Ala o mambo mena me

Ala o ebambu a mongo

“A po̱le̱ myano mo̱ngo̱ mye̱se̱ o su”“A po̱le̱ myano mo̱ngo̱ mye̱se̱ o su”

“A po̱le̱ myano mo̱ngo̱ mye̱se̱ o su”“A po̱le̱ myano mo̱ngo̱ mye̱se̱ o su”

“Bwane̱ Yehova muńe̱nge̱, nde a me̱nde̱ bola wa nje mulema mo̱ngo̱ mu mapulano̱.”​—MYE. 37:4.

MYENGE: 135, 81

1. Njika bedomsedi eso̱mbe̱ yangame̱nno̱ no̱ngo̱ jombwea kie̱l’ao ni maye̱, nde ońola nje e titino̱ njo̱m o bwa bo̱ngo̱ jita e? (Ombwa duta la bebotedi ba jokwa.)

BIŃO̱ beso̱mbe̱ lo memba ná oboso ná moto a mabotea lo̱ndo̱, ye dibie̱ o te̱se̱ wuma a malano̱. Longe̱ le nde ka lo̱ndo̱, o pond’eso̱mbe̱ pe̱ nde o mate̱se̱no̱ wuma o mapulano̱ wala. O ka mbale̱, te̱se̱ la mambo di titi bu. Mun’a muto mō̱ nu belabe̱ ná Hete̱r mo̱ ná: “No̱ngo̱ la bedomsedi ońola mine̱ mińa ma longe̱ lo̱ngo̱ di mabwesane̱ bo̱ngo̱.” Nde be̱ ngiń’a mulema. Yehova a kakane̱ tumba lao ná: “O si soa, ebanja mba nde ne Loba lo̱ngo̱, na membe̱ wa, na mongwane̱ pe̱ wa.”​—Yes. 41:10.

2. Ne̱ni o bino̱ ná Yehova a mapula ná o te̱se̱ myano̱ ońola kie̱le̱ ni maye̱ ńe bonam e?

2 Yehova a mome̱le̱ wa ná o te̱se̱ myano ma kie̱le̱ na dibie̱. (Mul. 12:1; Mat. 6:20) A mapula ná o be̱ muńe̱nge̱. Mambo ma bwam a wekino̱,mena ma do̱li o je̱ne̱, o senga, na ma ńe̱nge̱ńe̱ pe̱ o mudumbu ma mabola mboṅ a nika. O̱nge̱le̱ pe̱ ne̱ni a mombweano̱ biso̱ na jokwe̱le̱ pe̱ biso̱ mbad’a longe̱ ni peti bwam. Yehova mo̱ na ba ba mabange̱ mome̱le̱ mao ná: ‘Lo po̱si nje na si do̱lisanno̱.  . . . Bautu bam ba me̱nde̱ bwa muńe̱nge̱, nde bińo̱ lo me̱nde̱ sambwa. Bautu bam ba me̱nde̱ sombise̱ na  mulema ma mutam.’ (Yes. 65:12-14) Yehova a masesabe̱ ke̱ tumba lao di no̱ngi bedomsedi ba bwam.​—Min. 27:11.

