Setting sa pag-access

Pagpilig pinulongan

Laktaw ngadto sa secondary menu

Laktaw ngadto sa kaundan

Laktaw ngadto sa video

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

PAGMATA! NUM. 6 2016

Ang Nindot Kaayong Bantay Butbot

Orens nga bantay butbot

Ang Nindot Kaayong Bantay Butbot

USA sa mga isda nga makakuha dayon sa atong atensiyon mao ang bantay butbot o clown fish. Tingali nindotan kita niini tungod sa ilang hayag nga mga kolor. O tingali kita mahibulong sa ilang gipili nga puy-anan—diha sa hapdos nga mga gaway sa butbot.

Sama sa daghang artista sa Hollywood, ang clown fish morag gustong magpaletrato. Ang mga diver ug mga tig-snorkel sagad makakuhag nindot nga mga letrato sa clown fish kay kini talagsa rang magpalayo sa ilang puy-anan ug dili idlas.

Pero ang nakapatalagsaon sa clown fish mao ang ilang pagkaarisgado. Ang ilang pagpuyo palibot sa makahilong mga gaway daw samag pagtukod ug puy-anan diha sa lungag sa mga bitin. Bisan pa niana, ang clown fish ug ang butbot nagkinahanglan sa usag usa. Sa unsang paagi kining ilang talagsaong relasyon misaler?

‘DILI KO MABUHI KON WALA KA’

Bantay butbot nga duhay badlis

Sama sa daghang malamposong relasyon, ang clown fish ug ang butbot nagtinabangay. Kini nga pagtinabangay hinungdanon dili  lang para sa kasayon sa clown fish. Nakita sa mga marine biologist nga ang mga clown fish dili mabuhi kon kini walay kapuy-ang butbot. Sila dili kusog molangoy ug dakog purohan nga matukob sa gigutom nga dagkong isda kon wala ang butbot. Pinaagi sa pagpuyo sa clown fish diha sa butbot ug sa pagtago diha niini kon mameligro, ang clown fish mahimong mabuhig 10 ka tuig.

Ang butbot nagsilbing luwas nga kapangitlogan ug puy-anan. Ang clown fish mangitlog diha sa punoan sa mga gaway sa butbot, ug pangunayan gyod kinig bantay sa ginikanan. Dayon, ang tibuok pamilya makita nga maglangoylangoy na libot diha niana.

Unsay benepisyong makuha sa butbot niini nga relasyon? Ang clown fish nagsilbing mga guwardiya, nga mag-abog sa mga alibangbangon nga ang kinaham nga kaonon mao ang mga gaway sa butbot. Dunay klase sa butbot nga dili mabuhi kon walay magpuyo nga clown fish. Sa gikuha sa mga researcher ang mga clown fish, ang mga butbot nangawagtang dayon sulod lang sa 24-oras. Tingali gikaon na kini sa mga alibangbangon.

Ang clown fish morag makahatag usab ug enerhiya sa butbot. Ang ammonia nga kinalibang sa clown fish makapatubog kusog sa butbot. Ug samtang maglangoylangoy ang clown fish diha sa mga gaway, iyang makutaw ang tubig nga tugob ug oksiheno nga gikinahanglan sa butbot.

PAGLANGOY NGADTO SA GIKAHADLOKAN SA UBAN

Pink skunk clown fish

Ang proteksiyon sa clown fish mao ang iyang panit. Ang panit niini dunay danglog nga pluwido mao nga dili sila mahapdosan sa mga gaway sa butbot. Tungod sa kemikal nga pluwido, ang butbot nagtuo nga ang clown fish parehas ra pod niya nga butbot. Usa ka marine biologist miingon nga ang clown fish maoy “isda nga nagtakobang butbot.”

Ang ubang panukiduki nag-ingon nga dihang mangitag bag-ong puy-anan, ang clown fish kinahanglang magpasibo sa iyang bag-ong puy-anan. Naobserbahan nga dihang ang clown fish moduol sa butbot sa unang higayon, modikit-dikit kini sa butbot sulod sa pipila ka oras. Posible nga ang pagdikit-dikit sa clown fish diha sa iyang bag-ong puy-anang butbot makatabang sa pagpabag-o sa kemikal nga pluwido niini sa pagpanalipod sa iyang kaugalingon batok sa partikular nga hilo sa bag-ong puy-anang butbot. Posibleng mobati sab ug kahapdos ang clown fish panahon niana nga proseso. Pero human niana, hamugaway na sila sa usag usa.

Ang relasyon niining duha ka lahi nga linalang nagtudlog nindot nga leksiyon sa pagtinabangay. Diha sa daghang kalihokan, ang mga tawo sa nagkalainlaing kultura ug kagikan nakabatog talagsaong mga resulta tungod sa ilang pagtinabangay. Sama sa clown fish, tingali kita nagkinahanglag igong panahon sa pagpasibo dihang magtrabaho nga dunay kauban, pero ang mga resulta niini maayo.