A ummi cazin ah kal

A ummi cazin ah kal

“Kaa Ruahchanmi A Si Ve”

“Kaa Ruahchanmi A Si Ve”

“Adam hmanung bik cu nunnak petu thlarau a si.” —1 KOR. 15:45.

HLA: 12, 12

1-3. (a) A hrampi kan zumhnak hna lakah zeidah aa tel awk a si? (b) Thawhṭhannak kong cu zeicah a biapit tuk? (A hramthawknak hmanthlak zoh.)

MI PAKHAT nih na zumhnak i a biapi bikmi cawnpiaknak cu zeidah a si tiah aan hal ahcun zeitindah na leh lai? Jehovah cu Sertu le nunnak a kan petu a si ti na zumh kha na chimh ko lai. Cun tlanhnak man caah a nunnak a pemi Jesuh Khrih na zumh zong kha na chimh ko lai. Pathian miphun zungzal in an nun lainak vawlei Paradis kong zong na chimh lai ti cu a fiang ko. Na duh tukmi zumhnak lakah pakhat in thawhṭhannak kong kha na chim lai maw?

2 Harnak nganpi in kan luat lai i vawleicung ah zungzal in kan nung lai tiah kan i ruahchan hmanhah kan zumhnak hrampi lakah thawhṭhannak kong zong aa tel ve. Lamkaltu Paul nih thawhṭhannak a biapit tuknak a ruang kha a langhter. Hitin a ti: “Cu nan chimmi cu a hmaan a si ahcun, Khrih kha thawhter a si lo, ti a si hnga.” Jesuh cu a  thawhṭhan lo ahcun vancung ah Siangpahrang a ṭuan kho lai lo i kan phungchimmi zong man a ngei lai lo. (1 Korin 15:12-19 rel.) Asinain Jesuh a tho ṭhan ti cu kan hngalh. Jesuh thawhṭhannak kha kan zumh caah mithi an tho ṭhan lai lo tiah a zummi Sadusi mi hna bantuk kan si lo. Midang nih an kan nihsawh hmanhah Pathian nih mithi a thawhter khawh hna timi kan zumhnak kha fek tein kan i tlaih peng.—Mar. 12:18; Lam. 4:2, 3; 17:32; 23:6-8.

3 Paul nih “mithi thawhṭhannak kong” cawnpiaknak cu “Khrihfa cawnpiaknak a hram kan i domhnak” ah aa telmi a si tiah a ti. (Heb. 6:1, 2) Paul nih a zumhnak pakhat a simi thawhṭhannak kong kha a hleiin a langhter. (Lam. 24:10, 15, 24, 25) Thawhṭhannak kong cu Baibal in kan hngalhmi a hrampi zumhnak ah aa telmi a si ko nain ṭha tein kan hlathlai lengmang rih a hau. (Heb. 5:12) Zeicah?

4. Thawhṭhannak he aa tlaiin zei bia dah kan i hal awk a si?

4 Mi nih Baibal an hun hlathlai tikah Lazaruh thawhṭhannak ti bantuk hlanlio thawhṭhannak kong hna kha an rel tawn. Abraham, Job le Daniel zong nih hmailei ah mithi an tho ṭhan lai ti an zumh kha an hngalh ko lai. Mi pakhat nih a luancia kum tampi lioah pekmi thawhṭhannak biakamnak na zumhnak a ruang kha Baibal in hmuhsak awkah aan hal ahcun zeitindah na leh lai? Hmailei thawhṭhannak cu zei tikah dah a si lai tiah Baibal nih a chim maw? Mah biahalnak a phi nih kan zumhnak a fehter chin lai.

