A ummi cazin ah kal

A ummi cazin ah kal

 CAWN AWK CAPAR 31

‘Kan Lung A Dong Lo’

‘Kan Lung A Dong Lo’

“Hi ruangah hin pei kan lung a dongh bal lonak cu a si cu.” —2 KOR. 4:16.

HLA 128 A Dongh Tiang Fek Tein Um

LANGHTERNAK *

1. Khrihfa hna nih nunnak tlikzuamnak ah a dongh tiang tlik khawh awkah zeidah an tuah a herh?

KHRIHFA cu nunnak tlikzuamnak ah aa telmi kan si. A tliknak a sau rih lomi kan si ah, a sau cangmi kan si ah a dongh tiang kan tlik zungzal a hau. Filipi Khrihfabu sin Lamkaltu Paul ruahnak cheuhnak nih a dongh tiang tlik awkah thazaang a kan ngeihter. Paul nih ca a kuat hna lioah kumzabu pakhatnak Khrihfabu i mi cheukhat cu kum tampi chung Jehovah a bia cangmi an si. Jehovah kha zumhawktlak tein a biami an si nain Paul nih inkhawhnak he tlik zungzal a herh kha a hngalhter ṭhan hna. ‘Kawl tung lei ah . . . a tlimi’ amah keneh kha zul zungzal hna seh ti a duh.—Fil. 3:14.

2. Filipi Khrihfabu sin Paul ruahnak cheuhnak cu zeicah amahle a caante ah hmuhmi a si?

2 Filipi Khrihfabu sin Paul ruahnak cheuhnak cu amahle a caante ah hmuhmi a si. Khrihfabu cu dirh a sika in hremnak an tong lengmang. AD 50 hrawngah “Masidonia leiah hin ra” timi Pathian sawmnak ruangah Paul le Silas cu Filipi khua ah an phan. (Lam. 16:9) Mah ah Lidia timi nu he an i tong, anih cu thawngṭha ‘bia ngaih awk caah Pathian nih a lungthin a hunpiakmi’ a si. (Lam. 16:14) A chungkhar ningin tipil an ing. Asinain Khuachia cu a um sawhsawh lo. Khua chung i pa hna nih Paul le Silas kha an tlaih hna i khua uktu hna hmaiah an chuahpi hna, cun buaibainak a chuahtertu an si tiah sual an puh hna. Cucaah Paul le Silas kha an tuk hna i thong ah an thlak hna, cun khua chungin an ṭhawl hna. (Lam. 16:16-40) Mah tikah an lung a dong maw? A dong lo. Dirhkami Khrihfabu i unau pawl he aa tlaiin tah zeitin? Annih nih inkhawhnak an ngeihnak thawngin kan caah zohchunh awk ṭha an chiah. Paul le Silas chiahmi zohchunh awk ṭha nih thazaang a ngeihter tuk hna lai ti cu a fiang ko.

3. Paul nih zeidah a hngalh, zei biahalnak dah kan i ruah hna lai?

3 Paul nih lungdongh lo awkah bia a khiah. (2 Kor. 4:16)  Asinain a dongh tiangin tlik khawh awkah kawltung ah lungthin pek zungzal a hau ti kha a hngalh. Paul sinin zeidah kan cawn khawh? Harnak kan ton hmanhah zumhfek tein kan um kho ti kha tuchan i zeibantuk zumfekmi hna nunning nih dah a langhter? Hmailei ruahchannak nih lungdongh lo dingin bia kan khiahmi kha zeitindah a fehter khawh?

Paul Nunning nih a Kan Ṭhathnemh Ning

4. Paul cu zeibantuk thil a ton hmanhah zeitindah Jehovah rianṭuannak ah a rian a tam zungzal?

4 Paul nih Filipi Khrihfabu sin ca a ṭial lioah a tuahmi vialte kong kha ruathmanh. Paul cu Rom khua ah thong a tlak caah phung a chim khawhnak cu ri a ngei. Asinain a sinah a lengmi pawl phungchimhnak le lamhlat i Khrihfabu hna sin cakuat ṭialnak ah a rian a tam. Tuchan zongah lengah a chuak kho lomi Khrihfa tampi cu an inn ah a rami hna sinah thawngṭha chimnak caanṭha an hmu. Anmah theng nih kal in an len khawh lomi hna sinah thazaang a pemi cakuat zong an ṭial.

