Setting sa pag-access

Pagpilig pinulongan

Laktaw ngadto sa secondary menu

Laktaw ngadto sa kaundan

Laktaw ngadto sa video

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

PAGMATA! 2008-09

 Mga Batan-on Nangutana

Unsaon Nako Pagsagubang ang Kapit-os Diha sa Eskuylahan?

Unsaon Nako Pagsagubang ang Kapit-os Diha sa Eskuylahan?

“Ang kapit-os diha sa eskuylahan dili momenos sa dihang magkahamtong ka—mausab lang ang mga hinungdan niini.”—James, New Zealand. *

Tungod sa grabeng kapit-os diha sa eskuylahan, daghang higayon nga gusto kong mohilak ug mosiyagit.”—Sharon, Amerika.

IMO bang gibati nga dili gyod makasabot ang imong mga ginikanan sa kapit-os nga giatubang nimo sa eskuylahan? Tingali sultihan ka nila nga wala ka pa gani bayranan nga utang sa bangko, pamilya nga pakan-on, o estrikto nga amo. Pero, sa tan-aw nimo parehas ra o grabe pa gani ang kapit-os nga imong nasinati diha sa eskuylahan.

Ang pagpaingon pa lang daan sa eskuylahan ug ang pagpauli lisod na kaayo. “Sagad nga dunay magsinumbagay sulod sa school bus,” miingon si Tara nga taga-Amerika. “Ang drayber mohunong aron pakanaogon ming tanan ug malangan mig tunga sa oras o kapin pa.”

Mawala na ba ang kapit-os inig-abot nimo sa eskuylahan? Dili gayod! Tingali makasabot ka sa mga komento sa ubos.

Pagpit-os sa mga magtutudlo.

“Gusto sa akong mga magtutudlo nga mohawod ko sa klase ug makakuhag taas nga grado. Morag napit-os na hinuon ko nga mosunod nila.”—Sandra, Fiji.

“Pugson sa mga magtutudlo ang mga estudyante nga mohawod sa klase, ilabinag nakita nilang may abilidad ang estudyante. Ila gyod ming pit-oson aron molampos.”—April, Amerika.

“Bisan pag maayo ang imong mga tumong sa kinabuhi, ipabati sa ubang mga magtutudlo nga wala kay pulos kon dili nimo kuhaon ang mga kurso nga ilang gisugyot nga haom nimo.”—Naomi, Amerika.

Sa unsang paagi ka naapektohan sa pagpit-os sa mga magtutudlo?

․․․․․

  Pagpit-os sa mga isigka-batan-on.

“Sa hayskul, ang mga batan-on mas dakog kagawasan ug mas rebelyoso usab. Kon dili ka mogawi nga sama nila, dili ka nila gustong makauban.”—Kevin, Amerika.

“Kada adlaw, ako ginatental nga moinom ug makigsekso. Usahay maglisod kog balibad nila.”—Aaron, New Zealand.

“Karong 12-anyos na ko, ako gipit-os pag-ayo nga makigdeyt. Pangutan-on ko didto sa eskuylahan, ‘Kanus-a pa man diay ka manarato?’ ”—Alexandria, Amerika.

“Gipit-os ko kaniadto nga makigdeyt sa usa ka batan-ong lalaki. Sa dihang wa ko mosugot, ila kong gitawag nga tomboy. Ug diyes anyos pa lang ko niadto!”—Christa, Australia.

Sa unsang paagi ka naapektohan sa pagpit-os sa mga isigka-batan-on?

․․․․․

Kabalaka kon unsay isulti sa imong mga klasmet sa dihang mahibaloan nila ang imong relihiyon.

“Lisod ang paghisgot bahin sa imong relihiyon ngadto sa imong mga klasmet kay basig mausab ang ilang pagtagad nimo. Mabalaka ka kay basig maghunahuna sila nga dili ka normal.”—Carol, Hawaii.

