Chize haze atuhwishile Kaposhi wa Kutalila mu limi lia ukraniano hikwapalika miaka 100

4 JANERO, 2024
UCRÂNIA

Hikwapalika Miaka Lukama Chize Haze Aputukile Kulumbununa Kaposhi wa Kutalila mu Limi lia Ukraniano

Hikwapalika Miaka Lukama Chize Haze Aputukile Kulumbununa Kaposhi wa Kutalila mu Limi lia Ukraniano

Kaposhi wa Kutalila mutangu mu limi lia ukraniano kamutuhwishile ha Janeiro 1924

Ha Janeiro 2024, kwakumbana miaka lukama chize haze atuhwishile Kaposhi mutangu mu limi lia ukraniano. Sango jipema jahetele mu Ucrânia ha mwaka 1891, atu anji yatayiza sango ja mu Mbimbiliya. Ha miaka yize yahachileho, atu anji akwo yaputuka kuzanga umwenemwene. Alioze, mumu lia yuma ya mafwefwe mu Ucrânia, ku uputukilo wa sekulu 20, atu anji waze akuhanjika ukraniano, yaputuka kwalukila ku yifuchi yikwo ngwe, Canadá ni Estados Unidos.

Ha chimwe kumeneka cha ndumbu Rutherford mu Canadá, ha mwaka 1923 ndumbu Rutherford yeta kuli ndumbu Emil Zarysky hanga akwase mulimo wa kulumbununa Kaposhi wa Kutalila mu limi lia ukraniano. Yisemi ja ndumbu Emil kapwile ukraniano waze alukililile ku Canadá. Emil kapwile pionelu nawa kapwile kalayi wa mbonge. Iye ni mukwo-pwo Mariya kapwile ni ana atano, chipwe chocho, iye yatayiza muze amusanyikine kuli ndumbu Rutherford. Kaposhi mutangu wa mu limi lia ukraniano, kamutuhwishile ha janeiro 1924. Emil kanungine ni kukalakala ni ushishiko weswe ngwe mukwa-kulumbununa mikanda ha miaka kuhiana 40. Mwanenyi wa pwo Rose, kambile ngwenyi: “Chuma chize nakwiuluka chinji ha mashimbu jacho, chapwile makina ya tata ya kusonekena mikanda yize yapwile ni kuneha zungo linji.”

Ha mwaka 1964, Emil yafumba Maurice Saranchuk ni mukwo-pwo Anne, hanga aputuke kulumbununa Kaposhi mu limi lia ukraniano. Ayo kakalakalile ni zango lieswe ha kulinga mulimo uno. Ha mashimbu amwe, kapwile ni kukalakalila mu mashinyi ha mashimbu a kuhwima ku mulimo wo wa ku musunya. Ha kupalika cha mashimbu, yaaluliekela chimwe chihela chikehe mu Zuwo lia Wanangana hanga apwe ni kukalakalilamo. Ha mwaka 1977, Maurice ni Anne yaasanyika hanga aputuke kukalakala ku Mbetele ya Canadá. Ha kupalika cha amwe mashimbu, Mambetelita akwo waze no te akuhanjika limi lia ukraniano, yaafumba hanga alumbunune Kaposhi ni mikanda yikwo.

Ku umama: Emil ni Mariya Zarysky, kuli atu atangu waze alumbunwine Kaposhi wa Kutalila mu limi lia Ukraniano ha mwaka 1924. Ku utata: Maurice ni Anne Saranchuk, kakwashile kulumbununa Kaposhi wa Kutalila mu limi lia Ukraniano ha miaka ya 1960

Ha kupalika cha miaka yinji, chize haze mulimo wa Yela ja Yehova aukanjishile mu União Soviética, mandumbu jetu yawana majila apema akutuminamo Kaposhi ni mikanda yikwo mu chifuchi chacho. Muze mandumbu a mu União Soviética te akutambula mikanda yacho, kapwile ni kulinga kopia ni kujihana kuli mandumbu akwo. Kupalikila mu jila yino, mandumbu jetu kapwile ni kutambula kulia cheswe cha ufulielo chize te akufupiwa. Hanyima lia União Soviética kwakumba ha mwaka 1991, mandumbu yaputuka cheka kuwayila Yehova ni utuswilo. Ha kupalika cha mashimbu akehe, yasa chipatulu cha kulumbununa mikanda mu limi lia ukraniano mu Alemanha. Kulutwe, chipatulu chacho yachitwala ku Polônia, mba ha mwaka 2001, yachitwala ku mutango wa Ucrânia uze te machihwisa kutunga. Umwe ndumbu wa pwo yoze wakukwasa kulumbununa mikanda mu limi lia ukraniano ha miaka 30, yamba ngwenyi: “Mandumbu atangu waze apwile ni kulumbununa, kulinga ma kopia ni kuhana Kaposhi ku mashimbu akunyima, kakwasa chinji hanga ululikiso wa Yehova ukole. Ndo ni musono, muze nakulinga mulimo wami, nakunyonga ha tachi jize asele nawa chino chakungutakamisa chinji.”

Musono, atu tununu a tununu waze akuhanjika limi lia ukraniano hashi heswe, kakuyuka chinji hakupwa ni Kaposhi mu limi lio. Mu Ucrânia, muli yizavu 67 ni yikungulwila 541 yize yakuhanjika limi lia ukraniano. Chikwo nawa, kuli yizavu ni yikungulwila yikwo mu yifuchi yikwo ngwe: Alemanha, Áustria, Bélgica, Canadá, Croácia, Eslováquia, Espanha, Estados Unidos, França, Grã-Bretanha, Irlanda, Itália, Polônia, República Tcheca e Suécia.

Tunasakwilila Yehova ha kutwaha Kaposhi wa Kutalila mu limi lia ukraniano, yoze wakukwasa atu anji hanga apwe ni ‘kutalatala muli Zambi.’—Samu 78:7.