5. Filipi 3:12-14 ningin Paul kha zeinihdah a hmuitinh cungah lungthin pek zungzal dingin a bawmh?

5 Paul nih hlanlio ah a hmuhmi hlawhtlinnak asiloah a palhnak ruangah lungvaivuanh kha a duh lo. “Hmailei thil banh” khawh awk asiloah a dongh tiangin tlik khawh awkah “hnulei thil kha philh” a hau tiah a ti. (Filipi 3:12-14 rel.) Paul a lung a vaivuanhter khomi thil cheukhat cu zei hna dah an si? Pakhatnak ah, Paul cu Khrihfa a si hlanah hlawhtlinnak a hmumi a si. Asinain mah vialte kha “hmunthur men” ah a rel. (Fil. 3:3-8) Pahnihnak ah, a hmasa Khrihfa pawl kha a rak hrem hna caah ka sual timi ruahnak a ngei. Asinain mah ruangah Jehovah biak kha a rak ngol lo. Pathumnak ah, Jehovah caah a tuahmi vialte cu a za cang tiah a ruat lo i Jehovah rianṭuannak ah fakpi in aa zuam peng. Paul cu thongthlaknak, tuknak, lungchehnak, tilawng rawhnak le tirawl le thilpuan ngeih lonak ti bantuk harnak hna a tong ko nain phungchim rian ah hlawhtlinnak tampi a rak hmu. (2 Kor. 11:23-27) A rianṭuannak ah hlawhtlinnak zong a hmu i harnak zong a rak tong ko nain Paul nih Jehovah rian ka ṭuan zungzal a hau ti kha a hngalh. Kannih zong cutin kan si ve awk a si.

6. Kan philh awk a simi “hnulei thil” cheukhat cu zei hna dah an si?

6 ‘Hnulei thil philhnak’ ah Paul kha zeitindah kan i zohchunh khawh? Kan lak i cheukhat cu hlan i kan tuahmi sualnak ruangah ka sual timi ruahnak kha tei awkah kan i zuam a hau men lai. Cutin kan si ahcun a hleiin Khrih tlanhnak man he aa tlaimi kong hna kha pumpak hlathlainak tuah dingin timhnak kan ngeih awk a si ko lo maw? Thazaang a kan pe khomi kong kha kan hlathlai, kan ruah i thla kan cam ahcun a herh loin ka sual timi ruahnak kan ngei ti lai lo. Jehovah nih a kan ngaihthiam cangmi sualnak he aa tlaiin kanmah le kanmah zong sual kan i phaw ti lai lo. Paul sinin a dang kan cawn khawhmi a um rih. Mi cheukhat nih Jehovah rian tam deuh an ṭuan khawh nakhnga tangka tampi a hmuhter khomi an rian kha an kaltak. Cutin kan si ve ahcun kan rak sunghmi tinvo sung hna kha kan ruah ṭhan lonak thawngin hnulei thil kha kan philh a hau. (Nam. 11:4-6; Pct. 7:10) “Hnulei thil” ah hlanlio ah kan tuah khawhmi thil asiloah kan rak tei khawhmi harnak hna zong aa tel kho. Hlan i Jehovah nih thluachuah a kan pek ning le a kan bawmh ning kong kha kan ruah tikah kan Pa he kan i naih deuh ti cu a hmaan ko. Asinain Jehovah caah kan tuahmi cu a za cang tiah zeitikhmanh ah kan ruah awk a si lo.—1 Kor. 15:58.

Nunnak tlikzuamnak ah kan lung a vaivuanhter khomi thil hna kha kan hrial a hau i kan hmuitinh cungah lungthin kan pek zungzal a hau (Catlangbu 7 zoh)

7. Nunnak tlikzuamnak ah teinak hmuh khawh awkah 1 Korin 9:24-27 ningin zeidah tuah a herh? Tahchunhnak pe.

7 Paul nih “i zuam ko u” timi Jesuh bia kha  ṭha tein a hngalhthiam. (Luka 13:23, 24) Khrih bantukin Paul nih a thih tiang fakpi in i zuam a hau ti kha a hngalh. Cucaah Paul nih Khrihfa nunnak kha tlikzuamnak he a tahchunh. (1 Korin 9:24-27 rel.) Tlik aa zuammi pakhat nih kawltung ah lungthin a pek a hau i a lung a vaivuanhter khomi thil hna kha a hrial a hau. Tahchunhnak ah, tlik aa zuammi hna cu chawdawr le a dang lung a vaivuanhter khomi thil tampi a umnak lam ah an tli men lai. Mah tikah tlik aa zuammi pakhat nih dawr ah a ummi thil pakhatkhat kha zoh awkah chikkhat a dirta lai maw? A dirta lai lo. Zeicahtiah teinak hmuh a duh caah a si. Nunnak tlikzuamnak zongah kan lung a vaivuanhter khomi thil hna kha kan hrial a hau. Paul bantukin fakpi in kan i zuam i kan hmuitinh cungah lungthin kan pek zungzal ahcun laksawng kan hmu ve lai.

