1. Mun na an ka ɲi ka tɔɔw dusu saalo?

 “TƆƆRƆ sifa caaman” b’an bɛɛ sɔrɔ. O kama tuma dɔw la, an mako be jijali ni dususalo la (1 Piyɛri 1:6). Ni dɔ y’an dɛmɛ gwɛlɛya tuma na, o ka di an ye. O cogo kelen na, an kana siga ka tɔɔw dɛmɛ ni gwɛlɛyaw b’u kan (Mat. 7:12). Jehova “lo be mɔgɔ bɛɛ jigi tugu” ani a b’a yira an na an be se “k’an tɔɲɔgɔnw jigi tugu” tɔɔrɔ sifa bɛɛ la cogo min na (2 Kor. 1:3, 4; 1 Tes. 4:18). An b’an balimaw dusu saalo sabu an b’u kanu, nga an t’u dusu saalo sabu an waajibiyanin lo k’o kɛ. Barokun nin na, an ben’a ye 1) Bibulu be min fɔ dusu saalo koo la, 2) an be se ka tɔɔw dusu saalo cogo min na ani 3) an be se ka min kɛ ni an yɛrɛ mako be dususalo la.

BIBULU BE MUN LO FƆ JIGITUGU KOO LA?

2. Gɛrɛkikan kumaden min bayɛlɛmana ko “jigi tugu,” a kɔrɔ be se ka kɛ mun ye?

² Gɛrɛkikan kumaden min bayɛlɛmana ko “jigi tugu,” a kɔrɔ be se ka kɛ ka mɔgɔ dusu saalo, k’a jija wala k’a “ladi” (Ɔrɔm. 12:8; kunnafoni wɛrɛw lajɛ Bible d’étude kɔnɔ kumaden nin koo la: “Encourage”). O kumaden kɔrɔ fɔlɔ ye ka mɔgɔ dɔ weele a ka na an dɛmɛ. O la, miiri k’a filɛ ko mɔgɔ dɔ be tɔɔrɔla ani a teri be teliyara ka na a dɛmɛ. A mako be dɛmɛ min na, ni a teri y’o lase a ma, siga t’a la k’o bena a barika bonya ani k’a jija.

3. Barinabasi ye tɔɔw jigi tugu cogo di? (jaa lajɛ fana).

³ An ka misali dɔ lajɛ Bibulu kɔnɔ. Kerecɛn dɔ tɔgɔ tun ko Yusufu ani a tun labilanin lo tuma bɛɛ ka tɔɔw dɛmɛ ani k’u jigi tugu. O kosɔn, cidenw y’a tɔgɔ la ko Barinabasi,  o kɔrɔ ko “min be mɔgɔ jaa gwɛlɛya.” (Kɛw. 4:36). O tɔgɔ tun bɛnnin lo yɛrɛ le fɔɔ Bibulu kɔnɔ u ma segi k’a weele tugun ko Yusufu, nga u tun b’a weele ko Barinabasi. Barinabasi tun be koow kɛ ka kɛɲɛ n’a tɔgɔ ye. Tuma caaman na, balimaw mako tun be dɛmɛ min na, a y’o dɛmɛ lase u ma. Misali la, dɔɔni Sɔli tuubinin kɔ ka kɛ kerecɛn ye, a tagara bɔ a kerecɛnɲɔgɔnw ye Zeruzalɛmu. Nga, u tun be siran a ɲɛ sabu a tun be kerecɛnw tɔɔrɔ fɔlɔ la. O bɛɛ n’a ta, Barinabasi ye ɲumanya kɛ Sɔli ye ani a y’a bila sira cidenw fɛ.—Kɛw. 9:26-28.

AN BE SE KA MƆGƆ DƆ DUSU SAALO COGO DI?

