A ummi cazin ah kal

A ummi cazin ah kal

Thazaang Petu Pathian, Jehovah kha I Zohchunh

Thazaang Petu Pathian, Jehovah kha I Zohchunh

“Pathian cu lawm u sih! Harnak kan innak kip ah a kan bawmh [tha a kan pek. NW]”—2 KOR. 1:3, 4.

HLA: 23, 23

1. Adam le Evi nih Pathian an ralchanh tikah Jehovah nih zeitindah minung kha thazaang le ruahchannak a pek hna?

JEHOVAH cu thazaang petu Pathian a si. Minung nih sualnak an tuah i mitlinglo an si cangka in cutin a rak tuah. Eden dum ah ralchanhnak a um cangka hmanhin Pathian nih Adam tefa pawl caah thazaang le ruahchannak a pemi chimchungbia pakhat a rak chim colh. Mah chimchungbia cu Genesis 3:15 ah kan hmuh i Satan Khuachia le a ṭha lomi a tuahsernak vialte cu hrawh dih an si lai tiah bia aa kam.—1 Johan 3:8; Biat. 12:9.

Jehovah nih Hlanlio a Salle Thazaang a Pek hna

2. Jehovah nih Noah kha zeitindah thazaang a pek?

2 Jehovah nih a sal Noah thazaang a pekning kha ruathmanh. Mi pawl cu a puarhrangmi le a ziaza a rawkralmi an si. Noah le a chungkhar lawng Jehovah a biami an si. Mah tikah Noah cu a lung a hung dong kho. (Gen. 6:4, 5, 11;  Judas 6) Asinain Jehovah nih amah a biak zungzal nakhnga le a hmaanmi thil a tuah nakhnga a herhmi ralṭhatnak kha a pek. (Gen. 6:9) Jehovah nih Noah kha hi vawlei ṭhalo a hrawh lainak kong le a chungkhar nih luatnak an hmuh nakhnga tuah a herhmi thil kha a chimh. (Gen. 6:13-18) Jehovah cu Noah caah thazaang petu Pathian a si.

3. Jehovah nih Joshua kha zeitindah thazaang a pek? (A hramthawknak hmanthlak zoh.)

3 A hnuah Jehovah nih rian nganpi a ṭuan hngami, a sal Joshua kha thazaang a pek. Biakammi Ram ah Pathian miphun hruai awk le cuka hmun ah a ummi miphun ṭhawngṭhawng kha ṭhawl awkah rian a ngei. Mah cu Joshua caah ṭih a nungmi thil a si ti kha Jehovah nih a hngalh caah Moses kha hitin a ti: “Joshua cu nawl pe tuah, amah cu forh law, thazaang pe tuah, zeitintiah hi mi hna lu ah hin a kal lai i na hmuh laimi ram cu a coter hna lai.” (Deut. 3:28) A hnuah amah Jehovah theng nih Joshua kha hitin thazaang a pek: “Keimah nih nawl kaan pek a si lo mei? Ṭhawng ngai le ralṭha ngai in um ko; na thin phang hlah, na lung zong dong hlah; zeicahtiah BAWIPA na Pathian cu khua zeika na kalnak hmanhah na sinah a um ko.” (Josh. 1:1, 9) Mah bia nih Joshua cu thazaang a ngeihter tuk lai.

4, 5. (a) Jehovah nih hlanlio a miphun kha zeitindah thazaang a pek hna? (b) Jehovah nih a Fapa kha zeitindah thazaang a rak pek?

4 Jehovah nih a miphun zong kha an phu ningin thazaang a pek hna. Tahchunhnak ah, Judah mi cu Babilon ah sal in kalpi an si tikah thazaang pek an herh ti kha Jehovah nih a hngalh, cucaah mah bia hi a rak chimchung: “Na thin phang hlah, na sinah ka um ko, Keimah cu na Pathian ka si, zeihmanh ṭih hlah. Kaan ṭhawnter lai i kaan bawmh lai; kaan huhphenh lai i kaan khamh lai.” (Isa. 41:10) A hnuah Jehovah nih a hmasa Khrihfa hna kha thazaang a pek hna i kannih zong a kan pek ve.—2 Korin 1:3, 4 rel.