A Luancia Kum Tampi Lioin Chimchungmi Thawhṭhannak

5. Zei kong dah kan i ruah hna lai?

5 Mi pakhat cu a thih cangka in a nung ṭhan tiah mitthlam ah cuanter cu a fawi men ko lai. (Johan 11:11; Lam. 20:9, 10) Asinain mi pakhat cu kum tampi a rauh hnu, hmailei ah a tho ṭhan lai timi biakam tah zumh khawh a si maw? A thihnak kum tampi a rau cangmi asiloah nai ah a thimi pakhat cu a tho ṭhan lai tiah zumh khawh a si maw? A tak ti ahcun thawhṭhannak cu na rak zumhmi a si ko lai. Mah cu zei bantuk thawhṭhannak dah a si? Hmailei thawhṭhannak naa ruahchannak he zeitindah aa pehtlaih?

6. Salm 118 tlinnak ah Jesuh cu zeitindah aa tel?

6 David nih rak ṭial dawh a simi Salm 118 kha hmangin a luancia kum tampi lioin chimchung a simi thawhṭhannak kong kha i ruah hna u sih. Salm 118 ah hitin kan hmuh: “BAWIPA kan khamh tuah. BAWIPA, thluachuahnak kan pe ko! BAWIPA min in a rami cu Pathian nih thluachuah a pek hna.” Jesuh nih a thih hlan, Nisan 9 ah laa i cit in Jerusalem khua i a luh lioah Messiah kong he aa tlaimi mah Baibal caang an cherhchanmi kha na hmuh ko lai. (Salm 118:25, 26; Matt. 21:7-9) Salm 118 nih hmailei kum tampi hnuah a cang dingmi thawhṭhannak kong kha zeitindah a langhter? Mah salm bia zong hi i cinken: “Inn satu pawl nih santlailo ah an rel i an hlawtmi lung cu, santlai bik lung a rak si ziar ko.”—Salm 118:22.

“Inn satu pawl” nih Messiah kha an hlawt(Catlangbu 7 zoh)

7. Judah mi nih Jesuh kha zeitindah an hlawt?

7 Messiah a cohlang lomi “inn satu  pawl” cu Judah biaknaklei hruaitu pawl kha an si. Annih nih Jesuh kha zei ah an rel lo i Khrih in an cohlan duh lo, asinain mah lawng a si rih lo. Judah mi tampi nih Jesuh thah dingin Pilat kha an hneknak thawngin an rak hlawt. (Luka 23:18-23) Cucaah annih cu Jesuh thihnak ah rian an ngei.

Pathian nih “santlai bik lung” si awkah Jesuh kha a thawhter ṭhan(Catlangbu 8, 9 zoh)

8. Jesuh cu zeitindah “lung santlai bik” a hung si khawh?

8 Jesuh cu an hlawt i an thah ahcun zeitindah “santlai bik lung” cu a hung si khawh lai? Mah cu a thawh ṭhan lawnglawng ah a si kho lai. A rianṭuantu hna sinah a salle a thlahtu dum ngeitu pa kong bianabia a chimmi in Jesuh nih mah kong kha a fianter. Rianṭuantu pawl nih a thlahmi hna kha ningcang loin an rak pehtlaih hna. A donghnak ah, ka fapa hi cu a bia an ngaih ṭheu lai timi ruahchannak he a fapa cu a rak thlah. Asinain a fapa cu an rak thah. Mah bianabia a chim hnuah Jesuh nih Salm 118:22 i chimchungbia kha a rak cherhchan. (Luka 20:9-17) “Judah mi hruaitu hna le upa hna le Phungbia cawnpiaktu saya hna kha Jerusalem ah khan an i pum” i lamkaltu Peter nih a cawnpiak hna lioah mah Baibal caang kha a rak hman ve. Hitin a ti: “Nazareth khuami Jesuh Khrih, nannih nih nan thah i Pathian nih thihnak in a thawhter ṭhanmi a min ṭhawnnak thawngin a si. Cathiang nih, ‘Inn satu hna nih zei ah nan rel lomi lung cu, lung santlai bik ah a cang,’ tiah a timi kha Jesuh hi a si.”—Lam. 3:15; 4:5-11; 1 Pet. 2:5-7.