Zumhnak Ah Kan Tonmi Zuamcawhnak

8. Zei zuamcawhnak pathum kong dah kan i ruah hna lai?

8 Atu ah kan lung a donghter khomi zuamcawhnak pathum in i ruah hna u sih. Pakhatnak, kan i ruahchanmi ningin thil a can lo tikah. Pahnihnak, pumsalei in kan thazaang a der tikah. Pathumnak, caan saupi harnak kan ton tikah. Midang nih mah thil sining he aa tlaiin an tawnghtham ning kong kha kan hlathlai ahcun bawmhnak kan hmu kho lai.—Fil. 3:17.

9. Kan i ruahchanmi ningin thil a can lo tikah zeitindah a kan hnorsuan?

9 Kan i ruahchanmi ningin thil a can lo tikah. Jehovah nih bia a kan kamhmi thil ṭha kha kan i ruahchan. Jehovah nih Judah ram i ṭhatlonak kha donghter cang seh ti a duhnak kong kha Habakkuk nih Jehovah sinah a chim, mah tikah Jehovah nih ‘hngah’ peng awkah a rak fial. (Hab. 2:3) Asinain kan i ruahchanmi cu a raumi a lawh tikah kan lungthawhnak a zor kho. Kan lung hmanh a dong kho. (Ptb. 13:12) Mah bantuk thil sining kha kumzabu 20nak a hramthawk ah a rak cang. Mah lioah chiti thuhmi Khrihfa hna nih 1914 ah vancung ah kan kai lai tiah an i ruahchan. Zumhfekmi Khrihfa hna nih an i ruahchanmi ningin thil a can lo tikah zeitindah an tawnghtham?

Royal le Pearl Spatz cu 1914 ah an i ruahchanmi ningin a tling lo nain kum tampi chung Jehovah kha zumhfek tein an biak zungzal (Catlangbu 10 zoh)

10. Nuva tuahkhat nih an i ruahchanmi ningin thil a can lo tikah zeitindah an tawnghtham?

 10 Cubantuk zuamcawhnak a rak tongmi zumhfekmi pahnih kong hi ruathmanh. Unaupa Royal Spatz cu 1908, kum 20 a si ah tipil a ing. A rauhhlan ah vancung laksawng ka hmu cang lai tiah a rak zumh. 1911 ah Pearl timi unaunu pakhat kha ṭhit a duhnak kong a chimh, cun a nupi ding a simi kha hitin a ti: “1914 ah zeidah a cang lai ti kha na hngalh. Cucaah kan i um ding a si ahcun i um colh u sih law a ṭha lai.” Mah nuva hna cu 1914 ah vancung laksawng an hmuh lo tikah nunnak tlikzuamnak ah an lung a dong maw? A dong lo, zeicahtiah annih nih vancung kainak cungah si loin zumhawktlak tein Pathian rianṭuannak tu kha biapi ah an chiah caah a si. Inkhawhnak he tlik awkah bia an khiah. Cun Royal le Pearl cu vawleicung an nunnak a dih hlan tiang kum tampi chung Pathian rian an ṭuan i zumhfek tein an um peng. Jehovah nih a min a thianter lai caan, a ukning cu a hmaan ti a langhter lai caan le a biakam a tlinter lai caan kha naa ngaih lai ti cu a fiang ko. Jehovah nih ri a khiahmi caan ah mah cu a tuah hrimhrim lai ti kha na zumh khawh. Mah caan a phanh hlan tiang, kan i ruahchanmi ningin thil a can lo hmanhah lungdong loin Pathian rian kha i manh lo ngaiin ṭuan hna u sih.

A tar hnu hmanhah Arthur Secord nih thlaraulei ah ṭhancho peng a duh (Catlangbu 11 zoh)

11-12. Pumsalei in kan thazaang a der tik hmanhah zeicah hmaiah kan fon peng awk a si? Tahchunhnak pe.