5 Jehovah nih a Fapa zong kha thazaang a rak pek. Jesuh nih tipil a in lioah vancung in aw pakhat a theih: “Amah hi ka dawtmi ka Fapa a si, Amah cungah hin ka lung a tling.” (Matt. 3:17) Mah bia nih Jesuh cu vawleicung i phungchim rian a ṭuan lioah zeitluk in dah thazaang a pek lai ti kha ruathmanh.

Jesuh nih Midang Thazaang a Pek hna

6. Jesuh chimmi sal pathum bianabia nih zeitidah thazaang a kan pek khawh?

6 Jesuh nih midang kha zumhfek tein um awkah thazaang a pek hnanak thawngin a Pa kha aa zohchunh. Jesuh chimmi sal pathum bianabia ah an bawipa nih sal pakhat cio kha hitin a ti hna: “Sal ṭha, zumhawktlak sal, na tuahmi cu a ṭha ngaingai. Tangka tlawmte na lehthalnak ah zumhawktlak na si, cucaah tangka tampi tawngthamtu ah kaan chiah lai. Ra lut law ka lunglawmhnak hi i hrawm ve.” (Matt. 25:21, 23) Mah bia nih a zultu hna kha zumhfek tein Jehovah biak awkah thazaang a pek hna.

Jesuh nih Peter kha thazaang a pek i midang thapek awk hmanhah rian a pek

7. Jesuh nih lamkaltu pawl zeitindah tha a pek hna, a hleiin Peter kha zeitindah a pek?

7 Lamkaltu pawl karlak ah ahodah a ngan bik timi bia-alnak a um tawn ko  nain Jesuh nih lungsaunak a rak langhter zungzal. Midang nih an rian ṭuanpiak kha si loin toidor tein midang rian tu ṭuanpiak awkah a forh hna. (Luka 22:24-26) Peter nih atu le atu palhnak a tuah i Jesuh kha a ngaih a chiatter. (Matt. 16:21-23; 26:31-35, 75) Asinain Jesuh nih Peter cu a hlaw bal lo. Mah canah Peter kha thazaang a pek i midang thapek awk hmanhah rian a pek.—Johan 21:16.

Hlanlio Chan i Thazaang Peknak

8. Hezekiah nih a bawi pawl le Judah mi pawl kha zeitindah thazaang a pek hna?

8 Jesuh nih zeitindah thazaang pek khawh a si ti kha a tuahsernak in a cawnpiak hna hlanah Jehovah salle nih midang thazaang pek a herh ti kha an hngalh. Hezekiah kong hi ruathmanh. Assiria mi nih Jerusalem doh awkah an tlerhkhonh hna tikah Hezekiah nih a bawi pawl le Judah mi pawl kha hmunkhat ah a pumh hna i tha a pek hna. “Hezekiah bia cun mi nih zumhnak an i lak.”—2 Chanrelnak 32:6-8 rel.

9. Thazaang peknak he aa tlaiin Job sinin zeidah kan cawn khawh?

9 Job thazaang peknak kong zongin kan cawn khawh. Job cu amah theng thazaang pek a herh ko nain thazaang pek khawhning kha midang a cawnpiak hna. Job nih amah hnemh awkah a rami pa hna kha nanmah hei si ning law ‘thazaang peknak bia kha ka chim lai i hnemhnak bia tu ka chim lai’ tiah a ti hna. (Job 16:1-5) Asinain a donghnak ah Job cu Elihu le Jehovah sinin thazaang peknak a hmu.—Job 33:24, 25; 36:1, 11; 42:7, 10.

10, 11. (a) Zeicah Jepthah fanu cu thazaang pek a herh? (b) Tuchan ah ahote dah thazaang kan pek khawh hna?

10 Jepthah fanu zong thazaang pek a herh ve. Biaceihtu a simi a pa Jepthah cu Ammon miphun doh awkah aa tim. Jehovah nih raldohnak ah teinak a ka pek ahcun inn lei ka kir tikah a ka dong hmasa bikmi cu puan biakinn ah Jehovah rian a ṭuan lai tiah bia aa kam. Raldohnak ah teinak an hmu i an rak kir tikah Jepthah a rak dong hmasa bikmi cu a fanu ngeihchunhte a si. Mah tikah Jepthah cu a lung a kekkuai dih. Asinain Jepthah nih a biakam ningin a fanu kha biakinn ah a nunchung vialte rian ṭuan dingin a thlah.—Biac. 11:30-35.