9. Salm 118:22 nih zei thil sining kong dah a chimchung?

9 Salm 118:22 chimchungbia nih kum tampi hnuah a um dingmi thawhṭhannak kong kha a chimchungmi a si ti cu a fiang ko. Messiah cu mi nih an hlawt lai i thah a si lai. Asinain a tho ṭhan lai i lung santlai bik a hung si lai. Jesuh cu a thawh ṭhan tikah “kannih khamhnak caah Pathian nih min a pekmi” a hung si.—Lam. 4:12; Efe. 1:20.

10. (a) Salm 16:10 nih zeidah a chimchung? (b) Salm 16:10 bia nih David a chimhnawh chanmi a si lo ti kha zeicah kan zumh khawh?

10 Thawhṭhannak kong a langhtermi a dang Baibal caang pakhat kha zohhmanh hna u sih. Mah cu a luancia kum tampi lioah a rak tling cangmi a si. Mah nih chimchung a si in kum tampi hnuah a ummi thawhṭhannak kha zumh awkah a  kan bawmh. Salm 16 ah David chimmi bia kha hitin kan hmuh: “Mithi khua ah khan na ka kaltak lai lo le na dawtmi cu Khor Thuk chungah na ka chiahtak lai lo.” (Salm 16:10) Mah cu David nih zeitikhmanh ah ka thi lai lo i Thlan ka phan lai lo tiah a chim duhmi a si lo. Baibal nih David cu a hung tar i a thi, cun “a pupa hna sinah a it i David khua ah khan an vui” tiah fiang tein a chim. (1 Si. 2:1, 10) Cu a si ah mah Baibal caang nih ahodah a chimhnawh chanmi a si?

11. Peter nih Salm 16:10 kha zeitik ah dah a fianter?

11 David nih mah bia a ṭial hnu, kum tampi hnuah Peter nih Salm 16:10 nih ahodah a chimhnawh chanmi a si ti kha a fianter. Jesuh a thi i a thawh ṭhan hnu, zarh tlawmpal ah Peter nih Judah mi le Judah biaknak ah a rak lutmi mi thong tampi sinah a chim. (Lamkaltu 2:29-32 rel.) David cu a thi i vui a si ti kha a hngalhter ṭhan hna. ‘David nih cun Pathian nih zeidah a tuah lai ti kha a rak hmuh i Messiah a thawh ṭhan lainak kong kha a chim’ tiah Peter nih a ti tikah an rak al tiah Baibal nih zeihmanh a chim lo.

12. Salm 16:10 chimchungbia cu zeitindah a tlin, zeinihdah thawhṭhannak biakamnak kha a kan zumhter?

12 Peter nih Salm 110:1 i David bia kha a cherhchannak thawngin a biapimi kong kha a langhter. (Lamkaltu 2:33-36 rel.) Peter nih mah Baibal caang hna hmangin a fiantermi nih Jesuh cu ‘Bawipa ah le Messiah ah ser a si’ ti kha zumh awkah mibupi kha a bawmh hna. Jesuh thihnak in a thawh ṭhan tikah Salm 16:10 bia cu a tling ti kha mi nih an hun hngalh. A hnuah, lamkaltu Paul nih Pisidia ram, Antiok khua i Judah mi hna sin phung a chim lioah mah kong kha a rak hman. Mah nih an lung a rak suk tuk hna i tam deuh in hngalh an duh. (Lamkaltu 13:32-37, 42 rel.) Hmailei thawhṭhannak kong Baibal chimchungbia cu kum tampi hnuah a tling ding a si ko nain kan zumh khawh ko.

Thawhṭhannak cu Zeitik ahDah a Si lai?

