A ummi cazin ah kal

A ummi cazin ah kal

Luatnak Taktak Hmuhnak Lam

Luatnak Taktak Hmuhnak Lam

“Fapa nih nannih kha aan luatter hna ahcun nannih cu nan luat taktak lai.”—JOHAN 8:36.

HLA: 32, 52

1, 2. (a) Mi nih zalonnak an hmuh nakhnga zeidah an tuah? (b) A phichuak cu zeidah a si?

TUCHAN mi tampi nih theidannak umlonak le zalonnak kong kha an chim tawn. Cheukhat nih a ding loin pehtlaihnak, thleidannak le sifahnak hna in luat an duh. A dang nih zalong tein chim-relnak, thimnak le biakhiahnak nawl ngeih an duh. Mikip nih zalong tein an duhmi paoh tuah an duh.

2 Mi nih zalonnak an hmuh khawh nakhnga duhlonak hna an langhter i cozah hmanh an doh hna. Asinain an duhmi zalonnak taktak cu an hmu maw? An hmu lo. Mah nih harnak le thihnak hmanh a chuahter tawn. Mah nih Phungchimtu 8:9 (NW) i “Minung uknak nih harnak a chuahter” timi Siangpahrang Solomon bia a hmaan kha a langhter.

3. Nuamhnak le lungsinak taktak hmuh awkah zeidah kan tuah khawh?

3 Baibal nih nuamhnak le lungsinak taktak hmuh awkah kan tuah a herhmi kong kha a langhter. Zultu Jeim nih hitin a ti: “Mi a luattertu nawlbia tling chungah ṭha tein aa bih i  cucu a ruat pengmi cu, . . . lawmhnak a hmumi kha a si.” (Jeim 1:25) A tlingmi nawlbia cu Jehovah sinin a rami a si i nuamhnak le lungsinak tling tein hmuh khawhnak lam zong ṭha tein a hngalh. Jehovah nih Adam le Evi kha zalonnak taktak a pek hna i an i nuamh khawh nakhnga an herhmi vialte zong a pek hna.

Mi nih Zalonnak Taktak An Hmuh tikah

4. Adam le Evi nih zei bantuk zalonnak dah an ngeih? (A hramthawknak hmanthlak zoh.)

4 Genesis dal 1 le 2 kan rel tikah tuchan mi nih saduh an thahmi zalonnak phun kha Adam le Evi nih an rak hmuh ti kan hngalh. An herhmi paoh an ngei dih, zeihmanh an ṭih a hau lo i a ding loin pehtlaihnak zong a um lo. Rawl, eidin, zawtnak asiloah thihnak kong he aa tlaiin zeihmanh thinphan awk a um lo. (Gen. 1:27-29; 2:8, 9, 15) Asinain mah cu ri a um lomi zalonnak an ngei tinak a si maw? Zohhmanh hna u sih.

5. Mi tampi ruahnak he i lo loin zalonnak hmuh awkah zeidah a herh?

5 Mi tampi nih zalonnak taktak ngeih ti cu a phichuak cu zei bantuk a si hmanhah an duhmi paoh tuah khawh kha a si tiah an ruah. Cauk pakhat (The World Book Encyclopedia) nih zalonnak timi cu “thimnak tuah khawhnak nawl ngeih” kha a si tiah a ti. Asinain cozah nih a ding loin, a herh loin le a tlari loin rikhiahnak an tuah lo ahcun mi nih zalonnak an hmu lai ti zongin a ti. Mikip nih zalonnak an hmuh khawh nakhnga rikhiahnak cheukhat cu a herhmi a si tinak a si. Asinain a dingmi, a herhmi le a tlarimi rikhiahnak nawl a ngeimi cu ahodah a si?

6. (a) Zeicah Jehovah lawnglawng hi a tlingmi zalonnak a ngeimi a si? (b) Minung nih zei bantuk zalonnak dah an ngeih, zeicah?

