1. ꞊Ya kë ꞊dhɛ ˈkwa “꞊yɔɔn -Zlan ˈˈsɔɔ” -mën ˈö -dho kë?

MEN -nu ˈwo Zoova -dhɔkë, -an -dhɔ -ya -kë. Kö ˈü Zoova -dhɔkë, -yö -dho ˈdhüëë- ˈkpɔ ü -bha ꞊dɛɛ, ˈö- kpɔ ü -bha -dhɛkpaɔ dhiʋ̈ˈˈ ˈgü. Biblö -ya -pö: “-Ka ꞊yɔɔn -Zlan ˈˈsɔɔ, yöö -dɩ ˈpö -yö -dho ꞊yɔɔn ka ˈˈsɔɔ.”—Zakö 4:8.

2. Kwa -dho ꞊ɲɔɔn -Zlan ˈˈsuee -kɔ -kë ꞊dhɛ? -Ɲɔɔn -a ˈˈsuee -sü -dho ˈˈyɛ kwa -bha bhɛɛwo -bha -kɔ -kë ꞊dhɛ?

2 ꞊Ya kë ꞊dhɛ ˈü- ˈˈpiʋ̈ ˈü ꞊ɲɔɔn -Zlan ˈˈsuee, ü dua -mü kö ˈü- ˈˈDhiwo draanˈˈ, kö ˈü- -ya ꞊bhlëë ˈgü. Pë ˈö Zoova -zokunwɔn ˈka kö ˈü- -dhɛ -a -gɔ, -yö -dho ö ˈˈtʋ ˈto ü -bha bhɛɛwo -bha, ˈö- -daa -kë. Bɔmɛn Zan -yö ˈsëëdhɛ -bɛnzë ˈö- pö: “-A -wɔn ˈgü kwa ˈdhang- bho -sü [-Zlan] ˈˈdhiʋ̈ ˈkpakpadhö ꞊dhɛ pë ˈö- -wɔn ˈdhö ga -sü ˈka -a ˈgü ˈkwa- gba -dhɛ -gɔ, -yö -dho ö ˈˈtʋ ˈto kwa -wʋ -bha. ˈWɔn ˈö- -wɔn ˈgü ˈyö ˈˈsika ˈbha ˈyaa kwa ˈgü bha ˈyö bha. -A -kë ˈˈdhʋ̈ -sü bha- ˈgü, kwa ˈdhang- bho -sü -ya ˈˈdhiʋ̈ ˈpö ˈkpakpadhö ꞊dhɛ pë suu ˈˈʋʋ suu ˈö ˈkwa- -gba -dhɛ -gɔ kö -yö kwa -gɔ.”—1 Zan 5:14, 15.

3-7. Kwa -dho ꞊kpɔɔdhɛ ˈö go -Zlan ˈˈpiʋ̈ -a ꞊slɔɔ -kɔ -kë ꞊dhɛ? -Yö ꞊mɔɔn- -bha ˈö kwa -takun -kɔ -kë ꞊dhɛ?

3 ꞊Ya ˈgo mü ˈzü, ˈbha ꞊ɲɔɔn -Zlan ˈˈsuee, -yö -dho ü gba ꞊kpɔɔdhɛ ˈö -dho ü -takun kö ˈü ˈto -a ˈˈgbɩɩ- ˈka -tosɛta ˈgü zuʋ̈dhiʋ̈tɛ -nu ˈwo -dhɛkpaɔyi ˈˈpɛpɛ ˈka -an -ta. Biblö -ya -pö: “꞊Ya kë ˈzü ꞊dhɛ ˈˈyaaki ˈyaa ˈmɛ ˈö- -bha ꞊ya kë ka kpö ˈgü, -a -mɛ -yö bhɛaˈˈ -Zlan -dhɛ -a -wɔn ˈgü.”—Zakö 1:5.

4 ꞊Kpɔɔdhɛ ˈö go -Zlan ˈˈpiʋ̈ -yö -dho ü -takun -kɔ -kë ꞊dhɛ? -A -blɛɛsü ˈnën -tɔ -yö -dho ü -takun kö pë -nu ˈwo Zoova -dhɛ ˈyaa- ˈü- dɔ. ꞊Ya ˈgo mü ˈzü pë ˈö -kë pë -nu ˈwo bhë ˈwo ˈyaa-, waa -kɔ ˈü -dho ˈˈkan -an kë -sü -bha -a ˈka, ü -dho -an dɔ. -A ꞊kpɔɔdhɛ ˈö bhë -yö ꞊mɔɔn- -bha ˈö ö -kɔ kpa ü -ta ˈwɔngbɩɩ- ꞊vadhɛ -nu ˈwo mɛnbhɩɩdhe -nu sëëbho, -an -gɔ. -A ˈwɔnzuan ˈnën -tɔ -Zlan -bha -dhioo ˈö -gban ˈˈta -kɔ ˈˈslʋ̈ʋ̈slʋ̈ -bha, -yö ꞊mɔɔn- -bha ˈö ö -kɔ kpa -Zlan -dhɔkëmɛn -nu -ta -de ˈtii ˈka -gwü -nu, -sükwëë -yua -nu waa ˈkɔdhi ˈwü -sü -nu -gɔ.

