Skip to content

Skip to secondary menu

Skip to table of contents

Yehofa Kotoigi

Okanisitongo

A Wakititolen (anga sutudi-artikel)  |  februari 2016

Waka a den mati fu Yehofa baka

Waka a den mati fu Yehofa baka

„A den sama di e lesipeki Yehofa e toon en mati.”PSALM 25:14.

SINGI: 106, 118

1-3. (a) Fa u du sabi taki wi anga Gadu sa toon mati? (b) Fu sama wi o taki aini a artikel ya?

A DII peesi aini Beibel yu e leisi taki Abalaham a be Gadu mati (2 Koloniki 20:7; Yesaya 41:8; Yakowbesi 2:23). En na a wan enkii sama di Beibel e kai Gadu mati. Ma na Abalaham a be a wan enkii sama di toon Gadu mati? Nono. Beibel e soi taki ala u sa toon Gadu mati.

2 Beibel lai toli fu man anga uman di be e lesipeki Yehofa. Fu di den be e biibi Yehofa meke den anga en be toon bun mati. (Leisi Psalm 25:14.) Pawlesi be sikiifi taki den de aini a kulu fu den somen Kotoigi di „lontu u enke wan gaan woluku”. Ala den sama ya a be Gadu mati.Hebrewsama 12:1.

3 Wi o luku a libi fu dii mati fu Yehofa aini Beibel: (1) Rut, a yonkuu uman fu Moabkondee di man be dede, (2) Heskiya, a kownu fu Yuda, anga (3) Maliya, a mma  fu Yesesi. San wi e leli te u luku fa den sama ya anga Gadu toon mati?

A BE SOI TUUTUU LOBI

4, 5. Sowtu sani Rut be du di á be makiliki gi en? Saide a á be makiliki gi en? (Luku a fowtow na a bigin.)

4 Naomi anga den tu main fi en Rut anga Orpa, be de a pasi e go a Islayeli. Den be komoto a Moab. Di den waka te wan pisi, neen Orpa daai go a Moab baka. Ma Naomi be wani go a Islayeli namonamo, bika na ape a meke. San Rut be o du? A be o daai go a den sama fi en a Moab? A be o go a Betelehem anga en main Naomi? A á be makiliki gi en.Rut 1:1-8, 14.

5 Rut famii be e tan a Moab. A be sa daai go a den famii fi en baka. Den be o solugu en. A be sabi den sama fu a kondee de. A be sabi a tongo anga den gwenti fu den Moabsama. Naomi á be poi paamisi Rut taki a o fende a libi de a Betelehem. A be e si enke a á be o fende wan man efuso wan osu gi Rut. Neen meke a taigi en fu a go a Moab baka. Enke fa u sabi, da Orpa „go a den sama fi en anga den gadu fi en baka(Rut 1:9-15). Ma Rut á be wani daai go neen foluku anga den falisi gadu fu den.

6. (a) Sowtu koni sani Rut du? (b) Saide Boas taki Rut si Yehofa enke ’a sama pe a kon suku wan kibiipeesi’?

6 Kande a Rut man efuso en main Naomi meke a kon sabi Yehofa. Rut be kon fusutan taki Yehofa á be de enke den gadu fu den Moabsama. A be lobi Yehofa. A be sabi tu taki a Yehofa a mu dini. Neen meke a taigi Naomi taki: „A foluku fi i o de mi foluku, a Gadu fi i o de mi Gadu” (Rut 1:16). Rut be lobi Naomi tuutuu. Ma a sama di Rut be moo lobi a Yehofa. A sani ya be bigi gi Boas tu, bika a be gafa Rut bakaten taki a Yehofa na ’a sama pe a kon suku wan kibiipeesi’. (Leisi Rut 2:12.) A sani di Boas taki e meke u denki wan pikin foo di e go kibii neen mma mapaapi ondoo (Psalm 36:7; 91:1-4). Na aseefi fasi Yehofa kibii Rut. A meke sani waka bun anga en tu fu di a be e biibi. A á be hati Rut taki a go dini Yehofa.

7. San o yeepi den sama di e daaidaai fu paamisi Yehofa taki den o libi enke fa a wani?

7 A omen sama e leli sabi Yehofa, ma den nai dini en. Den e daaidaai fu paamisi Yehofa taki den o libi enke fa a wani. Den e daaidaai fu dopu tu. Efu a so iseefi e denki, da i mu sidon pakisei san meke yu e daaidaai. Ala sama e dini wan gadu (Yowsuwa 24:15). Ma a moo bun sani di i sa du, a fu dini Yehofa. Te i paamisi Yehofa taki yu o libi enke fa a wani, da yu e soi taki yu e biibi taki a o kibii yu. A o yeepi i fu tan dini en, winsi sowtu polobelema e miti i. Na a sani de Gadu be du gi Rut.

