Laktaw ngadto sa video

Laktaw ngadto sa secondary menu

Laktaw ngadto sa kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

Pagmata!  |  Num. 5 2016

 PANGUNANG TOPIKO

Si Jesus Nabuhi ba Gayod sa Yuta?

Si Jesus Nabuhi ba Gayod sa Yuta?

SIYA dili dato ni gamhanan. Gani, wala siyay kaugalingong balay. Bisan pa niana, ang iyang mga gitudlo nakaimpluwensiya ug milyonmilyong tawo. Si Jesu-Kristo nabuhi ba gyod sa yuta? Unsay giingon sa mga eksperto kaniadto ug karon?

  • Si Michael Grant, historyano ug eksperto sa karaang sibilisasyon sa Gresya ug Roma, miingon: “Kon ato pang giaplikar diha sa Bag-ong Tugon ang samang mga sukdanan nga atong giaplikar diha sa ubang karaang mga basahon sa kasaysayan, nan dili kita makaingon nga si Jesus wala mabuhi dinhi sa yuta sama nga dili kita makaingon nga wala mabuhi ang inilang paganong mga tawo sa kasaysayan.”

  • Si Rudolf Bultmann, propesor sa subject nga New Testament, miingon: “Walay rason nga magduhaduha o lalisan pa kon nabuhi ba gyod si Jesus sa yuta. Walay tawong sakto ug panghunahuna ang makaduhaduha nga si Jesus mao ang nanguna sa makasaysayanhong pagtukod sa unang grupo sa komunidad [sa mga Kristohanon] sa Palestina.”

  • Si Will Durant, historyano, magsusulat, ug pilosopo, miingon: “Imposible gayod ug dili katuohan kay sa bisan unsang narekord sa mga Ebanghelyo nga ang pipila ka ordinaryong tawo [mga magsusulat sa Ebanghelyo] sa usa ka kaliwatan makaimbentog estorya bahin sa usa ka tawo nga dako kaayog impluwensiya ug nindot ug personalidad, nga taas kaayog prinsipyo ug may makapadasig nga panglantaw bahin sa panaghiusa sa tawo.”

  • Si Albert Einstein, Hudiyong physicist nga natawo sa Germany, miingon: “Hudiyo ko, pero nakadayeg kaayo ko sa mahimayaong pagkatawo sa Nazareno.” Dihang gipangutana kon nagtuo ba siya nga si Jesus nabuhi gayod sa yuta, siya mitubag: “Siyempre! Kadtong mobasa ug Ebanghelyo mobati gayod sa presensiya ni Jesus. Ang iyang personalidad buhi diha sa matag pulong. Walay tinumotumo nga estorya nga ingon niana ka buhi.”

    “Kadtong mobasa ug Ebanghelyo mobati gayod sa presensiya ni Jesus.”—Albert Einstein

 UNSAY GIPAKITA SA KASAYSAYAN?

Ang labing detalyadong rekord sa kinabuhi ug ministeryo ni Jesus narekord diha sa mga asoy sa Bibliya nga gitawag ug mga Ebanghelyo—Mateo, Marcos, Lucas, ug Juan—nga ginganlan gikan sa mga magsusulat niini. Dugang pa, daghang sekular nga mga basahon naghisgot kang Jesus.

  • TACITUS

    (mga 56-120 C.E., o Common Era) Si Tacitus giisip ingong usa sa labing inila nga karaang historyano sa Roma. Ang iyang librong Annals naghisgot bahin sa Imperyo sa Roma gikan sa 14 C.E. hangtod 68 C.E. (Si Jesus namatay sa 33 C.E.) Si Tacitus misulat nga dihang nasunog ang Roma sa 64 C.E., si Emperador Nero maoy gidudahan nga nagsugo sa pagsunog. Pero si Tacitus misulat nga sa pagpahunong sa mga hungihong, giakusar ni Nero ang mga Kristohanon. Dugang pa, si Tacitus miingon: “Si Kristo, nga kaniya gibase ang ngalan [nga Kristohanon], gisentensiyahag kamatayon sa prokurador nga si Poncio Pilato panahon sa pagmando ni Tiberio.”—Annals, XV, 44.