MYANO MI ME̱NDE̱ BOLE̱ NÁ O BE̱ BONAM

3. Nje Yehova a mapulise̱no̱ ońol’ango̱ e?

3 Njika myano Yehova a mapulano̱ ná o be̱ne̱ e? A weki nde moto ná a be̱ muńe̱nge̱ tongwea na bia la mo̱ na bolea pe̱ mo̱ na jemea. (Mye. 128:1; Mat. 5:3) Nika ńe diwengisan dinde̱ne̱ na ńama a wekino̱, yena i be̱n nde buka te̱ ná i de, i ńo̱, na ya pe̱ bana. Ńo̱ng’a Loba ńe nde ná o te̱se̱ myano mi mabole̱ ná o be̱ bonam longe̱ lo̱ngo̱ pe̱ di be̱ne̱ janda. Muweked’ango̱ e nde “Loba la ndolo,” “Loba la bonam,” nu weki moto “o bowan bao.” (2 Kor. 13:11; 1 Tim. 1:11; Bbot. 1:27) O me̱nde̱ be̱ muńe̱nge̱ ke̱ wembilane̱ Loba lasu la ndolo. Mo̱ o ta o máje̱ne̱ mbal’a byala ba yen epas’a Bibe̱l e makwale̱ ná: “Bola le bonam buka kusa” e? (Bebolo 20:35) Nika nde ńe mbal’a dibongo o longe̱ la moto. Ońola nika so̱, Yehova a mapula ná myano mo̱ngo̱ mi be̱ nde mena mi malee̱le̱ ndol’a bane̱ na ńa Loba.​—Langa Mateo 22:36-39.

4, 5. Nje e ta e bwese̱ Yesu muńe̱nge̱ e?

4 Yesu a die̱le̱ bińo̱ beso̱mbe̱ eyembilan e peti bwam. Ponda a tano̱ muna, a s’eki mo̱me̱ne̱ na loko, to̱ muńe̱nge̱. Eyal’a Loba e makwala ná lambo te̱ na ponda, “ponda ońola lo̱ . . . na ponda ońola ngando.” (Mul. 3:4) Yesu a sisedi pe̱ be̱be̱ na Yehova tongwea na jokwa la Betiledi. Ke̱ e 12 la mbu, balēdi o tempe̱l ba ta ba ńaka ońola “so̱ṅtane̱ lao na malabe̱ mao” jombwea mambo ma mudī.​—Lukas 2:42, 46, 47.

5 O bokoka bao, Yesu a ta muńe̱nge̱. Nje so̱ e ta e bwese̱ mo̱ muńe̱nge̱ e? A ta a bia ná, omo̱ń a me̱se̱, Loba a ta a pula ná a ‘langweye batuedi myango ma bwam . . . bandima pe̱ je̱ne̱.’ (Lukas 4:18) Bola la nje Loba a baise̱no̱ mo̱ di bwese̱ Yesu muńe̱nge̱. Kalat’a Myenge 40:9 e mabonde̱ besengedi bao. Mo̱ ná: “Muńe̱nge̱ mam mwe nde o bola jemea lo̱ngo̱.” Yesu a ta muńe̱nge̱ o jokwe̱le̱ bato jombwea Sango ao ńe omo̱ń. (Langa Lukas 10:21.) Ngedi po̱, ombusa jokwe̱le̱ muto mō̱ jombwea jowe̱ la mbale̱, Yesu a kawalisane̱ bokwedi bao ná: “Da lam le nde ná na bole jemea la nu nu lom mba ná na domse̱ ebol’ao.” (Yohane 4:31-34) Lee̱le̱ la ndolo ońola Loba na bape̱pe̱ di bwese̱ Yesu muńe̱nge̱. Le pe̱ ná di bwese̱ wa muńe̱nge̱.

6. Ońola nje yeno̱ mweńa o kwalea ońola myano mo̱ngo̱ ma kie̱le̱ na Kriste̱n yena you e?

6 Kriste̱n jita i ta muńe̱nge̱ o pond’abu ń’eso̱mbe̱ ke̱ i mabolea ka paonia. We ná o kwala na babo̱ ońola myano mo̱ngo̱ e? “Myano mi masambwa ke̱ malea ma titi; malea me te̱ jita, mi matongwa.” (Min. 15:22) I ńai a bato you o mambo ma mudī ye ná i langwea wa ná ebol’a pond’a mususu e mokwe̱le̱ wa mambo ma me̱nde̱ be̱ wa muse̱ṅ o longe̱ le̱se̱. Ombusa mo̱ jokwabe̱le̱ na Sango omo̱ń, Yesu a bati pe̱te̱ jokwa o ebol’ao ya dikalo o wase. K’eyembilan, oko o bia muńe̱nge̱ mwe o tapa milema na myango ma bwam, name̱ne̱ pe̱ na muńe̱nge̱ mwe o lee̱le̱ tingame̱ owas’a makekisan. (Langa Yesaya 50:4; Bon. 5:8; 12:2) Di kwaleye te̱ ońola matongo mō̱ m’ebol’a pond’a mususu me ná ma bwese̱ wa muńe̱nge̱ jita.