„HESKIYA Á GWE FIKA YEHOFA”

8. Fa a libi fu Heskiya be de di a be nyoni?

8 Heskiya anga Rut á kiya na aseefi fasi. A foluku fu Heskiya be paamisi Yehofa taki den o libi enke fa a wani. Ma a ná ala den Islayelisama be e libi enke fa Gadu wani. Heskiya dda di den  e kai Kownu Akas be ogii. A á be e lesipeki a tempel fu Gadu. A be meke a foluku go dini falisi gadu. A boon wantu fu den baala fu Heskiya seefi enke ofaandi gi wan falisi gadu. Sani á be waka bun seefiseefi di Heskiya be nyoni!2 Kownu 16:2-4, 10-17; 2 Koloniki 28:1-3.

9, 10. (a) Saide Heskiya be sa buuse Yehofa? (b) Saide wi ati á mu boon a Yehofa? (c) Saide wi á mu si enke a wi famii e meke u toon bun sama efuso sama di ogii?

9 A fasi fa Akas be e libi be sa meke Heskiya buuse Yehofa. Gaanse fu den sani di miti Heskiya á miti son sama aini a ten ya. Ma tokuso „a Yehofa den ati e boon” efuso a olikanisâsi fi en (Odo 19:3). Taawan e si enke den libi ná o waka bun, fu di den mma anga dda á kiya den bun. Den e si enke den o meke den seefi fowtu di den mma anga dda meke (Eseikiyeli 18:2, 3). Ma a so a de tuu?

10 A libi fu Heskiya e soi taki winsi wan sama á kiya bun, tokuso a poi toon bunbun sama. Noiti wi ati á mu boon a Yehofa, bika á neen e meke ogii e miti libisama (Yopu 34:10). A tuu taki mma anga dda sa leli den pikin bun sani efuso sani di á bun (Odo 22:6; Kolosesama 3:21). Ma a sani ya á wani taki na a fasi fa u famii e libi o meke u toon bun sama efuso sama di ogii. Saide? Bika Yehofa meke libisama fu den taki gi denseefi san den wani du. Useefi sa luku efu wi o du bun efuso ogii (Deitolonomi 30:19). Fa Heskiya soi taki a fusutan a sani ya?

A omen yonkuuwan e kon aini waaleiti, winsi fa den famii á de a waaleiti (Luku paragraaf 9, 10)

11. Saide Heskiya be de wan fu den moo bun kownu fu Yuda?

11 Winsi fa Heskiya dda be de wan fu den moo ogii kownu fu Yuda, tokuso Heskiya toon wan fu den moo bun kownu fu Yuda. (Leisi 2 Kownu 18:5, 6.) A á be wani waka neen dda baka. Ma a be e aliki te Yesaya, Mika anga Hoseya be e taki anga en. A be e aliki tu te den polofeiti ya be e poti en a  pasi. A sani ya gi en taanga-sikin fu seeka omen fu den sani di en dda be poli. A kiin a tempel, a akisi Gadu fu gi a foluku paadon, neen a booko ala den falisi gadu di be de aini a kondee (2 Koloniki 29:1-11, 18-24; 31:1). Di Sanherib, a kownu fu Asiriya be wani kon feti anga Yelusalem, neen Heskiya soi taki a abi deki-ati. A be e biibi taki Yehofa o kibii den, neen meke a gi a foluku taanga-sikin (2 Koloniki 32:7, 8). Wan leisi Heskiya du wan sani fu di a be abi heimembee. Ma di Yehofa kaasi en, neen a soi sakafasi (2 Koloniki 32:24-26). Heskiya a wan bun sama di u sa waka neen baka. A á meke a fasi fa en dda be e libi poli en libi. Ma a be soi taki en anga Yehofa a mati.

12. Fa omen Kelesten aini a ten ya meke moiti fu toon Yehofa mati, leti enke Heskiya?

12 A goontapu fu a ten ya ogii. Sama á lobi taawan. Neen meke a omen pikin de di nai fende a lobi anga a solugu di wan mma anga dda mu gi wan pikin (2 Timotiyesi 3:1-5). Winsi fa sani á be e waka bun anga omen Kelesten di den be moo yonkuu, tokuso den meke moiti fu toon Yehofa mati. Leti enke Heskiya, den soi taki a ná a fasi fa i kiya e meke i toon wan bun sama efuso wan sama di ogii. Gadu gi wi a okasi fu taki gi useefi san u wani du anga u libi. Neen meke leti enke Heskiya, useefi sa dini Yehofa efu u wani.

„MI NA A UMANSAAFU FU YEHOFA!”

13, 14. Saide a wooko di Gadu be gi Maliya á be makiliki? Ma san a taigi a engel Gabiliyeli?