11 Pumsalei in kan thazaang a der tikah. Tlik aa zuam taktakmi hna he i lo loin kannih cu thlaraulei ah kan ṭhawn peng khawh nakhnga pumsalei in ṭhawn a hau lo. A tak ti ahcun pumsalei ah ṭhawnnak a ngei lomi, mi tampi nih thlaraulei ah ṭhawn peng awkah bia an khiah. (2 Kor. 4:16) Tahchunhnak ah, Unaupa Arthur Secord * cu kum 88 a si i Bethel ah kum 55 a ṭuan cangmi a si. Atu cu a thazaang a der cang i a ngan zong a dam ti lo. Nikhat cu nurse nu cu a herhmi thil tuahpiak awkah a ihnak ah a ra. Nurse nu nih a zoh i a zaang a fak tuk, cucaah hitin a ti: “Unaupa Secord, Jehovah caah thil tampi na rak tuah.” Asinain Arthur nih hlanlio a tuahmi thil hna cungah lungthin a pe lo. A nih buin a zoh i hitin a leh: “A si, a hmaan. Asinain a biapimi cu kan rak tuahmi thil kha a si lo. Atu ah zumhawktlak tein um hi a biapi deuhmi a si.”

12 Jehovah rian caan saupi a ṭuan cangmi na si men lai. Asinain atu ah na ngan a dam lo caah hlan bantukin na ṭuan kho ti men lai lo. Cutin na si ah cun na lungdong hlah. Jehovah nih hlanlio ah zumhfek tein a rian na rak ṭuanmi cu a sunsak tuk ti kha zum. (Heb. 6:10) Cun zeitluk in dah Jehovah kan dawt ti cu a caah zeizat dah kan ṭuan timi cungah aa hngat lo ti kha i cinken. Mah canah a ṭhami lungput kan  ngeih i kan tuah khawhmi dihlak kan tuah tikah zeitluk in dah Jehovah kan dawt ti kha kan langhtermi a si. (Kol. 3:23) Jehovah nih ri kan ngeihmi kha a hngalh i kan tuah khawhmi lengin a kan hal lo.—Mar. 12:43, 44.

Anatoly le Lidiya Melnik nih harnak tampi an tong ko nain zumhfek tein an inkhawh (Catlangbu 13 zoh)

13. Anatoly le Lidiya hmuhtonnak nih harnak tampi kan ton hmanhah Jehovah rianṭuan peng awkah zeitindah a kan bawmh?

13 Caan saupi harnak kan ton tikah. Jehovah salle cheukhat cu kum tampi chung harnak le hremnak an tong. Tahchunhnak ah, Anatoly Melnik * cu kum 12 a si lioah a pa cu an tlaih i thong ah an thlak. Cun a pa cu an umnak Moldova in meng 4,000 (km 7,000) aa hlatnak Siberia ah ṭhawl a si. Kumkhat a rauh hnuah Anatoly, a nu, a pi le a pu zong Siberia ah ṭhawl an si. Tlawmpal ah khua pakhat ah an i pum kho, asinain khuasik caan ah hawrha lakah meng 20 (km 30) tiang an ke in an kal. A hnuah Unaupa Melnik cu kumthum chung thong a tla i a nupi Lidiya le kumkhat a simi a fanu he an i ṭhen. Harnak tampi an tong ko nain Anatoly le a chungkhar cu Jehovah cungah zumhfek tein an um. Atu ah Anatoly cu kum 82 a si cang i Central Asia ah Zung Ṭengnge Kawmiṭi in rian a ṭuan. Anatoly le Lidiya bantukin Jehovah rianṭuannak ah kan tuah khawhmi dihlak kha tuah hna u sih. Cun hlan bantukin inkhawhnak ngei zungzal hna u sih.—Gal. 6:9.

Hmailei Naa Ruahchannak Cungah Lungthin Pe

14. Paul nih a hmuitinh phanh khawh awkah tuah a herhmi zeidah a hngalh?

14 Paul nih a dongh tiang ka tli kho lai i kawltung ka phan lai ti kha a zumh. Chiti thuhmi Khrihfa pakhat in “cunglei nunnak” kha hmuh awkah aa ruahchan. Asinain kawltung phanh khawh awkah ‘ka tlik’ peng a hau ti kha a hngalh. (Fil. 3:14) Paul nih Filipi i unau pawl kha an hmuitinh cungah lungthin an pek zungzal khawh nakhnga lungthawh awk ngai a simi tahchunhnak pakhat a chimh hna.