11 Mah cu Jepthah caah a har ko nain a fanu caah a har chinchin lai. Asinain a pa biakam ning tein tuah a duh. (Biac. 11:36, 37) Anih cu zeitikhmanh ah va a ngei ti lai lo i fa zong a ngei ti lai lo. An cikor a dong cang lai. Cucaah hnemhnak le thazaang peknak tampi a herh. Baibal nih hitin a ti: “Israel mi fanu hna nih kumkhat hnu kumkhat Gilead mi Jepthah fanu kha kumkhat ah nili lengmang an ngaih.” (Biac. 11:39, 40) Jepthah fanu nih Jehovah rian tam deuh in ṭuan khawh awkah  nupi, va ngeih loin a ummi tuchan Khrihfa hna kong kha a kan hngalhter. Anmah kha thangṭhat in thazaang kan pe kho hna lai maw?—1 Kor. 7:32-35.

Lamkaltu Pawl nihUnau Pawl Tha an Pek hna

12, 13. Peter nih zeitindah ‘unau pawl kha thazaang a pek hna’?

12 Jesuh nih a thih lai zan ah lamkaltu Peter kha hitin a ti: “Simon, Simon, ngai hmanh. Lothlotupa nih facang cu a fang le a hi a thleidan bantukin Satan nih nannih cu nan dihlak in hneksaknak nawl kha a hmuh cang. Sihmanhsehlaw Simon, na zumhnak a pur nakhnga lo nangmah caah thla ka cam. Cun keimah lei ah na hon i mer ṭhan tikah na unaule kha thazaang na pek ve hna lai.”—Luka 22:31, 32.

Lamkaltu pawl an cakuat nih kumzabu pakhatnak i Khrihfa pawl kha thazaang a pek hna bantukin tuchan zongah thazaang a kan pek ve (Catlangbu 12-17 zoh)

13 Peter cu a hmasa Khirhfabu hruaitu hna lakah aa tel ve. (Gal. 2:9) Pentekos ni le mah hnuah ralṭha tein thil a tuahnak thawngin unau pawl kha thazaang a pek hna. Kum tampi chung Pathian rian a ṭuan hnuah unau pawl sinah hitin ca a kuat hna: “Hi ca hi Silas nih a ka bawmhnak thawngin nannih kha kaan kuat hna. Amah cu zumhawktlak a si tiah ka ruahmi kan unau a si. Hihi Pathian vel a hmaanmi taktak a si ti kha tehte khan ka duh i a chungah fek tein dir u tiah forh kaan duh hna.” (1 Pet. 5:12) Peter cakuat nih a chan i Khrihfa pawl kha thazaang a pek hna. Jehovah biakam a tlin lai kan  hngah lioah mah bia cu kan caah thazaang petu a si ve.—2 Pet. 3:13.

14, 15. Lamkaltu Johan ṭialmi Baibal cauk nih zeitindah thazaang a kan pek?

14 Lamkaltu Johan zong a hmasa Khrihfabu hruaitu hna lakah aa tel ve. Johan nih lungthawh awk ngai a simi Jesuh phungchim rian kong kha a rak ṭial. Mah Baibal cauk nih kum tampi chungah Khrihfa pawl kha thazaang a pek hna bantukin tuchan zongah thazaang a kan pek ve. Tahchunhnak ah, dawtnak cu Jesuh zultu pawl hmelchunh a si timi Jesuh chimmi bia kha Johan cauk lawngah kan hmuh.—Johan 13:34, 35 rel.

15 Johan cakuat pathum zongah a sunglawi tukmi biatak kong hna aa tel. Kan palhnak ruang i kan lungre a theih caan ah “kan sualnak vialte in a kan thenh” timi kan rel tikah hnangamnak kan hmu. (1 Johan 1:7) Ka sual timi ruahnak kan ngeih hmanhah “Pathian cu kan lung nakin a ngan deuh” timi kan rel tikah hnemhnak kan hmu. (1 Johan 3:20) Johan lawnglawng nih “Pathian cu dawtnak a si” tiah Baibal ah a ṭial. (1 Johan 4:8, 16) A cakuat pahnihnak le pathumnak ah ‘biatak ah a nungmi’ Khrihfa pawl kha a thangṭhat hna.—2 Johan 4; 3 Johan 3, 4.