13 Baka omen yali di Heskiya dede, neen wan yonkuu uman di den e kai Maliya toon bun mati anga Yehofa. Gadu be gi en wan gaan wooko. A be o de anga bee, da a be o meke a Manpikin fu Gadu. A be mu kiya en te enke a bigi. Yehofa be e fitoow Maliya. A be lobi en tu. Neen meke a be gi en a gaandi ya. Fa Maliya fii di a yee taki na a gaan wooko ya Gadu gi en?

„Mi na a umansaafu fu Yehofa!” (Luku paragraaf 13, 14)

14 U gwenti taki fu a gaandi di Gadu be gi Maliya. Ma kande Maliya be e feele pikinso di Gadu gi en a wooko ya. Saide u sa taki a sani de? A engel di den e kai Gabiliyeli be taigi en taki a o de anga bee sondee wan man siibi anga en. Ma Gabiliyeli á taigi den famii fi en efuso den biitisama, fa a be o du de anga bee. San den be o pakisei? Yowsefu be o biibi en di a be o taigi en taki a á waka gi en? Boiti dati, Maliya  be abi a gaan faantiwowtu fu kiya a Manpikin fu Gadu! Wi á sabi pilisisi san be e gi en booko-ede, ma u sabi san a du baka di Gabiliyeli taki anga en. Maliya taigi en taki: „Mi na a umansaafu fu Yehofa! Meke sani waka enke fa i taki.”Lukasi 1:26-38.

15. Fa Maliya be soi taki en biibi taanga?

15 Maliya biibi be taanga! A be de kabakaba fu du ala san Yehofa akisi en, leti enke wan saafu. A be e biibi taki Yehofa o solugu en. A be e biibi taki a o kibii en tu. San be taanga Maliya biibi? Nawan sama e meke anga biibi. Ma a moiti u mu meke fu u biibi taanga, da u akisi Gadu fu a yeepi u (Galasiyasama 5:22; Efeisesama 2:8). Maliya be e meke moiti fi en biibi taanga. Fa u du sabi a sani ya? Meke u luku fa a be e aliki, anga sowtu toli a be lobi taki.

16. Fa u du sabi taki Maliya be e aliki bun?

16 A fasi fa Maliya be e aliki. Beibel taki „i mu gaw fu aliki, ma yu á mu gaw fu taki” (Yakowbesi 1:19). Maliya be e aliki bun te sama e taki. Beibel e soi taki a be e teke ten aliki den sani di a be e yee, moomoo den sani di a be e leli fu Yehofa. A be e go sidon pakisei den sani ya. Di Maliya be meke Yesesi, wantu sikapuman be kon taigi en san wan engel be taigi den. Di Yesesi be abi 12 yali, a be taki wan sani di be foondoo Maliya. Ala den tu leisi ya Maliya aliki bun. A holi den sani de a ede. Boiti dati, a go sidon pakisei den sani de tu.—Leisi Lukasi 2:16-19, 49, 51.

17. Fu sowtu sani Maliya be e taki?

17 Den sani di Maliya be e taki. A wantu peesi namo aini Beibel yu o leisi san Maliya taki. A moo langa sani di a taki sikiifi aini Lukasi 1:46-55. Den sani di a taki aini den tekisi ya e soi taki a be sabi den Hebrew buku fu Beibel bun. Fu saide u sa taki a sani ya? Den sani di Maliya taki e gei den sani di Hanna, a mma fu Samuweli be taki (1 Samuweli 2:1-10). Di Maliya taki a pisi ya, a moo enke 20 leisi a kai son pisi di sikiifi aini den Hebrew buku fu Beibel. Den sani ya e soi kiin taki Maliya be lobi taki fu den sani di a be sabi fu Yehofa.

18. Fa u sa waka a Maliya baka?

18 Leti enke Maliya, son leisi Yehofa e gi u wan wooko di u si enke u ná o poi du. Ma meke u teke a wooko di Yehofa gi u. Meke u fitoow taki a o holibaka gi u. Da a so wi e waka a Maliya baka. U sa soi biibi enke Maliya tu, te wi e aliki den sani di Yehofa taki, te wi e sidon pakisei den sani di ai leli u, anga den sani di a o du aini a ten di e kon. A sani de o meke u piisii fu taigi taawan den sani di u leli.Psalm 77:11, 12; Lukasi 8:18; Romesama 10:15.

19. Sowtu wini wi o fende te u waka a den mati fu Yehofa baka?

19 Rut, Heskiya anga Maliya a be Yehofa mati, leti enke Abalaham. Den a wantu fu den somen kotoigi di „lontu u enke wan gaan woluku”. Ala den be abi a gaandi fu de Yehofa mati. Meke u tan waka a den sama ya baka (Hebrewsama 6:11, 12). Efu u du a sani ya, da wi anga Yehofa o de mati fu teego!