6 Jehovah Pathian lawnglawng hi ri a ngei lomi le a tlingmi zalonnak a ngeimi a si ti kha kan i cinken a hau. Zeicah? Zeizong vialte hi amah nih a ser i van le vawlei ah cungnung bik, lianngan bik Uktu a si caah a si. (1 Tim. 1:17; Biat. 4:11) Siangpahrang David nih Jehovah a sining kha bia dawhdawh in a langhter. (1 Chanrelnak 29:11, 12 rel.) Mah he i ralkah in van le vawlei ah a ummi sermi thil vialte nih an ngeihmi zalonnak cu ri a ngei. Jehovah Pathian lawnglawng hi a dingmi, a herhmi le a tlarimi rikhiahnak nawl a ngei ti kha kan hngalh a hau. Jehovah nih a hramthawk tein cutin a rak tuah.

7. Zei thil tuahnak nih dah nuamhnak a kan hmuhter?

7 Adam le Evi nih zalonnak tampi an ngei ko nain an zalonnak cu ri a ngei. An ngeihmi ri cheukhat cu an caah a sawhsawh te a lo. Tahchunhnak ah, an nun khawh nakhnga thaw an dawp a hau, an ei a hau i an ih a hau. Mah ruangah zalonnak an ngei lo tinak a si maw? A si lo. Cutin tuahnak nih nuamhnak le lungsinak a hmuhter khawh hna ti kha Jehovah nih a hngalh. (Salm 104:14, 15; Pct. 3:12, 13) Mikip nih a thiangmi thli dawp, kan duhmi rawl ei le mitkuh cim tein ih kha kan duh. Mah thil hna tuah kha khenkham in kan ruat lo. Adam le Evi zong nih cutin an rak ruah ve ko lai.

8. Pathian nih Adam le Evi kha zei nawlbia dah a pek hna, zeicah?

8 Jehovah nih Adam le Evi kha cuset khaset timi nawlbia a pek hna. Tefa tampi ngeih in vawlei khahter ding le vawlei  zohkhenh ding rian a pek hna. (Gen. 1:28) Mah nih an zalonnak kha a hnorsuang maw? A hnorsuang lo. Mah nih a tlingmi minung zungzal in an um khawh nakhnga vawlei kha paradis ah ser ding timi Pathain tinhnak ah i telnak caanṭha a pek hna. (Isa. 45:18) Tuchan ah mi nih innchunghawi ngeih lo awk asiloah fa ngeih lo awk an i thim tikah Pathian nawl an ngaih lomi a si lo. Asinain harnak lakah nupi, va a ngei i fa an ngeimi zong an um. (1 Kor. 7:36-38) Zeicah? Nuamhnak le lungsinak kan hmu lai tiah an i ruahchan caah a si. (Salm 127:3) Adam le Evi nih Jehovah nawl an ngaih ahcun an innchungkhar cu a zungzal in an i nuam kho.

Luatnak Taktak An rak Sungh Ning

9. Genesis 2:17 ah kan hmuhmi Pathian nawlbia cu a dinglomi, a herh lomi le a tlari lomi zeicah a si lo?

9 Jehovah nih Adam le Evi kha nawlbia dang zong a pek hna i mah kha an zulh lo ahcun zeidah an ton lai ti zong kha fiang tein a chimh hna. Hitin a ti: “A ṭha le a ṭhalo hngalhnak pe khotu thingkung a tlai bel hi na ei lai lo. Cu thing thei cu na ei hrimhrim lai lo. Na ei ahcun, na thi lai.” (Gen. 2:17) Mah nawlbia cu a dinglomi, a herh lomi asiloah a tlari lomi a si maw? Mah nih Adam le Evi an zalonnak kha a hnorsuang maw? A hnorsuang lo. Baibal lei mifim tampi nih Pathian nawlbia cu fimnak le hngalhnak in a khat tiah an ti. An lak i pakhat nih hitin a chim: “Minung caah . . . a ṭhami kha Pathian lawng nih a hngalh i . . . a ṭhalomi zong Pathian lawng nih a hngalh. Minung nih ‘ṭhatnak’ an hmuh khawh nakhnga Pathian i bochan le a nawl ngaih a hau. A nawl an ngaih lo ahcun a ṭha . . . le a ṭha lomi kong ah anmah tein biakhiahnak an tuah lai.” Minung nih anmah thilti khawhnak in cutin tuah khawh a si lo.

