Neidio i'r cynnwys

Neidio i'r isddewislen

Neidio i'r cynnwys

Tystion Jehofa

Cymraeg

Y Tŵr Gwylio—Rhifyn Astudio  |  Ebrill 2017

Gwirfoddola’n Frwd er Mwyn Moli Jehofa!

Gwirfoddola’n Frwd er Mwyn Moli Jehofa!

“Pan mae arweinwyr Israel yn arwain, a dynion yn gwirfoddoli’n frwd, Molwch yr ARGLWYDD!”—BARN. 5:2.

CANEUON: 150, 10

1, 2. (a) Beth honnodd Eliffas a Bildad am werth ein gwasanaeth i Dduw? (b) Sut gwnaeth Jehofa fynegi ei deimladau?

“ALL person dynol fod o unrhyw help i Dduw? Ydy dyn doeth o unrhyw fudd iddo? Ydy’r Un sy’n rheoli popeth ar ei ennill os wyt ti’n ddieuog? Oes mantais iddo dy fod ti’n byw yn iawn?” (Job 22:1-3) Wyt ti erioed wedi meddwl am y cwestiynau hynny? Pan ofynnodd Eliffas o Teman y cwestiynau hynny i Job, mae’n debyg fod Eliffas yn credu mai ‘na’ oedd yr ateb. Dadl ei ffrind Bildad o Shwach oedd ei bod hi’n amhosibl i fodau dynol sefyll yn gyfiawn gerbron Duw.—Darllen Job 25:4.

2 Roedd y gau gysurwyr hyn yn honni nad yw ein hymdrechion i wasanaethu Jehofa’n ffyddlon o unrhyw fudd iddo, a bod ein gwerth yng ngolwg Duw yr un fath â gwyfyn, pryfyn, neu bryf genwair. (Job 4:19; 25:6) Ar yr olwg gyntaf, efallai bydden ni’n meddwl bod gan Eliffas a Bildad agwedd ostyngedig. (Job 22:29) Wedi’r cwbl, wrth edrych o gopa mynydd uchel neu drwy ffenestr awyren, gall gweithredoedd bodau dynol ymddangos yn ddibwys. Ond, ai dyna sut mae Jehofa’n ystyried ein hymdrechion i gefnogi’r Deyrnas wrth iddo edrych i lawr o’r nefoedd? Dangosodd Jehofa sut  mae’n teimlo wrth iddo geryddu Eliffas, Bildad, a Soffar am iddyn nhw ddweud celwydd. Ond roedd yn hapus gyda Job, gan ddweud amdano “fy ngwas.” (Job 42:7, 8) Heb os, mae pobl yn gallu bod o help i Dduw.

“SUT MAE HYNNY’N HELPU DUW?”

3. Beth ddywedodd Elihw am ein hymdrechion i wasanaethu Jehofa, a beth roedd yn ei feddwl?

3 Ni chafodd Elihw ei gywiro gan Jehofa am iddo ofyn: “Os wyt ti’n gwneud beth sy’n iawn, sut mae hynny’n helpu Duw? Beth mae e’n ei dderbyn gen ti?” (Job 35:7) A oedd Elihw yn awgrymu bod ein hymdrechion i wasanaethu Duw yn ddiwerth? Nac oedd. Dweud yr oedd nad yw Jehofa’n dibynnu ar ein haddoliad. Mae Jehofa’n gyflawn. Ni allwn ei gyfoethogi na’i gryfhau. I’r gwrthwyneb, mae unrhyw ddaioni neu gryfder sydd gennyn ni yn rhodd oddi wrth Dduw, ac mae’n cymryd sylw o sut rydyn ni’n defnyddio’r rhodd hon.

4. Mae Jehofa yn cymharu ein gweithredoedd trugarog â beth?

4 Mae Jehofa yn ystyried unrhyw gariad sy’n cael ei ddangos tuag at ei weision fel petai’n cael ei ddangos tuag ato ef ei hun. “Mae rhoi yn hael i’r tlawd fel benthyg i’r ARGLWYDD; bydd e’n talu’n ôl iddo am fod mor garedig,” meddai Diarhebion 19:17. Ydy’r ysgrythur hon yn awgrymu bod Jehofa yn cofnodi pob un caredigrwydd tuag at y rhai tlawd? Ydy hi’n iawn i feddwl bod Creawdwr y bydysawd yn ei ystyried ei hun mewn dyled i fodau dynol sy’n gweithredu’n drugarog a’i fod yn edrych ar weithredu o’r fath fel benthyciadau y bydd ef yn eu talu’n ôl â bendithion? Ydy mae hi, a gwnaeth Mab Duw ei hun gadarnhau hyn.—Darllen Luc 14:13, 14.