4. An be se ka mɔgɔ dɔ dusu saalo cogo fisaman minw na, u dɔ ye juman ye? (Ɔrɔmukaw 1:11, 12).

⁴ N’i be se, taga bɔ a ye. Ni Jehova sagokɛla dɔw be tɔɔrɔla, a be tɛmɛ a sagokɛla wɛrɛw fɛ k’u jigi tugu. Misali la, tuma min na kira Eli dusu tun kasinin lo, Jehova ye mɛlɛkɛ dɔ ci ka taga a jija (1 Mas. 19:4-7). Ciden Pol fana tun b’a fɛ ka taga bɔ balimaw ye walisa k’u jija sabu a tun b’a lɔn k’o tun bena u nafa ani ka ale fana nafa (Ɔrɔmukaw 1:11, 12 kalan). N’i tagara bɔ mɔgɔ ye walisa k’a jigi tugu, a ka ɲi i ka wagati caaman kɛ n’a tigi ye walisa ka se k’a jija sɔbɛ la (1 Kor. 16:7). Nga n’i tɛ se ka taga bɔ a tigi ye do? I be se ka tɛmɛ fɛɛrɛ wɛrɛw fɛ walisa k’a jigi tugu. Misali la, i be se ka mesazi ci a ma, k’a weele telefɔni na wala ka lɛtɛrɛ ci a ma. N’i labilanin lo k’i balimaw dɛmɛ, Jehova bena tɛmɛ i fɛ k’u jigi tugu.

5. Mun na tuma dɔw la a be se ka gwɛlɛya an ma k’an balimaw jigi tugu?

⁵ Koow man nɔgɔ fewu laban loon nunu na, ani o be juguyara ka taga le. O kama, a be se ka gwɛlɛya an ma kosɔbɛ ka taga bɔ an balimaw ye walisa k’u jigi tugu. An be se ka kalan sɔrɔ Onezifɔri fɛ. Tuma min na Pol tun be kaso la Ɔrɔmu, Onezifɔri bɔra Efɛzi ka taga a yɔrɔ ɲini walisa k’a jigi tugu. A y’o kɛ hali k’a sɔrɔ u tun be se k’a don kaso la  wala k’a faga o kosɔn (2 Tim. 1:16-18). I ko Onezifɔri, an balima minw be Irisi jamana na, u be ɲɔgɔn jija kɔrɔbɔli tuma na. Misali la, n’u be kiti tigɛra balima dɔ kan, balimaw be na kititigɛyɔrɔ la walisa k’a jija hali n’u b’a lɔn ko u be se k’olu fana minɛ. I be se k’i yɛrɛ labɛn cogo di walisa ka balimaw jija o cogo la? Jehova sagokɛla minw ye ɲɛnamaya kɛ galen ani minw be ɲɛnamaya kɛra sisan, i be se ka olu ka maanaw kalan walisa k’a lɔn u ye tɔɔw jija cogo min na. A ɲini k’a lɔn u ye min kɛ walisa u ninsɔndiyanin ka to kɔrɔbɔli bɛɛ n’a ta.

6. An be se ka Jehova ladegi cogo di n’an be mɔgɔ dɔ dusu saalola? (jaa lajɛ fana).

⁶ A lamɛn koɲuman. Tuma min na kira Eli y’a ye ko a niin be farati la, a ye Jehova deli k’a dusukunnakow bɛɛ fɔ a ye. An ka Ala kanutigi tun be Eli ka koow bɛɛ kala ma. O bɛɛ n’a ta, a ye Eli lamɛn koɲuman tuma min na a tun b’a dusukunnakow bɛɛ fɔra a ye. Jehova y’o kɛ hali k’a sɔrɔ Eli tun be segi kuma kelen kelen nunu lo kan (1 Mas. 19:9, 10, 14). Jehova muɲuna ka kira Abakuki fana lamɛn tuma min na a tun b’a ka haminankow fɔra a ye. Hali n’a tun be komi Abakuki tɛ bonya lara Jehova kan a kumacogo fɛ, Jehova ma dimi a kɔrɔ (Abak. 1:2, 3). Bi bi nin na fana, Jehova b’an ka deliliw lamɛn koɲuman hali n’a b’a lɔn ka ban an bena min fɔ a ye. N’an b’an balimaw lamɛn koɲuman ani n’an be koow kɛ ni bonya ye, an be Jehova lo ladegira. An be se k’o kɛ cogo di? An kana kuma tigɛ u daa. Hali n’u be kuma bɛnbali fɔra, an kana dimi u kɔrɔ. Ani fana hali n’u be segira kuma kelen kelen nin lo kan, an “ka lamɛnni kɛ ka ɲa.”—Zaki 1:19; Waaj. 7:9.

