'Dho -a 'gü -wɔn -ta

'Dho -a 'gü -wɔn 'dhɛ 'ö dɔ -a "piʋ̈ -a -ta

'Dho -a 'gü -wɔn -nu 'sëëdhɛ -ta

Zoova -bha =Gbɛkiö -nu

Yaoba

-Tosɛta ˈö ˈyaa ɲën ˈBha- kë -ʒian ꞊slɔɔ -ee?

 ˈWƆN -GƆ 2

Gagade ˈö -gban -Zlan -bha, kwa -dho -a dɔ -kɔ -kë ꞊dhɛ?

Gagade ˈö -gban -Zlan -bha, kwa -dho -a dɔ -kɔ -kë ꞊dhɛ?

1, 2. ˈWɔnzuan -mɛɛn ˈö- -zɔn ꞊dhɛ zɔɔdhe -nu ˈwo -gban -zlanwo -nu -bha bhë, kwa -bhawɔn -ya ˈˈɲanbhɔkapë -bha?

KWA -dho -Zlan dɔ -kɔ -kë -dhɛ? -Zlanwo ˈˈpɛpɛ -bha ꞊klaŋwo draansü ˈpö ˈtɔ- -a ˈˈslö -ee? -Abin! Kwa ˈti -dho ꞊mɔɔn- -bha. ˈKö -kë ꞊dhɛ -ʒiaanwo kwa ꞊mɔɔn- -bha -be, kwa -dho ꞊klaŋwo ˈdhɛ ˈö gagade ˈka -a dɔ -kɔ -kë ꞊dhɛ?

2 ˈDhɛ ˈö -kë ꞊dhɛ ˈpë ˈö -gban -Zlan -bha mɛn -nu -wo ˈyaa do -a ˈgü bhë, kwa -bhawɔn -yö ˈpë ˈö -dho mɛn ꞊gban -zo ˈkun, ˈö -dho kwa -takun kö -a ˈdhɛ gagade ˈka ˈkwa- dɔ, -a -bha. -A ˈwɔnzuan ꞊nɛn: Kö zɔɔdhe -yö -da sɔdhoodɔmɛn waa sɔdhɔmɛn -an ꞊zinŋgü sɔ ˈˈklu duaan -wɔn ˈgü ˈˈdhookwa-, kö sɔdhoodɔmɛn -ya -pö -a sɔ ˈˈklu -mɔɔn ˈmɛntrö -yaaga -bha, ˈˈkɛɛ kö sɔdhɔmɛn -ya pö ˈyaa -mɔɔn -a -bha, -wo -dho -a ˈwɔn ˈˈɲan bhɔ -kɔ -kë ꞊dhɛ? -A sɔ ˈˈklu -dan ˈnën ˈwo -dho -a -wo ˈmɛntrö ˈka.

3. -Mën ˈö -kë ˈö ˈwo Biblö -ya?

3 Pë ˈö -dho zɔɔdhe -nu ˈwo -gban -zlanwo -nu -bha -an ˈˈɲanbhɔ -yö -dhö -ee? ꞊Ii, -a -pë -yö -dhö, yö ˈnën -tɔ Biblö. -Zlan -ya -kë ˈö ˈwo Biblö -ya, kö mɛnbhɩɩdhe -nu ˈwo -dhɛ ˈˈoo -dhɛ ˈgü, -wo gagade ˈö -gban ö -bha -wa draanˈˈ. -A -be ˈˈmliya ꞊va ˈnën ꞊wa- -yökë. ꞊Wa- -be -todhʋ̈sü ɛɛnˈˈ -a ˈˈpian -nu ꞊dhiëëta -wo -nu ˈwo -ʒiö -wo 2.600 -ta -an ˈgü. -Yö -kë ˈˈdhʋ̈ kö mɛn ˈˈoo -mɛn -yö gagade ˈö -gban -Zlan -bha -a -wo pö ö -de -wo ˈgü.

4. -Mën -nu ˈwo Biblö ˈgü?

4 Gbɔɔpë ꞊bhlëësü ˈö go -Zlan ˈˈpiʋ̈ yö -mü Biblö ˈka. ˈWɔn -nu ˈö ˈkwaa ꞊mɔɔn- -bha ˈkwa -an ˈgüman -dhɛ ˈˈwɛɛ ˈgü, -yö -an ˈgü -pʋ kwa  -dhɛ. Mɛn -nu ˈwo dhaŋ- ˈgü, -yö -an -wɔn -blɛɛ kwa -dhɛ. -Yö ˈˈdhɛ -bho -Zlan -bha -zotadhe, -a -bha ˈˈklʋʋsë -nu, waa- dhɔɔbhaawɔn -nu -ta. -Kɔ ˈö -Zlan -yö mɛnbhɩɩdhe -nu kun -a ˈka -kwɛ ˈˈgblü ꞊va ˈˈpiʋ̈, -ya -wɔn -blɛɛ. Pë -nu ˈwo -dho kë -dhɛkpaɔ dhiʋ̈ˈˈ ˈgü, -yö -an -wɔn -blɛɛ. ꞊Ya ˈgo mü -kɔ ˈö ˈkwa -dho ʒiaan ˈö dho -tosɛta ˈö ˈyaa ɲën -a kë -dhɛ ˈgü -a ꞊slɔɔ -a ˈka, -ya -zɔn kwa -dhɛ.