5. Pa gwestiynau byddan ni’n eu hystyried?

5 Gofynnodd Jehofa i’r proffwyd Eseia siarad ar ei ran, sy’n dangos bod Duw yn hapus i bobl ffyddlon helpu i gyflawni ei bwrpas. (Esei. 6:8-10) Derbyniodd Eseia y gwahoddiad yn frwd. Heddiw, mae miloedd o bobl yn dangos yr un agwedd dda drwy dderbyn aseiniadau anodd yng ngwasanaeth Jehofa, gan ddweud “Dyma fi, anfon fi.” Ond, gallwn ofyn: ‘Ydy fy ymdrech bersonol i yn wir bwysig? Er bod Jehofa yn hael yn gadael imi wirfoddoli a chymryd rhan, oni fydd yn gwneud beth bynnag sydd ei angen er mwyn cyflawni ei Air, ni waeth beth dw i’n ei wneud yn ei wasanaeth?’ Ystyria sut mae hanes Debora a Barac yn ateb y cwestiynau hynny.

PARLYSWYD GAN OFN, ATGYFNERTHWYD GAN DDUW

6. Pa wahaniaeth oedd rhwng pentrefwyr Israel a byddin Jabin?

6 Roedd yr Israeliaid wedi cael eu “cam-drin” gan y Brenin Canaaneaidd Jabin am 20 mlynedd. Roedd y pentrefwyr yn ofni mynd allan hyd yn oed. Yn filwrol, roedden nhw’n wan, heb arfau i ymosod a heb arfogaeth i’w hamddiffyn, ond roedd gan eu gelynion 900 o gerbydau rhyfel haearn.—Barn. 4:1-3, 13; 5:6-8. *

7, 8. (a) Pa gyfarwyddyd roddodd Jehofa i Barac? (b) Sut gwnaeth Israel orchfygu byddin Jabin? (Gweler y llun agoriadol.)

7 Er hynny, rhoddodd Jehofa orchymyn eglur i Barac drwy’r broffwydes Debora yn gofyn iddo “fynd â deg mil o ddynion o lwythau Nafftali a Sabulon i fynydd Tabor, i baratoi i fynd i  ryfel. Bydda i’n arwain Sisera, cadfridog byddin y brenin Jabin, atat ti at afon Cison. Bydd yn dod yno gyda’i gerbydau rhyfel a’i fyddin enfawr. Ond ti fydd yn ennill y frwydr.”—Barn. 4:4-7.

8 Lledaenodd y newyddion. Ymgasglodd y gwirfoddolwyr wrth ymyl Mynydd Tabor. Dilynodd Barac gyfarwyddyd Jehofa ar unwaith. (Darllen Barnwyr 4:14-16.) Yn ystod y brif frwydr yn Taanach, gwnaeth glawogydd trymion droi’r tir o gwmpas yn gors. Aeth Barac ar ôl byddin Sisera yr holl ffordd i Haroseth—taith o 15 milltir. Ar hyd y ffordd, roedd Sisera yn gorfod gadael ei gerbyd rhyfel, a oedd bellach yn dda i ddim, a rhedeg i Tsa-ananîm, wrth ymyl Cedes efallai. Cuddiodd ym mhabell Jael, gwraig Heber y Cenead, a chafodd groeso ganddi. Wedi blino’n lân ar ôl y frwydr, syrthiodd i gysgu. Nawr, byddai Jael yn gweithredu’n ddewr a rhoi Sisera i farwolaeth. (Barn. 4:17-21) Roedd gelyn Israel wedi ei orchfygu! *

AGWEDDAU GWAHANOL TUAG AT WIRFODDOLI

9. Pa fanylion a welwn yn Barnwyr 5:20, 21 ynglŷn â’r frwydr yn erbyn Sisera?

9 Dylid astudio penodau 4 a 5 o lyfr y Barnwyr gyda’i gilydd, oherwydd bod y naill bennod yn cynnwys manylion sydd ddim yn y llall. Er enghraifft, dywed Barnwyr 5:20, 21: “Daeth sêr yr awyr i ymuno yn y frwydr, ac ymladd yn erbyn Sisera. Dyma afon Cison yn eu hysgubo i ffwrdd.” Ydy hyn yn cyfeirio at gymorth yr angylion, neu a oedd yna ryw fath o gawod o sêr gwib? Dydy’r Beibl ddim yn dweud. Ond beth arall heblaw am law Duw a all fod yn gyfrifol am y fath lawogydd yn yr union leoliad hwnnw ac ar yr union adeg honno, er mwyn boddi 900 o gerbydau rhyfel? Tair gwaith yn Barnwyr 4:14, 15, mae’r fuddugoliaeth yn cael ei phriodoli i Jehofa. Ni allai unrhyw un o’r 10,000 o wirfoddolwyr frolio mai nhw a achubodd yr Israeliaid.

10, 11. Pam cafodd Meros ei felltithio?