7. Ni dusukasi be mɔgɔ dɔ kan, an be se k’a lɔn cogo di a mako be min na?

⁷ A ɲini k’a lɔn a tigi mako be min na. Jehova b’a lɔn min be mɔgɔ dusukun na, nga  anw tɛ se k’o lɔn. O la, walisa k’a lɔn mɔgɔ dɔ mako be min na fɔɔ an k’a lamɛn ka ɲɛ le. Kan’a miiri ko i b’a lɔn a tigi mako be min na sabu n’a ka gwɛlɛya ɲɔgɔn tun b’i kan, i mako tun bena kɛ o lo la. A lɔn ko an si tɛ kelen ye. O la, wagati ta k’a lamɛn ani ɲiningaliw kɛ walisa k’a lɔn a mako be min na.—Talenw 20:5.

8. Lazari sanin kɔ, Yezu ye Marita ni Mariyamu dusu saalo cogo jumanw na? (jaaw lajɛ fana).

⁸ An k’a filɛ Yezu ye Marita ni Mariyamu dusu saalo cogo min na u balimacɛ Lazari bannin kɔ. O muso fila bɛɛ dusu tun kasinin lo, nga Yezu m’u dusu saalo cogo kelen na. Yezu ye Marita lamɛn ka ban tuma min na, a ye sukununi jigiya kofɔ a ye ani a y’a dɛmɛ k’a ka limaniya barika bonya o jigiya koo la. Nga Bibulu t’a fɔ ko Yezu ye sukununi jigiya kofɔ Mariyamu ye tuma min na a nana a kunbɛn n’a be kasira. A ye min kɛ o ye ka kasi ni Mariyamu ye ani k’a ɲininga u ye Lazari suu don yɔrɔ min na (Zan 11:20-35). An be kalan juman lo sɔrɔ o la? N’an b’a fɛ ka mɔgɔ dɔ dusu saalo, an ka ɲi k’a ɲini k’a lɔn a mako be min sanni k’a ɲini k’a dusu saalo i ko an be deli ka mɔgɔ wɛrɛw dusu saalo cogo min na.

9. An be se ka basigi Bibulu kan ka mɔgɔ dɔ dusu saalo cogo di? (Ɔrɔmukaw 15:4, 5).

⁹ Basigi Bibulu kan k’a tigi dusu saalo. N’i ye vɛrise dɔ kalan “Ala ka Kuma” kɔnɔ walisa ka mɔgɔ dɔ dusu saalo, i b’a dɛmɛna a ka la a la kosɔbɛ ko Jehova ka layiduw bena dafa (Ɔrɔmukaw 15:4, 5 kalan). O jigiya bena a tigi dusu saalo ani k’a jija kosɔbɛ (Ezayi 40:31). Nga i be se ka vɛrise bɛnninw sɔrɔ cogo di walisa k’a tigi jija? I be se ka taga jw.org kan ani k’a sɛbɛ ɲinini kɛyɔrɔ la ko: “Dususalo,” wala “jigitugu.” Barokun dɔw bena bɔ, ani vɛrise dɔw be sɔrɔ u kɔnɔ minw be se ka mɔgɔ dusu saalo. O vɛrisew sɛbɛ ka bila i bolo kɔrɔ ani vɛrise bɛnninw sugandi u cɛma k’a tigi dusu saalo n’u ye. Jehova deli a k’i dɛmɛ i ka baara ɲuman kɛ n’a ka Kuma ye. A ka hakili senu bena i hakili jigi vɛrise bɛnninw na, i mako bena kɛ u la tuma min na.—Zan 14:26.