5 -Mën ˈˈwɛɛ ˈbhaa ˈö ꞊kpɔɔdhɛ ˈö go -Zlan ˈˈpiʋ̈ ꞊mɔɔn- -bha ˈö- -kë ü -dhɛ? -Yö ꞊mɔɔn- -bha -ya kë kö ü -bha -tosɛta din -yö dhi ꞊dedewo. -Yö ꞊mɔɔn- -bha ˈö ü -takun kö ˈü ˈwëëga ˈkun -dhɛ dɔ. -Yö -dho -a kë ˈö ˈü to pë ˈö -an ꞊bhlëë ˈdhö ˈdhö -an ˈˈpiʋ̈, ˈö ˈü -kan pë ˈö -an ꞊bhlëë ˈyaa ˈdhö -an -bha.

6 ꞊Kpɔɔdhɛ ˈö go -Zlan ˈˈpiʋ̈ -yö -dho ü -takun ˈö kaa mɛn ˈˈwɛɛ -nu ˈka -kë ka ˈko -dhɛ -së. Ü -bha ˈkɔdhi -dho ˈwaannu. Ü -dho ꞊mɔɔn- -bha ˈü ˈˈtɔŋdëdhɛ ꞊dede ˈö -dho ꞊gwëë- -a ˈkun mɛn ˈˈwɛɛ -nu -bha, ˈö mɛn -nu -dee -ʒiaan ˈwaa -Zlan -dhɔkë ˈwo ü ꞊bhlëë -ya.

7 ꞊Ya ˈgo mü ˈzü, ꞊kpɔɔdhɛ ˈö go -Zlan ˈˈpiʋ̈ -yö -dho -a kë ˈö ü -bha -tosɛta yö -kɔ -yö -kë -së. -Yö -dho ü -takun ˈö ˈü to -a ˈˈgbɩɩ- ˈka ˈwɔngbɩɩ- waa ˈgügadhe -nu -ta. ꞊Ya ˈgo -a ˈgü ˈzü, ü -bha -dhɛkpaɔ dhiʋ̈ˈˈ yö -kɔ -dho kë ꞊zinŋgü, ˈö -kë -së. ˈWɔn -yö -kɔ -së ˈö bhë, -yö -dho ü -takun kö ü zuʋ̈ˈˈ -yö ˈwaannu, kö ˈü kë ü ˈflëëgü.—Proverbes 14:30; Isaïe 48:17.

8. ꞊Ya kë ꞊dhɛ ˈbha -Zlan -dhɔkë, -mën -nu ˈö ü ˈti -dho ˈˈsuʋ̈ -an -gɔ?

8 Kö ˈü -Zlan ꞊dede -dhɔkë, ü -dho ˈgo ˈˈsuʋ̈ ˈö mɛn -nu ˈö ˈwaa -Zlan -dhɔkë -an -kë bhë, -a -gɔ ˈˈgan ˈgü. Mɛn -nu ˈö ꞊wa ga ü ˈti -dho ˈˈsuʋ̈ -an -gɔ, ˈyö -tɔ ˈü- ˈwɔn -dɔ ꞊dhɛ ˈwaa mü ˈzüdɔ. Ü ˈti -dho ˈˈsuʋ̈ ga -gɔ, ˈyö -tɔ ꞊dhɛ -go ga ˈgü -sü ˈö -Zlan -ya ˈˈplüün bho mɛnbhɩɩdhe -nu -dhɛ  bhë, ü ü -zo -yö -a -dhɛ. ꞊Ya ˈgo mü ˈzü, ü ˈti -dho ˈˈsuʋ̈ dümɛn -nu -gɔ, ˈyö -tɔ ü- ˈwɔn -dɔ ꞊dhɛ -Zlan ˈˈpii -yö ˈˈgbɩɩ-.—Zan 8:32.

ˈˈSɛ -dho ˈto mɛn kpɛnŋdhö -nu -gɔ

9-11. De -nu ˈwo -dho -tosɛta kë ꞊bhɔɔ ˈˈsɛ -ta? De -nu ˈö wo ˈti -dho kë mü?

9 Kö ˈü ꞊ɲɔɔn -Zlan ˈˈsuee, ü ˈti -dho ˈˈsuʋ̈ -dhɛkpaɔ dhiʋ̈ˈˈ -gɔ. Bhi ꞊dede ˈü- -yö ꞊dhɛ ˈwɔngbɩɩ- -nu ˈwo kë -ni ˈgü ꞊dɛɛ, Biblö -yö -an -to ˈˈdhiʋ̈ ˈö -an -wɔn ꞊blɛɛ. Zoova -ya -pö kwa -dhɛ ꞊dhɛ ˈwɔn -nu ˈwo bhë, wo ˈti -dho ꞊gwëë. -A ˈˈtʋ̈ŋ ˈyaa ꞊gblɛɛn kö -Zlan -bha -Gblüdëdhɛ -yö ˈˈkpɔnŋtaadhɛ kë ꞊bhɔɔ ˈˈsɛ ˈka.—Dhukö 21:10, 11, 31; 23:43.

10 Mɛn -nu ˈwo ꞊ɲɔɔn Zoova ˈˈsuee, ˈö ˈwo- -dhɔkë, wo dosɛnŋ ˈnën ˈwo -dho ˈto ꞊bhɔɔ ˈˈsɛ bhë -a -ta. Biblö -ya -pö: “-A ˈˈtʋ̈ŋ ꞊ya ˈto ꞊klöö- kö ˈwɔnyaakëmɛn ˈyaa ˈdhö ˈzüdɔ, ü -dho -dhɛ -ga -dhɛ ˈö- -bha -be -a ˈgü kö ˈyaa mü ˈzüdɔ. ˈˈKɛɛ mɛn -nu ˈö -de -kë ˈˈtɩtɩsü ˈdhö -an -gɔ, wo ˈnën ˈwo -dho ˈto ˈˈkpɔnŋ ꞊taa, ˈö ˈwo -dho -yadeflëëgüsü -sëdhɛ yö ꞊dedewo.”—Psaume 37:10, 11.

11 Mɛn -nu ˈö ˈwaa ˈˈwɩ- -bha toŋtoŋdhö kö ˈwo -Zlan -bha ˈtɔŋ- -nu ˈwo kpɛnŋdhö -an ˈkun bhë, -an ˈgü -dho ˈˈshiʋ̈- -tokpa ˈka. (2 Tesadhonikö 1:8, 9) Wo ˈti -dho kë ˈzüdɔ. -Wo -dho ga -tokpa ˈka ꞊dhɛ Sɔtraan waa ö -bha -zuu yaa -nu ˈdhö. (-Dhɛkpaɔ dhiaˈˈ ˈsëëdhɛ 20:10, 14) ˈˈKɛɛ mɛn -nu ˈö ˈwɔn ˈö -gban Zoova -bha ˈwo- ꞊draan, ˈö ˈwo- -dhɔkë, -wo -dho kë ꞊yëë ˈgü ˈˈkpɔnŋ ꞊taa.

-Dhɛkpaɔ dhiʋ̈ˈˈ -së

12. -Mën ˈö Biblö -ya pö ˈö -gban -dhɛkpaɔ dhiʋ̈ˈˈ -bha?

12 ˈWɔn -së ꞊va Zoova -gɔ mɛn -nu ˈö -a -dhɔ -yö -an -kë, -an -bhaa ˈka. Pë -nu ˈö- ˈˈDhiwo -ya -pö ˈö -gban -tosɛta ˈö -dho kë ꞊bhɔɔ ˈˈsɛ -ta -a -bha, -an ˈbhaa -ga:

  • -Bhöpë -dho kë ꞊va: “-Mlü [ɛɛnˈˈ -bhöpë] -dho kë ꞊va ꞊dedewo ˈˈsɛ -ta; -tɔn -ta -dhɛ -nu ˈgü, -bhöpë -dhö dhi mü.”—Psaume 72:16.

  • ˈKɔ -së -nu: “-Wo -dho ˈkɔ -nu dɔ ˈwo -wɔ -an ˈgü”—Isaïe 65:21.

  • Yö -së -nu: Mɛn -nu ˈa n -kɔ -yɛ -an -bha, -wo -dho wo -de këyö ꞊trɔɔn -bhö ꞊dedewo. Wo ˈti -dho sëë bho ˈˈwɛɛwɛ.”—Isaïe 65:22, 23.

  • ˈˈYua ˈti -dho kë -dhö: “Mɛn gbɛ- ˈti -dho -a pö ˈzü, ‘ˈMaan n ˈflëë- ˈgü.’”—Isaïe 33:24.

  • ꞊Niɔɔnmɛn ˈti -dho kë ˈzüdɔ: “-A ˈˈtʋ̈ŋ ˈö bhë -a ˈgü, ˈˈɲɛɛntiimɛn -nu ˈˈɲan -dho ˈˈpʋ, ˈö ˈˈtʋgbumɛn -nu ˈˈtʋ -yö ˈwɔn man. -A ˈˈtʋ̈ŋ ˈö bhë -a ˈgü, ꞊niɔɔnmɛn -dho -lö ꞊dhɛ -vë gɔn ˈdhö, ˈö ˈˈbhʋbhʋ -yö -gbla zuʋ̈gblʋ̈dhi ˈka.”—Isaïe 35:5, 6.

  • Pë ˈˈdhiʋ̈-, -wëëwokpɔsü, waa ga wo ˈti -dho kë dhö: “[-Zlan] -dho ö -kɔ ziö- -nu ˈˈyan ˈˈdhiʋ̈, ˈö- -nu ˈˈyanyi ꞊gban bho mü ˈˈpɛɛpɛdhö. Ga ˈyii ˈdho bhɔ ˈzü, ˈˈɛɛn -wëë -ya wo -sü ˈbha ˈyii -dho kë ˈzü, -wëëwʋ ˈkpɔ -sü waa- pë -ma mɛ ˈka -sü ꞊gbaan yën. -A -gɛn -mü ꞊dhɛ ˈwɔn ˈˈpɛpɛ ˈdhɛ ˈkö gun kë sië zii -blɛɛsü bha- ꞊gbaan ꞊ya ziö.”—-Dhɛkpaɔ dhiaˈˈ ˈsëëdhɛ 21:4.

  • -Gblü ˈti -dho kë: “[-Zlan] -dho -gblü ɲën ˈˈkpɔnŋtaadhɛ -todhʋ̈sü ˈgü.”—Psaume 46:9.

  • -Tosɛta ˈö ˈyaa ɲën: “ˈˈSɛ -dho ˈto mɛn kpɛnŋdhö -nu -gɔ ˈö ˈwo to -a -ta yi ꞊gban ˈˈpɛpɛ ˈka.”—Psaume 37:29.

13. De dosɛnŋ ˈö ꞊mɔɔn- -bha ˈö ˈˈkpɔnŋtaadhɛ -kë ꞊bhɔɔ ˈˈsɛ ˈka? ˈYö -mën ˈö -kë?

13 Mɛnbhɩɩdhe -nu ˈwaa ꞊mɔɔn- -bha toŋtoŋdhö kö -wo ˈwɔn -nu ˈwo bhë -wa kë. ˈˈKɛɛ Zoova -zë, pë ˈˈpɛpɛ ˈö- pö ˈˈse -ya -dhɛ kö -ya kë. Pë ˈˈpɛpɛ ˈö- ˈˈpiʋ̈ kö ˈö- kë, pë ˈbha ˈyaa ꞊mɔɔn- -bha kö -ya -kɔ ˈkun -a kë -sü -bha. Biblö -ya -pö: “-Zlan -fiëbhawɔn ˈyaa ˈdhö.”—Dhukö 1:37.

14. -Tosɛta ˈö ˈyaa ɲën, ü -dho -da -a ʒiaan -ta -kɔ -kë ꞊dhɛ?

14 Zoova -bɔ ˈö -bha ꞊Gbɛkiö -nu -ta kö ˈö mɛn -nu ˈwo -dhɛ ꞊gban ˈˈpɛpɛ ˈgü -an -takun kö -wo “-da ˈkɔ ˈö- ˈˈdhi ˈdhö ˈˈsɔɔsɔ” -a ˈgü, kö -wo ˈˈta ˈsü ʒiaan ˈö dho -tosɛta ˈö ˈyaa ɲën -a këdhɛ ˈgü bhë -a -ta. Mɛn -nu ˈö zuʋ̈gblüdhi ˈdhö -an -gɔ, ˈö ˈwo -we -a -bha kö -Zlan -yö -an -dhɛ, kö ˈü kë -an ꞊zinŋgü bhë, ˈaa -yö kë! Kö ˈü -da -zlanwo -së ˈgü, kö ˈü Zoova -bha ˈdhuëë- zuʋ̈gblüdhi ꞊slɔɔ ˈˈtʋ̈ŋ ꞊gban ˈka bhë, ˈaa -yö kë!—Matiö 7:13, 14.