10 Cyfansoddodd Debora a Barac gân o fuddugoliaeth yn clodfori Jehofa, ond, yn rhyfedd iawn, yng nghanol y gân maen nhw’n dweud: “‘Melltithiwch dref Meros!’ meddai angel yr ARGLWYDD. ‘Melltithiwch bawb sy’n byw yno, am iddyn nhw beidio dod i ymladd brwydr yr ARGLWYDD—ymladd yn erbyn arwyr y gelyn.’”—Barn. 5:23.

11 Roedd y felltith ar Meros mor effeithiol fel nad oes dim golwg o’r lle heddiw. A wnaeth y trigolion fethu ateb yr alwad am wirfoddolwyr? Os oedd y dref yn sefyll ar ffordd ddianc Sisera, a oedd gan y dinasyddion y cyfle i’w ddal ond eu bod nhw wedi methu bachu ar y cyfle hwnnw? Sut gallen nhw beidio â chlywed Jehofa yn gofyn am wirfoddolwyr? Roedd 10,000 o bobl yn eu hardal nhw wedi ymgasglu ar gyfer yr ymosodiad. Dychmyga bobl Meros yn edrych yn syn ar y rhyfelwr milain hwn yn rhedeg drwy’r strydoedd yn unig ac yn llawn ofn. Byddai hwnnw wedi bod yn gyfle arbennig i wneud ewyllys Jehofa a derbyn ei fendith. Ond, ar yr union foment honno, a fydden nhw’n gweithredu neu’n ildio i ddifaterwch? Mor wahanol fyddai hyn wedi bod i weithred ddewr Jael sy’n cael ei disgrifio yn yr adnodau dilynol!—Barn. 5:24-27.

12. Pa agweddau gwahanol a welwn ni yn Barnwyr 5:9, 10, a sut dylai hyn effeithio arnon ni heddiw?

12 Yn Barnwyr 5:9, 10, gwelwn wahaniaeth  mawr rhwng agwedd y rhai a aeth gyda Barac ac agwedd y rhai na aethon nhw. Rhoddodd Debora a Barac ganmoliaeth i “arweinwyr Israel, a’r dynion wnaeth wirfoddoli.” Mor wahanol oedden nhw i’r bobl yn “marchogaeth asennod gwynion” a oedd yn rhy falch i ymuno a’r rhai a oedd yn “eistedd yn gyfforddus ar garthenni cyfrwy” ac a oedd wrth eu boddau yn byw bywyd moethus! Yn wahanol iawn i’r rhai a oedd yn “cerdded ar y ffordd,” a oedd yn dilyn y llwybr rhwyddaf, roedd y rhai a aeth gyda Barac yn fodlon brwydro ar lethrau creigiog Tabor ac yn nyffryn corslyd Cison! Yn y diwedd, byddai’r bobl blesergar hynny yn gorfod gwrando! Ie, dylen nhw fod wedi myfyrio ar y cyfle a gollon nhw i helpu achos Jehofa. Mae’r un peth yn wir yn achos unrhyw un heddiw sy’n dal yn ôl rhag gwasanaethu Jehofa’n llawn.

13. Sut roedd agwedd llwythau Reuben, Dan, ac Aser yn wahanol i agwedd Sabulon a Nafftali?

13 Gwelodd y gwirfoddolwyr â’u llygaid eu hunain sut mae Jehofa yn amlygu ei sofraniaeth. Roedd ganddyn nhw rywbeth pwysig i siarad amdano tra oedden nhw’n “canu am y cwbl wnaeth yr ARGLWYDD.” (Barn. 5:11) Ar y llaw arall, mae Barnwyr 5:15-17 yn tynnu sylw at lwythau Reuben, Dan, ac Aser oherwydd iddyn nhw roi’r flaenoriaeth i bethau materol—a gynrychiolwyd gan eu preiddiau, eu llongau, a’u porthladdoedd—yn hytrach nag i waith Jehofa. Ond, “mentro’u bywydau ar faes y gad” a wnaeth Sabulon a Nafftali, er mwyn cefnogi Debora a Barac. (Barn. 5:18) Mae’r gwahanol agweddau hyn tuag at wirfoddoli yn dysgu gwers bwysig inni.

“MOLWCH YR ARGLWYDD!”

14. Sut rydyn ni’n dangos ein bod ni’n cefnogi sofraniaeth Jehofa heddiw?

14 Heddiw, does dim rhaid inni frwydro’n llythrennol, ond ein braint, serch hynny, yw pregethu’n ddewr ac yn selog. Heddiw, mae angen mwy  o wirfoddolwyr yng nghyfundrefn Jehofa nag erioed. Mae miliynau o frodyr, chwiorydd, a phobl ifanc yn gwasanaethu’n llawn-amser o’u gwirfodd yn y Bethel, yn adeiladu neuaddau’r Deyrnas, ac yn helpu yn y cynulliadau a’r cynadleddau. Meddylia hefyd am yr henuriaid sydd â chyfrifoldebau mawr ar Bwyllgorau Cyswllt Ysbytai a’r rhai sy’n trefnu cynadleddau. Yn sicr, mae Jehofa yn gwerthfawrogi dy barodrwydd i wirfoddoli, ac ni fydd yn anghofio hyn.—Heb. 6:10.