-Mën ˈö -kë ˈü -dho ü -zo yö Biblö -dhɛ?

5. ˈWɔnzuan -mɛɛn ˈö- -zɔn ꞊dhɛ Biblö waa ꞊klaŋ ˈˈgblʋ̈gblʋ̈ -nu -an -wo -yö do?

5 Pë -nu ˈwo -dho -a kë kö ˈkwa kwa -zo yö Biblö -dhɛ ꞊dhɛ -Zlan -Wo -mü ꞊dedewo bhë, -wo ꞊va. -A -gɛn do ˈbha ˈnën -tɔ ꞊dhɛ Biblö waa ꞊klaŋ ˈˈgblʋ̈gblʋ̈ -nu -an -wo -yö do. ꞊Kwɛŋzü mɛn -nu wo -zota -be ꞊dhɛ ˈˈsɛ ˈˈbʋ̈ʋ̈ -yö -ya -sü ˈka pë ˈbha -ta. ˈÖ ˈwo wo -zota ꞊dhɛ ˈˈsɛ ˈˈbʋ̈ʋ̈ -yö -ya -sü ˈka biö -yiishiö -ta. ˈYö -a bio -yiishiö ˈwo ˈˈdhʋ̈ ˈwo dɔ -sü ˈka bhɔɔ do ˈö go ꞊weeyi ꞊bhaa -a -ta. ˈˈKɛɛ pë ˈö Biblö -bɛnzëmɛn do -ya -ya ˈö- -kwɛ 3.500 -naan ꞊nɛn, ˈö waa ꞊klaŋ ˈˈgblʋ̈gblʋ̈ -nu -wo ˈdhö- -bha do, ˈyö -tɔ -Zlan -yö “ˈˈsɛ ˈˈbʋ̈ʋ̈ dun -sü ˈka ˈdhöŋ -ta.”—Job 26:7.

6. -Mën ˈö- -zɔn ꞊dedewo ꞊dhɛ Biblö -yö -go -Zlan ˈˈpiʋ̈?

6 ˈˈKɛɛ pë ꞊dede ˈö- -zɔn ꞊dhɛ Biblö -yö -go -Zlan ˈˈpiʋ̈ ꞊dedewo bhë, ˈyö -tɔ ˈwɔn -nu ˈwo -dho kë -an -to ˈˈdhiʋ̈ -sü ˈö -an ꞊blɛɛ ˈkpakpadhö. -Zlan ˈyaa ꞊dhɛ -dɛmi -nu ˈdhö, yö -zë -yö ˈwɔn -nu ˈwo -dho kë -dhɛkpaɔ dhiʋ̈ˈˈ ˈgü -yö -an ꞊gban dɔ ˈkpakpadhö, pë ˈˈpɛpɛ ˈwo go -a ˈˈdhii -wo -kë.

7. ˈWɔn -nu ˈö Biblö -yö -an to ˈˈdhiʋ̈ ˈö -an ꞊blɛɛ, -an -mɛɛn ˈwo -kë ꞊kwɛŋzü?

7 ˈWɔn -nu ˈö Biblö -yö -an to ˈˈdhiʋ̈ ˈö -an ꞊blɛɛ, -an ꞊vadhɛ -wo -kë ꞊kwɛŋzü. -A ˈwɔnzuan ꞊nɛn, Biblö -yö -kwɛ 700 -to ˈˈdhiʋ̈, ˈö- pö ꞊dhɛ Yesu -dho bhɔ Betedhɛmö -pö ˈgü. -Yö -kë ˈˈdhʋ̈ ˈpö ꞊dedewo. (Mika 5:2; Matiö 2:3-9) ꞊Ya ˈgo mü, ˈwɔn ꞊vadhɛ ˈö Biblö -yö -an to ˈˈdhiʋ̈ ˈö -an ꞊blɛɛ ˈö ˈwo -gban Yesu -bha -an ˈgü, Biblö -ya -to ˈˈdhiʋ̈ ˈö- pö -a -bha ˈzü ꞊dhɛ, ˈnëndhebɔ do ˈö ˈyaa gɔɔn- -wɔn dɔ, yö ˈnën -dho Yesu ˈkpɔ. -Wo -dho -a ˈˈdhoodɔ ˈwëë- ˈˈpuu ga 30 -wɔn ˈgü. -Wo -nu ˈwo bhë, -wo -kë ˈˈdhʋ̈ ˈpö ꞊dedewo. Mɛnbhɩɩdhe ˈbha ˈyaa ꞊mɔɔn- -bha kö -yö ˈwɔn -nu ˈwo bhë -an ˈto ˈˈdhiʋ̈ kö -ya -wɔn blɛɛˈˈ ꞊dhɛ -kɔ ꞊suu ˈö bhë- ˈdhö.—Isaïe 7:14; Zekaria 11:12, 13; Matiö 1:22, 23; 27:3-5.

