Ala o mambo mena me

Ala o ebambu a mongo

Mo̱ o ta o bia nika e?

Mo̱ o ta o bia nika e?

Mo̱ bato ba Roma ba ta bese̱le̱ ná moto ńena nu bwabe̱ o ebongo, k’eyembilan ka Yesu, a pulame̱ o so̱ngo̱ e?

BATO jita ba bi myango ma panabe̱ la Yesu o ebongo oteten a bato ba bobe baba, na kwed’ao. (Mat. 27:35-38) Nde bato bō̱ ba mo̱nge̱le̱ ná Bibe̱l e si te̱nge̱n o kwala ná ombusa ponda mbimba ma Yesu mu boṅsane̱be̱ ońola pulame̱, mu we̱le̱be̱ pe̱ o so̱ngo̱.​—Marko 15:42-46.

Bato ba misan bō̱ bena ba si madube̱ Myango ma bwam ka nje te̱ mi langwabe̱no̱ o Bibe̱l ba mo̱nge̱le̱ ná ba bena ba ta ba langabe̱ ka babobe ba si wusa pulame̱ ka nje te̱ yangame̱nno̱, k’eyembilan o so̱ngo̱. O diwengisan, mbimba mabu mi ta nde mi pulame̱ ńai nipe̱pe̱. Mubole̱ mibia mō̱, Ariel Sabar, a boli beteledi ba ni mbad’a je̱ne̱ la mambo o ńuspepa Smithsonian. Mo̱ ná: “Bome̱le̱ la moto o ebongo nde di ta beko̱kisedi bangame̱n ońola babobe, bamabie̱ bō̱ ba mo̱nge̱le̱ so̱ ná nika ńe elemā o dutea ná bato ba Roma ba wusa jese̱le̱ ná i ńai a bato i pulame̱ n’edube kana yangame̱nno̱.” Bato ba Roma ba ta nde ba bola nika ná ba sumwane̱ i ńai a bato edub’abu ye̱se̱, ba ta so̱ bese̱le̱ mbimba mabu mi paname̱ o ebongo ná ńama i kwań i de mo̱. Bepetele̱ ba mbimba be ta nde be pimbabe̱ o ekukud’a pulapula.

Nde bamabie̱ bena ba mokwe̱ longe̱ la bato ba pond’a kwaṅ ba wan so̱ṅtane̱ le diwengisan jombwea bajū bō̱ bena ba ta ba bwabe̱. O mbu 1968, ba so̱i ekekelek’a moto nu ta nu bwabe̱ o ebwea mbu yaboso. Y’ekekeleke e so̱be̱ nde o timtim a so̱ngo̱ a bana ba Bonayuda, be̱be̱ na Yerusalem. E ta nde o mukoba ma bewese, to̱so̱ elimbi. Mu mbimba mu ta nde mu bomabe̱le̱ o ebongo na to̱no̱ ńa bwaba ba dom la se̱ntimeta ewo̱ n’epasi (11.5). Sabar mo̱ ná: “Di tindi la mwende, di ta nde la moto mō̱ nu ta nu belabe̱ ná Yehochanan, di bamse̱ ná nje myango ma Bibe̱l mi makwalano̱ jombwea pulame̱ la Yesu yangame̱n be̱ mbale̱.” Na mbale̱, “tindi la mwende la Yehochanan le nde eyembilan a moto nu bwabe̱ o mińa ma Yesu ńena bato ba Roma bese̱le̱no̱ ná a pulame̱ kaponda ede̱mo a Bonayuda.”

To̱ na nje yena ewes’a tindi la mwende la Yehochanan e lee̱no̱, mo̱nge̱le̱ ma dia te̱ nde ńai na ńai jombwea ne̱ni Yesu a bomabe̱le̱no̱ o ebongo. Nde nje ye mbale̱ ye nde ná babobe bō̱ bena ba bwabe̱ ba pulame̱ o so̱ngo̱, ba si pimbabe̱ o ekukud’a pulapula. Nje so̱ Bibe̱l e makwalano̱ jombwea pulame̱ la Yesu o so̱ngo̱ ńangame̱n ye mbale̱, je pe̱ ná di dube̱ mo̱. Nje e so̱be̱ e mabamse̱ nje Bibe̱l e makwalano̱.

Di buki me̱se̱ le nde ná, Yehova a ta a bīse̱ oboso ba ponda ná Yesu a me̱nde̱ pulame̱ o so̱ngo̱ a m’bwaṅ ma moto, to̱ moto a titi pe̱ to̱ ná eka Loba ná a londise̱ eyal’ao.​—Yes. 53:9; 55:11.