Adam le Evi an i thimmi nih harnak a chuahter! (Catlangbu 9-12 zoh)

10. Zalong tein thimnak nawl le a ṭha le a ṭhalo kong i biakhiahnak nawl cu zeicah aa khah lo?

Jehovah lawnglawng hi a ṭha, ṭhalo kongah biakhiahnak nawl a ngeitu a si

10 Jehovah nih Adam kha a duhmi tuah awkah zalonnak a pe lo tiah mi cheukhat nih an ruah men lai. Asinain mah cu zalong tein thimnak nawl le a ṭha, ṭhalo kongah biakhiahnak nawl cu aa khat lo ti kha an hngalh lo caah a si. Adam le Evi nih Pathian nawl kan ngai lai maw, ngai lai lo ti kha zalong tein thimnak nawl an ngei. Asinain a ṭha, ṭhalo kong i biakhiahnak nawl cu Jehovah lawnglawng nih a ngeih. Mah kha “a ṭha le a ṭhalo hngalhkhawhnak a pe khotu thingkung” nih a langhter. (Gen. 2:9) Kan i thimmi nih zeidah a chuahter lai ti kha kan hngal lo i a phichuak cu a zungzal in a ṭha lai ti zong fiang tein kan hngal kho lo. Cucaah mi nih ṭha tein an i thim ko nain mah nih sifah harnak le ngaihchiatnak hna a chuahter tawn. (Ptb. 14:12) Mah cu minung nih ri kan ngeih caah a si. Jehovah nih Adam le Evi kha nawlbia a pek hnanak thawngin luatnak taktak hmuh awkah a nawl ngaih a hau ti kha a cawnpiak hna. Adam le Evi nih zei tuah awkah dah bia an khiah?

11, 12. Adam le Evi an i thimmi nih zeicah harnak a chuahter? Tahchunhnak pe.

 11 Ngaihchiat awk ngai a simi cu Adam le Evi nih Jehovah nawl ngaih lo awkah an i thim. “Amah [Pathian] bantukin hngalhnak nan ngei ve lai i a ṭha le a ṭhalo kha nan hngal ve lai” timi Satan biakam kha Evi nih a theih tikah Satan bia ngaih awk tu ah aa thim. (Gen. 3:5) Adam le Evi an i thimmi nih Satan chim ningin zalonnak tam deuh in a hmuhter hna maw? A hmuhter hna lo. Jehovah lamhruainak an cohlan lo caah harnak tu an tong. (Gen. 3:16-19) Zeicah? Jehovah nih a ṭha le a ṭhalo kong ah minung kha anmah tein biakhiahnak nawl a pek hna lo caah a si.—Phungthlukbia 20:24; Jeremiah 10:23 rel.

12 Mah cu vanlawng mawngtu pakhat he tahchunh khawh a si. A kal duhnak hmun ah him tein a phanh khawh nakhnga amah lam ning tein a kal a hau. Cun vanlawng lam a hmuhsakmi thilri pawl a hman a hau i vanlawng lei a tlaitu pawl he pehtlaihnak a tuah a hau. Asinain lamhruainak kha zul loin a duhnak paohah a mawngh ahcun harnak an tong lai. Mah vanlawng mawngtu bantukin Adam le Evi nih Pathian lamhruainak kha zul loin anmah duhnak tu kha an rak tuah. A phichuak cu zeidah a si? Harnak a hung um. An biakhiahnak nih anmah le an tefa vialte kha sualnak le thihnak sal ah a phakter hna. (Rom 5:12) Adam le Evi nih a ṭha le ṭhalo kong ah anmah tein biakhiahnak tuah awkah an i zuamnak thawngin zalonnak  tam deuh in an hmu hlei lo. Mah canah Jehovah nih a pekmi hna zalonnak taktak tu kha an rak sung.

Zalonnak Taktak Hmuh Khawh Ning

13, 14. Zalonnak taktak kha zeitindah kan hmuh khawh?