13. Thawhṭhannak he aa tlaiin zei biahalnak dah kan tuah khawh?

13 Chimchung a si in kum tampi hnuah a tling dingmi thawhṭhannak kong hngalh cu thazaang petu a si. Asinain cheukhat nih hitin an hal men lai: ‘Mah cu kan dawtmi hna hmuh ṭhan awkah caan saupi hngah a hau tinak a si maw? Zeitik ah dah thawhṭhannak cu a um te lai?’ Jesuh nih lamkaltu hna kha nan hngalh lomi le nan hngalh khawh lomi thil an um tiah a ti hna. “Ka Pa nih amah nawlngeihnak chungah a chiahmi caan le nithla kong” a um tiah a ti hna. (Lam. 1:6, 7; Johan 16:12) Asinain thawhṭhannak cu zeitik ah dah a si lai ti a langhtermi a kong cheukhat a um.

14. Jesuh thawhṭhannak cu mah hlanah a thoṭhanmi hna he zeitindah aa dan?

14 Baibal ah langhtermi thawhṭhannak lakah a biapi bikmi cu Jesuh thawhṭhannak hi a si. Jesuh hi thihnak in tho ṭhan hlah sehlaw kan dawtmi hna hmuh ṭhan awkah zei ruahchannak hmanh kan ngei lai lo. Elijah le Elisha nih an thawhter ṭhanmi hna ti bantuk Jesuh hlanah a tho  ṭhanmi hna cu zungzal in an nung lo. Annih cu an thi ṭhan i leidip ah an kir ṭhan. Asinain Jesuh cu “thihnak in thawhter a si cang i a thi ti lai lo ti kha kan hngalh, thihnak nih a cungah nawlngeihnak zeihmanh a ngei ti lo.” Vancung ah “zungzal in zungzal tiang” a nung cang.—Rom 6:9; Biat. 1:5, 18; Kol. 1:18; 1 Pet. 3:18.

15. Zeicah Jesuh cu “hmasa bik” tiah auh a si?

15 Jesuh cu thlarau pum in vancung ah a tho ṭhan i mah bantuk phun thawhṭhannak lakah a hmasa bik le a biapi bikmi a si. (Lam. 26:23) Asinain Jesuh lawng hi vancung ah a tho ṭhanmi a si lo. Jesuh nih zumhfekmi lamkaltu hna kha vancung ah amah he uktu ṭuanṭi dingin bia a kamh hna. (Luka 22:28-30) Asinain mah laksawng cu an thih hnu lawngah an hmuh lai. Cun Jesuh bantukin thlarau pum in an tho ṭhan ve lai. Paul nih “Khrih cu thihnak chung i aa hngilhmi hna lakah a tho hmasa bik a si” tiah a ṭial. Cun a tho ṭhan i vancung ah a kaimi midang an um lai ti zongin a ti. “A ningcang tein a si lai: a hmasa bik ah Khrih, cun a rat caan ah Khrih ta a simi.”—1 Kor. 15:20, NW, 23.

16. Vancung thawhṭhannak cu zeitik ah dah a si lai ti kha hngalh awkah zeinihdah a kan bawmh?

16 Paul bia nih vancung thawhṭhannak cu zeitik ah dah a si lai ti kha hngalh awkah a kan bawmh. Mah cu Khrih a rat caan ah a si lai. Jehovah Tehte Hna nih Khrih “a rat caan” cu 1914 in aa thawk ti kha Baibal in kum tampi chung an langhter. Kannih cu Khrih “a rat caan” chungah kan nung i hi vawlei ṭhalo donghnak cu a nai tuk cang.

17, 18. Khrih a rat caan ah chiti thuhmi cheukhat cu zeitindah an um lai?

17 Vancung thawhṭhannak he aa tlaiin Baibal nih hitin a fianter: “Nannih cu a thi ciami hna kong i biatak kha hngalhter kan in duh hna. Jesuh cu a thi i a tho ṭhan ti kha kan zumh; cucaah amah zumh buin a thimi hna cu Pathian nih amah sinah cun a ratpi hna lai ti kha kan zumh. . . . Bawipa a rat ni ah kannih a nungmi hna nih hin a thimi kha kan chawhkanh hna lai lo. . . . Bawipa hrimhrim cu vancung khin a rung ṭum lai. Khrih zumh buin a rak thimi kha nunnak ah thawhter an si hmasa lai i cu caan i a nung rihmi kannih pawl cu khuadawm lakah khin Bawipa cu van i hung ton awkah pumh kan si dih lai. Cun Bawipa sinah cun zungzal in kan um lai.”—1 Thes. 4:13-17.