15. Paul nih Filipi khua i Khrihfa hna kha ‘tlik’ peng dingin thapek awkah rammi sinak kha zeitindah a hman?

15 Paul nih Filipi khua i unau pawl kha vancung rammi an si kha a hngalhter ṭhan hna. (Fil. 3:20) Rammi sinak cu zeicah a biapit? Mah lioah Rom rammi sinak cu a sunglawi tukmi a si. * Asinain chiti thuhmi Khrihfa hna cu ṭhatnak tam deuh a pe khomi, a ṭha tukmi  rammi sinak an ngei. Rom rammi sinak cu vancung rammi sinak he tahchunh ahcun zeihmanh a si lo. Cucaah Paul nih Filipi khua i unau pawl kha hitin tha a pek hna: “Khrih thawngṭha nih si hna seh ti an duhmi hna kha nan nuncan a si awk a si.” Hika i “nuncan” timi biafang cu rammi bantuk in nun timi sullam a ngei. (Fil. 1:27.) Tuchan i chiti thuhmi Khrihfa hna nih vancung i zungzal nun ding timi an hmuitinh phanh khawh awkah fakpi in an i zuamnak thawngin zohchunh awk ṭha an chiah.

16. Vancung ruahchannak a ngeimi kan si ah, vawlei ruahchannak a ngeimi kan si ah Filipi 4:6, 7 ningin zeidah kan tuah peng awk a si?

16 Vancung ruahchannak a ngeimi kan si ah, vawlei ruahchannak a ngeimi kan si ah kan hmuitinh phanh khawh awkah fakpi in kan i zuam a hau. Kan sining cu zeitin a si hmanhah hnulei thil kong kha kan ruah ṭhan awk a si lo i kan ṭhanchonak kha zei bantuk thil hmanh kan i dawnhter awk a si lo. (Fil. 3:16) Jehovah biakam a tlin lai kan hngahnak cu caan saupi a si cang men lai asiloah kan upa cang i hlan bantukin kan thazaang zong a ṭhawng ti men lai lo. Kum tampi chung harnak le hremnak zong kan tong men lai. Zeiti a si hmanhah “zei thil kong hmanhah lungrethei in um hlah u.” Mah canah Pathian sinah thlacam u law bawmhnak hal u. Cutin nan tuah ahcun Pathian nih nan ruah khawhmi leng nakin a ṭha deuhmi daihnak aan pek hna lai.—Filipi 4:6, 7 rel.

17. A hnu capar ah zei kong dah kan i ruah hna lai?

17 Tlik aa zuammi pakhat nih a kawltung a phanh lai ah a hleiin a hmuitinh cungah lungthin a pek bantukin kannih zong donghnak a naih tuk cang caah a ṭha tukmi hmailei biakam cungah kan lungthin kan pek ve a hau. Atu ah kan si khawh chungin cutin tuah kan duh. A hmaanmi lam cungah tlik khawh awkah zeidah kan tuah awk a si? A hnu capar nih biapi ah kan chiah dingmi thil kha hngalh awk le ‘a ṭha bik i thim awk kha hngalh’ awkah a kan bawmh lai.—Fil. 1:9, 10.

HLA 79 Fek Tein Dir Awkah Cawnpiak Hna

^ cat. 5 Jehovah kan biaknak cu zei can a si cang hmanhah Khrihfa pakhat in ṭhancho peng kan duh. Lamkaltu Paul nih zumtu khat pawl kha zeitikhmanh ah lung dongh lo dingin tha a pek hna. Filipi Khrihfabu sin a cakuat ah nunnak tlikzuamnak ah inkhawhnak a kan ngeihter khomi thazaang peknak bia aa tel. Paul thazaang peknak bia zeitindah zulh khawh a si timi kong kha hi capar ah a langhter lai.

^ cat. 11 Unaupa Secord kong kha 1965, June 15, Vennak Innsang capar i “A Hmaanmi Biaknak Ṭhanchoternak ah Ka Rian” timi [English] ah zoh.

^ cat. 13 Unaupa Melnik kong kha 2004, October 22, I Hlau! chung i “Ngakchiat Lio tein Jehovah Dawt awkah Cawnpiaknak” timi [English] ah zoh.

^ cat. 15 Filipi khua cu Rom uknak tangah a um caah khua mi hna nih Rom rammi sinak kha hmuh an duh. Cucaah Filipi khua i unau pawl nih Paul hmanmi tahchunhnak kha ṭha tein an hngalhthiam.