  • SUETONIUS

    (mga 69–122 C.E.) Sa iyang librong Lives of the Caesars, kining Romanong historyano nagrekord ug mga hitabo panahon sa pagmando sa unang 11 ka Romanong emperador. Ang seksiyon bahin kang Claudius naghisgot mahitungod sa kagubot sa mga Hudiyo sa Roma nga tingali nahitabo tungod sa mga panagbingkil bahin kang Jesus. (Buhat 18:2) Si Suetonius miingon: “Sanglit ang mga Hudiyo kanunayng maghimog kagubot tungod sa pagpanghulhog ni Kristo, sila gipapahawa [ni Claudio] sa Roma.” (The Deified Claudius, XXV, 4) Bisag sayop nga giakusar si Jesus nga nangaghat ug kagubot, si Suetonius nagtuo nga si Kristo nabuhi gyod sa yuta.

  • PLINY THE YOUNGER

    (mga 61-113 C.E.) Kining Romanong awtor ug administrador sa Bitinia (karon Turkey) misulat sa Romanong emperador nga si Trajan kon unsay ilang himoon sa mga Kristohanon niana nga probinsiya. Si Pliny miingon nga iyang gipugos ang mga Kristohanon sa pagsalikway sa ilang pagtuo, ug gipatay ang tanan nga midumili. Siya miingon: “Kadtong . . . nangadye uban nako ngadto sa [paganong] mga Diyos, ug naghalad ug bino ug insenso, ngadto sa imong diyos . . . ug kinsa sa kataposan nagtunglo kang Kristo . . . , angayng iabsuwelto.”—Pliny—Letters, Book X, XCVI.

  •  FLAVIUS JOSEPHUS

    (mga 37-100 C.E.) Kining Hudiyong saserdote ug historyano miingon nga si Anas, usa ka hataas nga saserdote nga Hudiyo kinsa dakog impluwensiya sa politika, “nagpatawag sa mga maghuhukom sa Sanhedrin [ang hataas nga Hudiyohanong hukmanan] ug gipaatubang ang tawo nga ginganlag Santiago, ang igsoon ni Jesus nga gitawag ug Kristo.”—Jewish Antiquities, XX, 200.

  • ANG TALMUD

    Kining koleksiyon sa Hudiyohanong mga sinulat sa mga rabbi, gikan sa ikatulo hangtod sa ikaunom nga siglo C.E., nagpakita nga bisan ang mga kaaway ni Jesus mikompirmar nga siya naglungtad. Usa ka kinutlo sa Talmud nag-ingon nga “sa Paskuwa si Yeshu [Jesus] nga Nazareno gilansang,” nga husto sumala sa kasaysayan. (Babylonian Talmud, Sanhedrin 43a, Munich Codex; tan-awa ang Juan 19:14-16.) Kini usab nag-ingon: “Hinaot nga wala kitay anak o estudyante nga magpakaulaw sa iyang kaugalingon diha sa publiko sama sa Nazareno”—nga sagad maoy pagtawag kang Jesus.—Babylonian Talmud, Berakoth 17b, footnote, Munich Codex; tan-awa ang Lucas 18:37.

PAMATUOD SA BIBLIYA

Ang mga Ebanghelyo naghatag ug detalyadong asoy bahin sa kinabuhi ug ministeryo ni Jesus, apil ang espesipikong mga detalye bahin sa mga tawo, lugar, ug panahon—nga timaan sa tinuod nga kasaysayan. Usa ka pananglitan niini mabasa diha sa Lucas 3:1, 2, nga makatabang kanato sa pagkahibalo sa eksaktong petsa kon kanus-a si Juan Bawtista, kinsa nagpahibalo bahin sa pag-abot ni Jesus, nagsugod sa iyang buluhaton.

“Ang tibuok Kasulatan inspirado sa Diyos.”—2 Timoteo 3:16

Si Lucas misulat: “Sa ikanapulog-lima ka tuig sa paghari ni Tiberio Cesar, sa dihang si Poncio Pilato mao ang gobernador sa Judea, ug si Herodes mao ang magmamando sa distrito sa Galilea, apan si Felipe nga iyang igsoon mao ang magmamando sa distrito sa kayutaan sa Iturea ug sa Trakonite, ug si Lisanias mao ang magmamando sa distrito sa Abilinia, sa mga adlaw sa pangulong saserdote nga si Anas ug si Caifas, ang pahayag sa Diyos miabot kang Juan nga anak nga lalaki ni Zacarias didto sa kamingawan.” Tungod niining  detalyado, eksakto kaayong rekord, kita makaingon nga “ang pahayag sa Diyos miabot kang Juan” sa tuig 29 C.E.