16, 17. Lamkaltu Paul nih a hmasa Khrihfa pawl kha zeitindah thazaang a pek hna?

16 Lamkaltu Paul cu unau pawl thapeknak  ah zohchunh awk ṭha bik a si. Jesuh a thih hnu tlawmpal ah lamkaltu tam deuh cu uktu bu an umnak Jerusalem ah an um. (Lam. 8:14; 15:2) Khrihfa pawl cu Pathian pakhat lawng a zummi Judah mi hna sinah Khrih kong an chim. Asinain thiang thlarau nih Paul cu pathian tampi a biami Greek, Rom le a dang mi hna sin phung chim awkah a thlah.—Gal. 2:7-9; 1 Tim. 2:7.

17 Paul cu Turkey, Greek le Italy ram hna ah a kal i miphun dang hna sinah phung a chim i Khirhfabu a dirh. Khrihfa a si kami hna caah nunnak cu a fawi lo. An ram mi nih an hrem hna caah thapek an herh. (1 Thes. 2:14) AD 50 hrawngah Paul nih dirhkami Thesalonika khua i Khrihfabu sinah thazaang a pemi cakuat a ṭial. Hitin a ti: “Nanmah kong ah Pathian kha kan lawmh zungzal i thla kan cam fate nanmah kha kan in campiak zungzal hna. Nan zumhnak cu rianṭuannak ah nan langhterning le dawtnak nan ngeihmi nih fakpi in rian aan ṭuanter hnaning [kha] . . . kan philh lo.” (1 Thes. 1:2, 3) Pakhat le pakhat tha i pek awkah a forh hna i hitin a ṭial: “Atu i nan tuah lengmang bantuk hin pakhat le pakhat thazaang i pe u law i bawm u.”—1 Thes. 5:11.

Uktu Bu Thazaang Peknak

18. Kumzabu pakhatnak i uktu bu hna nih Filip kha zeitindah thazaang an pek?

18 Kumzabu pakhatnak ah Khrihfabu hruaitu hna telin Khrihfa dihlak thapek awkah Jehovah nih uktu bu kha a hman hna. Filip nih Samaria mi hna sin Khrih kong a chim tikah uktu bu nih an bawmh. Khrihfa a si kami hna nih thiang thlarau an hmuh nakhnga thlacampiak awkah uktu bu chungtel a simi Peter le Johan kha an thlah hna. (Lam. 8:5, 14-17) Filip le unau thar pawl cu uktu bu bawmhnak thawngin thazaang an hmu.

19. Uktu bu sinin cakuat an rel tikah a hmasa Khrihfa pawl cu zeitindah an um?

19 A hnuah uktu bu nih a biapi tukmi biakhiahnak an tuah a hau. Moses nawlbia ningin miphun dang nih cuarpar tan a hau maw, hau lo timi kong a si. (Lam. 15:1, 2) Uktu bu nih thiang thlarau lamhruainak hmuh awkah thla an cam i Baibal in an hlathlai hnuah a herh ti lo tiah bia an khiah. An biakhiahnak he aa tlaiin cakuat an ṭial i mah kha relpiak awkah unaupa pawl kha Khrihfabu kip ah an thlah hna. Cakuat an rel tikah unau pawl cu “thazaang peknak bia nih khan an lung a lawmhter ngaingai hna.”—Lam. 15:27-32.

20. (a) Uktu Bu nih zeitindah tha a kan pek? (b) A hnu capar ah zei kong dah kan i ruah hna lai?

20 Tuchan ah Jehovah Tehte Hna i Uktu Bu nih Bethel chungkhar, caantling in Pathian rian a ṭuanmi le kan dihlak sinah thazaang a kan pek. Kumzabu pakhatnak i unau pawl bantukin thazaang peknak kan hmuh caah kan i lawm tuk ve.Biatak a kaltakmi hna thazaang pek awkah 2015 ah Uktu Bu nih Jehovah sinah Kir Ṭhan timi brochure an chuah. Hruaitu a simi hna lawng nih midang thapek awk a si maw asiloah kan zapi in dah cutin kan tuah awk a si? Mah biahalnak kha a hnu capar ah kan i ruah hna lai.