18 A hmasa bik thawhṭhannak cu Khrih a rat caan aa thawk hnu, caan khatkhat ah a ummi a si. Harnak nganpi chungah a nung rihmi chiti thuhmi hna cu “khuadawm” in lak an si lai. (Matt. 24:31) Mah cu zei sullam dah a si? “Khuadawm” in lak a simi hna cu ‘an thi lai lo,’ mah cu caan saupi chung thihnak ah an um lai lo tinak a si. Mah canah an thih tikah ‘muko hmanung bik tum caan ah cun mitṭhep ah an i thleng dih lai.’—1 Kor. 15:51, 52.

19. “A ṭha deuhmi nunnak i thawhter” timi cu zeidah a si?

19 Tuchan i zumhfekmi Khrihfa tam deuh cu chiti thuhmi le vancung ah Khrih he uktu a ṭuan dingmi an si lo. Mah canah Pathian nih hi vawlei ṭhalo a donghter lai ni, “Bawipa Ni” kha an hngak. Mah donghnak caan cu zeitik ah dah a rat lai  ti kha ahohmanh nih an hngal lo nain a nai cang ti cu thil sining hna nih an langhter. (1 Thes. 5:1-3) Vawlei thar a rat tikah a dang thawhṭhannak phun a um rih lai. Mah tikah mi pawl cu vawlei ah nun dingin an tho ṭhan lai, cun a tlingmi an hung si lai i zeitikhmanh ah an thi ṭhan ti lai lo. Mah cu “a ṭha deuhmi nunnak i thawhter” a simi kha an si, a hlan lioah a tho ṭhan i a hnuah a thi ṭhanmi hna bantuk kha an si lo.—Heb. 11:35.

20. Thawhṭhannak cu ningcang tein a si lai ti kha zeicah kan zumh khawh?

20 Vancung i a kaimi hna cu “ningcang tein” a tho ṭhanmi kha an si tiah Baibal nih a ti. (1 Kor. 15:23) Cucaah vawleicung thawhṭhannak zong ningcang tein a si lai tiah kan zumh khawh. Hitin kan i hal men lai: Naiah a thimi hna hi Khrih Kum Thongkhat Uknak aa thawk lai ah an tho ṭhan lai i an dawtmi hna nih an dong hna lai maw? Vawlei thar i Pathian miphun tlangtlaknak rian bawmh awkah hruaitu a rak simi hlanlio zumhfekmi pa hna cu an tho hmasa lai maw? Jehovah a bia bal lomi hna tah zeitin? Annih cu zeitik ah le khoika ah dah an thawh ṭhan lai? Kan hal khawhmi biahalnak tampi a um. Asinain mah kong hna caah atu ah lungretheih a hau lo. Hngah le zoh tu hi a ṭha deuhmi a si. Jehovah nih zeitindah a tawnghtham lai ti zoh cu zeitluk in dah lungthawh awk a si lai ti kha kan zumh khawh.

21. Naa ruahchannak cu zeidah a si?

21 A dongh tiang Jehovah kan zumhnak kha fehter a hau. Mithi pawl kha ka philh hna lo i ka nunter ṭhan hna lai tiah Jesuh sinin bia aa kam. (Johan 5:28, 29; 11:23) Jehovah nih mithi a thawhter hna lai ti kha a langhter i Abraham, Isak le Jakob cu ‘amah sinah cun an nung’ tiah Jesuh nih a ti. (Luka 20:37, 38) Lamkaltu Paul bantukin hitin chim awkah a ruang ṭha tampi kan ngei: “Minung hi . . . thihnak in kan tho ṭhan dih lai, ti hi kaa ruahchanmi a si.”—Lam. 24:15.