OŃOLA NJE EBOL’A TIMBISE̱ BATO BOKWEDI E MATONGWANO̱

7. Ońola nje beso̱mbe̱ jita beno̱ muńe̱nge̱ o timbise̱ bato bokwedi e?

7 Yesu a kwali ná: “Bińo̱ ala so̱, timbise̱ matumba me̱se̱ bokwedi bam . . . na lee̱ babo̱.” (Mat. 28:19, 20) O be̱n te̱ mwano ma be̱ mutimbise̱ bato bokwedi, ke̱ o po̱si nde dongo la bwam di buki me̱se̱, lena di masese̱ Loba. Ka nje te̱ yeno̱ na bene̱  bebolo be̱se̱, o me̱nde̱ nde be̱ jangwa na ponda. Munasango nu belabe̱ ná Timoteo nu botedi ebol’a paonia ke̱ a dia eso̱mbe̱ mo̱ ná: “Na to̱ndi bolea Yehova pond’a mususu ebanja na nika nde na malee̱le̱no̱ mo̱ ndol’am. O bebotedi, e ta mba ndutu o be̱ne̱ jokwa, nde nalono̱ o mōnda mupe̱pe̱, ombusa mo̱di mō̱ na we̱li botea mokwa jita. Mūtu mō̱ a botedi o po̱ o Ndabo a Janea. Ombusa mba jukea myo̱di miba o Esukul’a Bibe̱l ya Bonasango be mulamba, * na ta na lomabe̱ o wuma ipe̱pe̱, we̱ni na kusino̱ mokwa mane̱i. Na to̱ndi jokwele̱ bato, na je̱ne̱ ne̱ni mudī-musangi mu mongwane̱no̱ babo̱ o tukwa.”​—1 Tes. 2:19.

8. Ne̱ni beso̱mbe̱ bō̱ be Kriste̱n be we̱le̱no̱ babo̱me̱ne̱ mususu o ebol’a timbise̱ bato bokwedi e?

8 Beso̱mbe̱ ba Kriste̱n bō̱ boko eyeme̱ epe̱pe̱. K’eyembilan, Yakob ńa Amerika ńa pongo a tili ná: “Ke̱ ne mbu 7, jita la mako̱m mam ma klasi ma ta nde bato ba Vietnam. Na ta na pula langwea babo̱ nja ńe Yehova, na mba na te̱se̱ mwano ma jokwa eyem’abu. Noko eyeka tongwea na kobisane̱ Njongo a Betatedi ya Inglisi na ya Vietnam. Na wasi pe̱ be̱ne̱ mako̱m ma eyem’a Vietnam o mwemba mu ta mba be̱be̱. Na botedi ebol’a paonia ponda na po̱ino̱ 18 la mbu. Ombusa ponda, nalo o Esukul’a Bibe̱l ya Bonasango be mulamba. Nika ńongwane̱ mba na ebol’am ya paonia ya tatan, we̱ni neno̱ mbame̱ne̱ mō̱ ka mutudu o dibo̱to̱ disadi la eyem’a Vietnam. Jita la bato ba Vietnam be mańaka ná noko eyem’abu. Ba bele̱ mba o mamboa mabu, na mba na botea jokwa na babo̱. Dongo labu di ńaki nate̱na o dubise̱.”​—Kobisane̱ na Bebolo 2:7, 8.