Cyn iti wneud penderfyniad, meddylia am sut bydd dy benderfyniad yn effeithio ar dy deulu a’r gynulleidfa (Gweler paragraff 15)

15. Beth sy’n dangos ein bod ni’n dal yn ôl rhag gweithio’n galed i Jehofa o’n gwirfodd?

15 Doeth fyddai gofyn: ‘Ydw i’n fodlon i eraill ysgwyddo’r rhan fwyaf o’r gwaith? Ydw i’n gadael i bethau materol fy nal i’n ôl rhag gwirfoddoli? Fel Barac, Debora, Jael, a’r 10,000 o wirfoddolwyr, oes gen i’r ffydd a’r dewrder i ddefnyddio beth bynnag sydd gen i er mwyn dilyn cyfarwyddyd eglur Jehofa? Os ydw i’n ystyried symud i ddinas neu wlad arall er mwyn gwneud bywyd yn haws yn ariannol, ydw i’n myfyrio ac yn gweddïo am yr effaith bydd hynny’n ei chael ar fy nheulu ac ar y gynulleidfa?’ *

16. Beth gallwn ni ei roi i Jehofa nad oes ganddo’n barod?

16 Drwy adael inni gefnogi ei sofraniaeth, mae Jehofa yn rhoi urddas inni. Gan fod y Diafol yn gyntaf wedi hudo bodau dynol i gefnogi ei sofraniaeth wrthwynebus ef, rwyt ti’n anfon neges glir at Satan drwy ochri gyda Jehofa. Mae dy ffydd a dy deyrngarwch, sy’n dy ysgogi i wirfoddoli, yn plesio Jehofa. (Diar. 23:15, 16) Mae’n defnyddio dy gefnogaeth di i roi ateb i Satan. (Diar. 27:11) Felly, drwy fod yn ufudd, rwyt ti’n rhoi rhywbeth gwerthfawr i Jehofa, ac mae’n cael pleser pur oherwydd hynny.

17. Beth mae Barnwyr 5:31 yn ei ddatgelu am y dyfodol?

17 Cyn bo hir, bydd y ddaear yn llawn pobl sy’n dewis sofraniaeth Jehofa dros unrhyw beth arall. Onid ydyn ni’n dyheu am y diwrnod hwnnw? Rydyn ni’n canu gyda Debora a Barac: “O ARGLWYDD, boed i dy elynion i gyd ddarfod yr un fath! Ond boed i’r rhai sy’n dy garu di ddisgleirio’n llachar fel yr haul ganol dydd!” (Barn. 5:31) Bydd hyn yn cael ei wireddu wrth i Jehofa ddod â system ddrwg Satan i ben! Wrth i frwydr Armagedon gychwyn, ni fydd angen gofyn am unrhyw wirfoddolwyr dynol i drechu’r gelyn. Dyna fydd yr amser inni sefyll a gweld Jehofa yn achub ei bobl. (2 Cron. 20:17) Yn y cyfamser, mae llawer o gyfleoedd inni gefnogi achos Jehofa yn ddewr ac yn selog.

18. Pa effaith mae dy wirfoddoli yn ei chael ar eraill?

18 “Pan mae arweinwyr Israel yn arwain, a dynion yn gwirfoddoli’n frwd, Molwch yr ARGLWYDD!” Dyna sut gwnaeth Debora a Barac gychwyn eu cân o fuddugoliaeth, drwy glodfori, nid creaduriaid, ond y Goruchaf. (Barn. 5:1, 2) Heddiw hefyd, boed i ti wirfoddoli er mwyn symud eraill i foli Jehofa!

^ Par. 6 Mae’n bosibl fod yr haearn ar y cerbydau yn cyfeirio at lafnau miniog hir a thro ynddyn nhw. Roedden nhw’n gwthio allan, efallai o echel y cerbyd. Pwy fyddai hyd yn oed yn meiddio mynd yn agos at beiriant rhyfel mor beryglus?

^ Par. 8 I ddysgu mwy am yr hanes cyffrous hwn, gweler yr erthygl “‘I Arose as a Mother in Israel’” yn rhifyn 1 Awst 2015 o’r Tŵr Gwylio Saesneg.

^ Par. 15 Gweler yr erthygl “Anxiety About Money” yn rhifyn 1 Gorffennaf 2015 o’r Tŵr Gwylio Saesneg.