10. N’an be mɔgɔ dɔ jijara, mun na an ka ɲi ka kuma a fɛ ni ɲumanya ye?

 ¹⁰ Kuma a tigi fɛ ni ɲumanya ye. Tuma dɔw la walisa ka mɔgɔ dɔ dusu saalo, an ka ɲi k’a tigi dɛmɛ a k’a ka miiriya yɛlɛma a ka gwɛlɛya koo la. Nga, an ka ɲi ka miiri koɲuman ka sɔrɔ ka kuma walisa an ka kumaw kana digi a tigi la nga o k’a dusu saalo (Talenw 12:18). Jehova ye ɲɛyirali ɲuman ye an fɛ o koo la. Misali la, kira Eli tun b’a miiri ko ale kelen lo tora Jehova sagokɛlaw cɛma ani ko a ma se k’a ka cii dafa ka ɲɛ. Hali k’a sɔrɔ a ka miiriya tun bɛnnin tɛ, Jehova ma sinsin o kan. A y’a dɛmɛ ni ɲumanya ye k’a miiricogo yɛlɛma (1 Mas. 19:15-18). An fana be se k’an balimaw dɛmɛ, n’an be koow kɛ ni ɲumanya ye ani n’an be miiri koɲuman ka sɔrɔ ka kuma u fɛ. N’an b’a fɛ k’an balimaw jija an ka kalan wala an lakalita dɔ fɛ lajɛnw na, an ka banba ka kuma ni ɲumanya ye ani an kana u kɔrɔfɔ.

11. Mɔgɔ min dusu kasinin lo, a tigi mako be mun lo la tuma caaman na? (1 Zan 3:18).

¹¹ A mako be min na, o di a ma. N’an balimaw be tɔɔrɔla, tuma dɔw la u mako tɛ dususalo kumaw dama na. Nga, u mako b’a la fana an ka koo tigitigi dɔw kɛ k’u dɛmɛ (1 Zan 3:18 kalan). Barinabasi ye ɲɛyirali ɲuman ye an fɛ o koo la. Tuma min na balima batizenin kuraw mako tun be dɛmɛ na, a y’a ka foro dɔ feere k’o wari di cidenw ma walisa u k’o balimaw dɛmɛ n’o ye (Kɛw. 4:36, 37). Bi bi nin na, an balima caaman be Barinabasi ladegi sabu u kerecɛnɲɔgɔnw mako be min na, u b’o di u ma. Misali la, Gabriela be bɔ Polɔɲi jamana na. Sanjiba dɔ benna k’a ka boon halaki. A ko: “Ne ni n’ bangebagaw lo tun be ɲɔgɔn fɛ o boon kɔnɔ. An tun sirannin lo kosɔbɛ ani an tun be hamina. N’ tun be n’ yɛrɛ ɲiningara an bena o boon lalaga cogo min na. Nga balima dɔw bɔra kafo dɔw kɔnɔ an gɛrɛfɛ ka na an dɛmɛ k’an ka boon lalaga. Tile kelen dɔrɔn kɔnɔ, u ye baaraba kɛ. O koo ye n’ ka limaniya barika bonya Jehova koo la. N’ y’a faamu ko Jehova sagokɛla minw be tɔɔrɔla, a be tɛmɛ a sagokɛla wɛrɛw fɛ k’u dusu saalo.”

12. N’i tora kantigiya la kɔrɔbɔliw bɛɛ n’a ta, o be se k’i balimaw dɛmɛ cogo di?

¹² I jija ka kɔrɔbɔliw muɲu. Pol y’a fɔ Tesalonikaw ye ko tuma min na ale y’a mɛn ko u be kantigiya kɛra kɔrɔbɔliw bɛɛ n’a ta, o y’ale ninsɔn diya ani k’a barika bonya. Pol tun ye jijaliba kɛ ka Tesalonikaw dɛmɛ. O la, a ninsɔn diyara k’a ye ko u bele be Jehova sago kɛra (1 Tes. 3:5-8). Ka fara o kan, Pol tun b’a lɔn ko n’a tora kantigiya la kɔrɔbɔliw bɛɛ n’a ta, a tun be se k’a balimaw jija olu fana ka to kantigiya la (Kɔlɔs. 2:1, 2). O cogo kelen na, n’an balimaw ɲɛɛ b’a la Jehova b’an dɛmɛna cogo min na ka kɔrɔbɔliw muɲu, o b’u jija kosɔbɛ.