9. Ne̱ni ebol’a timbise̱ bato bokwedi yeno̱ esukul’a bwam e?

9 Ebol’a timbise̱ bato bokwedi ye nde esukulu e mokwe̱le̱ wa o be̱ ngiń’ebolo, o bia kwalisane̱ bato, be̱ne̱ne̱ wame̱ne̱ lakisane̱, na be̱ la muyao. (Min. 21:5; 2 Tim. 2:24.) Nde timbise̱ la bato bokwedi le muńe̱nge̱ tobotobo ebanja o mokwa bolane̱ Bibe̱l o bola mboṅ a dube̱ lo̱ngo̱. O mokwa pe̱ ne̱ni bola ebolo mwemba na Yehova.​—1 Kor. 3:9.

10. Ne̱ni weno̱ ná o no̱ngo̱ dongo o muńe̱nge̱ ma timbise̱ bato bokwedi to̱ e be̱ nde o mōnda dikalo leno̱ ndutu e?

10 We ná o be̱ muńe̱nge̱ o timbise̱ bato bokwedi to̱ e be̱ nde ná ngus’a bato nde i makase̱ myango ma bwam o mōnda mo̱ngo̱. Timbise̱ la bato bokwedi le nde ebol’a dia no̱ngo̱ dia no̱ngo̱. Mwemba mwe̱se̱ mu mawasa bato ba be̱n ńo̱ng’a mbale̱. Ye mbale̱ ná munasango mō̱ to̱ munańango mō̱ nde a mabomane̱ nu nu me̱nde̱ timbe̱ mokwedi, nde be̱se̱ nde ba no̱ngi dongo o muwaso, be̱se̱ pe̱ nde bangame̱n no̱nge̱ dongo o muńe̱nge̱. K’eyembilan, Brandon a tombise̱ mimbu 9 o ebol’a paonia wuma dikalo di si makasabe̱no̱. Mo̱ ná: “Na to̱ndi dikalo la myango ma bwam ońolana ye nde nje Yehova a baise̱no̱ ná di bole. Na botedi ebol’a paonia dibokime̱ne̱ na bo̱le̱no̱ esukulu. Na to̱ndi jembe̱ beso̱mbe̱ ba bonasango o mwemba masu na je̱ne̱ pe̱ bońaki babu ba mudī. Ombusa mba tomba o Esukul’a Bibe̱l ya bonasango be mulamba, na ta na lomabe̱ wuma ipe̱pe̱ ka paonia. Ye mbale̱ ná na si bedi so̱ moto o mōnda ńena nu ńaki nate̱na o dubise̱, nde bape̱pe̱ ba maso̱. Ne muńe̱nge̱ ná na weki mwano ma no̱ngo̱ dongo o mususu o ebol’a timbise̱ bato bokwedi.”​—Mul. 11:6.

OWE̱NI MYANO MO̱NGO̱ MENO̱ NÁ MI DIE̱LE̱ WA

11. Njik’ebol’a bosangi jita la beso̱mbe̱ ba mabwane̱no̱ muńe̱nge̱ e?

11 Mbad’a bolea la Yehova ye jita. K’eyembilan, jita la beso̱mbe̱ di mabola  babo̱me̱ne̱ na jemea la wonja o ebol’a longa. Bebwea ba Mandabo ma Janea ma peńa bangame̱n longabe̱. Longa la mo̱ le nde ebol’a bosangi e masese̱ Loba, na e mabwese̱ wa muńe̱nge̱. Kana yeno̱ na bene̱ bebolo ba bosangi, bola l’ebolo mwemba na bonasango le muńe̱nge̱. Longa la Mandabo ma Janea le pe̱ nde esukulu; di mokwe̱le̱ wa o be̱ jangwa, o be̱ muboled’a bwam, na o bola ebolo mulatako na badiedi.

