndifen nnọ idemesie esinam esịt ana enye sụn̄, isinyụn̄ iyakke owo ọsọp ọdọn̄ọ, edi ke osụk ọsọsọn̄ mme owo ndifen nnọ idemmọ. Nso ikeme ndin̄wam fi esifen ọnọ idemfo?

  • Kûkere ke udunamke ndudue sia idụhe owo emi mîsinamke ndudue.​​—Ecclesiastes 7:20

  • Kpep n̄kpọ to ndudue fo edieke mûyomke ndifiak nnam ukem ndudue oro

  • Ayada ini mbemiso ekemede nditre ndusụk ndiọi edu emi afo enyenede; ntre nyene ime.​​—Ephesus 4:​23, 24

  • Nyene mme ufan emi ẹfọnde ido, mme ufan emi ẹsinọde fi nti item, ẹnyụn̄ ẹnen̄erede fi ke ini anamde ndudue.​​—Mme N̄ke 13:20

  • Edieke afo eduede owo, nyịme ke amanam ndudue nyụn̄ sọsọp kpe owo oro ubọk. Esịt ayana fi sụn̄ edieke anamde emem ye owo.​​—Matthew 5:​23, 24

ITEM BIBLE AN̄WAM EDIWAK OWO!

Ke Patricia oro iketịn̄de iban̄a ke ntọn̄ọ ama ekekpep Bible, enye ama ekpep ndisifen nnọ owo. Enye ekewet ete: “Nyakke iyatesịt anam n̄kûkop inem uwem. Mbọhọ ufen aba, nnyụn̄ nnamke mbon en̄wen ẹbọ ufen. Bible owụt ke Abasi ama nnyịn onyụn̄ oyom n̄kpọ ọfọn nnyịn.”

Ete kiet emi ekerede Ron ọkọdọhọ ete: “N̄kemeke ndibiere se mbon en̄wen ẹkerede ẹnyụn̄ ẹnamde. Edi mmekeme ndibiere se ami n̄kpekerede nnyụn̄ nnamde. Mma ndikụt ke n̄kemeke ndinyene emem ke ini nsịnde owo ke esịt. Ntre, edieke nyomde esịt ana mi sụn̄, inaha nsịn owo ke esịt. Idahaemi, esịt ifịnake mi aba.”

^ ikp. 8 Ebiet Emi Ẹdade Ẹto: Ikpehe Intanet Mayo Clinic ye Johns Hopkins Medicine, ye n̄wed emi ẹkotde Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology.