Neidio i'r cynnwys

Neidio i'r isddewislen

Neidio i'r cynnwys

Tystion Jehofa

Cymraeg

Y Tŵr Gwylio—Rhifyn Astudio  |  Mawrth 2016

Mae Jehofa yn Arwain Ei Bobl ar y Ffordd i Fywyd

Mae Jehofa yn Arwain Ei Bobl ar y Ffordd i Fywyd

“Dyma’r ffordd, rhodiwch ynddi.”—ESEIA 30:21.

CANEUON: 65, 48

1, 2. (a) Pa rybudd sydd wedi achub llawer o fywydau? (Gweler y llun agoriadol.) (b) Pa arweiniad sy’n gallu achub bywydau pobl Dduw?

“AROS, EDRYCH, GWRANDO.” Ers canrif a mwy, mae’r geiriau hynny wedi eu hysgrifennu ar arwyddion mawr wrth ymyl croesfannau rheilffordd Gogledd America. Pam? I rybuddio gyrwyr ceir rhag ofn iddyn nhw gael eu taro gan y trên wrth groesi’r rheilffordd. Mae rhoi sylw i’r arwyddion hyn wedi achub bywydau llawer.

2 Mae Jehofa yn gwneud rhywbeth llawer gwell na rhoi arwyddion diogelwch inni. Mae’n arwain ei bobl fel y gallan nhw gael bywyd tragwyddol ac osgoi peryglon. Bugail cariadus yw Jehofa, sy’n arwain ac yn diogelu ei ddefaid er mwyn iddyn nhw osgoi llwybrau peryglus.—Darllenwch Eseia 30:20, 21.

MAE JEHOFA YN WASTAD WEDI ARWAIN EI BOBL

3. Sut aeth y teulu dynol ar gyfeiliorn?

3 Ers i Jehofa greu Adda ac Efa, mae wedi rhoi cyfarwyddiadau penodol i bobl. Er enghraifft, yng ngardd Eden, rhoddodd Jehofa gyfarwyddiadau eglur a fyddai’n arwain  y teulu dynol at fywyd tragwyddol a hapus. (Genesis 2:15-17) Ond, gwrthododd Adda ac Efa arweiniad eu Tad cariadus. Gwrandawodd Efa ar gyngor a oedd, yn ôl pob golwg, yn dod oddi wrth neidr, ac yna gwrandawodd Adda ar ei wraig. Beth oedd y canlyniad? Dioddefodd y ddau ohonyn nhw, a buon nhw farw heb unrhyw obaith. Hefyd, oherwydd eu bod nhw’n anufudd, roedd y teulu dynol cyfan yn cerdded ar hyd llwybr sy’n arwain at farwolaeth.

4. (a) Pam roedd angen mwy o ganllawiau ar ôl y Dilyw? (b) Sut gwnaeth amgylchiadau newydd ddatgelu meddwl Duw?

4 Rhoddodd Duw gyfarwyddiadau i Noa a oedd yn achub bywydau. Ar ôl y Dilyw, gorchmynnodd Jehofa i bobl beidio â bwyta nac yfed gwaed. Pam? Roedd Jehofa am ganiatáu iddyn nhw fwyta cig. Oherwydd yr amgylchiadau newydd, roedd angen canllawiau newydd: “Peidiwch â bwyta cig â’i einioes, sef ei waed, ynddo.” (Genesis 9:1-4) Rydyn ni’n deall, felly, agwedd Jehofa tuag at fywyd, rhywbeth sy’n perthyn iddo. Duw a roddodd fywyd inni, ac mae ganddo’r hawl i greu rheolau ynghylch bywyd. Er enghraifft, gorchmynnodd i bobl beidio â llofruddio rhywun arall. Mae bywyd a gwaed yn sanctaidd yng ngolwg Duw, ac fe fydd yn cosbi unrhyw un sy’n eu camddefnyddio.—Genesis 9:5, 6.

5. Beth byddwn ni’n ei ystyried, a pham?

5 Ar ôl dyddiau Noa, parhaodd Duw i arwain ei bobl. Yn yr erthygl hon, byddwn ni’n ystyried sut y gwnaeth Duw hyn. Bydd adolygu’r enghreifftiau hyn yn ein gwneud ni’n fwy penderfynol o ddilyn Jehofa nawr ac yn y dyfodol.

CENEDL NEWYDD, CYFARWYDDYD NEWYDD

6. Pam roedd angen i bobl Dduw fod yn ufudd i’r cyfreithiau a roddwyd drwy Moses, a pha agwedd roedd rhaid iddyn nhw ei meithrin?

6 Adeg Moses, rhoddodd Jehofa gyfarwyddiadau eglur i’w bobl ynglŷn â’u hymddygiad a’u haddoliad. Pam? Roedd yr amgylchiadau wedi newid. Am ddwy ganrif a mwy, roedd yr Israeliaid yn gaethweision yn yr Aifft, a’r Eifftiaid yn addoli’r meirw, yn addoli delwau, ac yn gwneud pethau eraill yn erbyn Duw. Ar ôl cael eu rhyddhau o’r Aifft, roedd angen cyfarwyddyd newydd ar bobl Dduw. Bydden nhw’n dod yn genedl a fydd yn dilyn Cyfraith Jehofa yn unig. Yn ôl rhai cyfeirlyfrau, mae’r gair “cyfraith” yn yr Hebraeg yn perthyn i air sy’n golygu “cyfarwyddo, arwain, hyfforddi.” Roedd y Gyfraith yn gwarchod yr Israeliaid rhag anfoesoldeb a gau grefyddau’r cenhedloedd o’u cwmpas. Pan wrandawodd yr Israeliaid ar Dduw, cawson nhw eu bendithio. Pan oedden nhw’n ei anwybyddu, roedden nhw’n dioddef canlyniadau ofnadwy.—Darllenwch Deuteronomium 28:1, 2, 15.

7. (a) Esbonia pam y rhoddodd Jehofa gyfarwyddiadau i’w bobl. (b) Sut roedd y Gyfraith yn gwarchod yr Israeliaid?

7 Rheswm arall dros y cyfarwyddiadau newydd oedd paratoi’r Israeliaid ar gyfer dyfodiad y Meseia, Iesu Grist, er mwyn cyflawni pwrpas Jehofa. Roedd y Gyfraith yn atgoffa’r Israeliaid eu bod nhw’n amherffaith, ac yn eu helpu i ddeall bod angen y pridwerth arnyn nhw, hynny yw, aberth perffaith a fyddai’n dileu eu pechodau’n llwyr. (Galatiaid 3:19; Hebreaid 10:1-10) Yn ychwanegol i hynny, roedd y  Gyfraith yn gwarchod llinach y Meseia ac yn helpu’r Israeliaid i’w adnabod pan fyddai’n dod. Arweiniad dros dro oedd y Gyfraith a oedd yn arwain at Grist.—Galatiaid 3:23, 24, beibl.net.

8. Pam y dylen ni gael ein harwain gan egwyddorion y Gyfraith?

8 Fel Cristnogion, gallwn ninnau hefyd fanteisio ar ganllawiau’r Gyfraith. Ym mha ffordd? Gallwn aros ac edrych ar yr egwyddorion sy’n sail i’r Gyfraith. Er nad ydyn ni’n byw o dan y cyfreithiau hynny bellach, gallan nhw roi arweiniad inni yn ein bywyd bob dydd a’n haddoliad i Jehofa. Fe wnaeth Jehofa gynnwys y cyfreithiau hyn yn y Beibl er mwyn inni ddysgu oddi wrthyn nhw, a chael ein harwain gan egwyddorion sylfaenol y Gyfraith, ac inni fod yn ddiolchgar fod Iesu wedi dysgu rhywbeth mwy na’r Gyfraith inni. Er enghraifft, gwranda ar orchymyn Iesu i beidio â godinebu. Ychwanegodd: “Dw i’n dweud wrthoch chi fod unrhyw ddyn sy’n llygadu gwraig a’i feddwl ar ryw eisoes wedi cyflawni godineb gyda hi.” Felly, mae’n rhaid inni osgoi godinebu, ond hefyd, mae’n rhaid inni wrthod unrhyw feddyliau a chwantau anfoesol.—Mathew 5:27, 28, beibl.net.

9. Pa amgylchiadau newydd oedd yn gofyn am gyfarwyddyd newydd gan Dduw?

9 Ar ôl i Iesu ddod i’r ddaear fel Meseia, rhoddodd Jehofa gyfarwyddiadau newydd ac fe ddatgelodd fwy o fanylion am ei bwrpas. Pam roedd hyn yn angenrheidiol? Yn 33 OG, gwnaeth Jehofa wrthod cenedl Israel a dewis y gynulleidfa Gristnogol i fod yn bobl iddo. Felly, unwaith eto, roedd amgylchiadau pobl Dduw wedi newid.

ARWEINIAD AR GYFER ISRAEL YSBRYDOL

10. Pam rhoddwyd cyfreithiau newydd i’r gynulleidfa Gristnogol, a sut roedden nhw’n wahanol i’r rhai a roddwyd i’r Israeliaid?

10 Rhoddodd Jehofa Gyfraith Moses i’r Israeliaid er mwyn dysgu iddyn nhw sut i fyw ac addoli. Yn dechrau yn y ganrif gyntaf, nid oedd pobl Dduw yn dod o un genedl bellach ond o lawer o genhedloedd, ac roedden nhw’n cael eu hadnabod fel Israel ysbrydol. Sefydlon nhw’r gynulleidfa Gristnogol ac roedden nhw o dan gyfamod newydd. Rhoddodd Jehofa gyfarwyddiadau newydd neu helaethach iddyn nhw ar sut i fyw ac addoli. Yn wir, “nad yw Duw yn dangos ffafriaeth, ond bod y sawl ym mhob cenedl sy’n ei ofni ac yn gweithredu cyfiawnder yn dderbyniol ganddo ef.” (Actau 10:34, 35) Roedden nhw’n dilyn cyfraith Crist, a oedd yn seiliedig ar egwyddorion nad oedden nhw wedi eu hysgrifennu ar garreg, ond ar eu calonnau. Byddai’r gyfraith hon yn llesol i Gristnogion ac yn eu harwain nhw le bynnag roedden nhw’n byw.—Galatiaid 6:2.

11. Pa ddwy agwedd ar fywyd Cristnogol roedd cyfraith Crist yn effeithio arnyn nhw?

11 Cafodd Israel ysbrydol fudd mawr o arweiniad Jehofa drwy Iesu. Ychydig cyn iddo gyflwyno’r cyfamod newydd, rhoddodd Iesu ddau orchymyn pwysig. Roedd un yn ymwneud â’r gwaith pregethu, a’r llall yn ymwneud â’r ffordd y dylai Cristnogion ymddwyn a thrin ei gilydd. Cyfarwyddiadau ar gyfer pob Cristion oedd y rhain, felly maen nhw’n berthnasol i ni heddiw, boed ni’n  gobeithio byw am byth yn y nef neu ar y ddaear.

12. Beth oedd yn newydd am y gwaith pregethu?

12 Yn y gorffennol, roedd yn rhaid i bobl y cenhedloedd ddod i Israel er mwyn gwasanaethu Jehofa. (1 Brenhinoedd 8:41-43) Ond wedyn rhoddodd Iesu’r gorchymyn yn Mathew 28:19, 20. (Darllenwch.) “Ewch” i’r holl genhedloedd ddywedodd Iesu wrth ei ddisgyblion. Adeg Pentecost 33 OG, dangosodd Jehofa ei fod yn dymuno i’r newyddion da gael eu pregethu trwy’r byd i gyd. Ar y diwrnod hwnnw, cafodd tua 120 o aelodau’r gynulleidfa newydd eu llenwi a’r ysbryd glân a dechreuon nhw siarad â’r Iddewon a’r proselytiaid mewn gwahanol ieithoedd. (Actau 2:4-11) Nesaf, cafodd y diriogaeth ei lledaenu i gynnwys y Samariaid. Yna, yn y flwyddyn 36, ehangwyd y diriogaeth ymhellach i gynnwys pobl ddienwaededig y cenhedloedd. Golyga hyn fod rhaid i’r Cristnogion fynd a phregethu i bawb yn y byd!

13, 14. (a) Beth roedd gorchymyn newydd Iesu yn ei gynnwys? (b) Beth rydyn ni’n ei ddysgu oddi wrth esiampl Iesu?

13 Hefyd, rhoddodd Iesu orchymyn newydd ynglŷn â sut i drin ein brodyr a’n chwiorydd. (Darllenwch Ioan 13:34, 35.) Mae’n rhaid inni ddangos ein cariad tuag atyn nhw bob dydd, ond dylen ni hefyd fod yn barod i roi ein bywyd drostyn nhw. Nid oedd y gorchymyn hwnnw’n rhan o’r Gyfraith.—Mathew 22:39; 1 Ioan 3:16.

14 Iesu yw’r esiampl fwyaf o gariad anhunanol. Roedd yn caru ei ddisgyblion gymaint, nes iddo farw drostyn nhw o’i wirfodd. Ac mae’n disgwyl i bob un o’i ddilynwyr feithrin yr un agwedd. Felly, dylen ninnau fod yn barod i wynebu anawsterau a hyd yn oed marw dros ein brodyr a’n chwiorydd.—1 Thesaloniaid 2:8.

CYFARWYDDIADAU AR GYFER HEDDIW A’R DYFODOL

15, 16. Pa amgylchiadau newydd rydyn ni’n eu hwynebu, a sut mae Duw yn ein harwain ni?

15 Mae Iesu wedi penodi’r “gwas ffyddlon a chall” i roi bwyd yn ei bryd i’w ddisgyblion. (Mathew 24:45-47) Mae’r bwyd hwn yn cynnwys cyfarwyddiadau pwysig ar gyfer Cristnogion pan fo amgylchiadau’n newid. Beth sy’n newydd am ein hamgylchiadau ni?

16 Rydyn ni’n byw “yn y dyddiau diwethaf,” ac yn fuan iawn byddwn ni’n wynebu gorthrymder na welwyd ei debyg o’r blaen. (2 Timotheus 3:1; Marc 13:19) Hefyd, cafodd Satan a’i gythreuliaid eu bwrw o’r nef i’r ddaear, gan achosi llawer o ddioddefaint i ddynolryw. (Datguddiad 12:9, 12) Ar ben hynny, rydyn ni’n ufudd i orchymyn Iesu i bregethu drwy’r byd i fwy o bobl ac mewn mwy o ieithoedd nag erioed!

17, 18. Sut dylen ni ymateb i’r arweiniad sy’n cael ei roi inni?

17 Wyt ti’n defnyddio’r adnoddau mae cyfundrefn Jehofa yn eu darparu i’n helpu ni yn y gwaith pregethu? Yn ein cyfarfodydd, cawn arweiniad ynglŷn â sut i wneud defnydd da ohonyn nhw. Wyt ti’n edrych ar y cyfarwyddiadau hyn fel arweiniad sy’n dod oddi wrth Dduw?

 18 Er mwyn derbyn bendith Duw, mae’n rhaid inni roi sylw i’r holl gyfarwyddiadau mae Jehofa yn eu rhoi inni drwy’r gynulleidfa. Os ydyn ni’n ufudd heddiw, bydd hi’n haws inni ddilyn cyfarwyddiadau yn ystod y “gorthrymder mawr,” pan fydd byd Satan yn cael ei ddinistrio. (Mathew 24:21) Wedi hynny, bydd angen cyfarwyddiadau newydd arnon ni ar gyfer byw mewn byd cyfiawn yn rhydd o ddylanwad Satan.

Yn y byd newydd, byddwn ni’n derbyn llyfrau sy’n cynnwys cyfarwyddiadau newydd ar gyfer byw ym Mharadwys (Gweler paragraffau 19, 20)

19, 20. Pa lyfrau bydd yn cael eu hagor, a beth fydd y canlyniad?

19 Adeg Moses, rhoddodd Duw arweiniad newydd i’r Israeliaid, sef y Gyfraith. Yn ddiweddarach, roedd y gynulleidfa Gristnogol yn dilyn cyfraith Crist. Mewn modd tebyg, mae’r Beibl yn dweud y byddwn ni’n derbyn llyfrau sy’n cynnwys cyfarwyddiadau newydd ar gyfer y byd newydd. (Darllenwch Datguddiad 20:12.) Mae’n debyg y bydd y llyfrau hyn yn egluro gofynion Jehofa. Drwy astudio’r rhain, bydd pawb, gan gynnwys y rhai a fydd yn cael eu hatgyfodi, yn dysgu am fwriadau Duw. Bydd y llyfrau hyn yn ein helpu i ddeall meddwl Jehofa yn well. Oherwydd dealltwriaeth well o’r Beibl, ym Mharadwys byddwn ni’n trin ein gilydd â chariad, parch, ac anrhydedd. (Eseia 26:9) Dychmyga’r hyn y bydd pawb yn ei ddysgu o dan arweiniad y Brenin, Iesu Grist!

20 Os dilynwn y cyfarwyddiadau yn y llyfrau newydd hynny ac aros yn ffyddlon i Jehofa yn ystod y prawf olaf, bydd ef yn ysgrifennu ein henwau yn “llyfr y bywyd,” sy’n golygu bywyd tragwyddol inni! Felly mae’n rhaid inni STOPIO a darllen yr hyn sydd yn y Beibl, EDRYCH a cheisio deall yr hyn y mae’n ei olygu, a GWRANDO drwy ddilyn arweiniad Duw heddiw. Os gwnawn ni’r pethau hyn, gallwn oroesi’r gorthrymder mawr a mwynhau dysgu am ein Duw doeth a chariadus, Jehofa, a hynny am byth.—Pregethwr 3:11; Rhufeiniaid 11:33.