Jita la minam di me̱nge̱le̱ ba ba mano̱nge̱ ebol’a pond’a mususu (Ombwa mongo 11-13)

12. Ne̱ni ebol’a paonia e matele̱no̱ mo̱mbe̱ mape̱pe̱ e?

12 Munasango mō̱ nu be̱n dina ná Kevin mo̱ ná: “Botea muna, na ta na pula bolea Yehova pond’a mususu. O sukan, na botedi ebol’a paonia ke̱ na be̱n 19 la mbu. Na ta be̱ na bola ebolo epas’a ponda na munasango mō̱ nu ta nde nu longise̱ milongi ná na sombweye mbame̱ne̱. Noko o longa mińua, po̱ngo̱ winda na mo̱mbe̱. Ombus’a ponda, na tombise̱ mbu miba na bonasango bena ba ta bongwane̱ ba bena ngo̱ a mùdi ninde̱ne̱ e kweledino̱; di longi Mandabo ma Janea na mandabo ma bonasango. Ponda na sengino̱ na ńo̱ng’a longa ńe o Afrika ńa mikondo, na londe̱ dipapa na mba ná belabe̱. O Afrika na ta na wengisane̱ wum’a longa, nala longa Ndabo a Janea nipe̱pe̱ ombusa woki to̱ ininga. Epep’am ya longa ye nde mba ka mbia. Di maja nde mwemba, lokwa Bibe̱l mwemba, di bola pe̱ ebolo mwemba. Na to̱ndi pe̱ te̱ dikalo su la woki te̱ na bonasango ba maje̱ owo. Mwano na wekino̱ ke̱ ne muna mu wanedi mba muńe̱nge̱ na si tano̱ nengane̱.”

13. Ne̱ni ebol’a Bete̱l e mabwese̱no̱ besombe̱ muńe̱nge̱ e?

13 Bō̱ bena ba weki mwano o bolea Yehova pond’a mususu, be tatan o Bete̱l. Ebolo o Bete̱l ye nde mbad’a longe̱ ńe muńe̱nge̱, ońolana nje ye̱se̱ o mabolano̱ oten ye nde ońola Yehova. Mbia ma Bete̱l mu  mongwane̱ o bola da la mudī. Dustin ńe o ebolo o Bete̱l mo̱ ná: “Na no̱ngi bedomsedi ná na me̱nde̱ nde be̱ o ebol’a pond’a mususu ke̱ na be̱n nde mbu 9, na botedi pe̱ nde ebol’a paonia ponda na bo̱le̱no̱ esukulu. Ombusa mbu mō̱ n’epasi, na belabe̱ o Bete̱l, we̱ni nokono̱ bolane̱ masin ma mabusise̱ kalati, ombus’a ponda nokwa pe̱ te̱se̱ye̱ mo̱ mudango. O Bete̱l, na ta na to̱ndo̱ senga mibia ma bońaki ba ebol’a timbise̱ bato bokwedi o wase ńe̱se̱. Na to̱ndi bolea owan ońolana y’ebolo e mongwane̱ bato o sisea be̱be̱ na Yehova.”

NJIKA MYANO O ME̱NDE̱NO̱ WEKA OŃOLA KIE̱LE̱ NI MAYE̱ E?

14. Ne̱ni weno̱ ná o weka myano o so̱lo̱ o ebol’a pond’a mususu e?

14 Ne̱ni weno̱ ná o weka mwano o be̱ mute̱ dikalo ńa pond’a mususu e? Buka mambo me̱se̱, bede̱mo ba mudī nde be me̱nde̱ jongwane̱ wa o tongwe̱le̱ bolea Yehova o mususu. Ońola nika so̱, be̱ iwiye̱ o jokwa lo̱ngo̱ la Eyal’a Loba, dutea o njiba o bwam ba so̱ṅtane̱ mo̱, wasa pe̱ epolo o puse̱le̱ dube̱ lo̱ngo̱ o ndongame̱n a mwemba. Ponda weno̱ o esukulu, we ná o bata pongulane̱ mbad’ango ńa kwalisane̱ bato myango ma bwam. Okwa o lee̱le̱ bato ná o to̱ndi babo̱ tongwea na baise̱ babo̱ mo̱nge̱le̱ mabu n’edube na senga pe̱ malabe̱ mabu. We pe̱ ná o lee̱le̱ jemea o bola mambo o mwemba, ka jongwane̱ o sangise̱ na sabangane̱ Ndabo a Janea. Yehova e muńe̱nge̱ o bolane̱ ba be sibise̱ la ńolo, na jemea. (Langa Myenge 110:3; Bebolo 6:1-3) Ńamuloloma Paulo a bele̱ nde Timoteo o ebol’a muloloma ońolana “a ta a kusa mboṅ a bwam oteten a bonasango.”​—Bebolo 16:1-5.

