Laktaw ngadto sa video

Laktaw ngadto sa secondary menu

Laktaw ngadto sa kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

Pagmata!  |  Num. 1 2016

 GIDISENYO BA KINI?

Ang Abilidad sa Kubotan sa Pag-usab-usab ug Kolor

Ang Abilidad sa Kubotan sa Pag-usab-usab ug Kolor

ANG kubotan makausab sa ilang kolor ug makahimo sa pagtakoban nga halos dili na makita. Sumala sa usa ka report, ang kubotan “nahibaloan nga makausab-usab sa hitsura sa ilang panit ug kini mahimo nila dihadiha.” Giunsa nila kini paghimo?

Hunahunaa: Ang kubotan makausab-usab sa kolor pinaagi sa paggamit ug chromatophore, usa ka talagsaong matang sa selula nga anaa ilalom sa ilang panit. Ang mga chromatophore dunay gigming nga mga bulsa-bulsa nga nasudlag kolor ug konektado sa gigming nga mga kaunoran. Kon magtakoban ang kubotan, ang iyang utok mopadalag signal sa pagpakulo sa kaunoran libot sa bulsa-bulsa. Dayon ang mga bulsa-bulsa ug ang kolor sulod niini molapad, ug dihadiha ang kubotan makausab sa kolor ug hitsura sa iyang panit. Gamiton sa kubotan kini nga abilidad dili lang sa pagtakoban kondili sa pagpaibog-ibog ug baye ug tingali sa pagpakigkomunikar.

Ang mga inhenyero sa University of Bristol, England, naghimog artipisyal nga panit sa kubotan. Ilang gitaoran ug itom nga mga disk nga goma ang tunga sa gagmayng aparato nga nagsilbing kaunoran sa kubotan. Sa dihang gikoryentehan sa mga tigdukiduki ang panit, napainat ug napalapad sa aparato ang mga disk, nga nagpadulom ug nagpausab sa kolor sa artipisyal nga panit.

Ang pagpanukiduki sa kaunoran sa kubotan—“ang humok nga unod diin ang kinaiyahan hawod kaayong mohimo,” sumala pa sa inhenyero nga si Jonathan Rossiter—makatabang sa pag-imbentog panapton nga mausab ang kolor sa usa lang ka pagpamilok. Si Rossiter miingon nga ang mga tawo mahimong makasul-ob na unyag mga besti nga sinundog gikan sa kubotan agig pagtakoban o sinina lang.

Unsay imong hunahuna? Ang abilidad ba sa kubotan sa pag-usab-usab ug kolor mitungha pinaagig ebolusyon? O kini ba gidisenyo?