“Diha sa elementarya ug hayskul, ang mga batan-on mogamit nag droga, makigsekso, ug moinom ug alkoholikong mga ilimnon. Lisod kaayo ni kay dili nimo gustong biaybiayon ka nila tungod sa imong pagsunod sa mga sukdanan sa Bibliya.”—Susan, Amerika.

Sa unsang paagi ka naapektohan sa mga isyu bahin sa imong relihiyon?

․․․․․

Ubang mga hinungdan sa kapit-os.

Butangig tsek kon unsay nakaapekto pag-ayo kanimo—o isulat kon unsay lain pang nakapit-os kanimo.

  • Umaabot nga mga eksamin
  • Homwork
  • Taas nga pagdahom sa imong mga ginikanan
  • Pagkab-ot sa imong taas nga pagdahom
  • Mga daogdaogan o seksuwal nga tighasi
  • Uban pa ․․․․․

Lima ka Paagi Aron Mamenosan ang Kapit-os

Sa pagkatinuod, makalahutay ka lang sa tunghaan kon imong sagubangon ang kapit-os. Tinuod, bug-at gayod ang sobrang kapit-os. Ang maalamong Haring Solomon misulat: “Ang pagpanglupig makapabuang sa usa ka maalamon.” (Ecclesiastes 7:7) Apan dili ka angayng magpadaog sa kapit-os. Ang yawi mao ang pagtuon kon sa unsang paagi imong masagubang kini.

Ang pagsagubang sa kapit-os samag pag-alsa ug barbel—makapakusgan kini kanimo kon himoon sa hustong paagi

Ang pagsagubang sa kapit-os sama rag pagbarbel. Aron molampos ang usa ka barbelista, kinahanglang abante siyang mangandam. Alsahon niya ang barbel sa hustong posisyon ug likayan niya ang pag-alsag bug-at kaayo. Kon iya kining sundon, modako ang iyang kaunoran nga dili madaot ang iyang lawas. Sa laing bahin, kon dili niya kini sundon, magisi ang iyang kaunoran o mabali pa gani ang iyang bukog.

Sa susama, imong masagubang usab ang kapit-os nga dili madaot ang imong kaugalingon. Sa unsang paagi? Tagda kining mosunod:

  1. Ilha ang espesipikong mga hinungdan. “Ang tawong maayog panghunahuna makakita sa umaabot nga kasamok ug molikay siya niini,” matod pa sa usa ka karaang sanglitanan. (Proverbio 22:3, Ang Bag-ong Maayong Balita Biblia) Apan dili nimo malikayan ang kapit-os kon dili nimo maila ang hinungdan niini. Busa tan-awag balik ang imong gisulat nga mga komento. Unsay nakapit-os pag-ayo kanimo?
  2. Panukiduki. Pananglitan, kon napit-osan ka na tungod sa daghan kaayong homwork, tan-awa ang mga sugyot sa artikulong “Mga Batan-on Nangutana—Sa Unsang Paagi Makakaplag Ako ug Panahon sa Paghimo sa Akong Homwork?” nga gipatik diha sa Enero 22, 2004 nga gula sa Pagmata! Kon ikaw usab gipit-os nga makigsekso sa usa ka klasmet, makatabang ang tambag sa artikulong “Mga Batan-on Nangutana—Unsay Akong Himoon Kon Dunay Manghagad Nako nga Makigsekso?” nga gipatik diha sa Marso 2007 nga gula sa Pagmata!
  3. Pangandam kon unsay imong itubag. Kon nabalaka ka kon unsay reaksiyon sa imong mga klasmet sa dihang masayran nila ang imong tinuohan, karon pa lang pangandam na kon unsay imong itubag nila. (Proverbio 29:25) Matod pa ni Kelsey, usa ka 18-anyos nga dalaga: “Nakatabang nako ang pagpangandam sa wala pa kana mahitabo. Ako nang gipangandaman kon unsaon nako pagpatin-aw ang akong relihiyon.” Mao usab kanay gihimo ni Aaron, usa ka 18-anyos, nga taga-Belgium. Matod niya: “Naghunahuna na kong daan kon unsay lagmit nilang ipangutana nako, maong nangandam na ko sa akong itubag. Kon wala nako na buhata, dili ko makabatog kaisog nga mosulti bahin sa akong relihiyon.”
  4. Ayaw paglanganlangan. Kon dili dayon sulbaron ang mga problema, mograbe hinuon kini ug mosamot ang imong kapit-os. Pananglitan, kon ikaw usa ka Saksi ni Jehova, mapanalipdan ka kon ikaw magpaila dayon sa imong kaugalingon. Si Marchet, nga karon 20 anyos na, miingon: “Sa pagsugod pa lang sa klase, mangita na kog higayon nga ipatin-aw ang akong baroganan nga gipasukad sa Bibliya. Nahibalo ko nga mas lisod na unyang ipaila nga ako usa ka Saksi kon maglanganlangan ko sa pagbuhat niana. Busa nakatabang gyod nako ang pagsulti bahin sa akong baroganan ug ang pagkinabuhi subay niini sa tibuok tuig.”
  5. Pangayog tabang. Bisan ang labing kusgan nga barbelista dunay mga limitasyon. Mao sab ka. Busa ayawg soloha ang imong problema. (Galacia 6:2) Isulti kini sa imong mga ginikanan o kaha sa ubang hamtong nga mga Kristohanon. Ipakita nila ang imong gisulat nga mga tubag niining artikuloha. Hisgoti uban nila kon sa unsang paagi sila makatabang nimo sa pagsagubang niini nga mga kapit-os. Si Liz, nga taga-Irlandia, misulti sa iyang amahan nga mahadlok siyang biaybiayon tungod sa iyang relihiyon. Matod pa ni Liz: “Kada adlaw, mag-ampo una mi ni Papa sa dili pa ko niya ihatod sa eskuylahan. Mobati gyod ko nga luwas human niana.”

Maayo ba god ang Kapit-os?

Tingali dili ka katuo niini, apan maayo usab nga mobati kag kapit-os. Ngano? Kay kana nagpaila nga kugihan ka ug naglihok ang imong konsensiya. Matikdi kon giunsa paghubit sa Bibliya ang tawo nga morag walay kapit-os: “Magpadayon ka ba lamang ug katulog, tawong tapolan? Kanus-a ka man mobangon? Moingon ka ba lamang, ‘Motagpilaw lamang akog kadiyot,’ o ‘Mangiyugpos una ako ug mopahulay ug makadiyot?’ Apan samtang matulog ka, mohasmag kanimo ang kawad-on sama sa armadong tulisan.”—Proverbio 6:9-11, Ang Bag-ong Maayong Balita Biblia.

Si Heidi, nga usa ka 16-anyos nga tin-edyer miingon, “Morag ngil-ad nga dapit ang eskuylahan, apan ang pagpit-os nga imong maatubang didto parehas ra sa imong maatubang sa dihang manarbaho ka na.” Tinuod, dili sayon ang pagsagubang sa kapit-os, apan kon imo kining makontrolar, mas molig-on ang imong kaugalingon.

^ par. 3 Ang ubang ngalan niining artikuloha giusab.

MGA BUTANG NGA ANGAYNG PALANDONGON

  • Unsay mga ilhanan nga napit-osan ka?
  • Nganong makapasamot man sa imong kapit-os ang pagkaperpeksiyonista?
  • Kang kinsa ka makigsulti kon napit-osan ka na pag-ayo?

 

Pagkat-og Dugang

Kon Unsay Himoon Aron Molampos sa Pag-eskuyla

Mahimong daghan kag makat-onan sa pag-eskuyla. Niini nga serye among hisgotan ang lima ka paagi aron ka molampos.

Sukli ang Pagpit-os sa Imong Isigkabatan-on!

Upat ka paagi nga makatabang aron dili ka madaog sa mga pagpit-os.