13. N’an be mɔgɔ dɔ dusu saalola an ka ɲi ka to ka mun lo kɛ?

¹³ Muɲu a kɔrɔ. Balima minw dusu kasinin lo, tuma dɔw la n’a sɔrɔ u tɛna sin ka sɔn an ka dɛmɛ na. Nga Bibulu b’an jija ko an “ka to ka ɲɔgɔn jigi tugu.” (1 Tes. 4:18). O b’a yira ko siɲɛ kelen koo tɛ. O la, n’i be mɔgɔ dɔ dusu saalola, to ka muɲu a kɔrɔ (1 Tes. 5:14). Nga tuma dɔw la, anw yɛrɛ lo mako be dususalo la. N’o lo, an ka ɲi ka mun lo kɛ?

AN BE SE KA MUN LO KƐ N’AN YƐRƐ MAKO BE DUSUSALO LA?

14-15. N’an dusu man di wala n’an be hamina, an ka ɲi ka mun lo kɛ?

¹⁴ Jehova deli. N’i dusu man di wala n’i be hamina, a deli a k’i dusu saalo (Zab. 94:19). A fɔ a ye min b’i kan tigitigi (Zab.  62:9). Tiɲɛn lo ko Jehova b’a lɔn min b’an kan sanni an yɛrɛ k’o fɔ a ye delili la. Nga n’an b’an kɔnɔ gwɛ k’an dusukunnakow fɔ a ye, o b’a yira ko an lanin b’a la. N’an be Jehova deli sabu an limaniyanin lo a la, an ka la a la ko a bena an ka deliliw jaabi tuma bɛɛ. N’a sɔrɔ tuma dɔw la, a ben’o kɛ cogo dɔ la an yɛrɛ ma miiri min na (Mariki 11:24). Filipikaw 4:6, 7 b’an jija ko: “Aw hakili kana ɲagami koo si la, nga aw ye Ala daali ani ka barika la a ye, k’aw makoyako bɛɛ fɔ a ye. O la, Ala ka hɛrɛ min tɛmɛna mɔgɔw ka faamuyali ma, o le bena aw tanga hamikojugu ma.”

¹⁵ Dɛmɛ ɲini tɔɔw fɛ. I dusukunnakow fɔ i teri kolɔnbaga dɔ ye wala i yɛrɛ kalifa diinan mɔgɔkɔrɔ dɔ ma i delila min na. I balimaw be se k’i dɛmɛ ani k’i dusu saalo. Nga n’a sɔrɔ u t’a lɔn min b’i kan wala i mako be min na. O la, fɔɔ i k’o fɔ u ye (Talenw 14:10). I be se k’a fɔ u ye ko i mako b’a la u k’i lamɛn wala ka dususalo kuma dɔ fɔ i ye min be sɔrɔ vɛrise wala barokun dɔ kɔnɔ.

16. Ni balimaw b’a ɲinina k’i dusu saalo, mun lo be se ka kɛ? Nga i ka ɲi ka mun lo to i hakili la?

¹⁶ Muɲu u kɔrɔ ani yafa u ma. Ni balimaw b’a ɲinina k’i dusu saalo u be se ka fili dɔw kɛ. Misali la, sanni k’i dusu saalo u be se ka kuma dɔ fɔ min be dɔ fara i ka dusukasi kan. N’o ɲɔgɔn kɛra, muɲu u kɔrɔ (1 Kor. 13:4, 7). Zaki 3:2 fana to i hakili la. A fɔra o yɔrɔ la ko: “Mɔgɔ min te fili kuma na, o tigi ye mɔgɔdafanin ye.” A to i hakili la ko balimaw be ni ŋaniya ɲuman ye. I ko ele, u ‘b’a fɛ n’u dusu bɛɛ ye ka koo ɲuman kɛ, nga u farisogo barika ka dɔgɔ.’—Mat. 26:41.

17. An ka ɲi k’an seko bɛɛ kɛ mun lo la?

¹⁷ An bɛɛ mako be dususalo la sabu an be laban loonw lo la. An b’a lɔn ko duniɲa nin ka koow bena to ka juguya ani ko Ala juguw bena to ka fariya ka taga. O kama, an mako bena kɛ dususalo la ka tɛmɛ sanga ni wagati bɛɛ kan. O la, an ka to k’an seko bɛɛ kɛ ka ɲɔgɔn jigi tugu.