Ang pito ka iladong mga tawo nga ginganlan ni Lucas pamilyar sa mga historyano. Bisan pa niana, dihay panahon nga gikuwestiyon sa mga kritiko nga walay Poncio Pilato ug Lisanias nga nabuhi niadtong panahona. Apan naulawan ang mga kritiko sa ilang gipanulti. Diha sa nadiskobrehang karaang mga kinulit mabasa ang mga ngalan niadtong duha ka opisyal, nga nagpakita nga tinuod ang giingon ni Lucas. *

NGANONG ANGAY KANG MAHIBALO?

Si Jesus nagtudlo sa mga tawo bahin sa Gingharian sa Diyos, usa ka tibuok kalibotang gobyerno

Ikaw angayng mahibalo kon si Jesus nabuhi ba gayod sa yuta tungod kay ang iyang mga gipanudlo hinungdanon kaayo. Pananglitan, si Jesus nagtudlo sa mga tawo kon unsay himoon aron sila makabaton ug malipayon, kontentong kinabuhi. * Siya nagsaad usab ug panahon diin ang mga tawo magkinabuhing malinawon ug may kasegurohan, nga mahiusa ubos sa usa lang ka gobyerno sa tibuok kalibotan nga gitawag ug “gingharian sa Diyos.”—Lucas 4:43.

Ang terminong “gingharian sa Diyos” haom tungod kay ipasundayag niining tibuok kalibotang gobyerno ang pagkamagmamando sa Diyos sa tibuok yuta. (Pinadayag 11:15) Giklaro kana ni Jesus dihang siya miingon diha sa iyang sulondang pag-ampo: “Amahan namo nga anaa sa mga langit, . . . paanhia ang imong gingharian. Matuman unta ang imong kabubut-on . . . sa yuta.” (Mateo 6:9, 10) Unsay mga kaayohan sa pagmando sa Gingharian alang sa katawhan? Tagda ang mosunod:

  • Ang gubat ug kagubot sa katilingban mawala na.Salmo 46:8-11.

  • Ang pagkadaotan, kahakog, korapsiyon, ug mga tawong dili diyosnon mawala na.—Salmo 37:10, 11.

  • Ang mga tawo nga sakop sa Gingharian magmalipayon ug magpahimulos sa mga bunga sa ilang pagkugi.—Isaias 65:21, 22.

  • Ang yuta mobalik pagkatabunok ug makapamungag daghan.—Salmo 72:16; Isaias 11:9.

Ang uban tingali nagtuo nga kining mga saara maoy mga damgo lang. Pero dili ba ang pagsalig sa paningkamot sa tawo mao hinuoy damgo? Pananglitan: Bisan pa sa dagkong kauswagan sa edukasyon, siyensiya, ug teknolohiya, daghan karon ang nabalaka ug mibatig kawalay-kasegurohan sa umaabot. Ug kita adlaw-adlawng makakitag mga resulta sa problema sa ekonomiya, politika, relihiyon, kahakog, ug korapsiyon. Oo, pakyas gyod ang pagmando sa tawo!—Ecclesiastes 8:9.

Busa, ang isyu kon nabuhi ba gyod si Jesus sa yuta angay gyod natong hatagag pagtagad. * Ang 2 Corinto 1:19, 20 nag-ingon: “Bisag unsa pa ka daghan ang mga saad sa Diyos, sila nahimong Oo pinaagi [kang Kristo].”

^ par. 23 Sa usa ka kinulit nga nadiskobrehan makita ang ngalan sa “magmamando sa distrito” nga si Lisanias. (Lucas 3:1) Siya nagmando sa Abilinia sa panahon mismo nga gihisgotan ni Lucas.

^ par. 25 Usa ka maayong pananglitan sa mga gipanudlo ni Jesus mabasa diha sa Mateo kapitulo 5 ngadto sa 7, nga sagad gitawag ug Wali sa Bukid.

^ par. 32 Alang sa dugang impormasyon bahin kang Jesus ug sa iyang mga gitudlo, ablihi ang www.jw.org/ceb ug tan-awa ang GITUDLO SA BIBLIYA > TUBAG SA MGA PANGUTANA BAHIN SA BIBLIYA.