KONMAN en pti garson, Antoine Skalecki ti annan en seval konman son konpanyon. Ansanm zot ti rente dan bann tinel fernwanr pour saroy sarbon dan en min ki ti 500 met anba later. Papa Antoine ti’n ganny en aksidan kan en min ti degrengole, sa ti fer ki sa fanmir ti napa swa me pour anvoy Antoine travay dan sa bann min nef erdtan par zour. En fwa Antoine ti mank lanmor ler en kavo ti degrennen.

Bann zouti ki bann miner Polonnen ti servi e sa min Dechy, o bor Sin-le-Noble kot Antoine Skalecki ti travay

Antoine ti enn parmi bokou zanfan ki ti ne Lafrans dan bann lannen 1920 a 1930 an montan, me ki zot paran ti sorti Polonny. Akoz bann imigran sorti Polonny ti vin Lafrans? Kan Polonny ti ganny zot lendepandans apre Premye Lager Mondyal, zot popilasyon ti’n tro ogmante e sa ti en gro problenm. De lot kote, Lafrans ti’n perdi plis ki en milyon zonm dan sa lager e zot ti vreman bezwen dimoun pour travay dan bann min sarbon. Alor gouvernman Franse ek Polonny ti siny en lagreman imigrasyon an Septanm 1919. An 1931 i ti annan 507,800 Polonnen Lafrans e bokou parmi zot ti pe reste dan nor kot i ti annan bann min.

Bann imigran sorti Polonny ki ti travay dir ti anmenn zot kiltir enkli zot larelizyon avek zot Lafrans. Antoine ki aprezan i annan 90 an i rapel: “Mon granpapa Joseph ti koz lo Labib avek bokou respe ki son papa ti’n ed li pour devlope.” Dan Dimans bann fanmir Polonnen ki ti travay dan min ti kontan byen abiye pour al lanmes parey zot ti abitye fer dan zot pei, menm si serten bann miner Franse ki ti mazin zis bann keksoz lemonn pa ti kontan.

Bokou Polonnen ti ganny kontakte pour premye fwa par bann Etidyan Labib ki ti pe pres avek devouman dan rezyon Nord-Pas-de-Calais depi 1904. An 1915 Latour Veyer ti konmans ganny enprimen dan langaz Polonnen sak mwan e The Golden Age (ki aprezan apel Awake!) ti vin disponib dan sa langaz an 1925. Bokou fanmir ti aksepte mesaz Labib ki ti annan dan sa bann magazin ek sa liv The Harp of God dan langaz Polonnen.

Fanmir Antoine ti aprann konsernan bann Etidyan Labib avek son tonton ki ti asiste son premye renyon an 1924. Sa menm lannen bann Etidyan Labib ti fer zot premye lasanble dan langaz Polonnen dan rezyon Bruay-en-Artois. Mwens ki en mwan pli tar, Joseph Rutherford, en reprezantan biro prensipal  Temwen Zeova, ti fer en renyon piblik dan sa menm lavil kot 2,000 dimoun ti asiste. Ler Frer Rutherford ti vwar sa kantite dimoun ki ti’n asiste e ki laplipar parmi zot ti bann Polonnen i ti dir: “Zeova in anmenn zot Lafrans pour konn laverite. Aprezan zot ek zot zanfan zot bezwen ed bann Franse. I ankor annan en gran travay predikasyon ki bezwen ganny fer e Zeova pou fer provizyon pour ganny bann proklanmater pour sa travay.”

Sanmenm ki Zeova ti fer. Sa bann Polonnen ki ti Kretyen ti pres avek tou zot leker zis parey zot ti travay dir dan bann min. Byensir, serten ti retourn Polonny dan zot pei natal pour anons sa laverite presye ki zot ti’n aprann. Parmi bann ki ti kit Lafrans pour anons sa bon nouvel dan sa gran teritwar Polonny ti annan Teofil Piaskowski, Szczepan Kosiak ek Jan Zabuda.

Me bokou evanzelizater ki ti koz langaz Polonnen ti reste Lafrans e ti kontinyen pres avek devouman ansanm avek zot bann frer ek ser Franse. Dan en lasanble zeneral ki ti ganny fer an 1926, Sin-le-Noble, i ti annan 1,000 dimoun ki ti asiste sesyon Polonnen e 300 dimoun dan sesyon Franse. Dan Yearbook 1929 i dir: “Pandan sa lannen 332 frer Polonnen in senboliz zot konsekrasyon [dedikasyon] par batenm.” Avan Dezyenm Lager Mondyal ti deklare, 32 dan sa 84 kongregasyon Lafrans ti bann kongregasyon ki ti koz langaz Polonnen.

Bann frer ek ser Polonnen Lafrans pe al en lasanble. Lo sa bis i ekrir “Temwen Zeova”

An 1947 bokou Temwen Zeova ti aksepte en lenvitasyon ki gouvernman Polonnen ti donnen pour retourn Polonny. Me menm apre ki zot ti’n ale, i ti annan en logmantasyon 10 poursan proklanmater sa lannen ki ti montre ki zot zefor ek zefor bann frer ek ser Franse pa ti anven. Apre sa ti annan logmantasyon 20, 23 e menm 40 poursan dan bann lannen 1948 ziska 1950. Pour ede form sa bann nouvo proklanmater, biro brans Lafrans ti apwent bann premye sirveyan rezyonal an 1948. Parmi sa senk ki ti ganny swazir, kat ti bann Polonnen e Antoine Skalecki ti enn parmi zot.

Bokou Temwen Zeova Lafrans i ankor annan sinyatir Polonnen ki zot in gannyen avek zot granpye ki ti travay dir dan bann min ensi ki sa travay predikasyon. Ozordi osi, i annan en kantite imigran ki pe aprann laverite Lafrans. Ki swa bann evanzelizater sorti dan lezot pei i retourn dan zot pei natal oubyen reste Lafrans, avek devouman zot kontinyen swiv legzanp bann proklanmater Rwayonm parey bann Polonnen ki ti fer sa travay avan zot.Dan nou arsiv Lafrans.