Laktaw ngadto sa video

Laktaw ngadto sa secondary menu

Laktaw ngadto sa kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

Ang Bantayanang Torre  |  Enero 2014

Nahibalo Ka Ba?

Nahibalo Ka Ba?

Sa adlaw ni Jesus, sa unsang paagi ginahimo ang pag-amot sa templo?

Ang tipiganag bahandi sa templo nahimutang sa Sawang sa Kababayen-an. Ang librong The Temple—Its Ministry and Services nag-ingon: “Sa palibot may simpleng portiko, ug sa sulod niana, simpig sa paril, nahimutang ang trese ka panudlanan, o ‘mga trompeta,’ [diin] ihulog ang mga amot.”

Ang mga panudlanan gitawag ug mga trompeta kay kini hiktin sa ibabaw ug lapad sa ubos. Ang matag panudlanan gimarkahan para sa lainlaing matang sa halad, ug ang salapi nga matigom gigahin alang sa espesipikong katuyoan. Si Jesus didto sa Sawang sa Kababayen-an dihang nakita niya ang daghang tawo, lakip na ang kabos nga babayeng balo, nga naghulog ug mga amot.Lucas 21:1, 2.

Duha ka panudlanan ang gigahin alang sa buhis sa templo—ang usa alang nianang tuiga ug ang usa pa alang sa miaging tuig. Ang ikatulo hangtod sa ikapitong panudlanan maoy hulogan sa amot nga gigahin sa pagpalit ug mga tukmo, salampati, kahoy, insenso, ug bulawang mga sudlanan. Kon ang gigahing salapi sa maghahalad mosobra sa gitakdang kantidad sa halad, ang sobra iyang ihulog sa usa sa nahibiling panudlanan. Ang ikawalong panudlanan maoy butangan sa salapi nga salin gikan sa mga halad-sa-sala. Ang ika-9 hangtod sa ika-12 nga panudlanan maoy butangan sa nahibiling salapi gikan sa halad-sa-pagkasad-an, sa halad nga mga langgam, sa halad sa mga Nazareo, ug gikan sa halad sa mga sanlahon nga naayo na. Ang ika-13ng panudlanan maoy alang sa boluntaryong mga amot.

Ang magsusulat ba sa Bibliya nga si Lucas maoy kasaligang historyano?

Si Lucas mao ang nagsulat sa Ebanghelyo nga Lucas ug sa Mga Buhat sa mga Apostoles. Siya miingon nga iyang ‘gisubay ang tanang butang uban ang katukma,’ apan may pipila ka eskolar nga nagkuwestiyon sa iyang asoy. (Lucas 1:3) Busa unsa kini ka tukma?

Si Lucas naghisgot ug makasaysayanhong mga kamatuoran nga puwedeng mapamatud-an. Pananglitan, migamit siyag dili kaayo komon nga mga titulo sa mga opisyales sa Roma, sama sa praetor (mahistrado sibil) sa Filipos; politarch (lokal nga magmamando) sa Tesalonica; ug Asiarch (pangulo) sa Efeso. (Buhat 16:20, Kingdom Interlinear; 17:6; 19:31) Si Lucas nagtawag kang Herodes Antipas nga tetrarch, o magmamando sa distrito, ug si Sergio Paulo iyang gitawag ug prokonsul sa Cipro.Buhat 13:1, 7.

Makapainteres ang tukmang paggamit ni Lucas sa mga titulo kay sa dihang nausab ang kahimtang sa teritoryo sa Roma, nausab pod ang titulo sa administrador niini. Apan, “sa daghang higayon ang gikuwestiyon nga mga lugar o panahon sa Mga Buhat napamatud-ang husto,” miingon ang eskolar sa Bibliya nga si Bruce Metzger. Ang eskolar nga si William Ramsay nagtawag kang Lucas nga “usa ka dekalibreng historyano.”