8. ˈWɔn -nu ˈö Biblö -yö -an to ˈˈdhiʋ̈ ˈö -an ꞊blɛɛ, -an -mɛɛn -nu ˈwo kë -ni ˈgü ꞊dɛɛ? -Mën ˈwo- -zɔn?

8 ˈWɔn -nu ˈö Biblö -yö -an to ˈˈdhiʋ̈ ˈö -an ꞊blɛɛ -an ꞊vadhɛ -wo kë -ni ˈgü kwa -bha ˈˈtʋ̈ŋ ˈgü ꞊dɛɛ. -An ˈbhaa ꞊nën ˈwo yo:

  • ˈˈSɛgɔ ˈbha- -dho ˈˈwlü ˈö dho ˈö  -gblü -da -a ˈbha -ta, ˈö -gblüdë ˈbha -yö ꞊wlü ˈö dho ˈö -pö mɛ ˈbha -ta. ˈÖ ˈˈsɛ -yö ꞊zii -kɔ -ziisü -ziisü -nu -kë, ˈö ˈˈvʋ̈ʋ̈ ˈdhö -da -dhɛ -nu ˈgü ˈzuuzudhö ˈö ˈka- ma, ˈö ˈˈyua yaya -nu ˈwo sɔ. —Dhukö 21:10, 11.

  • ˈWɔn yaa kë -sü -dho kë ꞊dhɛ ˈˈyi ˈdhö ˈö pa. —Matiö 24:12.

  • “Kpʋngtaadhɛ yën ˈˈtʋ̈ng ˈgü [...] ˈmɛn ˈwo -ya -wʋ -dɩ -wɔn ꞊në- zuën -ta doseng bha -wʋ -dho pa, -a -nu -bha ˈwëëga -wɔn -dho kë ˈˈgbɩɩ- ˈö -ziö ˈwɔn ꞊gban ˈˈpɛpɛ -ta, [...] ˈwaa wo ˈkpɔmɛ -nu -wo ma, [...] -wo -dho wo -de zë ˈtɔ ˈka ˈö ˈwo wo -dɩ sü ˈkpii-, ˈö ˈwaa ˈwɔn -së dɔ, [...] ˈö -dɩ -sü ˈkpii- -ya -nu pa, ˈö ˈwo wo -dɩ -gɔwɔn fië- bho -Zlan -dhidhɛwɔn -nu -bha.”—2 Timote 3:1-5.

Bhi ꞊dede ü -bhaa ˈgü, pë -nu ˈwo bhë ˈwaa kë -ni ˈgü ꞊dɛɛ -ee? ˈWɔn -nu ˈö Biblö -yö -an to ˈˈdhiʋ̈ ˈö -an ꞊blɛɛ -wa -zɔn ꞊dhɛ Biblö ˈyaa ꞊dhɛ ˈsëëdhɛ -be ˈˈwɛɛ -nu ˈdhö. -Yö -go -Zlan ˈˈpiʋ̈!—2 Timote 3:16.

Biblö -wo -ya ˈgo ˈˈgblʋʋ -ee?

9, 10. -Mën ˈö- -zɔn ꞊dhɛ -Zlan yö ˈti ö ꞊kwaa mɛnbhɩɩdhe -nu -zü kö -a -wo ˈö Biblö ˈgü -wa bho ˈˈgblʋʋ?

9 -Bhö ü -zota kö ü soete ˈbha -gɔmɛn ˈka, kö ˈtɔŋ- -nu ˈü -dho -an dɔ ü -bha yökëmɛn -nu -ta, ˈü -an -ya ˈsëëdhɛ -ta, ˈü- ꞊nënŋ pë -bha. ꞊Ya kë ꞊dhɛ ü ˈyɔɔ- do ˈbha ꞊ya nu ꞊ya pë ˈü- -ya -a bho ˈˈgblʋʋ, ü -dho -a kë ꞊dhɛ? -A -dhɛ -nu ˈö- ꞊shiʋ̈ bhë ü ˈti -dho -an baaˈˈ -ee? -Kɔ do ˈö bhë- ˈgü, -Zlan yö ˈti -dho ö ꞊kwaa- mɛnbhɩɩdhe -nu -zü kö gagade ˈö- -Wo ˈö -kë Biblö ˈka -a ˈgü, -wa bho ˈˈgblʋʋ.

10 Mɛn -nu ˈö kun -an ˈˈpiʋ̈ ꞊dhɛ -Wo ˈö Biblö ˈgü ˈwo- bho ˈˈgblʋʋ bhë, wo ˈti ꞊mɔɔn -a -bha. Biblö ˈö kwa -gɔ ꞊dɛɛ, ꞊waa- -zɔn -a -be -nu ˈwo kun ꞊kwɛŋzü -an ˈka, -an -wo -yö do. ꞊Ya -zɔn ꞊dhɛ ˈö- -bhɔ ˈˈdhʋ̈ ꞊kwɛŋzü Biblö yö ˈti ˈgo ˈˈgblʋʋ.