Haom bang tawgog “tulisan” ang mga negosyante nga namaligyag mga hayop diha sa templo sa Jerusalem?

SUMALA sa Ebanghelyo ni Mateo, “si Jesus misulod sa templo ug nag-abog sa tanang namaligya ug namalit diha sa templo, ug gipanglintuwad ang mga lamesa sa mga tig-ilis ug salapi ug ang mga lingkoranan niadtong namaligyag mga salampati. Ug siya miingon kanila: ‘Nahisulat kini, “Ang akong balay pagatawgon nga balay nga ampoanan,” apan gihimo ninyo kini nga usa ka langob sa mga tulisan.’”​—Mat. 21:12, 13.

Ang rekord sa kasaysayan sa mga Hudiyo nagpakita nga gipahimuslan sa mga negosyante sa templo ang ilang mga mamalitay kay mahal kaayo ang ilang mga baligya. Pananglitan, ang Misna (Keritot 1:7) nagrekord nga dihay okasyon sa unang siglo C.E. nga ang presyo sa usa ka paris nga salampati mokantidad ug usa ka bulawang denario. Katumbas kana sa mga 25 ka adlawng suweldo sa usa ka dili hanas nga trabahador. Ang tukmo ug salampati maoy dalawatong halad sa mga pobre; pero bisan kining mga langgama mahal gihapon kaayo. (Lev. 1:14; 5:7; 12:6-8) Kay nasuko pag-ayo sa maong kahimtang, gius-osan ni Rabbi Simeon ben Gamaliel ang gidaghanon sa kinahanglanong halad. Tungod niana, ang presyo sa duha ka tukmo mius-os ug gatosan ka pilo.

Base sa nahisgotan, husto si Jesus sa pagtawag sa mga negosyante sa templo nga “tulisan,” tungod sa ilang kahakog ug pagkamapahimuslanon.