13 Mi cheukhat nih rikhiahnak a um lomi zalonnak ngeih cu a ṭha bikmi a si lai tiah an ruah. Mah cu a hmaan maw? Zalonnak nih ṭhatnak tampi a chuahpi ko nain rikhiahnak a um lo ahcun vawlei hi zeidah a lawh lai ti kha na mitthlam ah cuanter hmanh. Cauk pakhat (The World Book Encyclopedia) nih ningcang tein dirhmi bu kip ah zalonnak le rikhiahnak kha a tlarimi siter awkah a hnawkmi upadi pawl an um tiah a ti. Mah cu a zungzal in cun a fawimi a si lo. Cucaah upadi tampi a um i mah kha tawnghtham awkah sihni le biaceihtu tampi an ummi kha kan hmuh.

14 Jesuh Khrih nih zalonnak taktak ngeih khawhning kha a fianter. Hitin a ti: “Ka cawnpiaknak kha nan zulh ahcun a ka zultu taktak cu nan si; biatak cu nan hngalh lai i biatak nih cun aan luatter hna lai.” (Johan 8:31, 32) Cucaah zalonnak taktak ngeih awkah thil pahnih kan tuah a hau. Pakhatnak ah, Jesuh cawnpiakmi biatak kha kan cohlan a hau. Pahnihnak ah, Jesuh zultu kan si a hau. Cutin tuahnak nih luatnak taktak a kan hmuhter lai. Mah cu zei bantuk zalonnak dah a si? Jesuh nih “a sualmi paoh cu sualnak sal an si. . . . Fapa nih nannih kha aan luatter hna ahcun nannih cu nan luat taktak lai” tiah a ti.—Johan 8:34, 36.

15. Jesuh nih a kan kamhmi zalonnak nih zeicah “luatnak taktak” a kan hmuhter khawh?

 15 Jesuh nih a zultu pawl bia a kamhmi hna zalonnak cu tuchan mi tampi nih an duhmi zalonnak phun nakin a let tampi in a ṭha deuh. “Fapa nih nannih kha aan luatter hna ahcun nannih cu nan luat taktak lai” tiah Jesuh nih a ti tikah minung nih an ton balmi sal sinak lakah a chia bikmi sualnak sal sinak in an luat lainak kong kha a chimmi a si. Zeiti lam in dah sualnak sal kan si? Sualnak nih a ṭhalomi thil a kan tuahter khawh. Cun a hmaanmi thil tuah awkah a kan donh khawh. Sualnak sal kan si caah lungdonghnak, sifah harnak le thihnak hna kan tong. (Rom 6:23) Cu bantuk fahnak le lungretheihnak hna kha lamkaltu Paul nih a rak ton. (Rom 7:21-25 rel.) Sualnak hi hloh a si dih cikcek hnu lawngah Adam le Evi nih a hmasa ah an rak ngeihmi zalonnak taktak kha kan ngei kho ṭhan lai.

16. Zeitindah zalonnak taktak kan hmuh khawh?

16 Jesuh chimmi “ka cawnpiaknak kha nan zulh ahcun” timi bia nih Jesuh sinin luatnak hmuh awkah thil cheukhat kan tuah a hau ti a langhter. Zei thil dah? Aa pumpe cangmi Khrihfa hna nih mahle mah i hlawt in Jesuh cawnpiaknak ningin nun a hau. (Matt. 16:24) Jesuh biakam bantukin tlanhnak man in ṭhatnak tling kan hmuh tikah zalonnak taktak kan hmu lai.

17. (a) Nuamhnak le lungsinak taktak zeitindah kan hmuh khawh? (b) A hnu capar ah zei kong dah kan i ruah hna lai?

17 Nuamhnak le lungsinak taktak hmuh awkah Jesuh zultu pawl bantukin Jesuh cawnpiaknak kha kan zulh a hau. Cutin kan tuah ahcun sualnak le thihnak sal sinak in kan luat lai. (Rom 8:1, 2, 20, 21 rel.) A hnu capar ah atu ah kan hmuhmi zalonnak kha fimkhur tein zeitindah kan hman lai i luatnak taktak Pathian, Jehovah kha zeitindah kan thangṭhat khawh timi kong kan i ruah lai.