15. Ne̱ni weno̱ ná o boṅsane̱ o sombwea wamo̱me̱ne̱ e?

15 Ponda ye̱se̱, ba bena be o ebol’a ponda mususu ba be̱n ńo̱ng’a sombwea babo̱me̱ne̱. (Bebolo 18:2, 3) Yen ebe, we ná o weka mwano ma jingea o esukulu yena e titi bwaba, na yena e me̱nde̱ jongwane̱ wa o kusa ebol’a epas’a ponda yena e maso̱be̱ o mundi mo̱ngo̱. Niponda weno̱ weka myano mo̱ngo̱, baise̱ muboled’ebondo malea name̱ne̱ pe̱ na paonia ye wa be̱be̱. Baise̱ babo̱ njik’ebolo e do̱lisane̱ paonia. Ka nje te̱ Bibe̱l e makwalano̱, “bake̱ Yehova bebolo bo̱ngo̱, nde myano mo̱ngo̱ mi matombwane̱!”​—Min. 16:3; 20:18.

16. Ne̱ni bolea la Yehova mususu o pond’eso̱mbe̱ di maboṅsane̱no̱ wa ońola m’bē̱ mi maye̱ e?

16 We ná o be̱ mbaki ná Yehova a mapula ná o “tate kusa longe̱ la mbale̱” o kie̱le̱ ni maye̱ ńa muńe̱nge̱. (Langa 1 Timoteo 6:18, 19.) Ebol’a pond’a mususu e malata wa na bonaso̱ngo̱ be o mulemlem m’ebolo; e mongwane̱ pe̱ wa o be̱ kriste̱n ńoú. Jita ba so̱i ná bolea Yehova mususu pond’eso̱mbe̱ longwane̱ babo̱ o tongwe̱le̱ diba labu. Dongo la ponda, ba bena ba ta paonia oboso ba diba be ná balane̱ ebol’abu oboso mwemba ka babaedi.​—Rom 16:3, 4.

17, 18. Ne̱ni mulema pe̱ mu mano̱ngo̱no̱ dongo o myano o mawekano̱ e?

17 Mulema pe̱ mu mano̱ngo̱ dongo o myano o mawekano̱. Myenge 20:5 mi makwala jombwea Yehova ná: “A bole wa nje mulema mo̱ngo̱ mu mapulano̱, a po̱le̱ myano mo̱ngo̱ mye̱se̱ o su!” Ońola nika, dutea nje o mapulano̱ bola o longe̱ lo̱ngo̱. O̱nge̱le̱ nje Yehova eno̱ bola o nin pond’asu na ne̱ni weno̱ ná o no̱ngo̱ dongo o ebol’ao denge̱ o maweka myano o do̱lisane̱ mo̱.

18 Bolea Yehova mususu di me̱nde̱ wanea wa muńe̱nge̱ munde̱ne̱ ońolana le nde nge’a longe̱ ni mabole̱ Yehova edube. E, “bwane̱ Yehova muńe̱nge̱, nde a me̱nde̱ bola wa nje mulema mo̱ngo̱ mu mapulano̱.”​—Mye. 37:4.

^ par. 7 Esukul’a Bate̱ Dikalo la Janea nde e timbane̱ mo̱.